పాలమూరు ప్రాజెక్టు భూసేకరణ వేగవంతం చేయాలి: రేవంత్

ఉమ్మడి మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాలో సాగునీటి ప్రాజెక్టుల భూసేకరణను యుద్ధప్రాతిపదికన పూర్తి చేయాలని ముఖ్యమంత్రి ఎ.రేవంత్ రెడ్డి మంగళవారం మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలు, అధికారులను ఆదేశించారు. పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకం (పీఆర్ఎల్ఐఎస్) పురోగతిని సమీక్షించిన సీఎం, భూసేకరణకు నిధులు, పెండింగ్ బిల్లులు విడుదల చేస్తామని హామీ ఇచ్చారు. ప్రాజెక్టు పూర్తికి సుమారు రూ.1 లక్ష కోట్లు అవసరమని మంత్రి జూపల్లి కృష్ణారావు అన్నారు. 12.3 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించడం పీఆర్ఎల్ఐఎస్ లక్ష్యం.

Mahabubnagar — news ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 28 సెప్టెం, 2026 11:59 PM IST

మూలం

Mahabubnagar — news · అసలు వార్త చదవండి ↗

#irrigation#prlis#land acquisition#telangana#revanth reddy

డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

CM Revanth Reddy directed ministers, MLAs and officials to expedite land acquisition and complete irrigation projects in erstwhile Mahabubnagar district. — Attributed to the Chief Minister at a review meeting; direct quote on funds and pending bills appears in source.
Rs 35,000 crore was allocated for pumps, motors and surge pools but only Rs 25,000 crore spent over 10 years; nearly Rs 1 lakh crore may be needed to complete PRLIS. — Attributed to minister Jupally Krishna Rao as an allegation against the BRS government; figures appear in source but are unverified politically contested claims.
160 TMC of water is available at Tummidihatti, much of which could be drawn by gravity flow. — Attributed to Jupally Krishna Rao; no technical source or study cited in the text.
PRLIS aims to irrigate nearly 12.3 lakh acres; Phase-I envisages drinking water to 1,226 villages across six districts. — Figures stated in source and attributed to irrigation minister Uttam Kumar Reddy's briefing to the meeting.
Jurala reservoir storage has fallen below eight TMC due to sedimentation; proposals sent to Union jal shakti ministry under DRIP. — Attributed to irrigation minister Uttam Kumar Reddy; no independent documentation cited.

Mahabubnagar — news ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకాన్ని వేగవంతం చేయాలన్న ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఆదేశం పరిపాలనా సమీక్ష మాత్రమే కాదు — ఇది కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజకీయంగా కీలకమైన ఉమ్మడి మహబూబ్‌నగర్ ప్రాంతంపై యాజమాన్య హక్కును చాటుకునే ప్రయత్నం. సొంత ప్రాంతమైన పాలమూరులో సాగునీటి హామీని నిలబెట్టుకోవడం రేవంత్‌కు వ్యక్తిగత, పార్టీ ప్రతిష్ఠ అంశం కూడా. అదే సమయంలో మంత్రి జూపల్లి కృష్ణారావు, ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి ప్రకటనలు గత బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వంపై బాధ్యతను మోపే స్పష్టమైన కథనాన్ని నిర్మిస్తున్నాయి — 'పనులు 90% పూర్తయ్యాయన్న వాదన నిజం కాదు' అనే వాదన ద్వారా.

ఉమ్మడి మహబూబ్‌నగర్ కాంగ్రెస్‌కు బలమైన స్థావరం కావడంతో, ప్రాజెక్టు పురోగతిని ప్రభుత్వం తన రాజకీయ పెట్టుబడిగా చూస్తోంది.
'బీఆర్ఎస్ హయాంలో పాలమూరుకు అన్యాయం జరిగింది' అనే కథనం, ప్రాజెక్టు ఆలస్యానికి రాజకీయ కవచంగానూ, ప్రత్యర్థిపై ఆరోపణ ఆయుధంగానూ రెండు విధాలుగా పనిచేస్తుంది.
భూసేకరణ ఎప్పుడూ స్థానికంగా సున్నితమైన అంశం; నిధులు, పెండింగ్ బిల్లులు విడుదల చేస్తామన్న హామీ నిర్వాసితుల అసంతృప్తిని, ఎమ్మెల్యేలపై ఒత్తిడిని తగ్గించే ప్రయత్నం.
రూ.1 లక్ష కోట్ల అంచనాను మంత్రి బహిరంగంగా చెప్పడం — ఆర్థిక భారాన్ని ముందే జనానికి తెలియజేసి, నెమ్మదిగా సాగే పనులకు సమర్థన సిద్ధం చేసుకోవడంగా చూడవచ్చు.
జూరాల డ్రిప్ కోసం కేంద్రానికి లేఖ రాయడం — నిధుల బాధ్యతను కేంద్రంతో పంచుకునే, అవసరమైతే కేంద్ర-రాష్ట్ర రాజకీయ ఘర్షణకు దారి తీసే అంశం.

గమనించాల్సినవి — ఎమ్మెల్యేలు, మంత్రుల క్షేత్రస్థాయి పర్యటనల తర్వాత భూసేకరణలో కనిపించే వాస్తవ పురోగతి, నిర్వాసితుల పరిహార డిమాండ్లు, బీఆర్ఎస్ నుంచి వచ్చే ప్రతిదాడి — ఈ మూడింటిని గమనించాలి.

ప్రాజెక్టు పూర్తికి కాలపరిమితి, నిధుల విడుదల షెడ్యూల్, భూసేకరణ ఎంత మేర పెండింగ్‌లో ఉందనే అంశాలను ఈ కథనం స్థాపించలేదు; మంత్రుల ఆరోపణలకు బీఆర్ఎస్ స్పందన కూడా ఇందులో లేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకం (పీఆర్ఎల్ఐఎస్) దక్షిణ తెలంగాణలోని కరవు పీడిత ఉమ్మడి మహబూబ్‌నగర్ ప్రాంతానికి సాగునీరు, తాగునీరు, పరిశ్రమలకు నీరు అందించే లక్ష్యంతో చేపట్టిన ప్రధాన ప్రాజెక్టు. దీని లక్ష్యం సుమారు 12.3 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు ఇవ్వడం. ముఖ్యమంత్రి ఎ.రేవంత్ రెడ్డి మంగళవారం జిల్లా మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలు, ఉన్నతాధికారులతో సమావేశమై ప్రాజెక్టుల పురోగతిని సమీక్షించి, భూసేకరణను యుద్ధప్రాతిపదికన పూర్తి చేయాలని ఆదేశించారు. అదే సమయంలో మంత్రులు గత బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వ పనితీరును తప్పుపట్టారు.

ముఖ్యాంశాలు

ముఖ్యమంత్రి ఎ.రేవంత్ రెడ్డి మంగళవారం మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలు, అధికారులను ఉమ్మడి మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా సాగునీటి ప్రాజెక్టుల భూసేకరణ వేగవంతం చేయాలని ఆదేశించారు.
భూసేకరణకు అవసరమైన నిధులు విడుదల చేస్తామని, ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన పెండింగ్ బిల్లులన్నీ చెల్లిస్తామని సీఎం హామీ ఇచ్చారు.
పీఆర్ఎల్ఐఎస్ పూర్తికి సుమారు రూ.1 లక్ష కోట్లు అవసరమని మంత్రి జూపల్లి కృష్ణారావు తెలిపారు.
పంపులు, మోటార్లు, సర్జ్ పూల్స్‌కు రూ.35,000 కోట్లు కేటాయించినా 10 సంవత్సరాల్లో రూ.25,000 కోట్లే ఖర్చు చేశారని జూపల్లి ఆరోపించారు.
2015లో అప్పటి సీఎం కె.చంద్రశేఖర రావు ప్రాజెక్టును రెండేళ్లలో పూర్తి చేస్తామని ప్రకటించారని జూపల్లి గుర్తు చేశారు.
తుమ్మిడిహట్టి వద్ద 160 టీఎంసీల నీరు అందుబాటులో ఉందని, అధిక భాగం గ్రావిటీ ప్రవాహం ద్వారా తీసుకోవచ్చని జూపల్లి చెప్పారు.
జూరాల రిజర్వాయర్ నిల్వ సామర్థ్యం పూడిక కారణంగా ఎనిమిది టీఎంసీల కంటే దిగువకు పడిపోయింది; డీఆర్ఐపీ కింద సహాయం కోరుతూ కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖకు ప్రతిపాదనలు పంపారు.
పీఆర్ఎల్ఐఎస్ ఫేజ్-1లో నాగర్‌కర్నూల్, మహబూబ్‌నగర్, నారాయణపేట, వికారాబాద్, రంగారెడ్డి, నల్గొండ అనే ఆరు జిల్లాల్లోని 1,226 గ్రామాలకు తాగునీరు అందించే లక్ష్యం ఉంది.

కాలక్రమం

2015అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కె.చంద్రశేఖర రావు పీఆర్ఎల్ఐఎస్‌ను రెండేళ్లలో పూర్తి చేస్తామని ప్రకటించారు.
గత 10 సంవత్సరాలుపంపులు, మోటార్లు, సర్జ్ పూల్స్‌కు రూ.35,000 కోట్లు కేటాయించినా రూ.25,000 కోట్లే ఖర్చయిందని మంత్రి జూపల్లి ఆరోపణ.
మంగళవారం (తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదు)సీఎం రేవంత్ రెడ్డి మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలు, అధికారులతో సమీక్ష; భూసేకరణ యుద్ధప్రాతిపదికన పూర్తి చేయాలని ఆదేశం.
సమావేశం అనంతరంమంత్రులు జూపల్లి కృష్ణారావు, వాకిటి శ్రీహరి మీడియాతో మాట్లాడి బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వంపై ఆరోపణలు చేశారు.

ఎవరికి సంబంధం

ముఖ్యమంత్రి ఎ.రేవంత్ రెడ్డి — భూసేకరణ, నిధులు, పెండింగ్ బిల్లుల విడుదలకు హామీ ఇచ్చి ప్రాజెక్టు పూర్తి బాధ్యత తీసుకున్నారు.
మంత్రులు జూపల్లి కృష్ణారావు, వాకిటి శ్రీహరి — పాలమూరు ప్రాంత సాగునీటి ప్రాజెక్టులపై అధికారులతో సమీక్షలు నిర్వహించి పురోగతిని నిరంతరం పర్యవేక్షించాల్సిన బాధ్యత.
సాగునీటి శాఖ మంత్రి ఎన్.ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి — పీఆర్ఎల్ఐఎస్‌తో పాటు జూరాల పునరుద్ధరణ, డీఆర్ఐపీ ప్రతిపాదనలను కేంద్రం వద్ద ముందుకు తీసుకెళ్లడం.
భూమి కోల్పోతున్న రైతులు, ముంపు గ్రామాలు — భూసేకరణ పరిహారం, నిధుల విడుదల, పెండింగ్ బిల్లుల చెల్లింపు.
దక్షిణ తెలంగాణ కరవు జిల్లాల రైతులు — 12.3 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు, ఆరు జిల్లాల్లో 1,226 గ్రామాలకు తాగునీరు.
కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ — జూరాల ప్రాజెక్టును డీఆర్ఐపీ పరిధిలో చేర్చడంపై నిర్ణయం.
బీఆర్ఎస్ — పీఆర్ఎల్ఐఎస్ పనులు 90% పూర్తయ్యాయన్న వాదన, గత పదేళ్ల పనితీరుపై ఆరోపణలు.

ఎందుకు ముఖ్యం

పీఆర్ఎల్ఐఎస్ దక్షిణ తెలంగాణలోని కరవు పీడిత ప్రాంతాలకు 12.3 లక్షల ఎకరాల సాగునీరు, ఆరు జిల్లాల్లో 1,226 గ్రామాలకు తాగునీరు అందించే కీలక పథకం; భూసేకరణ ఆలస్యం ప్రాజెక్టు వ్యయాన్ని, కాలవ్యవధిని పెంచుతుంది. పూర్తికి రూ.1 లక్ష కోట్లు అవసరమన్న అంచనా రాష్ట్ర ఆర్థిక భారాన్ని, కేంద్ర సహాయంపై ఆధారపడటాన్ని చూపుతుంది. అదే సమయంలో జూరాల పూడిక సమస్య డ్యామ్ భద్రత, నిల్వ సామర్థ్య నిర్వహణ ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేస్తోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకం (పీఆర్ఎల్ఐఎస్) లక్ష్యం: సుమారు 12.3 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు.
పీఆర్ఎల్ఐఎస్ ఫేజ్-1: ఆరు జిల్లాల్లోని 1,226 గ్రామాలకు తాగునీరు (నాగర్‌కర్నూల్, మహబూబ్‌నగర్, నారాయణపేట, వికారాబాద్, రంగారెడ్డి, నల్గొండ).
డీఆర్ఐపీ (Dam Rehabilitation and Improvement Project) కింద జూరాల ప్రాజెక్టును చేర్చాలని రాష్ట్రం కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖకు లేఖ రాసింది.
జూరాల రిజర్వాయర్ నిల్వ సామర్థ్యం పూడిక కారణంగా 8 టీఎంసీల కంటే తక్కువకు పడిపోయింది.
తుమ్మిడిహట్టి వద్ద 160 టీఎంసీల నీరు అందుబాటులో ఉందని మంత్రి జూపల్లి కృష్ణారావు పేర్కొన్నారు.
దేవాదుల, ఎస్‌ఎల్‌బీసీ, సీతారామ ప్రాజెక్టుల స్థాయిలో పాలమూరు ప్రాజెక్టులకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నామని సాగునీటి శాఖ మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి తెలిపారు.

మెయిన్స్ కోణం

కరవు పీడిత దక్షిణ తెలంగాణకు నీటిని అందించే పీఆర్ఎల్ఐఎస్ వంటి ఎత్తిపోతల పథకాల్లో ప్రధాన అడ్డంకి భూసేకరణ ఆలస్యం, అనుమతుల లోటు, నిధుల ప్రవాహంలో అంతరాయం. ఈ కథనం ప్రకారం 2015లో రెండేళ్లలో పూర్తవుతుందని ప్రకటించిన ప్రాజెక్టు పదేళ్ల తర్వాత కూడా పూర్తి కాలేదు; పంపులు, మోటార్లు, సర్జ్ పూల్స్‌కు రూ.35,000 కోట్లు కేటాయించినా రూ.25,000 కోట్లే ఖర్చయిందని, ప్రధాన కాలువలు, పంపిణీ వ్యవస్థకు అనుమతులే తీసుకోలేదని మంత్రి ఆరోపించారు — ఇది పంపింగ్ కట్టడాలపై దృష్టి పెట్టి చివరి మైలు పంపిణీ వ్యవస్థను నిర్లక్ష్యం చేసే సాధారణ లోపాన్ని సూచిస్తుంది. పూర్తికి రూ.1 లక్ష కోట్లు అవసరమన్న అంచనా వ్యయ పెరుగుదల భారాన్ని, గ్రావిటీ ప్రవాహం ద్వారా నీటి తరలింపు ప్రతిపాదన పంపింగ్ విద్యుత్ ఖర్చు తగ్గింపు ఆవశ్యకతను తెలియజేస్తాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా మూలం సూచించినవి: క్షేత్రస్థాయి పర్యటనలతో యుద్ధప్రాతిపదికన భూసేకరణ, నిధులు–పెండింగ్ బిల్లుల విడుదల, మంత్రుల నిరంతర పర్యవేక్షణ, జూరాల పూడికతీతకు డీఆర్ఐపీ కింద కేంద్ర సహాయం ద్వారా డ్యామ్ భద్రత, నిల్వ సామర్థ్యం, నిర్వహణ సామర్థ్య మెరుగుదల.

కీలక పదాలు

పీఆర్ఎల్ఐఎస్ (పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకం): దక్షిణ తెలంగాణలో సుమారు 12.3 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు, తాగునీరు, పరిశ్రమలకు నీరు అందించే లక్ష్యంతో ఉన్న ఫ్లాగ్‌షిప్ ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టు.
డీఆర్ఐపీ (Dam Rehabilitation and Improvement Project): డ్యామ్‌ల పునరుద్ధరణ, భద్రత, నిల్వ సామర్థ్యం మెరుగుదలకు కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ కింద ఉన్న పథకం; జూరాలను చేర్చాలని రాష్ట్రం కోరింది.
పూడిక (Sedimentation): రిజర్వాయర్‌లో ఒండ్రు, మట్టి పేరుకుపోయి నిల్వ సామర్థ్యం తగ్గే సమస్య; జూరాలలో సామర్థ్యం 8 టీఎంసీల కంటే దిగువకు చేరింది.
గ్రావిటీ ప్రవాహం: పంపింగ్ లేకుండా సహజ వాలు ద్వారా నీటిని తరలించడం; తుమ్మిడిహట్టి నీటిలో అధిక భాగం ఇలా తీసుకోవచ్చని మంత్రి పేర్కొన్నారు.
సర్జ్ పూల్: ఎత్తిపోతల పథకాల్లో పంపింగ్ సమయంలో ఒత్తిడి హెచ్చుతగ్గులను నియంత్రించే నిర్మాణం; దీనికి నిధులు కేటాయించారని కథనం పేర్కొంది.
టీఎంసీ: వెయ్యి మిలియన్ ఘనపుటడుగుల నీటి కొలమానం; తుమ్మిడిహట్టి వద్ద 160 టీఎంసీలు, జూరాల సామర్థ్యం 8 టీఎంసీల కంటే తక్కువ.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

ఎత్తిపోతల సాగునీటి ప్రాజెక్టుల అమలులో భూసేకరణ ఆలస్యం, అనుమతుల లోటు కలిగించే ప్రభావాలను పీఆర్ఎల్ఐఎస్ ఉదాహరణతో చర్చించండి.
రిజర్వాయర్లలో పూడిక సమస్య డ్యామ్ భద్రత, నీటి నిల్వ సామర్థ్యంపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది? డీఆర్ఐపీ వంటి కేంద్ర పథకాల పాత్రను వివరించండి.
భారీ సాగునీటి ప్రాజెక్టుల వ్యయ పెరుగుదల (కాస్ట్ ఓవర్‌రన్) కారణాలు ఏమిటి? రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థపై దాని పరిణామాలను విశ్లేషించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఒడిశాలో 5,989 నర్సింగ్ ఆఫీసర్ పోస్టులు; గడువు పొడిగింపు →

← అన్ని వార్తలు