గందర్‌బల్ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టుపై ప్రకటన చేయాలని సీఎంకు కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే విజ్ఞప్తి

కశ్మీర్‌లోని 93 మెగావాట్ల న్యూ గందర్‌బల్ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టుకు పర్యావరణ అనుమతి రెండేళ్ల పొడిగింపును కేంద్రం నిరాకరించిన అంశాన్ని కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే నిజాముద్దీన్ భట్ గురువారం శాసనసభ జీరో అవర్‌లో లేవనెత్తారు. దీనిపై విద్యుత్ శాఖ మంత్రి కూడా అయిన ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా సభలో ప్రకటన చేయాలని కోరారు. ఆ సమయంలో అబ్దుల్లా సభలో లేరు. తాజా ప్రతిపాదన సమర్పించే వరకు అనుమతి ఇవ్వబోమని కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ నిపుణుల మదింపు కమిటీ స్పష్టం చేసింది. యూటీ ప్రభుత్వాన్ని సంప్రదించలేదని భట్ ఆరోపించారు.

Jammu and Kashmir — CM & govt ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 24 సెప్టెం, 2026 5:53 PM IST

మూలం

Jammu and Kashmir — CM & govt · అసలు వార్త చదవండి ↗

#jammu kashmir#hydropower#environmental clearance#assembly#congress

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

The Environment Ministry's Expert Appraisal Committee denied an environmental clearance extension to the 93-MW New Ganderbal project until a fresh proposal is submitted. — Attributed in source to the EAC's 60th meeting and read out in the House by MLA Nizamduddin Bhat; figure appears in source.
Clearance was granted in September 2013, valid 13 years until September 2026, extendable by two years. — Dates and validity stated in source without documentary citation; internally consistent with the 26.09.2028 extension date quoted.
CM Omar Abdullah, who holds the power portfolio, was absent when the issue was raised during zero hour. — Attributed to Bhat and to the reporter's account; CM's response not recorded in source.
In 2019 the SAC under Governor Satya Pal Malik cancelled HCC's contract worth over Rs 819 crore. — Figure appears in source; no document or official cited.
The project would generate an estimated 382.82 GWh annually once commissioned. — Projection stated in source, apparently from project details; attributed to no named official.

Jammu and Kashmir — CM & govt ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఇది పైకి పర్యావరణ అనుమతి వివాదంగా కనిపిస్తున్నా, అసలు పోరు కేంద్రం–యూటీ ప్రభుత్వం మధ్య అధికార పరిధి గురించే. ప్రాజెక్టు ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా సొంత నియోజకవర్గంలోనే ఉండటం, ఆయనే విద్యుత్ శాఖ మంత్రి కూడా కావడంతో రాజకీయ ఒత్తిడి ఆయనపైనే కేంద్రీకృతమవుతుంది. కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే నిజాముద్దీన్ భట్ కేంద్రంపై విమర్శలు గుప్పిస్తూనే, సభలో ప్రకటన కోరడం ద్వారా మిత్రపక్ష ప్రభుత్వంపైనా పరోక్ష ఒత్తిడి పెట్టారు — కశ్మీర్‌లో 'ఎన్నికైన ప్రభుత్వ అధికారాలు' అనే అంశం ఇప్పటికీ బలమైన రాజకీయ అస్త్రమని ఇది చూపుతుంది.

ప్రాజెక్టు ఆలస్యాన్ని పరిపాలనా సమస్యగా కాకుండా, 'ప్రజా ప్రభుత్వ అధికారాల్లో జోక్యం'గా చిత్రీకరించడం ద్వారా భట్ చర్చను కేంద్రం–రాష్ట్ర సంబంధాల వైపు మళ్లించారు.
నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్–కాంగ్రెస్ మిత్రపక్ష సమీకరణలో, కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే ప్రధానంగా కేంద్రాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నా, సభలో ప్రకటన కోరడం ద్వారా ప్రభుత్వాన్ని కూడా జవాబుదారీగా నిలబెట్టారు.
విద్యుత్ శాఖ మంత్రి అయిన ముఖ్యమంత్రి సమస్య లేవనెత్తిన సమయంలో సభలో లేకపోవడం — కారణం ఏదైనా — ప్రతిపక్షాలకు, విమర్శకులకు సులభమైన రాజకీయ ఆయుధంగా మారే అవకాశం ఉంది.
కేంద్ర కమిటీ కారణాలను 'సహేతుకంగా కనిపిస్తున్నాయి' అని భట్ అంగీకరించడం, ఆయన వాదన సాంకేతిక అభ్యంతరంపై కాదు, సంప్రదింపుల ప్రక్రియపైనే అని స్పష్టం చేస్తుంది.
1996 నుంచి పెండింగ్‌లో ఉన్న ప్రాజెక్టు, 2019లో రద్దైన కాంట్రాక్టు — ఈ సుదీర్ఘ చరిత్ర ఏ ఒక్క ప్రభుత్వంపైనా పూర్తి బాధ్యత మోపడం కష్టతరం చేస్తుంది, ఇదే కేంద్రానికి రాజకీయ కవచం.

గమనించాల్సినవి — ఒమర్ అబ్దుల్లా సభలో ప్రకటన చేస్తారా, చేస్తే బాధ్యతను కేంద్రంపై మోపుతారా లేక కొత్త ప్రతిపాదన గడువును ప్రకటిస్తారా — అదే ఈ వివాదం రాజకీయ దిశను నిర్ణయిస్తుంది.

కేంద్ర నిర్ణయం వెనుక రాజకీయ ఉద్దేశం ఉందని ఈ కథనం నిరూపించలేదు; మంత్రిత్వ శాఖ యూటీ ప్రభుత్వాన్ని సంప్రదించిందా లేదా అనే విషయంపై కేంద్రం వివరణ కూడా ఇందులో లేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

కశ్మీర్‌లో ఝలం నది ఉపనది నల్లా సింధ్‌పై ప్రతిపాదించిన 93 మెగావాట్ల న్యూ గందర్‌బల్ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టుకు 2013లో ఇచ్చిన పర్యావరణ అనుమతి సెప్టెంబర్ 2026తో ముగుస్తోంది. రెండేళ్ల పొడిగింపు కోరిన జేకేపీడీసీ విజ్ఞప్తిని కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ నిపుణుల మదింపు కమిటీ (ఈఏసీ) తిరస్కరించి, తాజా ప్రతిపాదన సమర్పించాలని కోరింది. దీన్ని కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే నిజాముద్దీన్ భట్ శాసనసభ జీరో అవర్‌లో లేవనెత్తి, విద్యుత్ శాఖ మంత్రి కూడా అయిన ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా సభలో ప్రకటన చేయాలని కోరారు. ఈ ప్రాజెక్టు ఒమర్ అబ్దుల్లా సొంత నియోజకవర్గంలోనే ఉంది.

ముఖ్యాంశాలు

న్యూ గందర్‌బల్ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టు సామర్థ్యం 93 మెగావాట్లు; ఇది 1996లో రూపుదిద్దుకుంది.
కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ 2013 సెప్టెంబర్‌లో పర్యావరణ అనుమతి ఇచ్చింది; ఇది 2026 సెప్టెంబర్ వరకు 13 ఏళ్లు చెల్లుబాటు.
న్యూఢిల్లీలో గత నెల జరిగిన ఈఏసీ 60వ సమావేశం జమ్మూకశ్మీర్ అధికారులను నవీకరించిన ప్రతిపాదన సమర్పించాలని కోరింది.
26.09.2028 వరకు రెండేళ్ల పొడిగింపు ఇచ్చినా నిర్మాణ పనులు, పర్యావరణ నిర్వహణ ప్రణాళిక (ఈఎంపీ) పూర్తి కావని ఈఏసీ పేర్కొంది.
2019లో గవర్నర్ సత్యపాల్ మలిక్ నేతృత్వంలోని రాష్ట్ర పరిపాలనా మండలి (ఎస్ఏసీ) రూ.819 కోట్లకు పైగా విలువైన హిందుస్థాన్ కన్‌స్ట్రక్షన్ కంపెనీ (హెచ్‌సీసీ) కాంట్రాక్టును రద్దు చేసింది.
2022లో మూడో విడత టెండర్ ద్వారా ఎల్1 బిడ్డర్‌గా నిలిచిన హెచ్‌సీసీ-సీపీపీపీఎల్ (జేవీ)కి ప్రధాన పనులు అప్పగించే తాజా ప్రతిపాదన ప్రభుత్వ ఆమోదానికి పెండింగ్‌లో ఉంది.
ప్రాజెక్టు పూర్తయితే ఏటా అంచనా 382.82 గిగావాట్ అవర్ల (GWh) విద్యుత్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.
ప్రాజెక్టు స్వరూపం: స్థూల హెడ్ 163.5 మీటర్లు, నెట్ హెడ్ 142.2 మీటర్లు, ఒక్కొక్కటి 265 మీటర్ల పొడవున్న మూడు పెన్‌స్టాక్‌లు.

కాలక్రమం

1996న్యూ గందర్‌బల్ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టు ఆలోచన రూపుదిద్దుకుంది; అప్పటి నుంచి పెండింగ్‌లో ఉంది.
సెప్టెంబర్ 2013కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రాజెక్టుకు పర్యావరణ అనుమతి మంజూరు; 2026 సెప్టెంబర్ వరకు చెల్లుబాటు.
2019గవర్నర్ సత్యపాల్ మలిక్ నేతృత్వంలోని ఎస్ఏసీ, అమలులో విఫలమైనందుకు హెచ్‌సీసీ కాంట్రాక్టును రద్దు చేసింది.
2022మూడో విడత టెండరింగ్‌లో హెచ్‌సీసీ-సీపీపీపీఎల్ జాయింట్ వెంచర్ ఎల్1 బిడ్డర్‌గా నిలిచింది.
గత నెల (కథనం ప్రకారం)న్యూఢిల్లీలో ఈఏసీ 60వ సమావేశం; నవీకరించిన ప్రతిపాదన సమర్పించాలని ఆదేశం, పొడిగింపు తిరస్కరణ.
గురువారం (వార్త ప్రచురణ: 24 సెప్టెంబర్ 2026)శాసనసభ జీరో అవర్‌లో ఎమ్మెల్యే నిజాముద్దీన్ భట్ అంశాన్ని లేవనెత్తి సీఎం ప్రకటన కోరారు; సీఎం సభలో లేరు.

ఎవరికి సంబంధం

ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా (విద్యుత్ శాఖ మంత్రి కూడా) — ప్రాజెక్టు ఆయన నియోజకవర్గంలోనే ఉంది; సభలో ప్రకటన చేయాలని, తన వైఖరిని స్పష్టం చేయాలని డిమాండ్.
కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే నిజాముద్దీన్ భట్ (బందిపోరా) — అనుమతి తిరస్కరణను ఎన్నికైన ప్రభుత్వ అధికారాల్లో జోక్యంగా అభివర్ణించి జవాబుదారీతనం కోరుతున్నారు.
కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ – ఈఏసీ — నిర్దేశిత గడువులోపు నిర్మాణం, ఈఎంపీ అమలు పూర్తి కావని భావించి పొడిగింపు నిరాకరించింది.
జమ్మూ కశ్మీర్ పవర్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ (జేకేపీడీసీ) — రెండేళ్ల అనుమతి పొడిగింపు కోరింది; ప్రధాన పనుల కాంట్రాక్టు ప్రతిపాదన ఆమోదం కోసం ఎదురుచూస్తోంది.
కశ్మీర్ ప్రజలు/విద్యుత్ వినియోగదారులు — విద్యుత్ కొరత ఉన్న ప్రాంతంలో ఏటా 382.82 GWh ఉత్పత్తి ఆగిపోతే సాధారణ ప్రజలే నష్టపోతారని ఎమ్మెల్యే వాదన.
హెచ్‌సీసీ, హెచ్‌సీసీ-సీపీపీపీఎల్ జేవీ — 2019లో కాంట్రాక్టు రద్దు; తాజా టెండర్‌లో ఎల్1గా నిలిచినా ఆమోదం పెండింగ్‌లో ఉంది.

ఎందుకు ముఖ్యం

విద్యుత్ కొరత ఉన్న కశ్మీర్‌లో ఏటా 382.82 GWh ఉత్పత్తి ఇచ్చే ప్రాజెక్టు 1996 నుంచి ఇప్పటికీ మొదలు కాలేదు; ఇప్పుడు పర్యావరణ అనుమతి పొడిగింపు నిరాకరణతో తాజా డీపీఆర్‌కు మరిన్ని సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ యూటీ ప్రభుత్వాన్ని సంప్రదించలేదన్న ఆరోపణ, జమ్మూకశ్మీర్‌లో ఎన్నికైన ప్రభుత్వం-కేంద్రం మధ్య అధికార పరిధి వివాదాన్ని ముందుకు తెస్తోంది. అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల జాప్యం, పాలనా సమన్వయ లోపం ఎలా కలిసిపోతాయో ఇది చూపుతుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

న్యూ గందర్‌బల్ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టు: 93 మెగావాట్లు, ఝలం ఉపనది నల్లా సింధ్‌పై రన్-ఆఫ్-ది-రివర్ ప్రాజెక్టు.
నిపుణుల మదింపు కమిటీ (ఈఏసీ): కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ కింద నదీ లోయ, జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టులను మదింపు చేస్తుంది; 60వ సమావేశం న్యూఢిల్లీలో జరిగింది.
పర్యావరణ అనుమతి సెప్టెంబర్ 2013లో మంజూరు; 13 ఏళ్లు (సెప్టెంబర్ 2026 వరకు) చెల్లుబాటు; నిబంధనల కింద రెండేళ్ల పొడిగింపు సాధ్యం.
ప్రస్తుత గందర్‌బల్ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టు సామర్థ్యం 15 మెగావాట్లు; దాని జీవితకాలం ముగిసిన తర్వాత కొత్త ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదన.
2019లో గవర్నర్ సత్యపాల్ మలిక్ నేతృత్వంలోని రాష్ట్ర పరిపాలనా మండలి (ఎస్ఏసీ) రూ.819 కోట్ల హెచ్‌సీసీ కాంట్రాక్టును రద్దు చేసింది.
జీరో అవర్: శాసనసభలో సభ్యులు ముందస్తు నోటీసు లేకుండా అత్యవసర ప్రజా సమస్యలను లేవనెత్తే సమయం.

మెయిన్స్ కోణం

1996లో ఆలోచనగా మొదలై, 2013లో పర్యావరణ అనుమతి పొంది, 2019లో కాంట్రాక్టు రద్దు, 2022లో మూడో విడత టెండరింగ్‌లో ఎల్1 ఎంపిక తర్వాతా ఆమోదం పెండింగ్‌లో ఉన్న 93 మెగావాట్ల న్యూ గందర్‌బల్ ప్రాజెక్టు – భారత్‌లో మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టుల దీర్ఘకాల జాప్యానికి ఒక ఉదాహరణ. ఈఏసీ కారణం సాంకేతికమైనదే: 2028 సెప్టెంబర్ వరకు పొడిగించినా నిర్మాణమూ, పర్యావరణ నిర్వహణ ప్రణాళిక అమలూ పూర్తి కావని కమిటీ అభిప్రాయం; ఈ "కారణాలు సహేతుకంగా కనిపిస్తున్నాయి" అని ఎమ్మెల్యే భట్ కూడా అంగీకరించారు. అయితే ఆయన లేవనెత్తిన రాజకీయ ప్రశ్న – యూటీ ప్రభుత్వాన్ని ముందుగా సంప్రదించకుండా నిర్ణయం తీసుకోవడం ఎన్నికైన ప్రభుత్వ అధికారాల్లో జోక్యమా అన్నది – కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంలో కేంద్రం-రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సమన్వయ ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తుంది. పర్యావరణ నియంత్రణ కఠినత్వం అవసరమే అయినా, అమలు సామర్థ్యం, కాంట్రాక్టు నిర్వహణ, డీపీఆర్ నవీకరణలో వేగం లేకపోతే విద్యుత్ కొరత ఉన్న ప్రాంతం ఏటా 382.82 GWh సామర్థ్యాన్ని కోల్పోతుంది. ముందుకు దారి: తాజా ప్రతిపాదనను వేగంగా సిద్ధం చేయడం, ప్రధాన పనుల కాంట్రాక్టుపై నిర్ణయం, కేంద్ర-యూటీ ముందస్తు సంప్రదింపుల యంత్రాంగం, సభలో ప్రభుత్వ స్పష్టీకరణ.

కీలక పదాలు

నిపుణుల మదింపు కమిటీ (ఈఏసీ): కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ కింద నదీ లోయ/జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల పర్యావరణ అనుమతులను పరిశీలించే కమిటీ.
పర్యావరణ అనుమతి (ఎన్విరాన్‌మెంటల్ క్లియరెన్స్): ప్రాజెక్టు నిర్మాణం చేపట్టేందుకు పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ ఇచ్చే నిర్దిష్ట కాలవ్యవధి ఆమోదం; నిబంధనల కింద రెండేళ్లు పొడిగించవచ్చు.
పర్యావరణ నిర్వహణ ప్రణాళిక (ఈఎంపీ): ప్రాజెక్టు వల్ల కలిగే పర్యావరణ ప్రభావాలను తగ్గించేందుకు చేపట్టాల్సిన చర్యల ప్రణాళిక; అనుమతి కాలంలోనే అమలు కావాలి.
జేకేపీడీసీ: జమ్మూ కశ్మీర్ పవర్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ – ప్రాజెక్టు కోసం అనుమతి పొడిగింపు కోరిన, కాంట్రాక్టు ప్రతిపాదన సమర్పించిన సంస్థ.
రన్-ఆఫ్-ది-రివర్ ప్రాజెక్టు: పెద్ద జలాశయం లేకుండా నది ప్రవాహాన్నే ఉపయోగించి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే జల విద్యుత్ నమూనా; న్యూ గందర్‌బల్ ఇలాంటిదే.
డీపీఆర్: వివరణాత్మక ప్రాజెక్టు నివేదిక; తాజాగా సిద్ధం చేయాలంటే సంవత్సరాలు పట్టవచ్చని ఎమ్మెల్యే భట్ ఆందోళన.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

జమ్మూ కశ్మీర్ కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంలో ఎన్నికైన ప్రభుత్వం, కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య అధికార పరిధి ఘర్షణలు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల అమలును ఎలా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి? న్యూ గందర్‌బల్ ప్రాజెక్టును ఉదాహరణగా చర్చించండి.
పర్యావరణ అనుమతుల కాలపరిమితి నిబంధనలు, మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టుల జాప్యం – ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యం సాధించడానికి ఎలాంటి సంస్థాగత సంస్కరణలు అవసరం?
హిమాలయ ప్రాంతంలో రన్-ఆఫ్-ది-రివర్ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల ప్రయోజనాలు, పర్యావరణ సవాళ్లను విశ్లేషించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఅదనపు ద్రవ్యతను తగ్గించేందుకు ఆర్‌బీఐ 1,000 కోట్ల డాలర్ల స్వాప్‌లు →

← అన్ని వార్తలు