ఉమ్మడి వరంగల్‌లో 5.77 లక్షల ఎకరాలకు యాసంగి సాగునీరు

యాసంగి సాగు కోసం ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లాలో ఎస్సారెస్పీ స్టేజీ 1, 2 పరిధిలో ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ (వారబందీ) పద్ధతిలో సాగునీరు ఇవ్వాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. నీటి లభ్యత ఆధారంగా సుమారు 5.77 లక్షల ఎకరాలకు నీరు అందించవచ్చని అధికారుల అంచనా. 2025 జనవరి 1 నుంచి మార్చి 31 వరకు వారం విడుదల, మరో వారం నిలిపివేత ఉంటుంది. మహబూబాబాద్ జిల్లాలో డీబీఎం 60 కాలువకు లైనింగ్ లేక కంప చెట్లు పెరిగాయని, ఆధునికీకరించాలని రైతులు కోరుతున్నారు.

Warangal — నీరు · సాగునీరు ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 25 సెప్టెం, 2026 11:04 AM IST

మూలం

Warangal — నీరు · సాగునీరు · అసలు వార్త చదవండి ↗

#srsp#irrigation#yasangi#mahabubabad#warangal#farmers

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (6)

Government will supply Yasangi irrigation water on an on-and-off (warabandi) basis under SRSP Stage 1 and 2 in erstwhile Warangal district — Attributed to the state government/irrigation department decision as reported in the source; no order number cited.
About 5.77 lakh acres in erstwhile Warangal may get water depending on availability — Figure appears in source as an official estimate by irrigation officials.
Ayacut break-up: SRSP Stage 1 (LMD) 2,21,947 acres; Kaleshwaram 93,070 acres; SRSP-2 90,611 acres; Devadula 1,71,528 acres — Figures stated as per irrigation officials' proposals; the four figures total 5.77 lakh acres, internally consistent.
Water released one week and stopped the next, from January 1 to March 31, 2025 — Dates and schedule appear in source; attributed to the release plan, no separate document cited.
DBM 60 main canal and distributaries in Mahabubabad district are overgrown with thorny bushes due to lack of lining — Reporter's observation plus farmers' demand for lining; no engineering assessment given.
Irrigation EE Sammireddy said proposals for modernisation will be sent to the government and urged farmers not to block canals or fix illegal motors — Directly attributed to a named official in the source.

Warangal — నీరు · సాగునీరు ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI ఆర్థిక విశ్లేషకులు

యాసంగిలో 5.77 లక్షల ఎకరాలకు నీటి భరోసా అంటే ఉమ్మడి వరంగల్ గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇది ఒక పెద్ద ఆదాయ సంకేతం - నీరు ఉందన్న స్పష్టత వచ్చిన వెంటనే రైతులు విత్తనాలు, ఎరువులు, కూలీలపై ఖర్చు పెట్టడం మొదలుపెడతారు, ఆ డబ్బు స్థానిక మార్కెట్లలోనే తిరుగుతుంది. కానీ 'ఆన్ అండ్ ఆఫ్' అనేదే కథలో అసలు ఆర్థిక మెలిక - నీరు పరిమితం అని ప్రభుత్వమే ఒప్పుకుంటున్నట్టు, రిస్క్‌ను రైతు మీదకే బదిలీ చేస్తున్నట్టు. లైనింగ్ లేని కాలువలు, కంప చెట్లు అంటే ప్రవాహ నష్టం; ఆ నష్టం ఎప్పుడూ చివరి ఆయకట్టు రైతుకే భారంగా మారుతుంది.

నీటి భరోసా ఒక్కటే ఇన్‌పుట్ డిమాండ్‌ను కదిలిస్తుంది - విత్తనాలు, ఎరువులు, ట్రాక్టర్ అద్దె, కూలీ పనిదినాలు, రుణ తీసుకోవడం అన్నీ ఈ ప్రకటనతో ముడిపడి ఉంటాయి.
వారబందీ పద్ధతి నీటిని పంచుతుంది కానీ అనిశ్చితిని కూడా పంచుతుంది; పంట దశలో ఒక వారం ఆలస్యం దిగుబడిని, ఆ ద్వారా రైతు ఆదాయాన్ని తగ్గించగలదు.
లైనింగ్ లేకపోవడం ఒక దాగిన ఖర్చు - ప్రవాహ నష్టం, కలుపు మొక్కల అడ్డంకుల వల్ల అదే నీటితో సాగయ్యే విస్తీర్ణం తగ్గుతుంది, అంటే ఖర్చు చేసిన ప్రతి టీఎంసీకి రాబడి తక్కువ.
లబ్ధి పంపిణీ సమానంగా ఉండదు: ఎగువ ఆయకట్టు, బోరు సదుపాయం ఉన్న రైతులు తట్టుకుంటారు; దిగువ, చిన్న కౌలు రైతులే ఎక్కువ నష్టపడే ప్రమాదం ఉంది.
అక్రమ మోటార్లు, అడ్డుకట్టలపై అధికారుల హెచ్చరిక ఆర్థిక పరిభాషలో ఉమ్మడి వనరుల సమస్య - అమలు బలహీనమైతే నీటి కేటాయింపు కాగితం మీదే ఉండిపోతుంది.

గమనించాల్సినవి — మార్చి 31 వరకు విడుదల షెడ్యూల్ నిజంగా ఎంత క్రమం తప్పకుండా పాటిస్తారు, డీబీఎం 60 లాంటి కాలువల ఆధునికీకరణ ప్రతిపాదనలకు బడ్జెట్ కేటాయింపు వస్తుందా అనేది గమనించాలి.

ఇది అంచనా మాత్రమే - వాస్తవంగా ఎన్ని ఎకరాలకు నీరు చేరుతుందో, పంటల విస్తీర్ణం, దిగుబడి, ఆధునికీకరణ వ్యయం గురించి కథనంలో ఎలాంటి నిర్దిష్ట సమాచారం లేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 3 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

తెలంగాణలో యాసంగి (రబీ) పంట కాలానికి ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లా ఆయకట్టుకు శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్టు (ఎస్సారెస్పీ) స్టేజీ 1, 2 పరిధిలో సాగునీరు ఇవ్వాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. నీటి లభ్యతకు అనుగుణంగా ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ (వారబందీ) పద్ధతిలో - ఒక వారం నీటి విడుదల, మరో వారం నిలిపివేత - నీరు సరఫరా చేస్తారు. ఎస్సారెస్పీ స్టేజీ 1 (ఎల్ఎండీ), స్టేజీ 2, కాళేశ్వరం, దేవాదుల ఎత్తిపోతల పథకాల కింద మొత్తం సుమారు 5.77 లక్షల ఎకరాలకు నీరు ఇవ్వొచ్చని ఇరిగేషన్ అధికారులు అంచనా వేశారు. అదే సమయంలో మహబూబాబాద్ జిల్లాలో డీబీఎం 60 కాలువకు లైనింగ్ లేకపోవడం, ముళ్ల పొదలు పెరగడం రైతులకు సమస్యగా మారింది.

ముఖ్యాంశాలు

ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లాలో ఎస్సారెస్పీ స్టేజీ 1, 2 పరిధిలో ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ (వారబందీ) పద్ధతిలో యాసంగి సాగునీరు ఇవ్వాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
నీటి లభ్యతకు అనుగుణంగా ఉమ్మడి వరంగల్‌లో సుమారు 5.77 లక్షల ఎకరాలకు యాసంగి సాగునీరు సరఫరా చేయొచ్చని అంచనా.
2025 జనవరి 1 నుంచి మార్చి 31 వరకు వారం రోజులు నీటి విడుదల, మరో వారం రోజులు సరఫరా నిలిపివేత.
ఇరిగేషన్ ప్రతిపాదనల ప్రకారం ఎస్సారెస్పీ స్టేజ్ 1 (ఎల్ఎండీ) కింద 2,21,947 ఎకరాల ఆయకట్టు.
కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు పరిధిలో 93,070 ఎకరాలు, ఎస్సారెస్పీ-2 కింద 90,611 ఎకరాల ఆయకట్టు.
దేవాదుల ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా 1,71,528 ఎకరాల ఆయకట్టుకు యాసంగిలో నీరు ఇవ్వొచ్చని అధికారుల అంచనా.
మహబూబాబాద్ జిల్లా ఎస్సారెస్పీ స్టేజ్ 2 పరిధిలోని డీబీఎం 60 ప్రధాన కెనాల్, ఉప కాలువలకు లైనింగ్ చేయకపోవడంతో కాలువ నిండా కంప చెట్లు పెరిగాయి.
డీబీఎం 60 ప్రధాన కాలువ తొర్రూరు మండలం పటేల్‌గూడెం నుంచి దంతాలపల్లి మండలం ద్వారా మరిపెడ మండలం వరకు కొనసాగుతుంది.

కాలక్రమం

యాసంగి సీజన్‌కు ముందుప్రాజెక్టుల కింద పూర్తిస్థాయి ఆయకట్టుకు సాగునీరు ఇవ్వాలని నీటి పారుదల శాఖ నిర్ణయం; ఉమ్మడి వరంగల్‌లో 5.77 లక్షల ఎకరాలకు అంచనా.
2025 జనవరి 1ఎస్సారెస్పీ జలాల విడుదల ప్రారంభం; ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ పద్ధతిలో సరఫరా మొదలు.
2025 మార్చి 31 వరకువారం విడుదల, వారం నిలిపివేత విధానంలో సాగునీటి సరఫరా కొనసాగుతుంది.

ఎవరికి సంబంధం

ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లా ఆయకట్టు రైతులు — యాసంగి పంటకు 5.77 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు; చివరి ఆయకట్టు వరకు నీరు చేరడం కీలకం.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం / నీటి పారుదల శాఖ — నీటి లభ్యతకు అనుగుణంగా పూర్తిస్థాయి ఆయకట్టుకు నీరు ఇవ్వడం, ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ షెడ్యూల్ అమలు.
మహబూబాబాద్ జిల్లా డీబీఎం 60 ఆయకట్టు రైతులు — లైనింగ్ లేని కాలువలు, ముళ్ల పొదల కారణంగా నీరు అందకపోవడం; ఆధునికీకరణ డిమాండ్.
ఇరిగేషన్ ఈఈ సమ్మిరెడ్డి (మహబూబాబాద్) — నీటి పొదుపు, అక్రమ మోటార్లు-అడ్డుకట్టల నియంత్రణ; కాలువల ఆధునికీకరణ ప్రతిపాదనలు ప్రభుత్వానికి పంపడం.
తొర్రూరు, దంతాలపల్లి, మరిపెడ మండలాల రైతులు — డీబీఎం 60 ప్రధాన కాలువ మార్గంలో ఉన్నందున కాలువ మరమ్మతులతో నేరుగా ప్రయోజనం.

ఎందుకు ముఖ్యం

యాసంగి పంట పూర్తిగా కాలువ నీటిపై ఆధారపడి ఉన్నందున, వారబందీ షెడ్యూల్ కచ్చితంగా అమలైతేనే 5.77 లక్షల ఎకరాల్లో పంట కాపాడబడుతుంది. లైనింగ్ లేని కాలువలు, కంప చెట్లు, అక్రమ మోటార్లు, అడ్డుకట్టల వల్ల తలభాగం రైతులకే నీరు పరిమితమై చివరి ఆయకట్టు రైతులు నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంది. కాలువల ఆధునికీకరణ, నీటి పొదుపు వినియోగం రెండూ సాగునీటి సమన్యాయానికి కీలకం.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఎస్సారెస్పీ = శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్టు; స్టేజీ 1 (ఎల్ఎండీ) కింద 2,21,947 ఎకరాలు, స్టేజీ 2 కింద 90,611 ఎకరాల ఆయకట్టు.
దేవాదుల ఎత్తిపోతల పథకం - 1,71,528 ఎకరాలు; కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు పరిధి - 93,070 ఎకరాలు (ఉమ్మడి వరంగల్).
ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ (వారబందీ) = ఒక వారం నీటి విడుదల, మరో వారం నిలిపివేత పద్ధతి.
యాసంగి సాగునీటి కాలం: 2025 జనవరి 1 నుంచి మార్చి 31 వరకు.
డీబీఎం 60 ప్రధాన కాలువ మార్గం: పటేల్‌గూడెం (తొర్రూరు) - దంతాలపల్లి - మరిపెడ మండలం.

మెయిన్స్ కోణం

ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లాలో యాసంగి సాగునీటి సరఫరా, భారీ ప్రాజెక్టుల ఆయకట్టు నిర్వహణలో ఎదురవుతున్న సవాళ్లను చూపుతుంది. నీటి లభ్యత పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు పూర్తి ఆయకట్టుకు నీరు చేర్చడానికి ప్రభుత్వం ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ (వారబందీ) రొటేషన్ విధానాన్ని ఎంచుకోవడం డిమాండ్-ఆధారిత సరఫరా నుంచి షెడ్యూల్-ఆధారిత పంపిణీకి మారడాన్ని సూచిస్తుంది - ఎస్సారెస్పీ స్టేజీ 1 (2,21,947 ఎకరాలు), స్టేజీ 2 (90,611), దేవాదుల (1,71,528), కాళేశ్వరం (93,070) కలిపి సుమారు 5.77 లక్షల ఎకరాలు. కానీ పంపిణీ వ్యవస్థ సామర్థ్యం లోపిస్తే ఈ షెడ్యూల్ ఫలితం ఇవ్వదు: మహబూబాబాద్‌లో డీబీఎం 60 ప్రధాన, ఉప కాలువలకు లైనింగ్ లేకపోవడంతో కంప చెట్లు పెరిగి ప్రవాహ సామర్థ్యం తగ్గింది; కాలువలలో అడ్డుకట్టలు, అక్రమ మోటార్లు చివరి ఆయకట్టుకు నీరు చేరకుండా చేస్తాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా - కాలువల లైనింగ్, ఆధునికీకరణ ప్రతిపాదనలను వేగంగా ఆమోదించడం, సీజన్‌కు ముందు పూడిక-పొదల తొలగింపు, అక్రమ మోటార్లపై నిఘా, రైతుల సహకారంతో నీటి పొదుపు వినియోగం (ఈఈ సూచించినట్టు) అవసరం.

కీలక పదాలు

యాసంగి: తెలంగాణలో రబీ పంట కాలం; ప్రధానంగా కాలువ/ప్రాజెక్టు నీటిపై ఆధారపడే సీజన్.
ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ (వారబందీ): వారం రోజులు నీటి విడుదల, మరో వారం నిలిపివేసి రొటేషన్‌లో ఆయకట్టుకు నీరు పంపిణీ చేసే పద్ధతి.
ఎస్సారెస్పీ: శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్టు; స్టేజీ 1 (ఎల్ఎండీ), స్టేజీ 2 పరిధిలో ఉమ్మడి వరంగల్ ఆయకట్టుకు నీరు అందిస్తుంది.
ఆయకట్టు: ఒక ప్రాజెక్టు/కాలువ కింద సాగునీరు అందే భూ విస్తీర్ణం.
కాలువ లైనింగ్: కాలువ లోపలి భాగాన్ని కాంక్రీట్‌తో కట్టడం; నీటి ఇంకుడు, పొదల పెరుగుదలను తగ్గించి ప్రవాహాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.
దేవాదుల ఎత్తిపోతల పథకం: ఎత్తిపోతల ద్వారా నీరు తరలించే పథకం; ఉమ్మడి వరంగల్‌లో 1,71,528 ఎకరాల ఆయకట్టుకు యాసంగి నీరు ఇవ్వొచ్చని అంచనా.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

ఆన్‌అండ్‌ఆఫ్ (వారబందీ) పద్ధతి పరిమిత నీటి లభ్యత ఉన్న సీజన్‌లో ఆయకట్టు సమన్యాయ పంపిణీకి ఎలా తోడ్పడుతుంది? దాని ఆచరణాత్మక పరిమితులను చర్చించండి.
కాలువల లైనింగ్, ఆధునికీకరణ లోపం చివరి ఆయకట్టు రైతులపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? మహబూబాబాద్ డీబీఎం 60 ఉదాహరణతో వివరించండి.
ఉమ్మడి వరంగల్‌లో ఎస్సారెస్పీ స్టేజీ 1, స్టేజీ 2, కాళేశ్వరం, దేవాదుల కింద ప్రతిపాదిత యాసంగి ఆయకట్టు విస్తీర్ణాలను తెలియజేయండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తతెలుగు రాష్ట్రాల్లో వర్షాలు: వాతావరణ శాఖ సూచన →

← అన్ని వార్తలు