జాతీయ గీతం ఎంపిక ప్రభుత్వ పరిధిలోనిదే: సుప్రీంకోర్టు

వందేమాతరాన్ని జాతీయ గీతంగా గుర్తించడం, రెండు లేదా ఆరు చరణాల అంశాన్ని పరిశీలించేందుకు సుప్రీంకోర్టు మంగళవారం నిరాకరించింది. జాతీయ చిహ్నాల ఎంపిక ఎన్నికైన ప్రభుత్వ పరిధిలోనిదని సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి మోహన ధర్మాసనం పేర్కొంది. అయితే 2026 సవరణ ద్వారా విధించిన శిక్షా పరిణామాలను పరిశీలిస్తామని తెలిపింది. మనస్సాక్షి ప్రాతిపదికన పాడని వారిపై ప్రాసిక్యూషన్ ఉండదని స్పష్టం చేసింది. టీఎం కృష్ణ పిటిషన్‌పై కేంద్రానికి రెండు వారాల గడువు ఇచ్చింది.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 22 సెప్టెం, 2026 1:58 PM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#supreme court#vande mataram#national song#fundamental rights#tm krishna

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

A bench of CJI Surya Kant, Justice Joymalya Bagchi and Justice V Mohana declined to examine whether Vande Mataram should be the National Song or how many stanzas it should have. — Attributed to the bench's oral observations as reported in the source; names and composition appear in the source.
The 2026 amendment to the Prevention of Insults to National Honour Act extended Section 3 protection to the National Song, with up to three years imprisonment, fine or both. — Figure and provision appear in the source text; no independent verification possible.
The petition was filed by Carnatic vocalist TM Krishna, challenging the amendment and MHA directions prescribing the six-stanza version. — Attributed in source, with counsel S Muralidhar named as appearing for the petitioner.
The bench said Bijoe Emmanuel vs State of Kerala (1986) would continue to govern the field and conscientious objectors would not face penal consequences. — Direct quotes attributed to the bench in the source; case details as described in source.
The Centre was given two weeks to respond after the petition is furnished to the Solicitor General. — Procedural direction stated in source; no order copy cited.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

సుప్రీంకోర్టు తీర్పు రాజకీయంగా చూస్తే రెండు వైపులా కొంత ఇచ్చి, కొంత తీసుకున్న ధోరణిలో ఉంది. జాతీయ చిహ్నాల ఎంపిక ఎన్నికైన ప్రభుత్వ పరిధిలోనిదని చెప్పడం ద్వారా వందేమాతరం, ఆరు చరణాల అంశంపై కేంద్రానికి రాజకీయ స్థలం మిగిలింది; అదే సమయంలో మనస్సాక్షి ప్రాతిపదికన పాడని వారిపై ప్రాసిక్యూషన్ ఉండదని స్పష్టం చేయడం ద్వారా పిటిషనర్ వైపు ప్రధాన ఆందోళనకు కోర్టు చెవి ఇచ్చింది. అంటే ఈ వివాదం ఇకపై 'ఏ గీతం' అన్న సాంస్కృతిక చర్చ నుంచి 'బలవంతం ఎంత వరకు' అన్న శిక్షా చట్ట చర్చకు మారే అవకాశం ఉంది.

జాతీయ చిహ్నాలపై నిర్ణయం ప్రభుత్వ పరిధిలోనిదన్న పరిశీలన కేంద్రానికి తక్షణ ఊరట, 2026 సవరణను సమర్థించుకోవడానికి రాజకీయ ఆధారం.
అయితే శిక్షా పరిణామాలను పరిశీలిస్తామని, బిజోయ్ ఇమాన్యుయేల్ (1986) సూత్రం కొనసాగుతుందని చెప్పడం ద్వారా చట్టంలోని అత్యంత వివాదాస్పద భాగం కోర్టు పరిశీలనలోనే ఉండిపోయింది.
కర్ణాటకలో అసెంబ్లీ నిరసనలు, బీజేపీ పాదయాత్ర వంటి పరిణామాలు ఈ అంశం న్యాయపరమైనదే కాక క్షేత్రస్థాయి సమీకరణ సాధనంగా కూడా మారిందని సూచిస్తున్నాయి.
టీఎం కృష్ణ లాంటి సాంస్కృతిక రంగ ప్రముఖుడి పిటిషన్ కావడంతో ఇది పార్టీల ముద్ర కంటే మతస్వేచ్ఛ–వ్యక్తిగత హక్కుల చర్చగా ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఎక్కువ.
సొలిసిటర్ జనరల్‌తో జరిగిన వాదోపవాదాల తీవ్రత ఈ కేసు కేవలం చట్ట వివరణ కాదు, రాజకీయ భావోద్వేగాల పోరుగా మారుతోందని చూపుతోంది.

గమనించాల్సినవి — రెండు వారాల్లో కేంద్రం దాఖలు చేసే సమాధానం—ప్రత్యేకించి ఆరు చరణాల ఆదేశాన్ని, శిక్షా నిబంధనను ఎంత గట్టిగా సమర్థిస్తుందా లేక పరిధిని సడలిస్తుందా—రాజకీయ దిశను నిర్ణయిస్తుంది.

ఇది కేవలం ప్రాథమిక దశ పరిశీలన మాత్రమే; సవరణ రాజ్యాంగబద్ధతపై తుది తీర్పు, ఎంహెచ్ఏ ఆదేశాల భవితవ్యం లేదా ఏ పార్టీకి ఎన్నికల లాభం కలుగుతుందన్న అంశాలు ఈ కథనం నిర్ధారించలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

వందేమాతరాన్ని "జాతీయ గీతం" (National Song)గా గుర్తించి, జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక చట్టం, 1971 కింద క్రిమినల్ రక్షణ కల్పించే 2026 సవరణను కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, రామన్ మెగసెసే అవార్డు గ్రహీత టీఎం కృష్ణ సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేశారు. ఆరు చరణాల పూర్తి పాఠాన్ని ప్రభుత్వ, ఉత్సవ, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో ఆలపించాలని కేంద్ర హోంశాఖ జారీ చేసిన ఆదేశాలను కూడా ఆయన సవాలు చేశారు. మంగళవారం సీజేఐ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం జాతీయ చిహ్నాల ఎంపిక ఎన్నికైన ప్రభుత్వ పరిధిలోనిదని పేర్కొంటూ ఆ అంశాన్ని పరిశీలించడానికి నిరాకరించింది. అయితే మనస్సాక్షి ప్రాతిపదికన పాడని పౌరులపై శిక్షా పరిణామాలు విధించగలరా అనే చట్టపరమైన అంశాన్ని మాత్రం పరిశీలిస్తామని స్పష్టం చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి మోహన ధర్మాసనం - వందేమాతరం జాతీయ గీతంగా గుర్తింపు, రెండు లేక ఆరు చరణాల అంశాన్ని పరిశీలించడానికి నిరాకరించింది.
2026 సవరణ ద్వారా జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక చట్టం, 1971లోని సెక్షన్ 3 స్థానంలో కొత్త నిబంధన వచ్చింది; జాతీయ గీతానికీ క్రిమినల్ రక్షణ విస్తరించింది.
సవరణ ప్రకారం జాతీయగానం లేదా జాతీయ గీతం ఆలపనను ఉద్దేశపూర్వకంగా అడ్డుకున్నా, సభను కలవరపరిచినా మూడేళ్ల వరకు జైలు, జరిమానా లేదా రెండూ విధించవచ్చు.
"ఆర్టికల్ 25, 26 హక్కుల ఉల్లంఘన అనుభవించిన ఎవరూ శిక్షా పరిణామాలకు గురికారు" అని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ vs కేరళ రాష్ట్రం (1986) తీర్పు ఈ రంగాన్ని పాలిస్తూనే ఉంటుందని ధర్మాసనం సూచించింది.
పిటిషన్ ప్రకారం ఆరు చరణాల పాఠంలోని చివరి నాలుగు చరణాల్లో దుర్గ, లక్ష్మి, సరస్వతి ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి.
సీనియర్ అడ్వొకేట్ ఎస్ మురళీధర్ - దాదాపు 80 ఏళ్లుగా అధికారిక ప్రయోజనాలకు వందేమాతరం మొదటి రెండు చరణాలుగానే పరిగణించబడిందని వాదించారు.
ధర్మాసనం పిటిషన్‌ను సాలిసిటర్ జనరల్‌కు అందజేయాలని ఆదేశించి, స్పందన దాఖలు చేయడానికి కేంద్రానికి రెండు వారాల గడువు ఇచ్చింది.

కాలక్రమం

1971జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక చట్టం అమల్లోకి వచ్చింది; అందులో "జాతీయ గీతం" ప్రస్తావన లేదు.
1986బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ vs కేరళ రాష్ట్రం కేసులో జాతీయగానం పాడని జెహోవాస్ విట్నెసెస్ మతానికి చెందిన మూడు పాఠశాల పిల్లలకు సుప్రీంకోర్టు రక్షణ కల్పించింది.
2026సవరణ ద్వారా సెక్షన్ 3 స్థానంలో కొత్త నిబంధన; జాతీయగానంతో పాటు "జాతీయ గీతానికీ" క్రిమినల్ రక్షణ విస్తరణ.
సవరణ అనంతరంకేంద్ర హోంశాఖ నిర్దిష్ట ప్రభుత్వ, ఉత్సవ, సాంస్కృతిక సందర్భాల్లో పూర్తి ఆరు చరణాల వందేమాతరం ఆలపనను నిర్దేశించే ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
టీఎం కృష్ణ పిటిషన్సవరణ రాజ్యాంగబద్ధత, ఎంహెచ్ఏ ఆదేశాలను సవాలు చేస్తూ పిటిషన్ దాఖలు.
మంగళవారం (విచారణ రోజు)సుప్రీంకోర్టు జాతీయ చిహ్నం ఎంపికను పరిశీలించడానికి నిరాకరించి, శిక్షా పరిణామాలను పరిశీలిస్తామని చెప్పి కేంద్రానికి రెండు వారాల గడువు ఇచ్చింది.

ఎవరికి సంబంధం

సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం (సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి మోహన) — ప్రభుత్వ విధాన పరిధి, పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుల మధ్య రేఖను గీయడం; మతపరమైన నిర్ణయాల్లోకి వెళ్లకుండా చట్టపరమైన అంశానికే పరిమితం కావడం.
టీఎం కృష్ణ (కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, రచయిత, రామన్ మెగసెసే అవార్డు గ్రహీత) — పిటిషనర్; సమానత్వం, మత స్వాతంత్ర్యం, భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ, వివక్ష నిరోధక హక్కుల ఉల్లంఘన జరిగిందని వాదన.
కేంద్ర ప్రభుత్వం / కేంద్ర హోంశాఖ — 2026 సవరణ, ఆరు చరణాల ఆదేశాలను సమర్థించాలి; రెండు వారాల్లో స్పందన దాఖలు చేయాలి.
సాలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా — పార్లమెంటు శాసన అధికారాన్ని సమర్థిస్తూ కేంద్రం తరఫున వాదనలు; "నక్సలైట్లు" ప్రస్తావనపై అభ్యంతరం ఎదురైంది.
మనస్సాక్షి ప్రాతిపదికన నిరాకరించే పౌరులు, మైనారిటీలు — ఆరు చరణాల నిర్బంధ ఆలపన అసమాన ప్రభావం చూపుతుందని, ప్రాసిక్యూషన్ ప్రమాదం ఉంటుందని వాదన; కోర్టు వారికి రక్షణ సూచించింది.
సీనియర్ అడ్వొకేట్ ఎస్ మురళీధర్ — పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాది; "జాతీయ గీతం" నిర్వచనం లేకుండా శిక్షా చట్టంలో చేర్చడాన్ని సవాలు చేశారు.

ఎందుకు ముఖ్యం

జాతీయ చిహ్నాలను ఎంపిక చేసే రాజ్య అధికారం, ఆ చిహ్నాల ఆలపనలో పాల్గొనాలని క్రిమినల్ చట్టం ద్వారా బలవంతం చేసే అధికారం - ఈ రెండింటి మధ్య రేఖను ఈ కేసు పరీక్షిస్తోంది. బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ (1986) సూత్రం - గౌరవం చూపడం, నిర్బంధ భాగస్వామ్యం వేరు - ఇప్పటికీ వర్తిస్తుందని కోర్టు సూచించడం ఆర్టికల్ 25, 26 హక్కులకు కీలకం. అంతేకాక, కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు (ఆఫీస్ మెమొరాండం) క్రిమినల్ బాధ్యతను సృష్టించగలదా అనే పరిపాలనా చట్ట ప్రశ్న కూడా ముందుకు వచ్చింది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక చట్టం, 1971 - సెక్షన్ 3ను 2026 సవరణ ద్వారా మార్చి "జాతీయ గీతానికీ" రక్షణ విస్తరించారు; శిక్ష మూడేళ్ల వరకు జైలు/జరిమానా/రెండూ.
బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ vs కేరళ రాష్ట్రం (1986) - జెహోవాస్ విట్నెసెస్ పిల్లలు జాతీయగానం పాడకపోవడం అగౌరవం కాదని, బహిష్కరణకు కారణం కాదని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు.
ఆర్టికల్ 25 - మనస్సాక్షి స్వాతంత్ర్యం, మత ఆచరణ హక్కు; ఆర్టికల్ 26 - మత సంస్థల హక్కులు.
పిటిషనర్: టీఎం కృష్ణ - కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, రచయిత, రామన్ మెగసెసే అవార్డు గ్రహీత.
ధర్మాసనం: సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి మోహన; కేంద్రానికి రెండు వారాల గడువు.
పిటిషన్ వాదన: ఆరు చరణాల పాఠంలోని చివరి నాలుగు చరణాల్లో దుర్గ, లక్ష్మి, సరస్వతి ప్రస్తావనలు.

మెయిన్స్ కోణం

జాతీయ చిహ్నాల ఎంపిక ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికైన ప్రభుత్వ విధాన పరిధిలోనిదా, లేక న్యాయ సమీక్షకు లోబడి ఉండాలా - ఈ ప్రశ్నను వందేమాతరం కేసు ముందుకు తెచ్చింది. సుప్రీంకోర్టు స్పష్టమైన విభజన చేసింది: జాతీయ భావాలు, ఆకాంక్షలను నిర్ణయించడం రాజ్య పరిధి అయినా, ఆ గుర్తింపును క్రిమినల్ చట్టం ద్వారా నిర్బంధ భాగస్వామ్యంగా మార్చడం ప్రాథమిక హక్కుల పరిశీలనకు లోబడుతుంది. 1971 చట్టంలో మొదట "జాతీయ గీతం" ప్రస్తావన లేకపోవడం, 2026 సవరణ ఆ పదాన్ని నిర్వచించకుండానే శిక్షా చట్టంలో చేర్చడం, ఏ పాఠం (రెండు లేక ఆరు చరణాలు) వర్తిస్తుందో స్పష్టత లేకపోవడం - ఇవి శిక్షా చట్టాల్లో అస్పష్టత సమస్యను లేవనెత్తుతాయి. మరో అంశం: కేవలం కార్యనిర్వాహక ఆదేశం (ఆఫీస్ మెమొరాండం) స్వతంత్ర శాసన ఆధారం లేకుండా క్రిమినల్ బాధ్యతను సృష్టించగలదా. బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ (1986) సూత్రం ప్రకారం గౌరవం చూపడం, ఆలపనలో నిర్బంధ భాగస్వామ్యం వేరు వేరు - మనస్సాక్షి ప్రాతిపదికన నిరాకరించేవారిపై ప్రాసిక్యూషన్ ఉండదని కోర్టు పేర్కొంది. ముందుకు మార్గం: జాతీయ చిహ్నాలు నిర్బంధం కంటే ప్రజా ఏకాభిప్రాయం ద్వారా పరిణమించాలన్న వాదనను పరిగణించడం, శిక్షా నిబంధనల పరిధిని స్పష్టంగా నిర్వచించడం, ఆర్టికల్ 25-26 రక్షణలను చట్టబద్ధంగా భద్రపరచడం.

కీలక పదాలు

జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక చట్టం, 1971: జాతీయ చిహ్నాలకు అవమానం కలిగించే చర్యలను శిక్షార్హం చేసే చట్టం; 2026 సవరణ దీని సెక్షన్ 3ను మార్చింది.
2026 సవరణ: జాతీయగానంతో పాటు "జాతీయ గీతానికీ" సెక్షన్ 3 రక్షణ విస్తరించి, ఆలపనను అడ్డుకున్నవారికి మూడేళ్ల వరకు జైలు/జరిమానా విధించే నిబంధన.
బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ vs కేరళ రాష్ట్రం (1986): మత విశ్వాసం ఆధారంగా జాతీయగానం పాడకపోవడం అగౌరవం కాదని, పాఠశాల నుంచి బహిష్కరణకు కారణం కాదని సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు.
మనస్సాక్షి ప్రాతిపదికన నిరాకరించేవాడు (conscientious objector): నిజమైన మనస్సాక్షి లేదా మత విశ్వాసం కారణంగా ఒక చర్యలో పాల్గొనడానికి నిరాకరించే వ్యక్తి; ఇలాంటివారిపై ప్రాసిక్యూషన్ ఉండదని కోర్టు పేర్కొంది.
ఎంహెచ్ఏ ఆదేశాలు: నిర్దిష్ట ప్రభుత్వ, ఉత్సవ, సాంస్కృతిక సందర్భాల్లో పూర్తి ఆరు చరణాల వందేమాతరం ఆలపనను నిర్దేశించే కేంద్ర హోంశాఖ ఉత్తర్వులు; స్వతంత్ర శాసన ఆధారం లేదని పిటిషన్ వాదన.
ఆర్టికల్ 25, 26: మనస్సాక్షి స్వాతంత్ర్యం, మత ఆచరణ-ప్రచార హక్కు (25) మరియు మత సంస్థల వ్యవహారాల నిర్వహణ హక్కు (26).

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

జాతీయ చిహ్నాల ఎంపిక ఎన్నికైన ప్రభుత్వ పరిధిలోనిదైనా, వాటి ఆలపనలో నిర్బంధ భాగస్వామ్యం ప్రాథమిక హక్కుల పరిశీలనకు లోబడుతుందా? బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ (1986) తీర్పు వెలుగులో చర్చించండి.
శిక్షా చట్టంలో నిర్వచించని పదాలను చేర్చడం, కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వుల ద్వారా క్రిమినల్ బాధ్యత సృష్టించడం - ఈ చట్టపరమైన సమస్యలను జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక చట్టం 2026 సవరణ నేపథ్యంలో విశ్లేషించండి.
ఆర్టికల్ 25, 26 కల్పించే మనస్సాక్షి-మత స్వాతంత్ర్యం, రాజ్య ప్రతిపాదిత జాతీయ ఐక్యతా చిహ్నాల మధ్య సమతుల్యతను భారత రాజ్యాంగ న్యాయశాస్త్రం ఎలా సాధిస్తోంది?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తక్రిస్పర్ జన్యు సవరణపై నైతిక ప్రశ్నలు: నిపుణుడి వ్యాసం →

← అన్ని వార్తలు