కర్బన క్రెడిట్లతో రైతులకు రూ.2.5 కోట్లు చెల్లింపు

మెరుగైన వ్యవసాయ పద్ధతులకు కర్బన క్రెడిట్ చెల్లింపులు పొందిన దేశంలోని తొలి రైతులుగా సుమారు 2,500 మంది నిలిచారు. వీరిలో 1,400 మంది పంజాబ్‌కు, మిగిలిన వారు హరియాణాకు చెందినవారు. 50,000కు పైగా కర్బన క్రెడిట్లు రూపొందగా, రైతులకు రూ.3,000 నుంచి రూ.15,000 వరకు, మొత్తం సుమారు రూ.2.50 కోట్లు అందాయి. ఐసీఏఆర్ సాంకేతిక మార్గదర్శకత్వంతో గ్రో ఇండిగో సంస్థ 2019లో ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. లూధియానాలో జరిగిన కార్యక్రమంలో రైతులను సత్కరించారు. పంజాబ్‌లో పొలాల్లో మంటల ఘటనలు 2020లో 83,000కు పైగా ఉండి, 2025లో 5,000 కంటే తక్కువకు తగ్గాయని ఐసీఏఆర్ తెలిపింది.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 17 సెప్టెం, 2026 8:48 AM IST

మూలం

Indian Express — Cities · అసలు వార్త చదవండి ↗

#carbon credits#punjab farmers#icar#stubble burning#climate smart farming

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

About 2,500 farmers — around 1,400 from Punjab, rest from Haryana — received carbon credit payments totalling about Rs 2.50 crore, with individual payments of Rs 3,000-Rs 15,000. — Figures appear in source; presented as a first-of-its-kind payout, no independent verification possible.
Over 50,000 carbon credits were generated in the first set of payments, based on verified credits and not acreage. — Figure appears in source, attributed to the programme; verification method described but not documented.
Programme was initiated by agro-tech firm Grow Indigo in 2019 with technical guidance from ICAR, with an MoU with ICAR-ATARI Ludhiana. — Attributed to source reporting; institutional details named.
Punjab farm-fire incidents fell from over 83,000 in 2020 to fewer than 5,000 in 2025. — Attributed to ICAR in the source.
Individual payouts include Sahib Singh Rs 5,700, Jagmail Singh Rs 19,000, Baldev Singh Rs 6,070, Gurpreet Singh Rs 9,075, Bhim Singh Rs 12,000. — Named farmers with amounts in source; note Jagmail Singh's Rs 19,000 exceeds the stated Rs 3,000-15,000 range.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

వ్యవసాయంలో ఉద్గారాలను తగ్గించే, నేల–నీటిని కాపాడే పద్ధతులకు ఆర్థిక విలువ కట్టే ప్రయత్నంగా కర్బన క్రెడిట్ (కార్బన్ క్రెడిట్) చెల్లింపులు ముందుకొచ్చాయి. అగ్రో-టెక్ సంస్థ గ్రో ఇండిగో 2019లో ఐసీఏఆర్ సాంకేతిక మార్గదర్శకత్వంతో ప్రారంభించిన కార్యక్రమం కింద, మెరుగైన వ్యవసాయ పద్ధతులకు కర్బన క్రెడిట్ చెల్లింపులు పొందిన దేశంలోని తొలి రైతులుగా సుమారు 2,500 మంది నిలిచారు. వీరిలో 1,400 మంది పంజాబ్‌కు, మిగిలినవారు హరియాణాకు చెందినవారు. చెల్లింపులు విస్తీర్ణంతో ముడిపడి లేకుండా, ధ్రువీకరించిన కర్బన క్రెడిట్ల ఆధారంగా జరిగాయి.

ముఖ్యాంశాలు

మెరుగైన వ్యవసాయ పద్ధతులకు కర్బన క్రెడిట్ చెల్లింపులు పొందిన తొలి భారతీయ రైతులు సుమారు 2,500 మంది; 1,400 మంది పంజాబ్, మిగిలినవారు హరియాణా నుంచి.
మొదటి విడత చెల్లింపుల్లో 50,000కు పైగా కర్బన క్రెడిట్లు రూపొందాయి; రైతులకు రూ.3,000 నుంచి రూ.15,000 వరకు, మొత్తం సుమారు రూ.2.50 కోట్లు.
చెల్లింపు విస్తీర్ణం (ఎకరాలు)తో ముడిపడి లేదు; రైతుకు ఆపాదించిన ధ్రువీకరించిన కర్బన క్రెడిట్ల ఆధారంగానే జరుగుతుంది.
బఠిండా జిల్లా కోఠే లాల్ సింగ్ వాలే గ్రామానికి చెందిన 45 ఏళ్ల సాహిబ్ సింగ్‌కు రూ.5,700; ఆయన 7-8 ఏళ్లుగా వరి వ్యర్థాలు కాల్చడం ఆపేశారు.
అదే గ్రామానికి చెందిన జగ్‌మెయిల్ సింగ్‌కు రూ.19,000, నిషాన్ సింగ్‌కు రూ.14,000 లభించాయి.
ఐసీఏఆర్ ప్రకారం పంజాబ్‌లో పొలాల మంటల ఘటనలు 2020లో 83,000కు పైగా ఉండి 2025లో 5,000 కంటే తక్కువకు తగ్గాయి.
గ్రో ఇండిగో ఈ కార్యక్రమాన్ని 2019లో ప్రారంభించింది; ఐసీఏఆర్-అటారి (లూధియానా)తో అవగాహన ఒప్పందం (ఎంఓయూ) ఉంది.
2024 ఆగస్టులో ప్రారంభమైన మరో పథకం కింద పంజాబ్ వ్యవసాయ భూమిలో చెట్లు పెంచే రైతులకు చెల్లిస్తోంది; చెట్లను కనీసం ఐదేళ్లు కాపాడాలి.

కాలక్రమం

2019ఐసీఏఆర్ సాంకేతిక మార్గదర్శకత్వంతో అగ్రో-టెక్ సంస్థ గ్రో ఇండిగో కర్బన క్రెడిట్ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.
2020పంజాబ్‌లో పొలాల మంటల ఘటనలు 83,000కు పైగా నమోదయ్యాయి (ఐసీఏఆర్ గణాంకాలు).
2024 ఆగస్టువ్యవసాయ భూమిలో చెట్ల పెంపకానికి (అగ్రోఫారెస్ట్రీ ఆధారిత) పంజాబ్ కర్బన క్రెడిట్ పథకం ప్రారంభం.
2025పంజాబ్‌లో పొలాల మంటల ఘటనలు 5,000 కంటే తక్కువకు తగ్గాయి.
ఇటీవల (న్యూఢిల్లీ)బ్రిక్స్ సదస్సు — వ్యవసాయ పరిస్థితిశాస్త్రం, పునరుత్పాదక వ్యవసాయంపై బ్రిక్స్ సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ నెట్‌వర్క్, డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ నెట్‌వర్క్ ఏర్పాటుకు ప్రకటన ఆమోదం.
ఇటీవలలూధియానాలో జరిగిన కార్యక్రమంలో చెల్లింపులు పొందిన రైతులను శాస్త్రవేత్తల సమక్షంలో సత్కరించారు.

ఎవరికి సంబంధం

పంజాబ్, హరియాణా రైతులు (సుమారు 2,500) — పర్యావరణహిత పద్ధతులకు రూ.3,000–రూ.15,000 అదనపు ఆదాయం; "నా వ్యవసాయ పద్ధతికి ఎట్టకేలకు ఆర్థిక విలువ వచ్చింది" అని సాహిబ్ సింగ్.
గ్రో ఇండిగో (అగ్రో-టెక్ సంస్థ) — కార్యక్రమాన్ని అమలు చేస్తోంది; ఇది ఒక్కసారి చెల్లింపు కాదు, నిరంతర ప్రక్రియ అని సంస్థ అధికారులు.
ఐసీఏఆర్ / ఐసీఏఆర్-అటారి, లూధియానా — సాంకేతిక మార్గదర్శకత్వం, రైతులకు అవగాహన, పద్ధతుల డాక్యుమెంటేషన్, ధ్రువీకరణ బాధ్యత.
పంజాబ్ ప్రభుత్వం — 2024 ఆగస్టు నుంచి అగ్రోఫారెస్ట్రీ ఆధారిత కర్బన క్రెడిట్ పథకాన్ని నడుపుతోంది; పొలాల మంటల తగ్గింపు లక్ష్యం.
డేర్ (DARE) / ఐసీఏఆర్ డైరెక్టర్ జనరల్ డా. ఎం.ఎల్. జాట్ — ఉపగ్రహ, రిమోట్ సెన్సింగ్, జియో-ఫెన్సింగ్, నేల నమూనాల ద్వారా పర్యవేక్షణ, ధ్రువీకరణ.

ఎందుకు ముఖ్యం

వరి-గోధుమ ఆధారిత పంజాబ్ వ్యవసాయ వ్యవస్థలో వ్యర్థాల దహనం, అధిక నీటి వినియోగం పెద్ద సమస్యలు; ఇప్పుడు వాటిని తగ్గించే పద్ధతులకు మార్కెట్ ఆధారిత ఆర్థిక ప్రోత్సాహం అందుతోంది. నిషేధాలు, జరిమానాలకు బదులు రైతుకు ఆదాయం ఇచ్చే నమూనా, వాతావరణ-స్మార్ట్ వ్యవసాయాన్ని విస్తరించేందుకు మార్గం చూపవచ్చు. చెల్లింపు విస్తీర్ణంతో కాకుండా ధ్రువీకరించిన క్రెడిట్లతో ముడిపడటం చిన్న రైతులకూ అవకాశం కల్పిస్తుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

మెరుగైన వ్యవసాయ పద్ధతులకు కర్బన క్రెడిట్ చెల్లింపులు పొందిన దేశంలోని తొలి రైతులు: సుమారు 2,500 (పంజాబ్ 1,400, మిగిలినవారు హరియాణా).
మొత్తం చెల్లింపు సుమారు రూ.2.50 కోట్లు; 50,000కు పైగా కర్బన క్రెడిట్లు; రైతుకు రూ.3,000–రూ.15,000.
కార్యక్రమం: గ్రో ఇండిగో (2019), ఐసీఏఆర్ సాంకేతిక మార్గదర్శకత్వం; ఐసీఏఆర్-అటారి లూధియానాతో ఎంఓయూ.
పంజాబ్ పొలాల మంటలు: 2020లో 83,000+ → 2025లో 5,000 కంటే తక్కువ (ఐసీఏఆర్).
అర్హత కల్పించే పద్ధతులు: డైరెక్ట్ సీడెడ్ రైస్ (DSR), తగ్గించిన/జీరో టిల్లేజ్, మెరుగైన వ్యర్థాల నిర్వహణ, సమర్థ ఎరువుల వినియోగం.
న్యూఢిల్లీ బ్రిక్స్ సదస్సు: అగ్రోఎకాలజీ, రీజెనరేటివ్ అగ్రికల్చర్ సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ నెట్‌వర్క్ మరియు డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ నెట్‌వర్క్ ప్రకటన.

మెయిన్స్ కోణం

పంజాబ్-హరియాణా వరి-గోధుమ వ్యవస్థలో వ్యర్థాల దహనం, భూగర్భజల క్షీణత, గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు దీర్ఘకాల సమస్యలు; నిషేధాలు, జరిమానాలు మాత్రమే సరిపోని పరిస్థితిలో, ఉద్గారాలు తగ్గించే పద్ధతులకు ఆర్థిక విలువ కట్టే కర్బన క్రెడిట్ నమూనా ప్రత్యామ్నాయ ప్రోత్సాహకంగా ముందుకొచ్చింది. గ్రో ఇండిగో 2019లో ఐసీఏఆర్ మార్గదర్శకత్వంతో ప్రారంభించిన కార్యక్రమంలో 2,500 మంది రైతులకు 50,000+ క్రెడిట్ల ఆధారంగా సుమారు రూ.2.50 కోట్లు అందాయి — డైరెక్ట్ సీడెడ్ రైస్, జీరో టిల్లేజ్, ఎక్స్-సిటు వ్యర్థాల నిర్వహణ, సమర్థ ఎరువుల వినియోగం వంటివి క్రెడిట్లకు అర్హత పొందాయి. ఇందులో కీలకం కొలత-నివేదన-ధ్రువీకరణ: ఉపగ్రహ, రిమోట్ సెన్సింగ్, జియో-ఫెన్సింగ్ ద్వారా పొలాలు, దహనం పర్యవేక్షణ; నేల నమూనాల ద్వారా నేల సేంద్రియ కర్బనం మార్పుల అంచనా. అయితే చెల్లింపు మొత్తాలు రూ.3,000–15,000 స్థాయిలోనే ఉండటం, ఇది ఒక్కసారి కాకుండా నిరంతర ప్రక్రియగా కొనసాగాల్సి ఉండటం సవాళ్లను సూచిస్తాయి. ముందుకు దారి: ఐసీఏఆర్-అటారి వంటి సంస్థల ద్వారా రైతులకు అవగాహన, డాక్యుమెంటేషన్ మద్దతు; పంజాబ్ అగ్రోఫారెస్ట్రీ కర్బన క్రెడిట్ పథకం (2024 ఆగస్టు)తో సమన్వయం; బ్రిక్స్ అగ్రోఎకాలజీ, డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ నెట్‌వర్క్‌ల వంటి అంతర్జాతీయ వేదికల వినియోగం.

కీలక పదాలు

కర్బన క్రెడిట్: ఉద్గారాలు తగ్గించడం లేదా నేలలో కర్బనం నిల్వ చేయడం ద్వారా సంపాదించే ధ్రువీకరించిన యూనిట్; ఇక్కడ చెల్లింపు విస్తీర్ణంతో కాకుండా క్రెడిట్లతో ముడిపడి ఉంటుంది.
డైరెక్ట్ సీడెడ్ రైస్ (DSR): నారు నాటకుండా నేరుగా విత్తనం వేసే వరి సాగు పద్ధతి; నీటి వినియోగాన్ని తగ్గిస్తుంది.
ఐసీఏఆర్-అటారి: ఐసీఏఆర్-అగ్రికల్చరల్ టెక్నాలజీ అప్లికేషన్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, లూధియానా; గ్రో ఇండిగోతో ఎంఓయూ కుదుర్చుకుంది.
డేర్ (DARE): డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్, రీసెర్చ్ అండ్ ఎడ్యుకేషన్; కార్యదర్శి, ఐసీఏఆర్ డైరెక్టర్ జనరల్ డా. ఎం.ఎల్. జాట్.
ఎక్స్-సిటు వ్యర్థాల నిర్వహణ: పొలంలో కాల్చకుండా వ్యర్థాలను బేల్స్‌గా చేసి బయటకు తరలించి ఉపయోగించే విధానం.
జియో-ఫెన్సింగ్: ఉపగ్రహ/రిమోట్ సెన్సింగ్ ఆధారంగా నిర్దిష్ట పొలాల హద్దులను గుర్తించి, దహనం వంటి కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించే సాంకేతికత.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

వ్యవసాయంలో కర్బన క్రెడిట్ ఆధారిత ప్రోత్సాహకాలు పంజాబ్-హరియాణా వరి-గోధుమ వ్యవస్థలో వ్యర్థాల దహనాన్ని తగ్గించడంలో ఎంతవరకు ప్రభావవంతం? ఇటీవలి చెల్లింపుల అనుభవం ఆధారంగా చర్చించండి.
వాతావరణ-స్మార్ట్ వ్యవసాయ పద్ధతుల ధ్రువీకరణలో ఉపగ్రహ, రిమోట్ సెన్సింగ్, నేల నమూనా సాంకేతికతల పాత్రను వివరించండి. ఇందులో ఎదురయ్యే సవాళ్లు ఏవి?
"పరిమితులు, జరిమానాల కంటే మార్కెట్ ఆధారిత ప్రోత్సాహకాలు రైతుల ప్రవర్తనను మార్చడంలో మెరుగైనవి" — పంజాబ్ కర్బన క్రెడిట్ కార్యక్రమాల నేపథ్యంలో పరిశీలించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తసెప్టెంబర్ 23 'సంకల్ప్ దిన్' పాలికా క్యాలెండర్‌లో చేర్చాలని విపక్ష నేత →

← అన్ని వార్తలు