జాతీయం హరిద్వార్

నిఠారి కేసులో నిర్దోషిగా విడుదలైన సురేంద్ర కోలి మృతి

నిఠారి హత్యల కేసులో ప్రధాన నిందితుడు సురేంద్ర కోలి హరిద్వార్‌లోని లాల్ మాతా ఆలయం వెలుపల తాను నడుపుతున్న టీ దుకాణంలో ఉరి వేసుకున్న స్థితిలో కనిపించారని పోలీసులు తెలిపారు. 13 కేసుల్లో మరణశిక్ష పడిన కోలిని అల్లాహాబాద్ హైకోర్టు 2023 అక్టోబర్‌లో 12 కేసుల్లో నిర్దోషిగా ప్రకటించింది. చివరి కేసులో 2025 నవంబర్ 11న సుప్రీంకోర్టు నిర్దోషిగా తీర్పునిచ్చి, దర్యాప్తు లోపభూయిష్టమని పేర్కొంది. 19 ఏళ్ల జైలు జీవితం తర్వాత నవంబర్ 13న ఆయన విడుదలయ్యారు.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 18 సెప్టెం, 2026 5:08 PM IST

మూలం

Indian Express — Cities · అసలు వార్త చదవండి ↗

#nithari case#surendra koli#supreme court#acquittal#death penalty

డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Koli was found hanging at his tea stall outside Lal Mata temple in Haridwar on Friday, September 18. — Attributed to police; the September 18 date conflicts with the source's statement that he was freed on November 13, 2025, and died less than a year later — an internal inconsistency an editor must resolve.
The Supreme Court acquitted Koli in the 13th and last case on November 11, 2025, and he left Kasna Jail on November 13, 2025. — Dates and bench details (then CJI B R Gavai, Justices Surya Kant and Vikram Nath) appear in the source.
The Supreme Court called the investigation 'botched' and a 'manifest miscarriage of justice'. — Quoted from the court order as reported in the source.
Remains of 19 bodies were recovered from a drain behind house D-5 in Noida's Sector 31 in December 2006. — Figure appears in the source; no investigating agency cited for the count.
Koli spent 19 years in prison, was sentenced to death in 13 cases, and was acquitted in 12 by the Allahabad High Court in October 2023. — Figures and dates appear in the source, consistent with the reported legal timeline.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

సురేంద్ర కోలి మృతి ఒక వ్యక్తిగత విషాదం మాత్రమే కాదు — క్రిమినల్ న్యాయ వ్యవస్థ, పోలీసు దర్యాప్తు నాణ్యత, మరణశిక్షపై రాజకీయ చర్చను తిరిగి తెరపైకి తెచ్చే ఘటన. సుప్రీంకోర్టు స్వయంగా దర్యాప్తు 'లోపభూయిష్టం', 'న్యాయం స్పష్టంగా విఫలమైంది' అని చెప్పిన తర్వాత, 19 ఏళ్ల జైలు జీవితం అనుభవించిన వ్యక్తికి పునరావాసం, పరిహారం ఏమీ దక్కకపోవడం అనే ప్రశ్న ప్రభుత్వాలపైకి మళ్లుతుంది. దళిత, పేద, నిరక్షరాస్య నేపథ్యం కారణంగానే ఆయనపై కేసు నిలబడిందన్న వాదన ఉన్నందున, ఈ అంశం సామాజిక న్యాయ రాజకీయాలకూ ముడిపడే అవకాశం ఉంది.

2006 నాటి ఘటనలో బాధిత కుటుంబాలకు ఇప్పటికీ నిందితులు ఎవరో తేలకపోవడం — ఇది ఏ ప్రభుత్వానికీ సమాధానం చెప్పడం సులభం కాని రాజకీయ ఇబ్బంది.
సుప్రీంకోర్టు స్వయంగా దర్యాప్తు లోపాలను, మీడియా ట్రయల్ ప్రభావాన్ని ఎత్తిచూపినందున, పోలీసు జవాబుదారీతనం, విచారణ సంస్కరణలపై ప్రతిపక్షాలకు బలమైన వాదన అందుతుంది.
కోలి దళిత, పేద, నిరక్షరాస్య కూలీ అనే నేపథ్యం ఈ కేసును 'వ్యవస్థ బలహీనులపైనే భారం మోపుతుందా' అనే సామాజిక న్యాయ చర్చలోకి తీసుకెళ్లే అవకాశం ఉంది.
నిర్దోషిగా విడుదలైన తర్వాత ఆర్థిక పునరావాసం, రక్షణ, పరిహారం విషయంలో వ్యవస్థాగత విధానం లేకపోవడాన్ని ఈ మృతి ఎత్తిచూపుతుంది.
మరణశిక్ష వ్యతిరేక వాదనకు ఇది బలమైన ఉదాహరణగా మారే అవకాశం ఉంది — ఉరిశిక్ష అమలైతే తప్పు సరిదిద్దే అవకాశమే ఉండేది కాదన్న వాదన.

గమనించాల్సినవి — పోలీసు దర్యాప్తు లోపాలపై చర్యలు, నిర్దోషులకు పరిహార విధానం, మరణశిక్షపై చర్చ — ఈ మూడింటిలో రాజకీయ పక్షాలు ఎంతవరకు స్పందిస్తాయో గమనించాలి.

మృతికి కారణాలు, పరిస్థితులపై దర్యాప్తు ఫలితం ఈ కథనంలో లేదు; అలాగే ఏ పార్టీ లేదా ప్రభుత్వ అధికారిక స్పందన కూడా ఇందులో నమోదు కాలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 10 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

2006లో నోయిడాలోని నిఠారి గ్రామం వెనుక సెక్టార్ 31లో వ్యాపారి మోనిందర్ సింగ్ పంధేర్ ఇంటి (డి-5) వెనుక కాలువలో 19 మృతదేహాల అవశేషాలు లభించడంతో దేశం ఉలిక్కిపడింది. పంధేర్ ఇంటి పనివాడు, ఉత్తరాఖండ్‌కు చెందిన దళితుడు సురేంద్ర కోలిపై పిల్లలను ఎర వేసి చంపి, మాంసం తినే "నరమాంస భక్షకుడు" అనే ఆరోపణలు మోపారు. 13 కేసుల్లో మరణశిక్ష పడినా, హైకోర్టు 2023లో 12 కేసుల్లో, సుప్రీంకోర్టు 2025 నవంబర్ 11న చివరి కేసులో ఆయనను నిర్దోషిగా ప్రకటించి దర్యాప్తు "లోపభూయిష్టం" (botched) అని పేర్కొంది. 19 ఏళ్ల జైలు జీవితం తర్వాత విడుదలైన కోలి ఏడాది తిరగకుండానే హరిద్వార్‌లో తన టీ దుకాణంలో ఉరి వేసుకున్న స్థితిలో కనిపించారు.

ముఖ్యాంశాలు

సెప్టెంబర్ 18 (శుక్రవారం) హరిద్వార్‌లోని లాల్ మాతా ఆలయం వెలుపల తాను నడుపుతున్న చిన్న టీ దుకాణంలో కోలి ఉరి వేసుకున్న స్థితిలో కనిపించారని పోలీసులు తెలిపారు.
2006 డిసెంబర్‌లో నోయిడా సెక్టార్ 31లోని ఇంటి నంబర్ డి-5 వెనుక కాలువ నుంచి మొత్తం 19 మృతదేహాల అవశేషాలు వెలికితీశారు.
2006 డిసెంబర్ 29న మోనిందర్ సింగ్ పంధేర్, ఆయన ఇంటి పనివాడు కోలిని అరెస్టు చేశారు; కోలి 2004 జూలై నుంచి పంధేర్ వద్ద పనిచేస్తున్నారు.
2009లో 'బాధితురాలు XYZ' అనే 14 ఏళ్ల బాలిక హత్య కేసులో కోలికి మొదటి మరణశిక్ష; 2010–2021 మధ్య మరో 12 నిఠారి కేసుల్లోనూ మరణశిక్ష పడింది.
2014 సెప్టెంబర్ 8 తెల్లవారు 5.30 గంటలకు ఉరి తీయాలని నిర్ణయించగా, ఆ రోజు రాత్రి 1 గంటకు — నాలుగు గంటల ముందు — న్యాయమూర్తి నివాసంలో ఏర్పాటైన ద్విసభ్య బెంచ్ ఉరిని నిలిపివేసింది.
2015 జనవరిలో అప్పటి అల్లాహాబాద్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి డి.వై. చంద్రచూడ్ నేతృత్వ బెంచ్, క్షమాభిక్ష పిటిషన్ల పరిష్కారంలో 2.6 ఏళ్ల జాప్యం ఆర్టికల్ 21 ఉల్లంఘన అని పేర్కొని మరణశిక్షను జీవిత ఖైదుగా మార్చింది.
2023 అక్టోబర్ 16న జస్టిస్ అశ్వని కుమార్ మిశ్రా, జస్టిస్ ఎస్.ఏ.హెచ్. రిజ్వీ బెంచ్ 12 కేసుల్లో కోలిని నిర్దోషిగా ప్రకటించింది; సీబీఐ అప్పీళ్లను సుప్రీంకోర్టు 2025 జూలైలో కొట్టివేసింది.
కోలి ఒప్పుకోలు వాంగ్మూలం సుమారు 60 రోజుల నిరంతర పోలీసు కస్టడీ తర్వాత నమోదైందని హైకోర్టు గుర్తించింది; సీఆర్‌పీసీ కింద గరిష్ఠ పోలీసు కస్టడీ 15 రోజులే.

కాలక్రమం

2004 జూలైకోలి నోయిడాలో మోనిందర్ సింగ్ పంధేర్ ఇంట పనివాడిగా చేరారు.
2006 డిసెంబర్నోయిడా సెక్టార్ 31, డి-5 ఇంటి వెనుక కాలువలో పిల్లల అవశేషాలు; మొత్తం 19 మృతదేహాల అవశేషాలు వెలికితీత.
2006 డిసెంబర్ 29పంధేర్, కోలి అరెస్టు.
2007 జనవరికోర్టుకు తొలిసారి హాజరుపరిచినప్పుడు కోలిని న్యాయవాదులు కొట్టారని ఆరోపణ.
2007కేంద్ర మహిళా–శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ కమిటీ నివేదిక అవయవ వ్యాపార కోణాన్ని ఎత్తిచూపింది.
2009'బాధితురాలు XYZ' కేసులో ట్రయల్ కోర్టు మరణశిక్ష; ఏకాంత నిర్బంధం ప్రారంభం.
2011సుప్రీంకోర్టు అప్పీలు కొట్టివేసి కోలిని 'సీరియల్ కిల్లర్' అని, కేసును 'అరుదైన అరుదు' అని పేర్కొంది.
2013, 2014యూపీ గవర్నర్ (2013), రాష్ట్రపతి (2014) క్షమాభిక్ష పిటిషన్లు తిరస్కరించారు; రివ్యూ పిటిషన్ 2014లో కొట్టివేత.
2014 సెప్టెంబర్ 2ఘజియాబాద్ కోర్టు ఉరి వారెంట్ జారీ; కోలిని మీరట్ జైలుకు తరలింపు.
2014 సెప్టెంబర్ 8, రాత్రి 1 గంటఇందిరా జైసింగ్ జోక్యంతో జస్టిస్ ఎచ్.ఎల్. దత్తు, జస్టిస్ అనిల్ ఆర్. దవే బెంచ్ ఉరిని తాత్కాలికంగా నిలిపివేసింది.

ఎవరికి సంబంధం

సురేంద్ర కోలి — 13 మరణశిక్షలు, 19 ఏళ్ల జైలు, ఏకాంత నిర్బంధం; నిర్దోషిగా విడుదలైనా కుటుంబం చెల్లాచెదురు — భార్య మరో పెళ్లి, కొడుకును ఎప్పుడూ చూడలేదు.
నిఠారి బాధితుల కుటుంబాలు — ఎక్కువగా పేద కుటుంబాల పిల్లలు అదృశ్యమయ్యారు; నిజమైన నేరస్తులు ఇప్పటికీ గుర్తించబడలేదు, న్యాయం అందని స్థితి.
సీబీఐ, ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులు — 60 రోజుల అక్రమ కస్టడీ, హింస ఆరోపణలు, అవయవ వ్యాపార కోణాన్ని విచారించకపోవడం వంటి లోపభూయిష్ట దర్యాప్తుపై కోర్టుల అభిశంసన.
సుప్రీంకోర్టు, అల్లాహాబాద్ హైకోర్టు — 2011లో తానే ఇచ్చిన తీర్పును 2025లో రద్దు చేసుకోవడం; 'స్పష్టమైన న్యాయ వైఫల్యం' సరిదిద్దుకోవడం.
మోనిందర్ సింగ్ పంధేర్ (సహ నిందితుడు) — 2023లో అల్లాహాబాద్ హైకోర్టు అన్ని కేసుల్లో నిర్దోషిగా ప్రకటించింది.
కోలి న్యాయ బృందం (యుగ్ చౌధరి, పయోషి రాయ్, సిద్ధార్థ, సిస్టర్ షీబా జోస్, ఇందిరా జైసింగ్) — 2014 నుంచి ఉచిత/నిబద్ధ న్యాయ పోరాటం; ఉరి నిలిపివేత సాధించి కేసును కూల్చివేశారు.
మీడియా — విచారణకు ముందే ఒప్పుకోలు లీక్, 'మీడియా ట్రయల్'; సుప్రీంకోర్టు దీన్ని ట్రయల్ కోర్టు తీర్పులను ప్రభావితం చేసిన అంశంగా పేర్కొంది.

ఎందుకు ముఖ్యం

నిఠారి కేసు భారత క్రిమినల్ న్యాయ వ్యవస్థలో మీడియా ట్రయల్, బలవంతపు ఒప్పుకోలు, లోపభూయిష్ట దర్యాప్తు మరణశిక్ష వరకు ఎలా దారి తీయగలవో చూపే అత్యంత తీవ్ర ఉదాహరణ — నాలుగు గంటల తేడాతో ఉరి తప్పిన వ్యక్తి తర్వాత అన్ని 13 కేసుల్లో నిర్దోషి అయ్యారు. నిర్దోషిత్వం వచ్చినా 19 ఏళ్ల జైలు, ఏకాంత నిర్బంధం, కుటుంబ విధ్వంసం, సామాజిక కళంకం తిరిగి పూడ్చలేని నష్టం అని కోలి మృతి గుర్తు చేస్తోంది. అదే సమయంలో 19 మృతదేహాల వాస్తవ నేరస్తులు ఇప్పటికీ తెలియకపోవడం దర్యాప్తు వైఫల్యానికి రెండో ముఖం.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

నిఠారి కేసు: 2006 డిసెంబర్‌లో నోయిడా సెక్టార్ 31, డి-5 ఇంటి వెనుక కాలువలో 19 మృతదేహాల అవశేషాలు.
సీఆర్‌పీసీ కింద గరిష్ఠ పోలీసు కస్టడీ 15 రోజులు; కోలి ఒప్పుకోలు సుమారు 60 రోజుల కస్టడీ తర్వాత నమోదైంది.
2014 సెప్టెంబర్ 2 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు: మరణశిక్ష కేసుల్లో రివ్యూ పిటిషన్లను త్రిసభ్య బెంచ్ బహిరంగ కోర్టులో విచారించాలి.
ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు): క్షమాభిక్ష పిటిషన్ల పరిష్కారంలో 2.6 ఏళ్ల అసమర్థ జాప్యం ఆధారంగా 2015లో మరణశిక్ష జీవిత ఖైదుగా మార్పు.
2025 నవంబర్ 11 తీర్పు: సీజేఐ బి.ఆర్. గవాయి, జస్టిస్ సూర్య కాంత్, జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ బెంచ్ క్యూరేటివ్ పిటిషన్‌లో 2011 తీర్పును రద్దు చేసింది.
2007 కేంద్ర మహిళా–శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ కమిటీ నివేదిక అవయవ వ్యాపార కోణాన్ని సూచించింది; ఆ దర్యాప్తు జరగలేదు.

మెయిన్స్ కోణం

నిఠారి కేసు భారత క్రిమినల్ న్యాయ ప్రక్రియలోని నిర్మాణాత్మక లోపాలను ఒక్కచోట బహిర్గతం చేస్తుంది: సుమారు 60 రోజుల నిరంతర పోలీసు కస్టడీలో (సీఆర్‌పీసీ పరిమితి 15 రోజులు), అర్థవంతమైన న్యాయ సహాయం లేకుండా, హింస ఆరోపణల నడుమ నమోదైన ఒప్పుకోలును ప్రాసిక్యూషన్ మొదటి స్తంభంగా వాడింది; రెండో స్తంభమైన మృతదేహాల 'వెలికితీత' కోలి ప్రత్యేక అధీనంలో లేని బహిరంగ స్థలంలో, అతని అరెస్టుకు ముందే తవ్వకాలు మొదలైన చోట జరిగింది. విచారణకు ముందే ఒప్పుకోలు మీడియాకు లీక్ కావడం, 2011లో సుప్రీంకోర్టే అతన్ని 'సీరియల్ కిల్లర్' అని పేర్కొనడం మిగిలిన కేసుల్లో నిష్పక్షపాత విచారణ హక్కును దెబ్బతీసింది — 12 దోషనిర్ధారణ ఉత్తర్వుల్లో కనీసం ఆరు ఆ తీర్పును కట్టుబడే పూర్వ నిర్ణయంగా ఉదహరించాయి. నరమాంస భక్షణ కథనానికి ఫోరెన్సిక్ ఆధారం లేకపోవడం, శరీరాలు 'శస్త్రచికిత్స కచ్చితత్వం'తో ఖండించబడ్డాయని, మొండెములు కనిపించలేదని వైద్యాధికారి చెప్పడం, 2007 కేంద్ర కమిటీ సూచించిన అవయవ వ్యాపార కోణాన్ని సీబీఐ విచారించకపోవడం — ఇవి అసలు నేరస్తులు తప్పించుకున్నారన్న ఆందోళనను బలపరుస్తాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: కస్టోడియల్ ఒప్పుకోలుపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం, అరెస్టు దశ నుంచే సమర్థ న్యాయ సహాయం, ఏకాంత నిర్బంధంపై కఠిన నియంత్రణ (న్యాయ ఆదేశం లేకుండా కాదు), మీడియా ట్రయల్‌కు అడ్డుకట్ట, దర్యాప్తు వైఫల్యాలకు జవాబుదారీతనం, దీర్ఘకాల అక్రమ నిర్బంధానికి పునరావాస–పరిహార విధానం.

కీలక పదాలు

క్యూరేటివ్ పిటిషన్: రివ్యూ కూడా కొట్టివేశాక సుప్రీంకోర్టులో దాఖలు చేసే చివరి ఉపాయం; స్పష్టమైన న్యాయ వైఫల్యాన్ని సరిదిద్దేందుకు — కోలి 2011 తీర్పు ఇలానే రద్దైంది.
'అరుదైన అరుదు' (rarest of rare): మరణశిక్ష విధించదగిన అత్యంత అరుదైన కేసులకు వాడే ప్రమాణం; 2011లో సుప్రీంకోర్టు కోలి కేసును ఇలా వర్ణించింది.
ఏకాంత నిర్బంధం (solitary confinement): ఖైదీని ఒంటరిగా ఉంచడం; న్యాయ ఆదేశం లేదా ఉరి అత్యంత సన్నిహితమైనప్పుడే చెల్లుతుందని కోలి తరఫు వాదన — అతని నిర్బంధం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని 2015 తీర్పు.
ఆర్టికల్ 21: జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యం; క్షమాభిక్ష పిటిషన్లలో 2.6 ఏళ్ల జాప్యం ఈ హక్కు ఉల్లంఘన అని హైకోర్టు పేర్కొంది.
మీడియా ట్రయల్: కోర్టు తీర్పు కంటే ముందే మీడియా నేరం నిర్ధారించడం; ట్రయల్ కోర్టు ఉత్తర్వులు ఇలానే వచ్చాయని సుప్రీంకోర్టు 2025 జూలైలో పేర్కొంది.
భారత సాక్ష్య చట్టం (వెలికితీత సాక్ష్యం): నిందితుడి ప్రత్యేక అధీనంలో ఉన్న స్థలం నుంచి వస్తువులు లభిస్తేనే ఆ వెలికితీత సాక్ష్యం చెల్లుతుంది; నిఠారిలో స్థలం బహిరంగం కావడంతో అది కుప్పకూలింది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

కస్టడీలో నమోదైన ఒప్పుకోలు వాంగ్మూలాలపై ఆధారపడటం భారత క్రిమినల్ న్యాయ వ్యవస్థలో ఎలాంటి ప్రమాదాలను సృష్టిస్తుంది? నిఠారి కేసు నేపథ్యంలో చర్చించండి.
'మీడియా ట్రయల్' నిష్పక్షపాత విచారణ హక్కును ఎలా దెబ్బతీస్తుంది? దీన్ని నియంత్రించేందుకు న్యాయవ్యవస్థ, శాసనవ్యవస్థ తీసుకోగల చర్యలను విశ్లేషించండి.
దీర్ఘకాలం జైలులో ఉండి తర్వాత నిర్దోషిగా విడుదలైన వ్యక్తులకు పరిహారం, పునరావాసం అవసరమా? ఆర్టికల్ 21 దృష్టికోణంలో సమీక్షించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తతమిళనాడులో రెండు అసెంబ్లీ స్థానాలకు అక్టోబర్ 6న ఉప ఎన్నికలు →

← అన్ని వార్తలు