ఖైరతాబాద్ ఎమ్మెల్యే దానం నాగేందర్ అనర్హుడు: హైకోర్టు

ఖైరతాబాద్ ఎమ్మెల్యే దానం నాగేందర్ అనర్హత పిటిషన్లను కొట్టివేసిన స్పీకర్ గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ మార్చి 11 ఉత్తర్వును తెలంగాణ హైకోర్టు శుక్రవారం రద్దు చేసింది. 2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి నాగేందర్ శాసనసభ సభ్యత్వానికి అనర్హుడని ప్రధాన న్యాయమూర్తి అపరేశ్ కుమార్ సింగ్, జస్టిస్ జి.ఎం. మొహియుద్దీన్ బెంచ్ ప్రకటించింది. 2023లో బీఆర్‌ఎస్ టికెట్‌పై ఎమ్మెల్యేగా గెలిచిన నాగేందర్, 2024లో సికింద్రాబాద్ లోక్‌సభ స్థానం నుంచి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేశారు. బీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యే పాడి కౌశిక్ రెడ్డి, బీజేపీ ఎమ్మెల్యే అలేటి మహేశ్వర్ రెడ్డి పిటిషన్లు దాఖలు చేశారు.

The Hindu — Telangana ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 18 సెప్టెం, 2026 4:38 PM IST

మూలం

The Hindu — Telangana · అసలు వార్త చదవండి ↗

#telangana high court#danam nagender#disqualification#brs#anti-defection

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Telangana High Court on September 18, 2026 set aside Speaker Gaddam Prasad Kumar's March 11 order dismissing disqualification petitions against Danam Nagender. — Attributed to the High Court bench headed by Chief Justice Aparesh Kumar Singh; dates appear in source.
Nagender stands disqualified as MLA from April 23, 2024. — Quoted directly from the bench's declaration in the source.
Petitions were filed by BRS MLA Padi Kaushik Reddy (Huzurabad) and BJP MLA Alleti Maheshwar Reddy (Nirmal); orders reserved on August 21. — Named attribution present in source; no external verification possible.
Nine other BRS MLAs switched to Congress during March-August 2024, with names listed. — Figure and names appear in source without further sourcing detail.
Supreme Court on July 31, 2025 directed the Speaker's office to decide the petitions within three months. — Procedural chronology stated in source; attributed to apex court order.

The Hindu — Telangana ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

దానం నాగేందర్ అనర్హత తీర్పు ఒక్క సీటుకు సంబంధించిన విషయం కాదు — పార్టీ ఫిరాయింపుల వ్యవహారంలో స్పీకర్ నిర్ణయాధికారంపై న్యాయ సమీక్ష ఎంత గట్టిగా ఉండగలదో ఇది చూపిస్తుంది. బీఆర్‌ఎస్‌కు ఇది నైతిక, న్యాయపరమైన విజయం; కాంగ్రెస్‌కు ఇబ్బందికరమైన సందేశం, ఎందుకంటే ఇంకా ఎనిమిది మంది ఎమ్మెల్యేల పిటిషన్‌లపై విచారణ కొనసాగుతోంది. బీజేపీ కూడా విడిగా పిటిషన్ వేసి ఈ పోరులో భాగస్వామి కావడం, ఫిరాయింపుల అంశాన్ని ప్రతిపక్ష రాజకీయాల ఉమ్మడి ఆయుధంగా మార్చింది.

2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి అనర్హత అమల్లోకి వస్తుందని కోర్టు ప్రకటించడం, స్పీకర్ మార్చి 11 ఉత్తర్వును కోర్టు నిలబెట్టలేదని స్పష్టం చేస్తుంది.
మిగిలిన ఎనిమిది మంది ఎమ్మెల్యేల కేసుల్లో ఇది ఒక దిశానిర్దేశంగా మారే అవకాశం ఉంది — అదే జరిగితే కాంగ్రెస్ బలగం, ఖైరతాబాద్ సహా సీట్ల భవిష్యత్తు రాజకీయ చర్చకు వస్తుంది.
సుప్రీంకోర్టు మూడు నెలల గడువు విధించిన తర్వాతే స్పీకర్ కార్యాలయం పిటిషన్‌లను కొట్టివేసినందున, ఆ ప్రక్రియపైనే ఇప్పుడు రాజకీయ ప్రశ్నలు కేంద్రీకృతమవుతాయి.
ఏప్రిల్ 2024 నుంచి కోర్టుల మెట్లు ఎక్కుతూ వచ్చిన బీఆర్‌ఎస్‌కు, ప్రజా వేదికలపై కోల్పోయిన ఊపును న్యాయస్థానం ద్వారా తిరిగి పొందే అవకాశం లభించింది.
పటాన్‌చెరు ఎమ్మెల్యే మహిపాల్ రెడ్డిపై బీఆర్‌ఎస్ పిటిషన్ వేయకపోవడం ప్రత్యర్థులకు రాజకీయ ప్రశ్నార్థకంగా మిగిలిపోతుంది; కారణాలు కథనంలో స్పష్టం కాలేదు.

గమనించాల్సినవి — మిగిలిన ఎనిమిది మంది ఎమ్మెల్యేల పిటిషన్‌లపై బెంచ్ తీర్పు, నాగేందర్ పైకోర్టుకు వెళ్తారా అనే అంశం, స్పీకర్ కార్యాలయం స్పందన — ఈ మూడింటిపై దృష్టి పెట్టాలి.

ఈ కథనం మిగిలిన ఎనిమిది కేసుల ఫలితాన్ని, అప్పీలు అవకాశాలను, ఖైరతాబాద్ స్థానం విషయంలో తదుపరి చర్యలను ఏమీ నిర్ధారించలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 10 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

2023 డిసెంబర్‌లో బీఆర్‌ఎస్ టికెట్‌పై ఖైరతాబాద్ నుంచి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచిన దానం నాగేందర్, పార్టీకి రాజీనామా చేయకుండానే 2024 మేలో సికింద్రాబాద్ లోక్‌సభ స్థానం నుంచి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేశారు. ఆయనతో పాటు మరో తొమ్మిది బీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యేలు 2024 మార్చి-ఆగస్టు మధ్య కాంగ్రెస్‌లో చేరారు. రాజ్యాంగంలోని పదో షెడ్యూల్ (ఫిరాయింపు నిరోధక చట్టం) కింద అనర్హత కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్లను స్పీకర్ గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ కొట్టివేయడాన్ని సవాలు చేస్తూ బీఆర్‌ఎస్, బీజేపీ ఎమ్మెల్యేలు హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఈ వ్యవహారంలో హైకోర్టు నాగేందర్‌ను అనర్హుడిగా ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

2026 సెప్టెంబర్ 18 (శుక్రవారం) తెలంగాణ హైకోర్టు, స్పీకర్ గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ మార్చి 11 ఉత్తర్వును రద్దు చేసింది.
2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి దానం నాగేందర్ తెలంగాణ శాసనసభ సభ్యత్వానికి అనర్హుడని ధర్మాసనం ప్రకటించింది.
ప్రధాన న్యాయమూర్తి అపరేశ్ కుమార్ సింగ్, జస్టిస్ జి.ఎం. మొహియుద్దీన్‌లతో కూడిన బెంచ్ ఆగస్టు 21న ఉత్తర్వులు రిజర్వ్ చేసి, ఇప్పుడు తీర్పు వెల్లడించింది.
పిటిషన్లు దాఖలు చేసినవారు: హుజురాబాద్ బీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యే పాడి కౌశిక్ రెడ్డి, నిర్మల్ బీజేపీ ఎమ్మెల్యే అలేటి మహేశ్వర్ రెడ్డి.
రాజ్యాంగం పదో షెడ్యూల్‌లోని పేరా 2(1)(ఎ) ప్రకారం అనర్హత విధించాలని పిటిషనర్లు వాదించారు.
నాగేందర్‌తో పాటు మరో తొమ్మిది బీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యేలు 2024 మార్చి-ఆగస్టు మధ్య కాంగ్రెస్‌కు మారారు.
2025 జూలై 31న సుప్రీంకోర్టు, డివిజన్ బెంచ్ ఉత్తర్వును రద్దు చేసి, మూడు నెలల్లో అనర్హత పిటిషన్లను తేల్చాలని స్పీకర్ కార్యాలయాన్ని ఆదేశించింది.
10 ఎమ్మెల్యేలలో పటాన్‌చెరు ఎమ్మెల్యే మహిపాల్ రెడ్డిపై బీఆర్‌ఎస్ పిటిషన్ దాఖలు చేయలేదు; తొమ్మిది మందిపై మాత్రమే రిట్ పిటిషన్లు వేసింది.

కాలక్రమం

2023 డిసెంబర్బీఆర్‌ఎస్ టికెట్‌పై ఖైరతాబాద్ ఎమ్మెల్యేగా దానం నాగేందర్ ఎన్నిక.
2024 మార్చి-ఆగస్టునాగేందర్‌తో పాటు మరో తొమ్మిది బీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యేలు కాంగ్రెస్‌లో చేరారు.
2024 ఏప్రిల్నాగేందర్‌తో పాటు మరో రెండు ఎమ్మెల్యేల అనర్హతపై స్పీకర్ కార్యాలయం స్పందించడం లేదని బీఆర్‌ఎస్ హైకోర్టును ఆశ్రయించింది.
2024 ఏప్రిల్ 23ఈ తేదీ నుంచి నాగేందర్ అనర్హుడని హైకోర్టు ప్రకటించింది.
2024 మేబీఆర్‌ఎస్‌కు రాజీనామా చేయకుండానే సికింద్రాబాద్ నుంచి కాంగ్రెస్ ఎంపీ అభ్యర్థిగా నాగేందర్ పోటీ.
2024 సెప్టెంబర్ 9అనర్హత పిటిషన్లపై విచారణ షెడ్యూల్ ఖరారు చేయాలని స్పీకర్ కార్యాలయాన్ని హైకోర్టు సింగిల్ జడ్జి ఆదేశించారు.
2024 నవంబర్ 27సింగిల్ జడ్జి ఉత్తర్వును హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ రద్దు చేసింది; బీఆర్‌ఎస్ సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లింది.
2025 జూలై 31డివిజన్ బెంచ్ ఉత్తర్వును సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేసి, మూడు నెలల్లో పిటిషన్లు తేల్చాలని స్పీకర్‌ను ఆదేశించింది.
మార్చి 1110 ఎమ్మెల్యేలకు సంబంధించిన అన్ని అనర్హత పిటిషన్లను స్పీకర్ కార్యాలయం కొట్టివేసింది.
ఆగస్టు 21నాగేందర్ కేసులో ఉత్తర్వులు రిజర్వ్; మిగతా ఎనిమిది ఎమ్మెల్యేల పిటిషన్లపై వాదనలు కొనసాగాయి.

ఎవరికి సంబంధం

దానం నాగేందర్ (ఖైరతాబాద్ ఎమ్మెల్యే) — 2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి శాసనసభ సభ్యత్వానికి అనర్హుడిగా ప్రకటన - ఎమ్మెల్యే పదవి కోల్పోయే పరిస్థితి.
స్పీకర్ గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ — పదో షెడ్యూల్ కింద ఆయన ఇచ్చిన మార్చి 11 ఉత్తర్వు కోర్టు ద్వారా రద్దు; స్పీకర్ నిర్ణయాధికారంపై న్యాయ సమీక్ష.
బీఆర్‌ఎస్ (పాడి కౌశిక్ రెడ్డి) — ఫిరాయింపులపై పోరాటంలో కీలక విజయం; మిగతా ఎనిమిది ఎమ్మెల్యేల కేసుల్లో ఇదే ఫలితం ఆశిస్తోంది.
బీజేపీ (అలేటి మహేశ్వర్ రెడ్డి) — నాగేందర్‌పై ప్రత్యేకంగా పిటిషన్ దాఖలు చేసిన పక్షం; ఫిరాయింపు వ్యతిరేక వాదనకు బలం.
కాంగ్రెస్ పార్టీ / తెలంగాణ ప్రభుత్వం — పార్టీలో చేరిన మొత్తం 10 బీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యేల సభ్యత్వం ప్రశ్నార్థకం; అసెంబ్లీ బలాబలాలపై ప్రభావం.
తెలంగాణ హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టు — పదో షెడ్యూల్ అమలులో స్పీకర్ నిర్ణయాలపై న్యాయ సమీక్ష పరిధిని నిర్ధారించడం.

ఎందుకు ముఖ్యం

ఎన్నికైన పార్టీకి రాజీనామా చేయకుండా వేరే పార్టీ టికెట్‌పై పోటీ చేయడం పదో షెడ్యూల్ కింద అనర్హతకు దారితీస్తుందని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేస్తుంది. స్పీకర్ అనర్హత పిటిషన్లను కొట్టివేసిన నిర్ణయాన్ని కూడా న్యాయస్థానాలు సమీక్షించి రద్దు చేయగలవని ఇది చూపుతుంది. మిగతా ఎనిమిది బీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యేల కేసులపైనా, రాష్ట్ర శాసనసభ బలాబలాలపైనా దీని ప్రభావం ఉంటుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

రాజ్యాంగం పదో షెడ్యూల్ - ఫిరాయింపు నిరోధక చట్టం; పేరా 2(1)(ఎ) పార్టీ సభ్యత్వాన్ని స్వచ్ఛందంగా వదులుకోవడంపై అనర్హత.
తెలంగాణ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి: జస్టిస్ అపరేశ్ కుమార్ సింగ్; బెంచ్‌లో జస్టిస్ జి.ఎం. మొహియుద్దీన్.
తెలంగాణ శాసనసభ స్పీకర్: గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్; ఆయన మార్చి 11 ఉత్తర్వు రద్దు.
2025 జూలై 31: మూడు నెలల్లో అనర్హత పిటిషన్లు తేల్చాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశం.
దానం నాగేందర్ 2023లో బీఆర్‌ఎస్ నుంచి ఖైరతాబాద్ ఎమ్మెల్యే; 2024లో సికింద్రాబాద్ లోక్‌సభ నుంచి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి.
2024 మార్చి-ఆగస్టు మధ్య మొత్తం 10 బీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యేలు కాంగ్రెస్‌కు మారారు.

మెయిన్స్ కోణం

తెలంగాణలో పదో షెడ్యూల్ అమలుకు సంబంధించిన ఈ కేసు, ఫిరాయింపు నిరోధక చట్టం ఆచరణలో ఎదుర్కొంటున్న నిర్మాణాత్మక లోపాలను బయటపెడుతుంది. బీఆర్‌ఎస్ టికెట్‌పై గెలిచిన దానం నాగేందర్ పార్టీకి రాజీనామా చేయకుండానే కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా లోక్‌సభకు పోటీ చేయడం, ఆ తర్వాత మరో తొమ్మిది ఎమ్మెల్యేలు పార్టీ మారడం - అనర్హత పిటిషన్లపై నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన స్పీకర్ కార్యాలయం జాప్యం - ఇవన్నీ 2024 ఏప్రిల్ నుంచి సింగిల్ జడ్జి, డివిజన్ బెంచ్, సుప్రీంకోర్టు, తిరిగి హైకోర్టు వరకు సాగిన సుదీర్ఘ న్యాయ ప్రక్రియకు దారితీశాయి. మూడు నెలల్లో తేల్చాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించినా, స్పీకర్ కార్యాలయం అన్ని పిటిషన్లను కొట్టివేయడం, ఆ ఉత్తర్వును హైకోర్టు రద్దు చేయడం - స్పీకర్ ట్రిబ్యునల్ పాత్రపై, ఆయన నిర్ణయాలపై న్యాయ సమీక్ష అవసరంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుంది. అనర్హతను ఏప్రిల్ 23, 2024 నుంచి వర్తింపజేయడం ద్వారా, ఆలస్యం వల్ల ఫిరాయింపుదారులు లబ్ధి పొందకూడదన్న సూత్రాన్ని కోర్టు నిలబెట్టింది. ముందుకు సాగే మార్గం: అనర్హత పిటిషన్లపై కాలపరిమితితో కూడిన నిర్ణయం, స్వతంత్ర యంత్రాంగం, మిగతా ఎనిమిది ఎమ్మెల్యేల కేసుల్లో సత్వర పరిష్కారం.

కీలక పదాలు

పదో షెడ్యూల్ (Tenth Schedule): ఫిరాయింపు కారణంగా శాసనసభ్యుల అనర్హతను నిర్దేశించే రాజ్యాంగ షెడ్యూల్; ఈ కేసులో పేరా 2(1)(ఎ) ప్రస్తావన.
అనర్హత పిటిషన్: పార్టీ మారిన సభ్యుడి సభ్యత్వాన్ని రద్దు చేయాలని స్పీకర్‌కు దాఖలు చేసే అభ్యర్థన.
రిట్ పిటిషన్: అధికార సంస్థల నిర్ణయాలను సవాలు చేస్తూ హైకోర్టు/సుప్రీంకోర్టులో దాఖలు చేసే పిటిషన్; ఇక్కడ స్పీకర్ ఉత్తర్వుపై.
డివిజన్ బెంచ్: ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ న్యాయమూర్తులతో కూడిన హైకోర్టు ధర్మాసనం; సింగిల్ జడ్జి ఉత్తర్వులపై అప్పీళ్లు వింటుంది.
సెట్ ఎసైడ్ (రద్దు): కింది స్థాయి అధికారం లేదా కోర్టు ఇచ్చిన ఉత్తర్వును న్యాయస్థానం చెల్లనిదిగా ప్రకటించడం.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

పదో షెడ్యూల్ కింద అనర్హత పిటిషన్లపై స్పీకర్ నిర్ణయాలు న్యాయ సమీక్షకు లోబడతాయా? దానం నాగేందర్ కేసు ఆధారంగా చర్చించండి.
ఫిరాయింపు నిరోధక చట్టం అమలులో జాప్యం ప్రజాప్రాతినిధ్య వ్యవస్థను ఎలా బలహీనపరుస్తుంది? సంస్కరణలు సూచించండి.
ఎన్నికైన పార్టీకి రాజీనామా చేయకుండా వేరే పార్టీ టికెట్‌పై పోటీ చేయడం 'స్వచ్ఛందంగా పార్టీ సభ్యత్వాన్ని వదులుకోవడం' అవుతుందా? విశ్లేషించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తసైబర్ దాడులకు ప్రైవేట్ కంపెనీలను రంగంలోకి దించే ట్రంప్ ప్రణాళిక →

← అన్ని వార్తలు