జాతీయం జోధ్‌పూర్

జోధ్‌పూర్‌లో తరంగ్ శక్తి-26 విన్యాసంలో ఏడు విదేశీ వాయుసేనలు

భారత వైమానిక దళం తన బహుళదేశ విన్యాసం తరంగ్ శక్తి-26 రెండో ఎడిషన్‌ను 2026 సెప్టెంబర్ 26 నుంచి అక్టోబర్ 12 వరకు జోధ్‌పూర్ వైమానిక స్థావరంలో నిర్వహిస్తుంది. అమెరికా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక, యూఏఈల ఏడు విదేశీ వాయుసేనలు పాల్గొంటాయి. అమెరికా ఎఫ్-35, ఫ్రెంచ్ రఫేల్, యూఏఈ ఎఫ్-16, బంగ్లాదేశ్ సి-130జే వస్తాయి. భారత్ రఫేల్, మిరాజ్-2000, జాగ్వార్, తేజస్, మిగ్-29, సు-30ఎంకేఐలను రంగంలోకి దింపుతుంది. 65 దేశాలకు ఆహ్వానాలు పంపామని ఎయిర్ మార్షల్ ఆశుతోష్ దీక్షిత్ తెలిపారు.

The Hindu — National ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 23 సెప్టెం, 2026 4:03 AM IST

మూలం

The Hindu — National · అసలు వార్త చదవండి ↗

#indian air force#tarang shakti#military exercise#f-35#jodhpur#defence

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Tarang Shakti-26 will be held at Air Force Station Jodhpur from September 26 to October 12, 2026. — Dates and venue appear in the source, attributed to the IAF; source published September 23, 2026.
Seven foreign air forces — U.S., France, Germany, Australia, Bangladesh, Sri Lanka and the UAE — are participating. — Country list in source matches the stated figure of seven; internally consistent.
The USAF F-35's appearance will be its first tactical participation in an exercise in India, after Aero India 2025. — Stated in source and supported by remarks from Air Marshal Ashutosh Dixit; no independent verification possible.
Invitations have been sent to 65 friendly foreign countries. — Figure quoted directly from Air Marshal Ashutosh Dixit.
LCA Mk1A delay was due to engines; testing expected to finish in a month or two. — Attributed as a direct quote to Air Marshal Dixit; timeline is his projection, not confirmed delivery.

The Hindu — National ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

తరంగ్ శక్తి-26 సైనిక విన్యాసం మాత్రమే కాదు — ఇది భారత్ దౌత్య శక్తిని ప్రదర్శించే వేదిక. అమెరికా ఎఫ్-35 మొదటిసారి భారత గడ్డపై వ్యూహాత్మకంగా పాల్గొనడం, అదే సమయంలో ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా, యూఏఈలతో పాటు బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక వంటి పొరుగు దేశాలు కూడా రావడం — భారత్ తన 'బహుళ భాగస్వామ్య' విదేశాంగ విధానాన్ని ఎలా సమన్వయం చేస్తోందో చూపుతుంది. 65 దేశాలకు ఆహ్వానాలు పంపడం అంటే, భారత్ తనను ప్రాంతీయ శక్తిగా కాక విన్యాసాలను నిర్వహించగల కేంద్ర శక్తిగా చూపించుకోవాలనుకుంటోంది.

ద్వైపాక్షిక విన్యాసాల నుంచి బహుళదేశ విన్యాసాల వైపు మళ్లడం సైనిక నిర్ణయం మాత్రమే కాదు, భారత్ కూటమి-రహిత కానీ బహుళ-భాగస్వామ్య వైఖరిని బలపరిచే రాజకీయ సంకేతం.
ఎఫ్-35 తొలి వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం భారత్-అమెరికా రక్షణ సాన్నిహిత్యానికి బహిరంగ చిహ్నం; అదే సమయంలో దీక్షిత్ 'భద్రతా పరిగణనలు' ప్రస్తావించడం ఇరు వైపులా జాగ్రత్తను సూచిస్తుంది.
బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక పాల్గొనడం పొరుగు దేశాలతో సంబంధాలను నిలబెట్టుకునే ప్రయత్నంగా చదవవచ్చు — ప్రాంతీయ ప్రభావ పోటీలో భారత్‌కు ఇది ఒక సానుకూల అంశం.
ఆపరేషన్ సిందూర్ పాఠాలను అధికారికంగా ప్రస్తావించడం ద్వారా, ఇటీవలి కార్యాచరణ అనుభవాన్ని సంస్థాగత ఆధునికీకరణ వాదనగా మార్చుకునే ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది.
ఎల్‌సీఏ ఎమ్‌కే1ఏ ఆలస్యం — ఇంజిన్ల సమస్య, ఇప్పుడు పరీక్షల దశ — స్వదేశీ ఉత్పత్తి వేగంపై రాజకీయ ప్రశ్నలకు తావు ఇస్తుంది, తేజస్ విన్యాసంలో ప్రదర్శించబడుతున్నా.

గమనించాల్సినవి — ఆహ్వానాలు అందుకున్న 65 దేశాల్లో ఎన్ని చివరికి పాల్గొంటాయి, ఎఫ్-35 కార్యాచరణ పరిమితులపై ఎంత బహిరంగత ఉంటుంది, మరియు ఎల్‌సీఏ ఎమ్‌కే1ఏ పరీక్షలు చెప్పిన 'ఒకటి-రెండు నెలల' గడువులో పూర్తవుతాయా — ఇవే గమనించాల్సినవి.

ఈ కథనం విన్యాసం వెనుక ఉన్న రాజకీయ ఉద్దేశాలను, ఏ దేశాలు ఆహ్వానాన్ని తిరస్కరించాయో, లేదా ఎఫ్-35 మోహరింపుపై ఉన్న షరతులను స్థాపించదు; ఇవి ఇంకా ధ్రువీకరించబడని అంశాలు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

భారత వైమానిక దళం (IAF) నిర్వహిస్తున్న బహుళదేశ వాయు విన్యాసం 'తరంగ్ శక్తి' రెండో ఎడిషన్ 2026 సెప్టెంబర్ 26 నుంచి అక్టోబర్ 12 వరకు జోధ్‌పూర్ వైమానిక స్థావరంలో జరుగుతుంది. మొదటి ఎడిషన్ 2024లో జరిగింది; అప్పటివరకు IAF ప్రధానంగా ఒక దేశంతో ఒకేసారి ద్వైపాక్షిక విన్యాసాలు చేసేది. ఈసారి అమెరికా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక, యూఏఈల ఏడు విదేశీ వాయుసేనలు పాల్గొంటున్నాయి. అమెరికా ఎఫ్-35 స్టెల్త్ యుద్ధ విమానం భారత్‌లో ఒక విన్యాసంలో వ్యూహాత్మకంగా పాల్గొనడం ఇదే మొదటిసారి.

ముఖ్యాంశాలు

తరంగ్ శక్తి-26 విన్యాసం 2026 సెప్టెంబర్ 26 నుంచి అక్టోబర్ 12 వరకు జోధ్‌పూర్ వైమానిక స్థావరంలో జరుగుతుంది.
అమెరికా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక, యూఏఈ - మొత్తం ఏడు విదేశీ వాయుసేనలు పాల్గొంటున్నాయి.
విన్యాసంలో అమెరికా వైమానిక దళ ఎఫ్-35, ఫ్రెంచ్ రఫేల్, యూఏఈ ఎఫ్-16, బంగ్లాదేశ్ సి-130జే విమానాలు పాల్గొంటాయి.
IAF తరఫున రఫేల్, మిరాజ్-2000, జాగ్వార్, తేజస్, మిగ్-29, సు-30ఎంకేఐ వంటి ముందువరుస విమానాలు రంగంలోకి దిగుతాయి.
ఈ ఏడాది 65 మిత్ర దేశాలకు ఆహ్వానాలు పంపినట్టు వైస్ చీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్ ఎయిర్ మార్షల్ ఆశుతోష్ దీక్షిత్ తెలిపారు.
ఎఫ్-35 స్టెల్త్ ఫైటర్ 2025 ఏరో ఇండియాలో పాల్గొన్నప్పటికీ, భారత్‌లో ఒక విన్యాసంలో వ్యూహాత్మకంగా పాల్గొనడం తరంగ్ శక్తి-26తోనే మొదలవుతుంది.
ఎల్‌సీఏ ఎంకే1ఏ డెలివరీల ఆలస్యం మొదట ఇంజిన్ల కారణంగా జరిగిందని, ఇంజిన్లు సమకూరిన తర్వాత పరీక్షలు నెల లేదా రెండు నెలల్లో పూర్తవుతాయని దీక్షిత్ చెప్పారు.
ఆపరేషన్ సిందూర్ నిఘా ఆధారిత ఆపరేషన్లు, కౌంటర్-యూఏఎస్, రంగాల మధ్య సమన్వయం (జాయింట్‌నెస్) ప్రాముఖ్యతను నిరూపించిందని వైస్ చీఫ్ అన్నారు.

కాలక్రమం

2024IAF మొదటిసారిగా బహుళ వాయుసేనలను ఒకచోట చేర్చి తరంగ్ శక్తి మొదటి ఎడిషన్‌ను నిర్వహించింది.
2025అమెరికా ఎఫ్-35 స్టెల్త్ ఫైటర్ ఏరో ఇండియా 2025లో పాల్గొంది (ప్రదర్శన రూపంలో).
2026 సెప్టెంబర్ 23 (వార్త ప్రచురణ)న్యూఢిల్లీ పాలం వైమానిక స్థావరంలో ఎయిర్ మార్షల్ ఆశుతోష్ దీక్షిత్ మీడియాకు విన్యాసం వివరాలు తెలిపారు.
2026 సెప్టెంబర్ 26 - అక్టోబర్ 12జోధ్‌పూర్‌లో తరంగ్ శక్తి-26 విన్యాసం నిర్వహణ.

ఎవరికి సంబంధం

భారత వైమానిక దళం (IAF) — ఆతిథ్య దళంగా బహుళదేశ వాయు ఆపరేషన్ల సామర్థ్యం, భారత వాయు యుద్ధ శక్తి ప్రదర్శన.
ఎయిర్ మార్షల్ ఆశుతోష్ దీక్షిత్, వైస్ చీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్ — విన్యాసం లక్ష్యాలు, ఎఫ్-35 భాగస్వామ్యం, ఎల్‌సీఏ ఎంకే1ఏ డెలివరీలపై అధికారిక వివరణ.
పాల్గొనే ఏడు విదేశీ వాయుసేనలు (అమెరికా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక, యూఏఈ) — పరస్పర నిర్వహణ సామర్థ్యం (ఇంటరాపరబిలిటీ), ఆపరేషనల్ అనుభవ మార్పిడి.
ఆహ్వానం పొందిన 65 మిత్ర దేశాలు — భారత్‌తో రక్షణ దౌత్యం, భవిష్యత్ వాయుసేన సహకారానికి అవకాశం.
దేశీయ తేజస్ (ఎల్‌సీఏ) కార్యక్రమం — ఎంకే1ఏ డెలివరీల ఆలస్యం, ఇంజిన్ సరఫరా, పరీక్షల పూర్తి - IAF స్క్వాడ్రన్ బలంపై ప్రభావం.

ఎందుకు ముఖ్యం

ఒకేసారి ఒక భాగస్వామితో ద్వైపాక్షిక విన్యాసాల నుంచి, అనేక వాయుసేనలతో కలిసి సంక్లిష్ట బహుళదేశ వాయు ఆపరేషన్ల వైపు IAF మారుతున్నదనడానికి తరంగ్ శక్తి-26 సూచిక. ఇటీవలి సంఘర్షణలు సమీకృత వాయు-క్షిపణి రక్షణ, కచ్చిత దాడులు, మానవరహిత వ్యవస్థలు, సమాచార ఆధిపత్యం, అంతరిక్ష ఆధారిత సామర్థ్యాల ప్రాముఖ్యతను ఎత్తిచూపిన నేపథ్యంలో దీని విలువ పెరిగింది. అమెరికా ఎఫ్-35 తొలిసారి భారత్‌లో వ్యూహాత్మకంగా పాల్గొనడం రక్షణ దౌత్యపరంగానూ ప్రాధాన్యం కలిగిన అంశం.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

తరంగ్ శక్తి-26: IAF బహుళదేశ వాయు విన్యాసం రెండో ఎడిషన్, వేదిక జోధ్‌పూర్ వైమానిక స్థావరం (2026 సెప్టెంబర్ 26 - అక్టోబర్ 12).
పాల్గొనే ఏడు విదేశీ వాయుసేనలు: అమెరికా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక, యూఏఈ.
తరంగ్ శక్తి మొదటి ఎడిషన్ 2024లో జరిగింది; ఈసారి 65 మిత్ర దేశాలకు ఆహ్వానాలు.
భారత్ దింపే విమానాలు: రఫేల్, మిరాజ్-2000, జాగ్వార్, తేజస్, మిగ్-29, సు-30ఎంకేఐ.
అమెరికా ఎఫ్-35 ఏరో ఇండియా 2025లో పాల్గొన్నా, భారత్‌లో విన్యాసంలో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం ఇదే మొదటిసారి.
వైస్ చీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్: ఎయిర్ మార్షల్ ఆశుతోష్ దీక్షిత్; ఆపరేషన్ సిందూర్ పాఠాలను ఆయన ప్రస్తావించారు.

మెయిన్స్ కోణం

యుద్ధ స్వభావం వేగంగా మారుతున్న నేపథ్యంలో భారత వైమానిక దళం ద్వైపాక్షిక విన్యాసాల నమూనా నుంచి బహుళదేశ, బహుళ-రంగ వాయు ఆపరేషన్ల వైపు మళ్లుతోంది - 2024లో మొదలైన తరంగ్ శక్తి ఈ మార్పుకు ప్రారంభం, 2026 ఎడిషన్ దాని తదుపరి దశ. ఏడు విదేశీ వాయుసేనల భాగస్వామ్యం, 65 దేశాలకు ఆహ్వానాలు, అమెరికా ఎఫ్-35 తొలి వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం - ఇవి ఇంటరాపరబిలిటీ పెంపు, ఆపరేషనల్ అనుభవ మార్పిడి, భారత వాయు సామర్థ్య ప్రదర్శన అనే మూడు లక్ష్యాలను నెరవేరుస్తాయి; అదే సమయంలో ఎఫ్-35 నిర్వహణ వివరాలు భద్రతా పరిగణనలకు లోబడి ఉంటాయని అధికారులు స్పష్టం చేయడం సాంకేతిక-భద్రతా సున్నితత్వాన్ని సూచిస్తుంది. ఆపరేషన్ సిందూర్ నిఘా ఆధారిత ఆపరేషన్లు, కౌంటర్-యూఏఎస్, రంగాల మధ్య జాయింట్‌నెస్ ప్రాముఖ్యతను నిరూపించిందని వైస్ చీఫ్ చెప్పడం, సమీకృత వాయు-క్షిపణి రక్షణ, కచ్చిత దాడులు, మానవరహిత వ్యవస్థలు, సమాచార ఆధిపత్యం, అంతరిక్ష ఆధారిత సామర్థ్యాలపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరాన్ని తెలుపుతుంది. అయితే ఎల్‌సీఏ ఎంకే1ఏ డెలివరీలు ఇంజిన్ల కారణంగా ఆలస్యమైన అంశం, దేశీయ ఉత్పత్తి-సరఫరా గొలుసు బలోపేతం లేకుండా సామర్థ్య విస్తరణ పూర్తికాదని గుర్తుచేస్తుంది. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: బహుళదేశ శిక్షణను క్రమబద్ధీకరించడం, రక్షణ దౌత్యాన్ని విస్తరించడం, దేశీయ విమాన-ఇంజిన్ కార్యక్రమాల కాలపరిమితులను కట్టుదిట్టంగా అమలు చేయడం.

కీలక పదాలు

తరంగ్ శక్తి: భారత వైమానిక దళం ఆతిథ్యంలో అనేక విదేశీ వాయుసేనలు ఒకేసారి పాల్గొనే బహుళదేశ వాయు విన్యాసం; మొదటి ఎడిషన్ 2024.
ఇంటరాపరబిలిటీ: వివిధ దేశాల వాయుసేనలు ఉమ్మడిగా, సమన్వయంతో కార్యకలాపాలు నిర్వహించగల సామర్థ్యం - ఈ విన్యాసం ప్రధాన లక్ష్యం.
ఎఫ్-35: అమెరికా వైమానిక దళ స్టెల్త్ యుద్ధ విమానం; ఏరో ఇండియా 2025లో పాల్గొంది, భారత్‌లో విన్యాస వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం తొలిసారి.
ఎల్‌సీఏ ఎంకే1ఏ (తేజస్): దేశీయ తేలికపాటి యుద్ధ విమానం; ఇంజిన్ల కొరత కారణంగా డెలివరీలు ఆలస్యమయ్యాయి, పరీక్షలు నెల-రెండు నెలల్లో పూర్తి కావాలని అంచనా.
కౌంటర్-యూఏఎస్: శత్రు మానవరహిత విమాన వ్యవస్థలను (డ్రోన్లను) గుర్తించి నిర్వీర్యం చేసే సామర్థ్యం; ఆపరేషన్ సిందూర్ దీని ప్రాముఖ్యతను చూపింది.
ఆపరేషన్ సిందూర్: నిఘా ఆధారిత ఆపరేషన్లు, కౌంటర్-యూఏఎస్, రంగాల మధ్య సమన్వయ ప్రాముఖ్యతను నిరూపించిందని IAF వైస్ చీఫ్ ప్రస్తావించిన ఆపరేషన్.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

ద్వైపాక్షిక విన్యాసాల నుంచి బహుళదేశ వాయు విన్యాసాల వైపు భారత వైమానిక దళం మారడం వెనుక కారణాలను, దాని వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలను చర్చించండి.
మారుతున్న యుద్ధ స్వభావం - సమీకృత వాయు-క్షిపణి రక్షణ, మానవరహిత వ్యవస్థలు, సమాచార ఆధిపత్యం - నేపథ్యంలో తరంగ్ శక్తి-26 వంటి విన్యాసాల పాత్రను విశ్లేషించండి.
బహుళదేశ విన్యాసాలు రక్షణ దౌత్య సాధనంగా ఎలా పనిచేస్తాయి? ఎల్‌సీఏ ఎంకే1ఏ డెలివరీ ఆలస్యం సందర్భంలో దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తికి ఇది ఇచ్చే పాఠాలేమిటి?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తలడఖ్‌కు ఆర్టికల్ 371 కింద కొత్త రక్షణ చట్రం: ప్రధాన కార్యదర్శి →

← అన్ని వార్తలు