నారాయణపేట-కొడంగల్ ఎత్తిపోతల పథకం అమలుపై రైతుల ఎదురుచూపు

ఉమ్మడి పాలమూరు జిల్లాలోని మక్తల్, నారాయణపేట, కొడంగల్ నియోజకవర్గాల మెట్ట ప్రాంతాలకు సాగునీరిచ్చే నారాయణపేట-కొడంగల్ ఎత్తిపోతల పథకం పదేళ్లుగా అమలుకు నోచుకోలేదు. 2014 మే 23న జీఓ నంబర్ 69 జారీ అయింది. మొదటి దశకు రూ.133.50 కోట్లు మంజూరు చేస్తూ, సర్వేకు రూ.3.36 కోట్లు, భూసేకరణకు రూ.130.50 కోట్లు కేటాయించారు. భూత్పూరు జలాశయం నుంచి నాలుగు దశల్లో నీటిని ఎత్తిపోసి లక్ష ఎకరాలకు సాగునీరు అందించాలని ప్రతిపాదన. జీఓ 69 అమలు చేస్తామన్న హామీని నెరవేర్చాలని రైతులు కోరుతున్నారు.

Narayanpet — నీరు · సాగునీరు ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 30 సెప్టెం, 2026 1:29 AM IST

మూలం

Narayanpet — నీరు · సాగునీరు · అసలు వార్త చదవండి ↗

#irrigation#narayanpet#kodangal#krishna water#go 69#farmers

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

GO No. 69 was issued on 23 May 2014 by the then Governor to implement the orders for the lift irrigation scheme. — Specific date and GO number appear in the source; attributed to official orders but no document cited.
First-phase administrative sanction of Rs 133.50 crore, with Rs 3.36 crore for preliminary survey and Rs 130.50 crore for land acquisition. — Figures appear in the source; internally the components do not sum exactly to the stated total, an editor should check.
The scheme is designed to lift water from Bhoothpur reservoir in four stages up to Kanukurti and then by gravity via Doultabad and Kodangal to Bommarraspet, irrigating one lakh acres. — Attributed in the source to local leaders, not to an official project report.
Revanth Reddy promised during the elections to implement GO 69 and provide irrigation to Makthal, Narayanpet and Kodangal constituencies. — Attributed to election campaign statements as relayed by local public organisations; no direct quote given.
CPM district secretary Venkatram Reddy says 7.5 TMC was allotted to the scheme and cycle rallies were held from 2005. — Directly quoted and attributed to a named person in the source.

Narayanpet — నీరు · సాగునీరు ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI ఆర్థిక విశ్లేషకులు

ఇది ప్రధానంగా అవకాశ వ్యయం (opportunity cost) కథ. 2014లో జీఓ 69 ద్వారా మొదటి దశకు రూ.133.50 కోట్లు — అందులో రూ.130.50 కోట్లు భూసేకరణకు, రూ.3.36 కోట్లు సర్వేకు — పరిపాలన అనుమతి లభించినా పదేళ్లుగా అమలు కాలేదు; ఆ పదేళ్లలో మక్తల్, నారాయణపేట, కొడంగల్ మెట్ట ప్రాంత రైతులు వర్షాధార, బోరు ఆధారిత సాగుకే పరిమితమయ్యారు. లక్ష ఎకరాలకు నికర జలాలు అందితే పంట తీవ్రత, దిగుబడి, గ్రామీణ కూలి పని రోజులు పెరిగే అవకాశం ఉంది — కానీ నాలుగు దశల ఎత్తిపోతల అంటే శాశ్వతంగా పెరిగే విద్యుత్, నిర్వహణ ఖర్చు, అది ఎవరు భరిస్తారన్నది కథనంలో స్పష్టంగా లేదు.

జాప్యం ఉచితం కాదు: నిర్మాణ వ్యయం, భూమి ధరలు కాలంతో పాటు పెరుగుతాయి కాబట్టి 2014 నాటి రూ.133.50 కోట్ల అంచనా ఈ రోజు అదే పనికి సరిపోయే అవకాశం తక్కువ.
మొదటి దశ కేటాయింపులో దాదాపు మొత్తం (రూ.130.50 కోట్లు) భూసేకరణకే — అంటే ఇది ప్రాజెక్టు మొత్తం వ్యయం కాదు, కేవలం ప్రారంభ ఖర్చు; నిజమైన మూలధన అవసరం కథనంలో పేర్కొనలేదు.
ప్రయోజనం పొందేవారు స్పష్టం: ఇప్పటికే జూరాల, నెట్టెంపాడు, భీమా, కల్వకుర్తి ద్వారా నీరందని మెట్ట ప్రాంత రైతులు — నీటి భద్రత వస్తే వ్యవసాయ ఆదాయం, భూమి విలువ, స్థానిక వాణిజ్యం మెరుగుపడతాయి.
ఎత్తిపోతల పథకాల ఆర్థిక బలహీనత విద్యుత్ బిల్లు: నాలుగు దశల్లో నీటిని ఎత్తడం అంటే ఏటా పునరావృత సబ్సిడీ భారం, అది రాష్ట్ర బడ్జెట్‌పై పడుతుంది.
ప్రత్యామ్నాయాల పోలిక కూడా ఆర్థిక ప్రశ్నే — 150 కి.మీ. ఎగువ నుంచి నీరు తరలించే మార్గం కంటే దగ్గరి భూత్పూరు జలాశయం మార్గం చౌకగా ఉండొచ్చన్నది స్థానిక వాదన; ముంపు తగ్గడం పునరావాస వ్యయాన్ని కూడా తగ్గిస్తుంది.

గమనించాల్సినవి — రాబోయే రాష్ట్ర బడ్జెట్‌లో ఈ పథకానికి నిర్దిష్ట కేటాయింపు, సవరించిన అంచనా వ్యయం, భూసేకరణ ప్రారంభం — ఈ మూడు కనిపిస్తేనే హామీ ఖర్చుగా మారినట్టు భావించవచ్చు.

ప్రాజెక్టు మొత్తం వ్యయం, తాజా సవరించిన అంచనాలు, నిధుల మూలం, పూర్తి కాలపరిమితి లేదా కొత్త ప్రభుత్వం ఎప్పుడు పనులు మొదలుపెడుతుందన్న దానిపై ఈ కథనం ఎలాంటి నిర్ధారణ ఇవ్వలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

ఉమ్మడి పాలమూరు (మహబూబ్‌నగర్) జిల్లాలో కృష్ణా నది తెలంగాణలోకి ప్రవేశించే నారాయణపేట జిల్లాలోనే ఎగువ మెట్ట ప్రాంతాలకు ఇప్పటికీ కృష్ణా జలాలు అందడం లేదు. జూరాల, నెట్టెంపాడు, భీమా, కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకాల ద్వారా జిల్లాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు నీరు అందుతున్నా, మక్తల్, నారాయణపేట, కొడంగల్ నియోజకవర్గాల మెట్ట ప్రాంతాలకు ఆ అవకాశం లేదు. ఈ నేపథ్యంలో భూత్పూరు జలాశయం నుంచి నాలుగు దశల్లో నీటిని ఎత్తిపోసి లక్ష ఎకరాలకు సాగునీరు ఇచ్చే నారాయణపేట-కొడంగల్ ఎత్తిపోతల పథకానికి 2014 మే 23న జీఓ నంబర్ 69 జారీ అయినా పదేళ్లుగా అమలుకు నోచుకోలేదు. ఎన్నికల హామీగా ఈ అంశం మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది.

ముఖ్యాంశాలు

2014 మే 23న అప్పటి గవర్నర్ నారాయణపేట-కొడంగల్ ఎత్తిపోతల పథకం ఉత్తర్వుల అమలుకు జీఓ నంబర్ 69 జారీ చేశారు.
మొదటి దశకు రూ.133.50 కోట్లతో పరిపాలన అనుమతులు ఇచ్చారు.
ఆ నిధుల్లో రూ.3.36 కోట్లు ప్రాథమిక సర్వేకు, రూ.130.50 కోట్లు భూసేకరణకు కేటాయించారు.
భీమా ఎత్తిపోతల పథకంలో భాగమైన భూత్పూరు జలాశయం నుంచి నాలుగు దశల్లో కానుకుర్తి వరకు నీటిని ఎత్తిపోయాలని ప్రతిపాదన.
కానుకుర్తి నుంచి గ్రావిటీతో దౌల్తాబాద్, కొడంగల్ మీదుగా బొమ్మరాస్‌పేట వరకు చెరువులు నింపి లక్ష ఎకరాలకు సాగునీరు ఇవ్వడం లక్ష్యం.
సీపీఎం జిల్లా కార్యదర్శి వెంకట్రాంరెడ్డి ప్రకారం ఈ పథకానికి ఏడున్నర టీఎంసీలు కేటాయించారు.
తొలుత జూరాల వెనుక జలాల నుంచి, నర్వ మండలం ఎల్లంపల్లి మీదుగా కోయిల్‌కొండ వద్ద జలాశయం నిర్మించాలని భావించారు; ముంపు అధికంగా ఉండటంతో దిశ మార్చారు.
పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకంతో సాగునీరిస్తామన్న బీఆర్ఎస్ హామీ తొమ్మిదిన్నరేళ్లలో అమలు కాలేదని కథనం పేర్కొంది.

కాలక్రమం

వైయస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న కాలంజయమ్మ చెరువు ఎత్తిపోతల పథకం కోసం సైకిల్ ర్యాలీ తీసి వినతిపత్రం సమర్పణ.
2005 తర్వాతసీపీఎం ఆధ్వర్యంలో సైకిల్ యాత్ర; పథకాన్ని ముఖ్యమంత్రి దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. తర్వాత దీన్ని కొడంగల్-నారాయణపేట ఎత్తిపోతల పథకంగా మార్చారు.
2014 మే 23మొదటి దశకు రూ.133.50 కోట్ల పరిపాలన అనుమతుల ఉత్తర్వుల అమలుకు జీఓ నంబర్ 69 జారీ.
ఆ తర్వాత పదేళ్లుఉద్యమాలు, పాదయాత్రలు, బహిరంగ సభలు జరిగినా పథకం అమలుకు నోచుకోలేదు.
2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికలుకాంగ్రెస్ అధికారంలోకి వస్తే జీఓ 69 అమలు చేస్తామని, మక్తల్, నారాయణపేట, కొడంగల్‌ను సస్యశ్యామలం చేస్తామని రేవంత్ రెడ్డి హామీ.
2023 డిసెంబర్ 31కొత్త ప్రభుత్వం హామీ మేరకు పథకం చేపట్టాలని మెట్ట ప్రాంత రైతుల డిమాండ్‌పై కథనం ప్రచురణ.

ఎవరికి సంబంధం

మక్తల్, నారాయణపేట, కొడంగల్ నియోజకవర్గాల మెట్ట ప్రాంత రైతులు — లక్ష ఎకరాలకు సాగునీరు; ఇప్పటి పథకాల ద్వారా నీరు అందే అవకాశం లేదు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం (కాంగ్రెస్) — జీఓ 69 అమలు చేస్తామన్న ఎన్నికల హామీ నెరవేర్చాల్సిన బాధ్యత.
రేవంత్ రెడ్డి — ఎత్తిపోతల పథకంతో మూడు నియోజకవర్గాలను సస్యశ్యామలం చేస్తామని ఇచ్చిన హామీ.
గత బీఆర్ఎస్ (కేసీఆర్) సర్కారు — పాలమూరు-రంగారెడ్డి పథకంతోనే ఈ ప్రాంతానికి నీళ్లిస్తామన్న ప్రణాళిక; తొమ్మిదిన్నరేళ్లలో అమలు కాలేదని విమర్శ.
జలసాధన సమితి, స్థానిక ప్రజా సంఘాలు, సీపీఎం — జీఓ 69 అమలు కోసం పాదయాత్రలు, సైకిల్ యాత్రలు, బహిరంగ సభలు నిర్వహించిన ఉద్యమకారులు.

ఎందుకు ముఖ్యం

కృష్ణా నది తెలంగాణలో ప్రవేశించే జిల్లాలోనే ఎగువ మెట్ట ప్రాంతాలు సాగునీటికి ఎదురుచూడడం ఒక ప్రాజెక్టు రూపకల్పన-అమలు మధ్య అంతరాన్ని చూపుతుంది. పరిపాలన అనుమతులు, జీఓ ఉన్నా పదేళ్లుగా పనులు మొదలు కాకపోవడం వల్ల లక్ష ఎకరాల సాగునీటి అవకాశం నిలిచిపోయింది. హామీల ఆధారంగా ఎన్నికల్లో ఓటేసిన రైతులకు జవాబుదారీతనం అంశంగా ఇది మారింది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

నారాయణపేట-కొడంగల్ ఎత్తిపోతల పథకానికి జీఓ నంబర్ 69 జారీ తేదీ: 2014 మే 23.
మొదటి దశ పరిపాలన అనుమతి: రూ.133.50 కోట్లు (సర్వే రూ.3.36 కోట్లు + భూసేకరణ రూ.130.50 కోట్లు).
కృష్ణా నది తెలంగాణలోకి ప్రవేశించే స్థలం: నారాయణపేట జిల్లా కృష్ణా మండలం తంగిడిగి.
ఉమ్మడి పాలమూరు జిల్లాలోని ఎత్తిపోతల పథకాలు: జూరాల, నెట్టెంపాడు, భీమా, కల్వకుర్తి.
భూత్పూరు జలాశయం భీమా ఎత్తిపోతల పథకంలో భాగం; ఇక్కడి నుంచి నాలుగు దశల్లో కానుకుర్తి వరకు ఎత్తిపోత ప్రతిపాదన.
లక్ష్యం: దౌల్తాబాద్, కొడంగల్ మీదుగా బొమ్మరాస్‌పేట వరకు చెరువులు నింపి లక్ష ఎకరాలకు సాగునీరు.

మెయిన్స్ కోణం

ఉమ్మడి పాలమూరు జిల్లా సాగునీటి కథ రెండు వైరుధ్యాలను చూపుతుంది — కృష్ణా నది రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించే జిల్లాలోనే ఎగువ మెట్ట ప్రాంతాలు నీటికి కరవుగా ఉండడం, పరిపాలన అనుమతులు, జీఓ ఉన్నా పథకం కాగితాలపైనే మిగిలిపోవడం. జూరాల, నెట్టెంపాడు, భీమా, కల్వకుర్తి పథకాల ఆయకట్టు పరిధిలో మక్తల్, నారాయణపేట, కొడంగల్ మెట్ట ప్రాంతాలు రాకపోవడం ఒక డిజైన్ లోపం; భూత్పూరు జలాశయం నుంచి నాలుగు దశల్లో ఎత్తిపోసి గ్రావిటీతో చెరువులు నింపే ప్రతిపాదన (లక్ష ఎకరాలు, ఏడున్నర టీఎంసీలు) దీనికి పరిష్కారంగా ముందుకొచ్చింది. తొలుత జూరాల వెనుక జలాల నుంచి కోయిల్‌కొండ జలాశయం మార్గం ఆలోచించి ముంపు అధికంగా ఉండటంతో దిశ మార్చడం — ప్రాజెక్టు రూపకల్పనలో నిర్వాసిత/ముంపు అంశాల ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. 2014లో జీఓ 69 జారీ అయినా మొదటి దశ సర్వే, భూసేకరణ కూడా ముందుకు సాగకపోవడం, పాలమూరు-రంగారెడ్డి ద్వారానే నీళ్లిస్తామన్న ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళికపై స్థానిక ప్రజా సంఘాల వ్యతిరేకత రాజకీయ ప్రాధాన్యాల మార్పు వల్ల కలిగే ఆలస్యాన్ని సూచిస్తుంది. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: జీఓ 69 కింద సర్వే-భూసేకరణను కాలపరిమితితో పూర్తి చేయడం, దశలవారీ నిధులు, ప్రజాభిప్రాయంతో అలైన్‌మెంట్ ఖరారు, పూర్తి చేసిన పనులపై ప్రజలకు జవాబుదారీ నివేదికలు.

కీలక పదాలు

ఎత్తిపోతల పథకం (లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్): నది/జలాశయం నుంచి పంపుల ద్వారా ఎగువ ప్రాంతాలకు నీటిని దశలవారీగా ఎత్తి తరలించే సాగునీటి విధానం.
జీఓ నంబర్ 69: నారాయణపేట-కొడంగల్ ఎత్తిపోతల పథకం ఉత్తర్వుల అమలుకు 2014 మే 23న జారీ అయిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు.
పరిపాలన అనుమతి: ప్రాజెక్టు పనులు, సర్వే, భూసేకరణకు ప్రభుత్వం నిర్దిష్ట మొత్తాన్ని ఆమోదిస్తూ ఇచ్చే అధికారిక అనుమతి.
మెట్ట ప్రాంతం: కాలువ/జలాశయ ఆయకట్టు అందని, వర్షాధార సాగుపై ఆధారపడే ఎగువ ఎత్తు భూములు.
గ్రావిటీ ప్రవాహం: పంపుల అవసరం లేకుండా భూమి వాలును ఉపయోగించి నీరు దిగువకు ప్రవహించే విధానం.
జలసాధన సమితి: జీఓ 69 అమలు కోసం పాదయాత్రలు, బహిరంగ సభలు నిర్వహించిన స్థానిక ప్రజా సంఘం.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

పరిపాలన అనుమతులు, ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు ఉన్నప్పటికీ సాగునీటి ప్రాజెక్టులు అమలుకు నోచుకోకపోవడానికి కారణాలను నారాయణపేట-కొడంగల్ ఎత్తిపోతల పథకం ఉదాహరణతో విశ్లేషించండి.
నదీ జలాలు ప్రవేశించే జిల్లాల్లోనే ఎగువ మెట్ట ప్రాంతాలు సాగునీటికి దూరంగా ఉండడానికి దారితీసే భౌగోళిక, ఇంజినీరింగ్ అంశాలను చర్చించండి.
ఎత్తిపోతల పథకాల అలైన్‌మెంట్ ఎంపికలో ముంపు, భూసేకరణ అంశాలు ఎలా నిర్ణయాత్మకంగా మారతాయి? నారాయణపేట-కొడంగల్ పథకం దిశ మార్పును ఉదాహరణగా తీసుకోండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఖమ్మం జిల్లాలో పెట్రోల్ కొట్టించగానే బైక్‌లో మంటలు →

← అన్ని వార్తలు