జాతీయ గీతం ఎంపిక న్యాయస్థానాల పరిధిలో లేదు: సుప్రీంకోర్టు

మత విశ్వాసాలు లేదా అంతరాత్మ ప్రబోధం కారణంగా జాతీయ గీతాన్ని పాడని వారిపై శిక్షార్హ చర్యల చట్టబద్ధతను పరిశీలిస్తామని సుప్రీంకోర్టు మంగళవారం తెలిపింది. అయితే 'వందేమాతరం'లో రెండు లేదా ఆరు చరణాలు ఉండాలా అనేది పార్లమెంటు విజ్ఞతకే వదిలేస్తామని, జాతీయ గీతం ఏది కావాలో కోర్టులు నిర్దేశించలేవని సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్‌లు జోయ్‌మాల్య బాగ్చి, వి మోహన ధర్మాసనం పేర్కొంది. కర్ణాటక గాయకుడు టీ ఎం కృష్ణ పిటిషన్‌పై కేంద్రం స్పందనను రెండు వారాల్లో కోరింది. గీతం ఆలాపనకు ఆటంకం కలిగిస్తే మూడేళ్ల జైలు శిక్ష విధించేలా సవరించిన చట్టం ఉంది.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 23 సెప్టెం, 2026 5:53 AM IST

మూలం

Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗

#supreme court#vande mataram#national song#religious freedom#t m krishna

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

SC agreed to examine penal consequences for not singing the national song on grounds of religious belief or conscientious objection. — Attributed in source to a bench of CJI Surya Kant and Justices Joymalya Bagchi and V Mohana; figure appears in source.
The court declined to decide whether 'Vande Mataram' should have two or six stanzas, leaving it to Parliament. — Supported by direct quotes from the bench in the source.
The amended law prescribes up to three years in jail for disrupting or preventing rendition of the song. — Figure appears in source; no statute section cited.
The 1986 Bijoe Emmanuel vs Kerala judgment remains the law of the land and was never challenged. — Stated by the bench as per the source; internally consistent.
Solicitor General Tushar Mehta said the petition sought sensationalism and referred to 'diktat of Naxalite ideas'. — Attributed to Mehta during the hearing as reported in the source.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

సుప్రీంకోర్టు ఈ కేసును రెండు భాగాలుగా విడదీసి రాజకీయంగా చాలా జాగ్రత్తగా అడుగు వేసింది — జాతీయ గీతం ఏది, ఎన్ని చరణాలు ఉండాలి అనే ప్రతీకాత్మక ప్రశ్నను పార్లమెంటుకే వదిలేసి, పాడనివారిపై శిక్షార్హ చర్యల అంశాన్ని మాత్రం పరిశీలిస్తామని చెప్పింది. దీనితో గీతం విషయంలో ప్రభుత్వ అధికారానికి ఎదురుదెబ్బ తగలలేదు, కానీ శిక్ష అమలుపై న్యాయ పరిశీలన అనే ఒత్తిడి మిగిలింది. ఫలితంగా ఇరుపక్షాలూ తమకు అనుకూలమైన భాగాన్ని చూపించుకునే అవకాశం ఉంది.

జాతీయ గీత ఎంపికపై కోర్టు జోక్యం చేసుకోకపోవడం, 'ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వమే నిర్ణయించాలి' అనే వాదనకు బలం ఇస్తుంది — ఇది కేంద్రానికి రాజకీయంగా అనుకూల సంకేతం.
అదే సమయంలో, 1986 బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ తీర్పు ఇప్పటికీ దేశ చట్టమేనని ధర్మాసనం స్పష్టం చేయడం, ఆర్టికల్ 25 హక్కులు, అంతరాత్మ ప్రబోధాన్ని ముందుకు తెచ్చే పిటిషనర్ల వాదనకు ఆధారం ఇస్తుంది.
మూడేళ్ల జైలు శిక్ష నిబంధన ఉన్న సవరణపైనే ఇప్పుడు చర్చ కేంద్రీకృతమవుతుండటం, పార్లమెంటులో ఓడిన వాదన కోర్టు ద్వారా తిరిగి వస్తోందన్న సొలిసిటర్ జనరల్ అభ్యంతరానికి కారణం.
'నక్సలైట్ ఆలోచనల ఆదేశం' వంటి పదజాలంతో వాదనలు వేడెక్కడం, ఇది కేవలం చట్టపరమైన వివాదం కాదు — ఇది జాతీయవాదం, మైనారిటీ హక్కుల చుట్టూ ఉన్న రాజకీయ చర్చలో భాగమవుతోందని సూచిస్తుంది.
ప్రతీక అంశాన్ని తప్పించి శిక్షార్హత అంశాన్ని మాత్రం చేపట్టడం ద్వారా కోర్టు, జాతీయ భావోద్వేగాలతో తలపడకుండానే వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛపై పరిమిత రక్షణ కల్పించే మార్గం ఎంచుకున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

గమనించాల్సినవి — రెండు వారాల్లో కేంద్రం దాఖలు చేసే స్పందన — శిక్షార్హ నిబంధనపై అది మెత్తబడుతుందా, లేక గట్టిగా సమర్థిస్తుందా అనేదే తదుపరి రాజకీయ దిశను నిర్ణయిస్తుంది.

ఈ కథనం కేసు తుది ఫలితాన్ని, శిక్షార్హ నిబంధన కొట్టివేయబడుతుందా లేదా అనేదాన్ని, లేదా రాజకీయ పార్టీల అధికారిక స్పందనలను ఏవీ నిర్ధారించలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

కర్ణాటక సంగీత గాయకుడు టీ ఎం కృష్ణ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై సుప్రీంకోర్టు మంగళవారం విచారణ జరిపింది. 'వందేమాతరం' పూర్తి పాఠాన్ని (ఆరు చరణాలు) ఆలపించడాన్ని ఆయన సవాలు చేశారు; చివరి నాలుగు చరణాలు హిందూ దేవతలను స్తుతిస్తున్నాయని, ఇది కొన్ని వర్గాల మత విశ్వాసాలను గాయపరచవచ్చని వాదన. జాతీయ గీత ఆలాపనకు ఆటంకం కలిగించిన వారికి మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష విధించేలా చట్టం సవరించబడింది. జాతీయ గీతం ఏమి ఉండాలో నిర్ణయించడం కోర్టుల పని కాదని, అది పార్లమెంటు విజ్ఞతకు వదిలేస్తామని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్‌లు జోయ్‌మాల్య బాగ్చి, వి మోహనలతో కూడిన ధర్మాసనం మంగళవారం ఈ పిటిషన్‌ను విచారించింది.
మత విశ్వాసాలు లేదా అంతరాత్మ ప్రబోధం కారణంగా జాతీయ గీతం పాడని వారిపై శిక్షార్హ పరిణామాల చట్టబద్ధతను పరిశీలిస్తామని కోర్టు అంగీకరించింది.
'వందేమాతరం'లో రెండు లేక ఆరు చరణాలు ఉండాలా అనే అంశంపై తీర్పు ఇవ్వడానికి కోర్టు నిరాకరించింది; అది పార్లమెంటు విజ్ఞతకే ఉత్తమమని పేర్కొంది.
సవరించిన చట్టం ప్రకారం గీత ఆలాపనకు ఆటంకం కలిగించడం లేదా అడ్డుకోవడంపై మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష ఉంటుంది.
1986 ఆగస్టులో ఇచ్చిన బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ కేరళ తీర్పు ప్రకారం, గీతానికి గౌరవంగా మౌనంగా నిలబడితే పాడకపోయినా శిక్షించలేరు; ఆ తీర్పు ఇప్పటికీ దేశ చట్టమేనని కోర్టు చెప్పింది.
కేంద్రం స్పందనను రెండు వారాల్లో ఇవ్వాలని ధర్మాసనం కోరింది; అయితే నోటీసు జారీ చేయకపోవచ్చని పేర్కొంది.
కృష్ణ తరఫు సీనియర్ అడ్వకేట్ ఎస్ మురళీధర్ – 1937లో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ ముస్లిముల తీవ్ర వ్యతిరేకత కారణంగా రెండు చరణాలకే పరిమితం చేసిందని వాదించారు.
సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా – పిటిషన్ సంచలనం సృష్టించేందుకే అని, చట్ట నిర్మాణం 'నక్సలైట్ ఆలోచనల ఆదేశాలకు' లోబడి ఉండలేదని అన్నారు.

కాలక్రమం

1937ముస్లిముల తీవ్ర వ్యతిరేకత కారణంగా కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ 'వందేమాతరం'ను రెండు చరణాలకే పరిమితం చేసింది (మురళీధర్ వాదన).
1986 ఆగస్టుబిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ కేరళ కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు – మౌనంగా నిలబడి గౌరవం చూపితే గీతం పాడకపోయినా శిక్షించలేరు.
సవరణ తర్వాత (తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదు)నేషనల్ హానర్స్‌కు అవమానాల నిరోధక చట్టం సవరణ – ఆలాపనకు ఆటంకం కలిగిస్తే మూడేళ్ల జైలు శిక్ష.
మంగళవారం (తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదు)టీ ఎం కృష్ణ పిటిషన్‌పై సుప్రీంకోర్టు విచారణ; శిక్షార్హ పరిణామాలను పరిశీలిస్తామని చెప్పి, కేంద్రం స్పందనను రెండు వారాల్లో కోరింది.

ఎవరికి సంబంధం

టీ ఎం కృష్ణ (కర్ణాటక గాయకుడు, పిటిషనర్) — 'వందేమాతరం' పూర్తి ఆరు చరణాల ఆలాపనను సవాలు చేస్తున్నారు; చివరి నాలుగు చరణాలు మత విశ్వాసాలను గాయపరుస్తాయని వాదన.
సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం (సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి మోహన) — అంతరాత్మ ప్రబోధకుల ఆర్టికల్ 25 హక్కులు, శిక్షార్హ పరిణామాల చట్టబద్ధతను పరిశీలించాల్సి ఉంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం / సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా — రెండు వారాల్లో స్పందన దాఖలు చేయాలి; సవరించిన చట్టాన్ని, పార్లమెంటు నిర్ణయాధికారాన్ని సమర్థిస్తోంది.
పార్లమెంటు — జాతీయ గీతం ఎన్ని చరణాలు ఉండాలో నిర్ణయించే అధికారం దానికే ఉందని కోర్టు పేర్కొంది.
విగ్రహారాధనను అనుమతించని మత వర్గాలు / అంతరాత్మ ప్రబోధకులు — గీతం పాడకపోతే క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్‌కు గురవుతారా అనేది కీలకం.

ఎందుకు ముఖ్యం

మత స్వాతంత్ర్యం (ఆర్టికల్ 25), అంతరాత్మ ప్రబోధకుల హక్కులు, జాతీయ చిహ్నాల గౌరవానికి సంబంధించిన శిక్షార్హ చట్టాల మధ్య సమతుల్యతను ఈ కేసు పరీక్షిస్తోంది. జాతీయ గీతం స్వరూపాన్ని నిర్ణయించడం ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన శాసనసభ పరిధి అని, న్యాయస్థానాలు జాతీయ భావోద్వేగాలను రెండోసారి అంచనా వేయలేవని కోర్టు స్పష్టం చేయడం న్యాయ-శాసన అధికార విభజనను నొక్కి చెబుతుంది. అదే సమయంలో 1986 బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ తీర్పు ఇప్పటికీ చట్టబద్ధమేనని పునరుద్ఘాటించడం వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు రక్షణ.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ – 1986 ఆగస్టు తీర్పు: గీతానికి గౌరవంగా మౌనంగా నిలబడితే పాడకపోయినా శిక్షించలేరు.
ఆర్టికల్ 25 – మత స్వాతంత్ర్య హక్కు; అంతరాత్మ ప్రబోధకుల హక్కులు ఉల్లంఘించకూడదని కోర్టు పేర్కొంది.
ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ ఇన్సల్ట్స్ టు నేషనల్ హానర్స్ యాక్ట్ సవరణ – ఆలాపనకు ఆటంకం కలిగిస్తే మూడేళ్ల వరకు జైలు.
ధర్మాసనం: సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి మోహన.
1937లో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ 'వందేమాతరం'ను రెండు చరణాలకే పరిమితం చేసిందని పిటిషనర్ వాదన.
'వందేమాతరం' జాతీయ గీతం (national song) – జాతీయ గీతం (national anthem) కాదని జస్టిస్ బాగ్చి తేడాను ప్రస్తావించారు.

మెయిన్స్ కోణం

'వందేమాతరం' ఆరు చరణాల ఆలాపనను తప్పనిసరి చేయడం, ఆటంకం కలిగించినవారికి మూడేళ్ల జైలు శిక్ష విధించే సవరణ – జాతీయ ఐక్యత చిహ్నాలను రక్షించే రాజ్య ప్రయోజనం, ఆర్టికల్ 25 కింద మత స్వాతంత్ర్యం, అంతరాత్మ ప్రబోధ హక్కు మధ్య ఘర్షణను ముందుకు తెస్తోంది. పిటిషనర్ వాదన – చివరి నాలుగు చరణాలు దేవతా స్తుతి కలిగి ఉండటం విగ్రహారాధనను అనుమతించని వర్గాలను ఇబ్బంది పెడుతుంది; 1937లో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ రెండు చరణాలకే పరిమితం చేసిన చారిత్రక సర్దుబాటును ప్రస్తావించారు. దీనికి భిన్నంగా జస్టిస్ బాగ్చి – అమెరికా రాజ్యాంగం బలమైన సెక్యులరిజానికి ఉదాహరణ అయినా అక్కడి జాతీయ గీతంలో 'God' పదం ఉందని, ఒక దైవ రూపానికి నివాళి అర్పించడం సెక్యులరిజాన్ని దెబ్బతీయకపోవచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు. కోర్టు దృక్కోణం స్పష్టం: జాతీయ గీతం స్వరూపం ప్రజాస్వామ్యబద్ధ శాసనసభ పరిధి, కానీ శిక్షార్హ పరిణామాల చట్టబద్ధత న్యాయ సమీక్షకు లోబడి ఉంటుంది. ముందుకు దారి – 1986 బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ సూత్రాన్ని (గౌరవపూర్వక మౌనం సరిపోతుంది) కేంద్రం విధాన/అమలు మార్గదర్శకాల్లో పొందుపరచడం, బలవంతపు ఆలాపనకు క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్ వర్తించదని స్పష్టత ఇవ్వడం.

కీలక పదాలు

వందేమాతరం (జాతీయ గీతం): భారత జాతీయ గీతం (national song); దీనికి ఎన్ని చరణాలు ఉండాలనే అంశం వివాదంలో ఉంది.
బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ కేరళ (1986): జాతీయ గీతానికి గౌరవంగా మౌనంగా నిలబడితే పాడకపోయినా శిక్షించలేరని సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన తీర్పు.
అంతరాత్మ ప్రబోధకుడు (conscientious objector): తన నమ్మకాల కారణంగా ఒక చర్యలో పాల్గొనడానికి నిరాకరించే వ్యక్తి; ఇలాంటివారి హక్కులు ఉల్లంఘించకూడదని కోర్టు చెప్పింది.
ఆర్టికల్ 25: అంతరాత్మ స్వాతంత్ర్యం, మతాన్ని ఆచరించే, ప్రచారం చేసే హక్కును కల్పించే రాజ్యాంగ నిబంధన.
ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ ఇన్సల్ట్స్ టు నేషనల్ హానర్స్ యాక్ట్: జాతీయ చిహ్నాల అవమానాన్ని నిరోధించే చట్టం; సవరణ ప్రకారం గీత ఆలాపనకు ఆటంకం కలిగిస్తే మూడేళ్ల జైలు.
పీఐఎల్ (ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం): ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం కోర్టులో దాఖలు చేసే వ్యాజ్యం; ఈ కేసులో టీ ఎం కృష్ణ దాఖలు చేశారు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

జాతీయ చిహ్నాల గౌరవాన్ని కాపాడే శిక్షార్హ చట్టాలు ఆర్టికల్ 25 కింద మత స్వాతంత్ర్యంతో ఎలా సమతుల్యం చేయాలి? బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ (1986) తీర్పు వెలుగులో చర్చించండి.
'జాతీయ గీతం ఏది కావాలో నిర్దేశించడం కోర్టుల పని కాదు' – ఈ వ్యాఖ్యను న్యాయ సమీక్ష మరియు శాసన అధికార విభజన కోణంలో విశ్లేషించండి.
ఒక దైవ రూపానికి నివాళి అర్పించే జాతీయ గీతం భారత సెక్యులరిజం స్వరూపాన్ని దెబ్బతీస్తుందా? ధర్మాసనం అమెరికా ఉదాహరణను ప్రస్తావించడాన్ని పరిశీలిస్తూ సమాధానం ఇవ్వండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తవిమానాశ్రయ సంస్థలు ఎయిర్‌లైన్ నడపడంపై నిషేధం లేదు: కేంద్రం →

← అన్ని వార్తలు