గ్రామీణ రోడ్ల లోపాల గుర్తింపుకు ఏఐ వ్యవస్థ పరీక్ష

మొబైల్ ఫోన్లలో రికార్డు చేసిన వీడియోల ద్వారా గ్రామీణ రోడ్లపై గుంతలు, పగుళ్లు తదితర లోపాలను గుర్తించే కృత్రిమ మేధ వ్యవస్థను కేంద్రం పరీక్షిస్తోందని ఓ సీనియర్ అధికారి ఆదివారం తెలిపారు. సీ-డాక్, ఎన్ఆర్ఐడీఏ కలిసి అభివృద్ధి చేస్తున్న ఈ వ్యవస్థను పీఎంజీఎస్‌వై రోడ్లపై ప్రయోగాత్మకంగా వినియోగించేందుకు మంత్రిత్వ శాఖ సూత్రప్రాయ ఆమోదం ఇచ్చింది. గుంతలు, పగుళ్లు, అంచుల విరుగుడు, ఉపరితల కుంగుబాటు సహా ఏడు రకాల లోపాలను ఇది గుర్తిస్తుంది. సెప్టెంబర్ 1న జాతీయ స్థాయి క్షేత్రస్థాయి ధ్రువీకరణ ప్రారంభమైంది. ఇంజినీర్లు లోపాలను భౌతికంగా పరిశీలిస్తూనే ఉంటారు.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 21 సెప్టెం, 2026 9:03 AM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#pmgsy#artificial intelligence#rural roads#road maintenance#c-dac

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

The ministry has given in-principle approval for trials of an AI-based road-condition assessment system on PMGSY roads. — Attributed to an unnamed senior official in the source; no document cited.
The system is being developed by C-DAC with NRIDA to detect seven defect types including potholes and cracks. — Figure and defect list appear in the source, attributed to the same official.
A national field-validation exercise began on September 1, with states and UTs identifying Programme Implementation Units. — Date appears in the source; year not specified.
Earlier trials covered six roads in Pune, Lucknow, Kamrup and Ri-Bhoi districts, and later seven roads in Kanpur district and Berasia block of Bhopal district. — Locations and numbers stated in the source, attributed to the official.
The Defects Liability Period is five years from completion, during which the contractor must correct defects. — Attributed to the ministry's written response to HT.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

గ్రామీణ రోడ్ల నాణ్యత అనేది భారత రాజకీయాల్లో అత్యంత నేరుగా ఓట్లుగా మారే అంశాల్లో ఒకటి — అందుకే పీఎంజీఎస్‌వై రోడ్లపై ఏఐ ఆధారిత లోపాల గుర్తింపు పరీక్ష కేవలం సాంకేతిక నిర్ణయం కాదు, జవాబుదారీతనంపై రాజకీయ సందేశం కూడా. కేంద్రానికి ఇది 'సాంకేతికతతో పారదర్శకత' అనే పాలనా కథనాన్ని బలపరిచే అవకాశం; అదే సమయంలో లోపాల డేటా బహిర్గతమైతే క్షేత్రస్థాయి ఇంజినీర్లు, కాంట్రాక్టర్లు, రాష్ట్ర యంత్రాంగంపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఇంజినీర్ల భౌతిక పరిశీలన కొనసాగుతుందని, విస్తృత అమలు ధ్రువీకరణ ఫలితాలపై ఆధారపడి ఉంటుందని చెప్పడం ద్వారా ప్రభుత్వం తొందరపాటు వివాదాలను నివారించే జాగ్రత్త కూడా తీసుకుంది.

కొత్త వాహన సముదాయం అవసరం లేకుండా ఉన్న ఫోన్లు, వాహనాలతోనే పని చేసే నమూనా — ఖర్చు తక్కువ, రాజకీయంగా అమ్మడం సులభం.
ఏఐ అంచనా ఇంజినీర్ అంచనాతో విభేదించినప్పుడు ఏమి చేయాలనే ప్రోటోకాల్ ఇంకా ఖరారు కాలేదు; ఇదే భవిష్యత్తులో కేంద్రం-రాష్ట్రాలు, అధికారులు-కాంట్రాక్టర్ల మధ్య ఘర్షణ బిందువు కావచ్చు.
ఐదేళ్ల డిఫెక్ట్స్ లయబిలిటీ పీరియడ్ కొనసాగుతుందని స్పష్టం చేయడం, కాంట్రాక్టర్ల బాధ్యతపై ఒత్తిడిని పెంచే సాధనంగా ఈ డేటా మారే సూచన.
రాష్ట్రాలే పీఐయూలను గుర్తించాల్సి ఉండటం వల్ల అమలు వేగం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సహకారంపై ఆధారపడుతుంది — సమన్వయ లేమి ఉంటే అది రాజకీయ ఆరోపణలకు దారితీయవచ్చు.
పైలట్ దశలోనే ఉన్నందున ఇది ఇప్పటికిప్పుడు ఎవరికీ లాభం-నష్టం తేల్చే అంశం కాదు; ప్రస్తుతానికి పాలనా ప్రతిష్ఠ పరంగా మాత్రమే ప్రయోజనం.

గమనించాల్సినవి — జాతీయ క్షేత్రస్థాయి ధ్రువీకరణ ఫలితాలు, ఈ-మార్గ్‌తో అనుసంధానం, త్రైమాసిక తనిఖీ ప్రతిపాదన ఖరారు అవుతుందా — మరియు రాష్ట్రాలు, కాంట్రాక్టర్ల సంఘాలు ఎలా స్పందిస్తాయో గమనించాలి.

ఈ కథనం ఏఐ వ్యవస్థ కచ్చితత్వాన్ని, విస్తృత అమలు కాలపరిమితిని, లేదా దీనివల్ల రోడ్ల నిర్వహణ నిజంగా మెరుగుపడుతుందా అనేది నిర్ధారించలేదు; రాజకీయ ప్రభావంపై ఇక్కడ చెప్పినవి అంచనాలు మాత్రమే.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 5 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

ప్రధాన మంత్రి గ్రామ్ సడక్ యోజన (పీఎంజీఎస్‌వై) కింద నిర్మించిన గ్రామీణ రోడ్ల నిర్వహణను ప్రస్తుతం క్షేత్రస్థాయి అధికారులు భౌతిక తనిఖీలు, ఈ-మార్గ్ మొబైల్ యాప్‌లో జియో-ట్యాగ్ చేసిన ఫొటోల ద్వారా పర్యవేక్షిస్తున్నారు. ఈ ప్రక్రియను సాంకేతికంగా బలోపేతం చేసేందుకు, మొబైల్ ఫోన్లలో రికార్డు చేసిన వీడియోల నుంచి గుంతలు, పగుళ్లు వంటి లోపాలను గుర్తించే కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) ఆధారిత రోడ్డు స్థితి మదింపు వ్యవస్థను సీ-డాక్, ఎన్ఆర్ఐడీఏ కలిసి అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి. ఈ వ్యవస్థ ట్రయల్స్‌కు మంత్రిత్వ శాఖ సూత్రప్రాయ ఆమోదం ఇచ్చింది, సెప్టెంబర్ 1 నుంచి జాతీయ స్థాయి క్షేత్రస్థాయి ధ్రువీకరణ కొనసాగుతోంది. ఇది కేవలం నిర్వహణ నిర్ణయాలకు సహాయక సాధనం మాత్రమే; ఇంజినీర్లు లోపాలను భౌతికంగా ధ్రువీకరించడం కొనసాగుతుంది.

ముఖ్యాంశాలు

మొబైల్ ఫోన్ వీడియోల ఆధారంగా గ్రామీణ రోడ్లపై గుంతలు, పగుళ్లు తదితర లోపాలను గుర్తించే ఏఐ వ్యవస్థను ప్రభుత్వం పరీక్షిస్తోందని ఓ సీనియర్ అధికారి ఆదివారం వెల్లడించారు.
ఈ వ్యవస్థను సెంటర్ ఫర్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్‌డ్ కంప్యూటింగ్ (సీ-డాక్), నేషనల్ రూరల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డెవలప్‌మెంట్ ఏజెన్సీ (ఎన్ఆర్ఐడీఏ) కలిసి అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి.
పీఎంజీఎస్‌వై రోడ్లపై ఏఐ ఆధారిత రోడ్డు స్థితి మదింపు ట్రయల్స్‌కు మంత్రిత్వ శాఖ 'సూత్రప్రాయ ఆమోదం' ఇచ్చింది.
గుంతలు, నిడివి/అడ్డ పగుళ్లు, అంచుల విరుగుడు, ఉపరితల కుంగుబాటు, ప్యాచ్‌లు, వృక్షసంబంధ అడ్డంకులు — మొత్తం ఏడు రకాల కనిపించే లోపాలను ఇది గుర్తిస్తుంది.
ఈ ఏడాది తొలి ట్రయల్స్ పుణె, లక్నో జిల్లా, అసోంలోని కామరూప్, మేఘాలయలోని రీ-భోయ్ జిల్లాల్లో ఆరు రోడ్లపై జరిగాయి.
మెరుగుపరిచిన మోడల్‌తో కాన్పూర్ జిల్లా, భోపాల్ జిల్లాలోని బెరాసియా బ్లాక్‌లో ఏడు రోడ్లపై ట్రయల్స్ నిర్వహించారు.
సెప్టెంబర్ 1న విస్తృత జాతీయ క్షేత్రస్థాయి ధ్రువీకరణ ప్రారంభమైంది; రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ట్రయల్స్ కోసం ప్రోగ్రామ్ ఇంప్లిమెంటేషన్ యూనిట్‌లను (పీఐయూ) గుర్తిస్తున్నాయి.
కాంట్రాక్టు నిబంధనలు, డిఫెక్ట్స్ లయబిలిటీ పీరియడ్ (పూర్తయిన తేదీ నుంచి ఐదు సంవత్సరాలు) యథావిధిగా వర్తిస్తాయని మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది.

కాలక్రమం

ఈ ఏడాది ఆరంభంలోపుణె, లక్నో జిల్లా, అసోంలోని కామరూప్, మేఘాలయలోని రీ-భోయ్ జిల్లాల్లో ఆరు రోడ్లపై తొలి ట్రయల్స్.
ఆ తర్వాతమెరుగుపరిచిన మోడల్‌తో కాన్పూర్ జిల్లా, భోపాల్ జిల్లా బెరాసియా బ్లాక్‌లో ఏడు రోడ్లపై ట్రయల్స్.
సెప్టెంబర్ 1పీఎంజీఎస్‌వై రోడ్లపై విస్తృత జాతీయ స్థాయి క్షేత్రస్థాయి ధ్రువీకరణ ప్రారంభం.
ఆదివారంనెల ఆరంభం నుంచి దేశవ్యాప్త ధ్రువీకరణ కొనసాగుతోందని సీనియర్ అధికారి వెల్లడి.
తర్వాతి దశజాతీయ ధ్రువీకరణ ఫలితాలు, కార్యాచరణ సన్నద్ధత, తదుపరి ఆమోదాలపై విస్తృత అమలు ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఎవరికి సంబంధం

గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ — పీఎంజీఎస్‌వై రోడ్ల నిర్వహణ మదింపులో పారదర్శకత, సాంకేతిక సామర్థ్యం పెంచడం; ట్రయల్స్‌కు సూత్రప్రాయ ఆమోదం ఇచ్చింది.
సీ-డాక్ — ఏఐ ఆధారిత రోడ్డు స్థితి మదింపు వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేస్తున్న సాంకేతిక సంస్థ.
ఎన్ఆర్ఐడీఏ — గ్రామీణ రోడ్ల కార్యక్రమ అమలు సంస్థగా వ్యవస్థ అభివృద్ధి, క్షేత్రస్థాయి ధ్రువీకరణలో భాగస్వామ్యం.
రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, పీఐయూలు — ట్రయల్స్ కోసం పీఐయూలను గుర్తించడం; ఉన్న వాహనాలు, మొబైల్ ఫోన్లతో రోడ్డు వీడియోలు రికార్డు చేయడం.
క్షేత్రస్థాయి ఇంజినీర్లు — లోపాలను భౌతికంగా పరిశీలించి ఏఐ ఫలితాలతో పోల్చడం; నిర్వహణ నిర్ణయాలు ఇప్పటికీ వారి పరిధిలోనే.
కాంట్రాక్టర్లు — ఐదేళ్ల డిఫెక్ట్స్ లయబిలిటీ పీరియడ్‌లో లోపాల సరిదిద్దుబాటు, సాధారణ నిర్వహణ బాధ్యత కొనసాగుతుంది.
గ్రామీణ ప్రజలు — మెరుగైన, సాక్ష్యాధార నిర్వహణ ప్రణాళిక ద్వారా రోడ్ల నాణ్యత మెరుగుపడే అవకాశం.

ఎందుకు ముఖ్యం

గ్రామీణ రోడ్ల నిర్వహణ ఇప్పటివరకు భౌతిక తనిఖీలు, జియో-ట్యాగ్ ఫొటోలపై ఆధారపడుతోంది; ఏఐ మదింపు వస్తే లోపాల గుర్తింపు మరింత వస్తుగతంగా, సాక్ష్యాధారంగా మారి నిర్వహణ ప్రణాళిక పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ప్రత్యేక తనిఖీ వాహన శ్రేణి ఏర్పాటు లేకుండా, పీఐయూల వద్ద ఉన్న వాహనాలు, మొబైల్ ఫోన్లతోనే పని జరగడం ఖర్చు దృష్ట్యా కీలకం. అదే సమయంలో ఏఐ ఫలితాలు ఇంజినీర్ మదింపుతో విభేదిస్తే వాటిని పరిశీలించే ధ్రువీకరణ ప్రోటోకాల్ ఖరారు కావాల్సి ఉంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

పీఎంజీఎస్‌వై: ప్రధాన మంత్రి గ్రామ్ సడక్ యోజన — గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ కింద గ్రామీణ రోడ్ల పథకం.
ఏఐ రోడ్డు స్థితి మదింపు వ్యవస్థను సీ-డాక్ + ఎన్ఆర్ఐడీఏ కలిసి అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి.
జాతీయ క్షేత్రస్థాయి ధ్రువీకరణ ప్రారంభం: సెప్టెంబర్ 1.
ఏఐ గుర్తించే ఏడు లోపాలు: గుంతలు, నిడివి పగుళ్లు, అడ్డ పగుళ్లు, అంచుల విరుగుడు, ఉపరితల కుంగుబాటు, ప్యాచ్‌లు, వృక్షసంబంధ అడ్డంకులు.
ప్రస్తుత పర్యవేక్షణ వేదిక: ఈ-మార్గ్ (eMARG) మొబైల్ యాప్ — జియో-ట్యాగ్ ఫొటోలు.
డిఫెక్ట్స్ లయబిలిటీ పీరియడ్: పని పూర్తయిన తేదీ నుంచి ఐదు సంవత్సరాలు.

మెయిన్స్ కోణం

గ్రామీణ రోడ్ల నిర్వహణలో సమాచార లోటు, మానవ ఆధారిత తనిఖీల పరిమితులు, ఆత్మాశ్రయత వంటి సమస్యలను అధిగమించేందుకు ప్రభుత్వం సాంకేతిక పరిష్కారం వైపు మొగ్గుతోంది. మొబైల్ ఫోన్ వీడియోల నుంచి ఏడు రకాల రోడ్డు లోపాలను గుర్తించే సీ-డాక్–ఎన్ఆర్ఐడీఏ ఏఐ వ్యవస్థ, పుణె, లక్నో, కామరూప్, రీ-భోయ్‌లలో ఆరు రోడ్లు; కాన్పూర్, బెరాసియాలో ఏడు రోడ్లపై ట్రయల్స్ తర్వాత సెప్టెంబర్ 1 నుంచి జాతీయ ధ్రువీకరణకు చేరింది. ఇది సాక్ష్యాధార నిర్ణయాధికారం, పారదర్శకత, జవాబుదారీతనాన్ని పెంచుతుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది; ప్రత్యేక వాహన శ్రేణి అవసరం లేకుండా ఉన్న వనరులతోనే అమలు చేయడం వ్యయ సమర్థత. అయితే ఏఐ ఫలితాలు ఇంజినీర్ మదింపుతో విభేదించే సందర్భాలు, ధ్రువీకరణ–సమీక్ష ప్రోటోకాల్ ఖరారు, ఈ-మార్గ్‌తో సమన్వయం, త్రైమాసిక మదింపు ఫ్రీక్వెన్సీ ఇంకా ఖరారు కాకపోవడం వంటి అంశాలు సవాళ్లు. ముందుకు సాగే మార్గం: ఏఐని సహాయక సాధనంగానే ఉంచి ఇంజినీర్ ధ్రువీకరణను కొనసాగించడం, డిఫెక్ట్స్ లయబిలిటీ పీరియడ్ వంటి కాంట్రాక్టు బాధ్యతలను కఠినంగా అమలు చేయడం, జాతీయ ధ్రువీకరణ ఫలితాలు, కార్యాచరణ సన్నద్ధత ఆధారంగానే విస్తృత అమలుకు వెళ్లడం.

కీలక పదాలు

పీఎంజీఎస్‌వై: ప్రధాన మంత్రి గ్రామ్ సడక్ యోజన — ఈ పథకం కింద నిర్మించిన గ్రామీణ రోడ్లపై ఏఐ ట్రయల్స్ జరుగుతున్నాయి.
సీ-డాక్ (C-DAC): సెంటర్ ఫర్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్‌డ్ కంప్యూటింగ్ — ఏఐ ఆధారిత రోడ్డు మదింపు వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేస్తున్న సంస్థ.
ఎన్ఆర్ఐడీఏ (NRIDA): నేషనల్ రూరల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డెవలప్‌మెంట్ ఏజెన్సీ — సీ-డాక్‌తో కలిసి వ్యవస్థ అభివృద్ధి, ధ్రువీకరణలో భాగస్వామి.
ఈ-మార్గ్ (eMARG): క్షేత్రస్థాయి అధికారులు జియో-ట్యాగ్ ఫొటోలతో రోడ్డు నిర్వహణను పర్యవేక్షించే ప్రస్తుత మొబైల్ యాప్/వేదిక.
పీఐయూ: ప్రోగ్రామ్ ఇంప్లిమెంటేషన్ యూనిట్ — రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ట్రయల్స్ కోసం గుర్తించే అమలు విభాగం.
డిఫెక్ట్స్ లయబిలిటీ పీరియడ్: పని పూర్తయిన తేదీ నుంచి ఐదేళ్లు — ఈ కాలంలో లోపాల సరిదిద్దుబాటు, సాధారణ నిర్వహణ కాంట్రాక్టర్ బాధ్యత.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణలో కృత్రిమ మేధ వినియోగం పారదర్శకత, జవాబుదారీతనాన్ని ఎలా పెంచగలదు? పీఎంజీఎస్‌వై రోడ్లపై జరుగుతున్న ఏఐ ట్రయల్స్ నేపథ్యంలో చర్చించండి.
ఏఐ ఆధారిత రోడ్డు స్థితి మదింపు ఇంజినీర్ల భౌతిక తనిఖీలను భర్తీ చేయాలా లేక పూరించాలా? ధ్రువీకరణ ప్రోటోకాల్ అవసరాన్ని విశ్లేషించండి.
డిఫెక్ట్స్ లయబిలిటీ పీరియడ్ వంటి కాంట్రాక్టు నిబంధనలు గ్రామీణ రోడ్ల నాణ్యతను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి? సాంకేతిక పర్యవేక్షణతో వీటి అమలు మెరుగుపడే మార్గాలను సూచించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తవాతావరణ మార్పు ఎదుర్కొనేందుకు పటిష్ఠ విధానాలు అవసరం: రాష్ట్రపతి ముర్ము →

← అన్ని వార్తలు