సీబీఎఫ్‌సీ పునర్‌వ్యవస్థీకరణ; బోర్డులో ప్రీతి జింటా, పంకజ్ త్రిపాఠి
కేంద్ర ప్రభుత్వం బుధవారం సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్ (సీబీఎఫ్‌సీ)కు 18 మంది సభ్యులను నియమించి, తొమ్మిది ఏళ్ల తర్వాత ఈ సంస్థను పునర్‌వ్యవస్థీకరించింది. సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటన ప్రకారం సునీల్ శెట్టి, ప్రీతి జింటా, పంకజ్ త్రిపాఠి, ప్రసేన్‌జిత్ చటర్జీ, దర్శకుడు ప్రియదర్శన్, సంగీతకారుడు రికీ కేజ్, రూపాలి గంగూలీ, కవి యతీంద్ర మిశ్ర సభ్యులుగా ఉన్నారు. పదవీకాలం మూడేళ్లు. సినిమాటోగ్రాఫ్ చట్టం 1952 ప్రకారం చైర్మన్ మినహా 12 నుంచి 25 మంది సభ్యులు ఉండాలి. మేలో శశి శేఖర్ వెంపటి చైర్మన్‌గా నియమితులయ్యారు.
మూలం
Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- The government appointed 18 members to the CBFC on Wednesday, reconstituting the body after nine years. — Attributed to a statement issued by the Ministry of Information and Broadcasting; figure appears in source.
- New members include Suniel Shetty, Preity Zinta, Pankaj Tripathi, Prosenjit Chatterjee, Priyadarshan, Ricky Kej, Roopali Ganguly and Yatindra Mishra. — Names listed in the ministry statement as reported in the source.
- Under the Cinematograph Act 1952, CBFC must have 12 to 25 members excluding the chairperson. — Stated in source as a legal provision; no external verification performed.
- Shashi Shekhar Vempati was appointed CBFC chairperson in May, succeeding Prasoon Joshi. — Reported in source without direct attribution to a document.
- Only a few of the 10 remaining members were active, making reconstitution necessary; new board is 'full-fledged'. — Attributed to an unnamed government official speaking to HT.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
తొమ్మిది ఏళ్ల తర్వాత సీబీఎఫ్‌సీని 18 మంది సభ్యులతో పునర్‌వ్యవస్థీకరించడం పరిపాలనాపరమైన చర్యగా కనిపించినా, పరిశ్రమకు ఇది నేరుగా ప్రభావం చూపే నిర్ణయం — ఎందుకంటే సర్టిఫికేషన్ ఆలస్యం లేదా కోతలు నేడు విడుదల తేదీలు, ప్రచార ఖర్చులు, ఓటీటీ ఒప్పందాలను శాసిస్తున్నాయి. బోర్డులో సునీల్ శెట్టి, ప్రీతి జింటా, పంకజ్ త్రిపాఠి, ప్రసేన్‌జిత్ చటర్జీ, ప్రియదర్శన్ వంటి పేర్లు ఉండటం — హిందీ, బెంగాలీ, దక్షిణాది సినిమా, టెలివిజన్, సంగీతం, సాహిత్యం అన్నీ కలిపి — పరిశ్రమకు తమ గొంతు వినిపిస్తుందన్న సంకేతం ఇస్తుంది. అదే సమయంలో, పేర్ల ఎంపికపై ఎప్పటిలాగే భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవడం సహజం; అసలు మార్పు కనిపించేది సభ్యుల జాబితాలో కాదు, ప్రాక్టికల్‌గా సర్టిఫికేషన్ వేగం, స్థిరత్వంలో.
- 2017లో ఏర్పాటైన బోర్డులో మిగిలిన సభ్యులు 10 మందే, వారిలో కొందరే క్రియాశీలంగా ఉన్నారని ప్రభుత్వ అధికారి చెప్పడం — నిర్మాతలు ఎదుర్కొన్న ఆలస్యాల సమస్యను పరోక్షంగా అంగీకరించడమే.
- బాక్సాఫీస్ దృష్టికోణంలో సర్టిఫికేషన్ ఇక కేవలం లాంఛనం కాదు; కట్‌లు, రేటింగ్ నిర్ణయాలు విడుదల క్యాలెండర్‌ను, మార్కెటింగ్ ఖర్చును, కుటుంబ ప్రేక్షకుల చేరువను నిర్ణయిస్తాయి.
- నటులు, దర్శకుడు, సంగీతకారుడు, టెలివిజన్ కళాకారిణి కలిసి ఉన్న ఈ మిశ్రమ కూర్పు — క్రియేటివ్ ఇంటెంట్‌ను అర్థం చేసుకునే అవకాశం పెంచుతుందని పరిశ్రమ ఆశించవచ్చు.
- ప్రసేన్‌జిత్ చటర్జీ, ప్రియదర్శన్ ఉండటం బోర్డు హిందీ-కేంద్రిత అభిప్రాయం మాత్రమే కాదన్న సంకేతం — ప్రాంతీయ సినిమా సందర్భాన్ని అర్థం చేసుకోవడం సర్టిఫికేషన్‌లో కీలకం.
- సభ్యుల ఎంపిక ఎప్పుడూ చర్చనీయాంశమే; బోర్డు విశ్వసనీయత చివరకు నిర్ణయాల స్థిరత్వం, పారదర్శకతపైనే ఆధారపడుతుంది, పేర్ల ప్రాచుర్యంపై కాదు.
గమనించాల్సినవి — వచ్చే కొన్ని నెలల్లో వివాదాస్పద లేదా భారీ బడ్జెట్ చిత్రాల సర్టిఫికేషన్ ఎంత వేగంగా, ఎంత తక్కువ కోతలతో పూర్తవుతుందో గమనించాలి — అదే ఈ పునర్‌వ్యవస్థీకరణ నిజమైన పరీక్ష.
సర్టిఫికేషన్ విధానంలో లేదా ప్రమాణాలలో ఏదైనా మార్పు వస్తుందని ఈ కథనం చెప్పలేదు; సభ్యుల నియామకం, మూడేళ్ల పదవీకాలం మినహా బోర్డు పనితీరు ఎలా మారుతుందనే విషయం ఇంకా నిర్ధారితం కాదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 5 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
సినిమాల ధ్రువీకరణ (సర్టిఫికేషన్) బాధ్యత నిర్వహించే కేంద్ర సంస్థ సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్ (సీబీఎఫ్‌సీ)ను కేంద్ర ప్రభుత్వం తొమ్మిది ఏళ్ల తర్వాత మొదటిసారి పునర్‌వ్యవస్థీకరించింది. సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ బుధవారం 18 మంది సభ్యులను ప్రకటించింది; వారి పదవీకాలం మూడేళ్లు. ఈ బోర్డు సినిమాటోగ్రాఫ్ చట్టం 1952 కింద పనిచేస్తుంది, ఇందులో చైర్‌పర్సన్ మినహా 12 నుంచి 25 మంది సభ్యులు ఉండాలి. చివరిసారి 2017 ఆగస్టులో ప్రసూన్ జోషి చైర్‌పర్సన్‌గా బోర్డును పునర్‌వ్యవస్థీకరించారు.
ముఖ్యాంశాలు
- కేంద్ర ప్రభుత్వం బుధవారం సీబీఎఫ్‌సీకి 18 మంది సభ్యులను నియమించింది; తొమ్మిది ఏళ్ల తర్వాత ఇదే మొదటి పునర్‌వ్యవస్థీకరణ.
- కొత్త సభ్యుల్లో నటులు సునీల్ శెట్టి, ప్రీతి జింటా, పంకజ్ త్రిపాఠి, ప్రసేన్‌జిత్ చటర్జీ; దర్శకుడు ప్రియదర్శన్; సంగీతకారుడు రికీ కేజ్; టీవీ నటి రూపాలి గంగూలీ ఉన్నారు.
- 18 మంది సభ్యుల పదవీకాలం మూడేళ్లు అని ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు తెలిపింది.
- సినిమాటోగ్రాఫ్ చట్టం 1952 ప్రకారం చైర్‌పర్సన్ మినహా సీబీఎఫ్‌సీలో 12 నుంచి 25 మంది సభ్యులు ఉండాలి.
- మేలో శశి శేఖర్ వెంపటిని సీబీఎఫ్‌సీ చైర్‌పర్సన్‌గా నియమించారు; ప్రసూన్ జోషి ప్రసార భారతి చైర్‌పర్సన్‌గా వెళ్లడంతో ఆ స్థానం ఖాళీ అయింది.
- గత బోర్డు సభ్యులు వామన్ కేంద్రే, రమేశ్ పటాంగే కొత్త బోర్డులోనూ కొనసాగుతున్నారు.
- 2017 ఆగస్టులో ప్రసూన్ జోషి చైర్‌పర్సన్‌గా, 12 మంది సభ్యులతో మూడేళ్ల కాలానికి బోర్డును పునర్‌వ్యవస్థీకరించారు.
- ఆ 12 మందిలో నరేంద్ర కోహ్లీ (2021), నీల్ హెర్బర్ట్ నొంగ్‌కిన్‌రిహ్ (2022) మరణించడంతో 10 మంది మిగిలారు; ఖాళీలను ప్రభుత్వం భర్తీ చేయలేదు.
కాలక్రమం
- ఆగస్టు 2017ప్రసూన్ జోషి చైర్‌పర్సన్‌గా, 12 మంది సభ్యులతో మూడేళ్ల కాలానికి సీబీఎఫ్‌సీ చివరిసారి పునర్‌వ్యవస్థీకరణ.
- 2021బోర్డు సభ్యుడు నరేంద్ర కోహ్లీ మరణం; ఖాళీ భర్తీ కాలేదు.
- 2022బోర్డు సభ్యుడు నీల్ హెర్బర్ట్ నొంగ్‌కిన్‌రిహ్ మరణం; సభ్యుల సంఖ్య 10కి తగ్గింది.
- మే (ఈ ఏడాది)ప్రసూన్ జోషి ప్రసార భారతి చైర్‌పర్సన్‌గా వెళ్లిన తర్వాత శశి శేఖర్ వెంపటి సీబీఎఫ్‌సీ చైర్‌పర్సన్‌గా నియామకం.
- బుధవారం (ప్రకటన రోజు)సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ 18 మంది సభ్యులతో కొత్త బోర్డును ప్రకటించింది.
ఎవరికి సంబంధం
- సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ — సీబీఎఫ్‌సీ సభ్యుల నియామకం, బోర్డు పూర్తిస్థాయిలో పనిచేసేలా చూసే బాధ్యత.
- సీబీఎఫ్‌సీ — తొమ్మిది ఏళ్ల తర్వాత పూర్తిస్థాయి బోర్డుతో సినిమాల ధ్రువీకరణ ప్రక్రియ నిర్వహణ.
- శశి శేఖర్ వెంపటి (చైర్‌పర్సన్) — మేలో నియమితులయ్యాక కొత్త 18 మంది సభ్యుల బోర్డుతో పనిచేయాల్సి ఉంటుంది.
- కొత్త సభ్యులు (సునీల్ శెట్టి, ప్రీతి జింటా, పంకజ్ త్రిపాఠి, ప్రసేన్‌జిత్ చటర్జీ, ప్రియదర్శన్, రికీ కేజ్, రూపాలి గంగూలీ, యతీంద్ర మిశ్ర) — మూడేళ్ల పదవీకాలంలో సినిమాల ధ్రువీకరణ నిర్ణయాల్లో భాగస్వామ్యం.
- సినీ పరిశ్రమ, నిర్మాతలు — సినిమా విడుదలకు అవసరమైన సర్టిఫికేషన్ నిర్ణయాలు ఈ బోర్డు పరిధిలోనే ఉంటాయి.
ఎందుకు ముఖ్యం
సినిమాలు ప్రేక్షకుల ముందుకు రావాలంటే సీబీఎఫ్‌సీ ధ్రువీకరణ తప్పనిసరి; అలాంటి సంస్థ తొమ్మిది ఏళ్లుగా పునర్‌వ్యవస్థీకరణ లేకుండా, మరణాల కారణంగా ఏర్పడిన ఖాళీలు భర్తీ కాకుండా, కొందరు సభ్యులే క్రియాశీలంగా ఉన్న స్థితిలో నడిచింది. 18 మంది సభ్యులతో "పూర్తిస్థాయి బోర్డు" ఏర్పాటు వల్ల ధ్రువీకరణ ప్రక్రియలో ప్రాతినిధ్యం, పనితీరు మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో సినిమా, టీవీ, సంగీతం, సాహిత్య రంగాల ప్రముఖులతో కూర్చిన బోర్డు కూర్పు చర్చకు దారితీస్తుంది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- సీబీఎఫ్‌సీ – సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్; సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
- సినిమాటోగ్రాఫ్ చట్టం 1952: చైర్‌పర్సన్ మినహా సీబీఎఫ్‌సీలో 12–25 మంది సభ్యులు ఉండాలి.
- కొత్త బోర్డు: 18 మంది సభ్యులు, పదవీకాలం మూడేళ్లు (బుధవారం ప్రకటన).
- సీబీఎఫ్‌సీ చైర్‌పర్సన్: శశి శేఖర్ వెంపటి (మేలో నియామకం), ప్రసూన్ జోషి వారసుడు.
- ప్రసూన్ జోషి ప్రసార భారతి చైర్‌పర్సన్‌గా నియమితులయ్యారు.
- సీబీఎఫ్‌సీ చివరి పునర్‌వ్యవస్థీకరణ: ఆగస్టు 2017 (జోషి + 12 మంది సభ్యులు).
మెయిన్స్ కోణం
సినిమాటోగ్రాఫ్ చట్టం 1952 కింద ఏర్పడిన సీబీఎఫ్‌సీ, సినిమాల ధ్రువీకరణ ద్వారా భావప్రకటన స్వేచ్ఛ మరియు ప్రజా నియంత్రణ మధ్య సమతుల్యతను నిర్వహించే చట్టబద్ధ సంస్థ. 2017 ఆగస్టు తర్వాత పునర్‌వ్యవస్థీకరణ జరగకపోవడం, 2021, 2022లో సభ్యుల మరణాల వల్ల ఏర్పడిన ఖాళీలను భర్తీ చేయకపోవడం, మిగిలిన 10 మందిలోనూ కొందరే క్రియాశీలంగా ఉండటం సంస్థాగత నిర్లక్ష్యాన్ని, పరిపాలనా జాప్యాన్ని సూచిస్తుంది – ఇది ధ్రువీకరణ నిర్ణయాల వేగం, ప్రాతినిధ్యంపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఇప్పుడు 18 మంది సభ్యులతో మూడేళ్ల కాలానికి "పూర్తిస్థాయి బోర్డు" ఏర్పాటు కావడం, హిందీ, బెంగాలీ, మలయాళ సినిమా, టీవీ, సంగీతం, సాహిత్య రంగాల ప్రముఖులను చేర్చడం విస్తృత ప్రాతినిధ్యానికి అవకాశం. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా – పదవీకాలం ముగిసిన వెంటనే నియామకాలు, ఖాళీల సకాలంలో భర్తీ, సభ్యుల క్రియాశీల భాగస్వామ్యానికి స్పష్టమైన విధానం అవసరం. (మూలంలో పేర్కొననివి: ఎంపిక ప్రమాణాలు, ప్రాంతీయ సలహా కమిటీల వివరాలు.)
కీలక పదాలు
- సీబీఎఫ్‌సీ
- సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్ – సినిమాలకు ధ్రువీకరణ ఇచ్చే కేంద్ర సంస్థ.
- సినిమాటోగ్రాఫ్ చట్టం 1952
- సీబీఎఫ్‌సీ కూర్పు, పనితీరును నిర్దేశించే చట్టం; చైర్‌పర్సన్ మినహా 12–25 మంది సభ్యులు.
- పునర్‌వ్యవస్థీకరణ (రీకాన్‌స్టిట్యూషన్)
- బోర్డు సభ్యులను కొత్తగా నియమించి సంస్థను తిరిగి ఏర్పాటు చేయడం; ఇక్కడ తొమ్మిదేళ్ల తర్వాత జరిగింది.
- సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ
- సీబీఎఫ్‌సీ నియామకాలను ప్రకటించిన కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ.
- ప్రసార భారతి
- ప్రజా ప్రసార సంస్థ; దీని చైర్‌పర్సన్‌గా ప్రసూన్ జోషి నియమితులై సీబీఎఫ్‌సీ నుంచి వెళ్లారు.
- శ్రీ రామ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర ట్రస్ట్
- కొత్త సభ్యుడు యతీంద్ర మిశ్ర తండ్రి బిమ్లేంద్ర మోహన్ ప్రతాప్ మిశ్ర ట్రస్టీగా పనిచేసిన ట్రస్ట్.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- సీబీఎఫ్‌సీ వంటి చట్టబద్ధ సంస్థల్లో దీర్ఘకాలం పునర్‌వ్యవస్థీకరణ, ఖాళీల భర్తీ జరగకపోవడం వాటి పనితీరుపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? చర్చించండి.
- సినిమాటోగ్రాఫ్ చట్టం 1952 కింద సీబీఎఫ్‌సీ కూర్పు, పదవీకాలం గురించి తెలిపిన అంశాలను వివరించండి.
- సినిమా ధ్రువీకరణ సంస్థల్లో వివిధ భాషలు, కళా రంగాల ప్రముఖుల ప్రాతినిధ్యం ఎందుకు ముఖ్యం? మీ అభిప్రాయాన్ని సమర్థించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.