నీతి ఆయోగ్ 2025 ఈవీ సూచీలో ఏపీకి 9వ స్థానం

నీతి ఆయోగ్, డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా రూపొందించిన ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ 2025లో ఆంధ్రప్రదేశ్ 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఒక స్థానం మెరుగుపడి 9వ స్థానానికి చేరింది. స్కోరు 47 నుంచి 52కు పెరిగింది. 17 పెద్ద రాష్ట్రాల్లో ఆరో స్థానంలో నిలిచింది. చార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాల సన్నద్ధత స్కోరు 51 నుంచి 62కు పెరిగింది. వాణిజ్య ఈవీ నమోదులో 19 స్కోరు మాత్రమే వచ్చింది. 2022 నుంచి 2025 జూన్ వరకు రాష్ట్రంలో దాదాపు లక్ష ఈవీలు నమోదయ్యాయి.

NITI Aayog ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 18 సెప్టెం, 2026 11:43 PM IST

మూలం

NITI Aayog · అసలు వార్త చదవండి ↗

#electric vehicles#niti aayog#andhra pradesh#ev policy#charging infrastructure

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Andhra Pradesh ranked 9th among 36 states and UTs in the India Electric Mobility Index 2025, with its score rising from 47 to 52. — Attributed to the NITI Aayog index prepared with WRI India; figures appear in the source.
The state ranked sixth among 17 large states, behind Maharashtra (78), Karnataka (73), Tamil Nadu (61), Madhya Pradesh (59) and Odisha (55). — Figures appear in the source and are internally consistent with the stated ranking.
Charging Infrastructure Readiness score rose from 51 to 62; Transport Electrification Progress from 48 to 53; Research and Innovation dipped from 37 to 36. — Attributed to the index; sub-scores are consistent with the reported overall improvement.
Nearly one lakh EVs were registered in Andhra Pradesh between 2022 and June 2025, over 84,560 (about 85%) being electric two-wheelers. — Attributed to transport department data; percentage is consistent with the stated figures.
Five cities notified as Model E-Mobility Cities under Sustainable Electric Mobility Policy 4.0 (2024-29) with a ₹250-crore corpus, including ₹50 crore per model city. — Attributed to the state policy as described in the source; arithmetic of the corpus is not itemised further.

NITI Aayog ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI ఆర్థిక విశ్లేషకులు

ఏపీ ఈవీ కథ ప్రస్తుతం సరఫరా వైపు — అంటే చార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు, సబ్సిడీలు, విద్యుత్ అందుబాటు — బలంగా ఉంది, కానీ డిమాండ్ వైపు ఇంకా ఇరుకుగా ఉంది. ప్రైవేటు ఈవీ నమోదులో 76 స్కోరు, వాణిజ్య ఈవీలో కేవలం 19 స్కోరు అనే వ్యత్యాసం ఆర్థికంగా కీలకం, ఎందుకంటే ఇంధన ఖర్చు ఆదా, ఉద్యోగాలు, సరుకు రవాణా ధరలపై ప్రభావం ఎక్కువగా వాణిజ్య వాహనాల నుంచే వస్తుంది. లక్ష ఈవీలలో 85% ద్విచక్ర వాహనాలే ఉన్నాయంటే, ఇప్పటివరకు లాభపడినది ప్రధానంగా వ్యక్తిగత వినియోగదారుల నెలవారీ ఇంధన బిల్లు మాత్రమే.

9వ స్థానం, 47 నుంచి 52కు స్కోరు పెరుగుదల మెరుగుదల సూచిస్తున్నా, మహారాష్ట్ర (78), కర్ణాటక (73)తో పోలిస్తే అంతరం పెద్దది — పెట్టుబడులు, ఈవీ సరఫరా గొలుసు ఆకర్షణలో ఇది ప్రతికూలత కావచ్చు.
చార్జింగ్ సన్నద్ధత 51 నుంచి 62కు పెరగడం, సబ్సిడీలు–బిల్డింగ్ బైలాస్–విద్యుత్ అందుబాటులో 100 స్కోరు రావడం ప్రభుత్వ ఖర్చు ఫలితం చూపిస్తోందని సూచిస్తుంది; కానీ చార్జర్–వాహన నిష్పత్తి స్కోరు 36 మాత్రమే, అంటే వినియోగం పెరిగే కొద్దీ ఒత్తిడి పెరగవచ్చు.
వాణిజ్య ఈవీలు పెరిగితేనే ఫ్లీట్ ఆపరేటర్లకు నిర్వహణ వ్యయం తగ్గి, చివరికి డెలివరీ, ప్రయాణ ఛార్జీలపై ప్రభావం కనిపిస్తుంది — నీతి ఆయోగ్ సూచించిన పార్కింగ్ రుసుము మినహాయింపులు, తక్కువ చార్జింగ్ టారిఫ్‌ల వెనుక ఉన్న ఆర్థిక తర్కం ఇదే.
₹250 కోట్ల నిధి, ఐదు మోడల్ ఈ-మొబిలిటీ నగరాలు అనే నగర-కేంద్రిత విధానం మూలధన వ్యయాన్ని కేంద్రీకరిస్తుంది; దీనితో ఆ నగరాల్లో వేగం పెరిగినా, గ్రామీణ–చిన్న పట్టణ ప్రాంతాలు వెనుకబడే ప్రమాదం ఉంది.
పేటెంట్లలో 5, ఆర్‌అండ్‌డీలో 33 స్కోరు అంటే ఏపీ ప్రస్తుతం ఈవీ వినియోగదారు మార్కెట్‌గా ఉంది, అధిక విలువ జోడింపు తయారీ–డిజైన్ కేంద్రంగా కాదు — ఇది దీర్ఘకాలంలో ఉద్యోగాల నాణ్యతను నిర్ణయిస్తుంది.

గమనించాల్సినవి — వాణిజ్య ఈవీ నమోదు వాటా (ప్రస్తుతం 6%) ఎంత వేగంగా పెరుగుతుందో, ₹250 కోట్ల నిధి నుంచి వాస్తవ ఖర్చు–చార్జర్ల ఏర్పాటు ఎంత జరిగిందో చూడాలి.

ఈ కథనం సూచీ స్కోర్లు, నమోదు గణాంకాలను మాత్రమే తెలుపుతుంది; ఏపీలో ఈవీల వల్ల ఇప్పటికే ఎంత ఇంధన ఖర్చు ఆదా అయిందో, ఎన్ని ఉద్యోగాలు లేదా పెట్టుబడులు వచ్చాయో, ధరలపై ప్రభావం ఏమిటో ఇది స్థాపించదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

నీతి ఆయోగ్, డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా భాగస్వామ్యంతో రూపొందించిన 'ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ 2025' దేశంలోని 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల విద్యుత్ వాహన (ఈవీ) సన్నద్ధతను అంచనా వేస్తుంది. ఈ సూచీలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఒక స్థానం మెరుగుపడి 9వ స్థానానికి చేరి, 'ఫ్రంట్‌రన్నర్' విభాగంలోకి ప్రవేశించింది. రాష్ట్రంలో ఈవీ నమోదులు, చార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు పెరుగుతున్నా, వాణిజ్య ఈవీల వినియోగం, పరిశోధన–ఆవిష్కరణల్లో వెనుకబాటు కొనసాగుతోంది. రాష్ట్రం సస్టెయినబుల్ ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ పాలసీ 4.0 (2024-29) కింద నగర కేంద్రిత వ్యూహాన్ని అనుసరిస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ 2025లో ఏపీ 36 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో 9వ స్థానం; మొత్తం స్కోరు 47 నుంచి 52కు పెరిగింది.
17 పెద్ద రాష్ట్రాల్లో ఏపీ ఆరో స్థానం; ముందున్నవి మహారాష్ట్ర (78), కర్ణాటక (73), తమిళనాడు (61), మధ్యప్రదేశ్ (59), ఒడిశా (55).
చార్జింగ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రెడీనెస్ స్కోరు 51 నుంచి 62కు; ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఎలక్ట్రిఫికేషన్ ప్రోగ్రెస్ 48 నుంచి 53కు పెరిగింది.
ఈవీ రీసెర్చ్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ స్కోరు 37 నుంచి 36కు స్వల్పంగా తగ్గింది; పేటెంట్లలో కేవలం 5, ఆర్ అండ్ డీలో 33, ఈవీ స్టార్టప్‌లలో 50 స్కోరు.
ప్రైవేటు ఈవీ నమోదులో 76 స్కోరు, వాణిజ్య ఈవీ నమోదులో 19 స్కోరు; 2025లో ప్రైవేటు వాహన నమోదుల్లో ఈవీలు 7%, వాణిజ్య వాహనాల్లో 6%.
పబ్లిక్ చార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాల మూలధన రాయితీలు, ఈవీ చార్జింగ్ భవన బైలాస్, విద్యుత్ లభ్యతలో ఏపీకి గరిష్ఠ 100 స్కోరు; పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యంలో 78, చార్జర్-వాహన నిష్పత్తిలో 36.
2022 నుంచి 2025 జూన్ వరకు రాష్ట్రంలో దాదాపు లక్ష ఈవీలు నమోదు; వీటిలో 84,560కి పైగా (సుమారు 85%) ఎలక్ట్రిక్ టూ-వీలర్లు.
సస్టెయినబుల్ ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ పాలసీ 4.0 (2024-29) కింద ₹250 కోట్ల నిధి; ప్రతి మోడల్ నగరానికి ₹50 కోట్లు.

కాలక్రమం

2022 నుంచి 2025 జూన్ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో దాదాపు లక్ష ఈవీలు నమోదు; 85% ఎలక్ట్రిక్ టూ-వీలర్లు.
2024-29సస్టెయినబుల్ ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ పాలసీ 4.0 కాలపరిమితి; విశాఖపట్నం, రాజమహేంద్రవరం, విజయవాడ, నెల్లూరు, తిరుపతి మోడల్ ఈ-మొబిలిటీ నగరాలుగా ప్రకటన.
గత ఎడిషన్ (సంవత్సరం మూలంలో పేర్కొనలేదు)ఏపీ 47 స్కోరుతో 10వ స్థానంలో నిలిచింది.
2025ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ 2025లో ఏపీ 52 స్కోరుతో 9వ స్థానం, ఫ్రంట్‌రన్నర్ విభాగంలోకి ప్రవేశం.

ఎవరికి సంబంధం

నీతి ఆయోగ్ — సూచీ రూపకర్త; రాష్ట్రాలకు వాణిజ్య ఈవీ వినియోగం, పరిశోధనల బలోపేతంపై సిఫారసులు చేసింది.
డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా — సూచీ తయారీలో నీతి ఆయోగ్‌కు భాగస్వామి సంస్థ.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం / రవాణా శాఖ — ఈవీ విధానం అమలు, నమోదు గణాంకాలు, ₹250 కోట్ల నిధి వినియోగం, ర్యాంకు మెరుగుదల.
మోడల్ ఈ-మొబిలిటీ నగరాలు (విశాఖపట్నం, రాజమహేంద్రవరం, విజయవాడ, నెల్లూరు, తిరుపతి) — ప్రతి నగరానికి ₹50 కోట్లు; 3x3 కి.మీ. గ్రిడ్లలో చార్జింగ్ స్టేషన్లు.
వాణిజ్య వాహన ఆపరేటర్లు — పార్కింగ్ ఛార్జీలు, పర్మిట్ మినహాయింపులు, తక్కువ చార్జింగ్ టారిఫ్‌ల ప్రోత్సాహకాలపై ఆశలు.
ఈవీ స్టార్టప్‌లు, పరిశోధన సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు — సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్, ఈ-మొబిలిటీ నైపుణ్య కార్యక్రమాలు, పరిశ్రమ-అకాడెమియా భాగస్వామ్యం.

ఎందుకు ముఖ్యం

రవాణా రంగంలో విద్యుదీకరణ కర్బన ఉద్గారాల తగ్గింపు, ఇంధన దిగుమతుల భారం తగ్గింపుకు కీలకం; రాష్ట్రాల పోలిక సూచీలు విధాన లోపాలను స్పష్టంగా బయటపెడతాయి. ఏపీ చార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాల్లో బలంగా ఉన్నా, వాణిజ్య ఈవీలు (స్కోరు 19), పేటెంట్లు (5) వంటి రంగాల్లో వెనుకబాటు తదుపరి దశ వృద్ధికి అవరోధంగా మారవచ్చు. ప్రైవేటు టూ-వీలర్ ఆధారిత వృద్ధిపైనే ఎక్కువ ఆధారపడటం దీర్ఘకాలిక ఉద్గార తగ్గింపు లక్ష్యాలకు సరిపోకపోవచ్చు.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ 2025 – నీతి ఆయోగ్ + డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా సంయుక్తంగా రూపొందించారు; 36 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు.
ఆంధ్రప్రదేశ్: 9వ స్థానం (స్కోరు 52); గత ఎడిషన్‌లో 10వ స్థానం (47); 'ఫ్రంట్‌రన్నర్' విభాగం.
పెద్ద రాష్ట్రాల టాప్: మహారాష్ట్ర 78, కర్ణాటక 73, తమిళనాడు 61, మధ్యప్రదేశ్ 59, ఒడిశా 55.
సూచీ మూడు స్తంభాలు: చార్జింగ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రెడీనెస్, ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఎలక్ట్రిఫికేషన్ ప్రోగ్రెస్, ఈవీ రీసెర్చ్ అండ్ ఇన్నోవేషన్.
సస్టెయినబుల్ ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ పాలసీ 4.0 (2024-29): ₹250 కోట్ల నిధి, 5 మోడల్ ఈ-మొబిలిటీ నగరాలు, 3x3 కి.మీ. అర్బన్ గ్రిడ్లు, ఇంటర్-సిటీ కారిడార్లలో 30 కి.మీ. వ్యవధిలో చార్జింగ్.
2022–2025 జూన్: ఏపీలో దాదాపు లక్ష ఈవీ నమోదులు; 84,560కి పైగా ఎలక్ట్రిక్ టూ-వీలర్లు.

మెయిన్స్ కోణం

ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ చలనశీలత పురోగతి 'అసమాన వృద్ధి' నమూనాను చూపుతోంది: చార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాల సన్నద్ధత (51→62), పబ్లిక్ చార్జింగ్ మూలధన రాయితీలు, భవన బైలాస్, విద్యుత్ లభ్యతలో గరిష్ఠ 100 స్కోరు వంటి సరఫరా-వైపు చర్యలు ఫలించాయి; కానీ డిమాండ్-వైపు మార్పు ప్రైవేటు టూ-వీలర్లకే (మొత్తం నమోదుల్లో 85%) పరిమితమైంది. వాణిజ్య ఈవీ నమోదులో 19 స్కోరు, పేటెంట్లలో 5, ఆర్ అండ్ డీలో 33 స్కోరు – ఆర్థిక వ్యవహార సాధ్యత, ఫ్లీట్ ఆపరేటర్లకు ప్రోత్సాహకాల లోటు, బలహీన ఆవిష్కరణ వ్యవస్థను సూచిస్తాయి. చార్జర్-వాహన నిష్పత్తి స్కోరు 36 వద్ద ఉండటం, నమోదుల వేగంతో చార్జర్ల విస్తరణ పోటీ పడలేకపోతున్నదని సంకేతం. నీతి ఆయోగ్ సూచించిన మార్గం: పార్కింగ్ ఛార్జీలు, వాణిజ్య వాహన పర్మిట్లలో మినహాయింపులు, పబ్లిక్ చార్జింగ్‌కు తక్కువ టారిఫ్‌లు; సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్, ఈ-మొబిలిటీ నైపుణ్య కార్యక్రమాలు, పరిశ్రమ-అకాడెమియా భాగస్వామ్యం. పాలసీ 4.0 కింద ₹250 కోట్ల నిధి, 5 మోడల్ నగరాలు, 3x3 కి.మీ. గ్రిడ్ మరియు 30 కి.మీ. కారిడార్ చార్జింగ్ నమూనాను వాణిజ్య ఫ్లీట్లతో అనుసంధానిస్తేనే తదుపరి దశ వృద్ధి సాధ్యం.

కీలక పదాలు

ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ 2025: నీతి ఆయోగ్–డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా రూపొందించిన సూచీ; 36 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ఈవీ సన్నద్ధతను స్కోర్ల రూపంలో అంచనా వేస్తుంది.
చార్జింగ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రెడీనెస్: చార్జింగ్ స్టేషన్లు, రాయితీలు, భవన బైలాస్, విద్యుత్ లభ్యత వంటి అంశాలతో కొలిచే సూచీ స్తంభం; ఏపీ స్కోరు 62.
ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఎలక్ట్రిఫికేషన్ ప్రోగ్రెస్: ప్రైవేటు, వాణిజ్య వాహన ఈవీ నమోదుల పురోగతిని కొలిచే స్తంభం; ఏపీ స్కోరు 48 నుంచి 53కు పెరిగింది.
సస్టెయినబుల్ ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ పాలసీ 4.0 (2024-29): ఏపీ ఈవీ విధానం; ₹250 కోట్ల నిధి, మోడల్ ఈ-మొబిలిటీ నగరాలు, గ్రిడ్ ఆధారిత చార్జింగ్ నెట్‌వర్క్ లక్ష్యం.
మోడల్ ఈ-మొబిలిటీ సిటీ: విశాఖపట్నం, రాజమహేంద్రవరం, విజయవాడ, నెల్లూరు, తిరుపతి – ప్రతి నగరానికి ₹50 కోట్లతో ఈవీ విస్తరణకు ఎంపికైన నగరాలు.
ఫ్రంట్‌రన్నర్ కేటగిరీ: సూచీలో మెరుగైన పనితీరు కనబరిచిన రాష్ట్రాల విభాగం; ఏపీ ఈ ఎడిషన్‌లో ఈ విభాగంలోకి చేరింది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ 2025లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పనితీరును విశ్లేషించండి. చార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాల్లో సాధించిన పురోగతి వాణిజ్య ఈవీ వినియోగంలో ప్రతిఫలించకపోవడానికి కారణాలు ఏమిటి?
"సరఫరా-వైపు ప్రోత్సాహకాలు మాత్రమే విద్యుత్ చలనశీలత మార్పును పూర్తి చేయలేవు" – ఏపీ ఉదాహరణతో చర్చించండి.
రాష్ట్రాల ఈవీ ఆవిష్కరణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంలో సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్, పరిశ్రమ-అకాడెమియా భాగస్వామ్యం పాత్రను పరిశీలించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఅక్టోబర్ 6 నుంచి హిమాచల్‌లో రాష్ట్రపతి ముర్ము మూడు రోజుల పర్యటన →

← అన్ని వార్తలు