చైనా ఆరో తరం జే-36 జెట్‌కు లేజర్ వ్యవస్థ సూచనలు

చైనా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ ఏవీఐసీకి చెందిన బీజింగ్ ప్రెసిషన్ ఇంజినీరింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, సెప్టెంబర్ 15-17 మధ్య బీజింగ్‌లో జరిగిన 14వ చైనా అంతర్జాతీయ రక్షణ ఎలక్ట్రానిక్స్ ప్రదర్శనలో యుద్ధ విమానాల కోసం లేజర్ ఆయుధ ట్రాకింగ్, గురి వ్యవస్థను ప్రదర్శించింది. దీని బరువు 380 కేజీల లోపు అని పేర్కొన్నారు, కీలక వివరాలను మరుగుపరిచారు. ప్రదర్శన చిత్రంలోని విమానాన్ని జే-36 అని పరిశోధకుడు ఆండ్రియాస్ రుప్రెష్ట్ గుర్తించారు. ఈ వ్యవస్థను ఏ యుద్ధ విమానంలోనూ అమర్చిన, పరీక్షించిన ఆధారాలు బహిరంగంగా లేవు.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 18 సెప్టెం, 2026 11:33 PM IST

మూలం

Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗

#china#laser weapons#j-36#defence#fighter jets#avic

డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

AVIC's Beijing Precision Engineering Institute displayed a fighter aircraft laser-weapon tracking and aiming system at the 14th China International Defence Electronics Exhibition, September 15-17. — Attributed in source to the institute's display at the named Beijing exhibition; dates appear in source.
The system was listed as weighing less than 380 kg, with transmission power shown as '00kW' and tracking accuracy partly redacted. — Figures sourced to social media posts from the exhibition; source itself notes specifications were obscured.
The promotional image was identified as the J-36 by researcher Andreas Rupprecht and by Warsight editor-in-chief Mark Cazalet. — Named expert attribution; identification is interpretive, not official confirmation.
There is no public evidence the system has been installed on or flight-tested aboard a Chinese fighter. — Stated as source's own assessment; internally consistent with the article's caveats.
The US SHiELD programme concluded in 2024 without a laser pod being mounted on a fighter test bed. — Appears in source as background; no external verification performed.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI వ్యూహాత్మక వ్యవహారాల విశ్లేషకులు

బీజింగ్ ప్రదర్శనలో కనిపించిన ఈ లేజర్ ట్రాకింగ్, గురి వ్యవస్థ చైనా ఆరో తరం యుద్ధ విమాన కార్యక్రమం ఏ దిశలో సాగుతోందో చెప్పే సూచన మాత్రమే — పనిచేసే ఆయుధం సిద్ధమైందని రుజువు కాదు. వ్యూహాత్మకంగా ఇది గమనార్హం ఎందుకంటే గాలిలోని లేజర్ ప్రధాన లక్ష్యం శత్రు విమానాలను కూల్చడం కాదు, దూరపరిధి క్షిపణుల నుంచి తనను కాపాడుకోవడం; అంటే అమెరికా అభివృద్ధి చేస్తున్న ఎఐఎం-174బి, ఎఐఎం-260, ఎఐఎం-424 వంటి ఆయుధాల బలాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నం. అదే సమయంలో అమెరికా షీల్డ్ కార్యక్రమం 2024లో యుద్ధ విమానంపై లేజర్ పాడ్ అమర్చకుండానే ముగిసిన అనుభవం — ఈ సాంకేతికత ఎంత కఠినమో గుర్తు చేస్తుంది.

380 కేజీల బరువు అనే ఒక్క సంఖ్య తప్ప ప్రసార శక్తి, ట్రాకింగ్ కచ్చితత్వం వంటి కీలక వివరాలను మరుగుపరిచారు — ఇది సామర్థ్య సంకేతం ఇస్తూనే ప్రత్యర్థి విశ్లేషకులకు స్పష్టత ఇవ్వకుండా చేసే వ్యూహం కావచ్చు.
ప్రదర్శన చిత్రంలో జే-36 అనుకుంటున్న పెద్ద తోకలేని విమానం ఉండటం ముఖ్యం — పెద్ద ప్లాట్‌ఫామ్‌లలోనే స్థలం, బరువు, విద్యుత్ శక్తి సమకూరతాయని నిపుణుల అంచనా.
ఈ సాంకేతికత బాంబర్లు, రవాణా విమానాలు, ముందస్తు హెచ్చరిక విమానాలకూ విస్తరిస్తే, చైనా అత్యంత విలువైన పెద్ద విమానాల మనుగడ శక్తి పెరిగి ప్రాంతీయ వాయు సమతుల్యతపై ప్రభావం పడవచ్చు.
లేజర్ పరిధి పరిమితం — కొన్ని కిలోమీటర్ల లోపే భౌతికంగా కాల్చగలదు, కానీ ఎక్కువ దూరం నుంచే క్షిపణుల సెన్సార్లను మసకబార్చగలదు; అంటే ఇది రక్షణాత్మక పొర, దాడి ఆయుధం కాదు.
2020 పీఎల్‌ఏ సేకరణ నోటీసులు, 2021 అనుకరణ అధ్యయనం, 2024 మార్చి డ్రోన్ ట్రాకింగ్ పరీక్ష — ఇవన్నీ ఒక దీర్ఘకాలిక, దశలవారీ ప్రయత్నాన్ని సూచిస్తున్నాయి, ఆకస్మిక ఆవిష్కరణను కాదు.

గమనించాల్సినవి — ఏదైనా చైనా విమానంపై లేజర్ పాడ్ లేదా బీమ్ డైరెక్టర్ కనిపించడం, విద్యుత్ శక్తి-శీతలీకరణ వివరాల వెల్లడి, మరోవైపు అమెరికా-మిత్రదేశాల దూరపరిధి క్షిపణి, ప్రతి-లేజర్ ప్రయత్నాల్లో మార్పులు గమనించాలి.

ఈ వ్యవస్థను ఏ యుద్ధ విమానంలోనూ అమర్చినట్టు లేదా గాలిలో పరీక్షించినట్టు బహిరంగ ఆధారం లేదు; జే-36 పేరు కూడా అనధికారికమే, 380 కేజీల్లో ఏమేమి ఉన్నాయో కూడా స్పష్టం కాలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 8 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

చైనా తన తదుపరి తరం యుద్ధ విమానాల్లో అధిక-శక్తి లేజర్ ఆయుధాలను — వచ్చే క్షిపణుల నుంచి రక్షణ కోసం — ఉపయోగించే అవకాశాలను పరిశీలిస్తున్నట్టు సూచనలు వెలువడ్డాయి. చైనా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ ఏవీఐసీకి చెందిన బీజింగ్ ప్రెసిషన్ ఇంజినీరింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ ఇండస్ట్రీ, బీజింగ్‌లో జరిగిన 14వ చైనా అంతర్జాతీయ రక్షణ ఎలక్ట్రానిక్స్ ప్రదర్శనలో "యుద్ధ విమాన లేజర్-ఆయుధ ట్రాకింగ్, గురి వ్యవస్థ" వివరాలను ప్రదర్శించింది. ఆ ప్రచార సామగ్రిలో చూపిన తోకలేని పెద్ద విమానాన్ని జే-36 అని విశ్లేషకులు గుర్తించారు. జే-36 అనేది 2024 డిసెంబర్‌లో చెంగ్డూపై ఎగురుతూ మొదటిసారి కనిపించిన మూడు ఇంజిన్ల విమానానికి అనధికారిక పేరు; ఇది ఆరో తరం యుద్ధ విమానం అని భావిస్తున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

14వ చైనా అంతర్జాతీయ రక్షణ ఎలక్ట్రానిక్స్ ప్రదర్శన బీజింగ్‌లో సెప్టెంబర్ 15-17 మధ్య జరిగింది.
ప్రదర్శించిన "యుద్ధ విమాన లేజర్-ఆయుధ ట్రాకింగ్, గురి వ్యవస్థ" బరువు 380 కేజీల లోపు అని పేర్కొన్నారు.
ప్రసార శక్తిని "00kW" అని చూపారు; మరుగుపరిచిన అక్షరం ఒక అంకె అయితే కనీసం 100kW కావచ్చు.
డైనమిక్ ట్రాకింగ్ కచ్చితత్వాన్ని " μrad (RMS)" అని చూపి అసలు సంఖ్యను తొలగించారు.
జే-36 మూడు ఇంజిన్ల విమానం; 2024 డిసెంబర్‌లో చెంగ్డూపై ఎగురుతూ మొదటిసారి కనిపించింది; చెంగ్డూ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ కార్పొరేషన్ అభివృద్ధి చేస్తోందని భావన.
2020లో పీఎల్‌ఏ కొనుగోలు నోటీసులు "ఎయిర్‌బోర్న్ లేజర్ అటాక్ పాడ్" సరఫరాదారులను, "లేజర్ అటాక్ ప్లాట్‌ఫామ్" నియంత్రణ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను కోరాయి.
ఏవీఐసీ పత్రిక చైనా ఏవియేషన్ న్యూస్ జూలై నివేదిక ప్రకారం, మార్చి 2024 ప్రయోగంలో మేఘాలు, పక్షులు, పెరుగుతున్న దూరం ఉన్నా ఒక వ్యవస్థ డ్రోన్‌పై లాక్ నిలబెట్టుకుంది.
అమెరికా వైమానిక దళ SHiELD కార్యక్రమం 2024లో యుద్ధ విమాన టెస్ట్ బెడ్‌పై లేజర్ పాడ్ అమర్చకుండానే ముగిసింది.

కాలక్రమం

2020పీఎల్‌ఏ కొనుగోలు నోటీసులు ఎయిర్‌బోర్న్ లేజర్ అటాక్ పాడ్, లేజర్ అటాక్ ప్లాట్‌ఫామ్ నియంత్రణ సాఫ్ట్‌వేర్ సరఫరాదారులను కోరాయి.
2021రవాణా విమాన ఫ్లైట్ డేటాతో చైనా అధ్యయనం — విమాన కదలిక, కంపనాల మధ్య లేజర్ కచ్చితత్వాన్ని అనుకరించింది.
2021అమెరికా SHiELD కార్యక్రమ మేనేజర్ జెఫ్ హెగ్గెమైయర్ గాలి వేగం, అల్లకల్లోలం, వేగవంతమైన విన్యాసాలను "కఠిన సమస్యలు"గా పేర్కొన్నారు.
మార్చి 2024ఏవీఐసీ ఇన్‌స్టిట్యూట్ డైరెక్టెడ్-ఎనర్జీ ట్రాకింగ్ వ్యవస్థ ప్రయోగం — డ్రోన్‌పై లాక్ నిలబెట్టుకున్నట్టు నివేదిక.
డిసెంబర్ 2024జే-36 అని పిలిచే మూడు ఇంజిన్ల విమానం చెంగ్డూపై ఎగురుతూ మొదటిసారి కనిపించింది.
2024అమెరికా SHiELD కార్యక్రమం యుద్ధ విమానంపై లేజర్ పాడ్ అమర్చకుండానే ముగిసింది.
జూలై (నివేదిక)చైనా ఏవియేషన్ న్యూస్ — ఇన్‌స్టిట్యూట్ పరిశోధకులు ఒక ఏడాదిలోనే ఒక ట్రాకింగ్ వ్యవస్థను నిర్మించి క్షేత్ర పరీక్ష చేశారని తెలిపింది.
సెప్టెంబర్ 15-17బీజింగ్‌లో 14వ చైనా అంతర్జాతీయ రక్షణ ఎలక్ట్రానిక్స్ ప్రదర్శన; ఏవీఐసీ లేజర్ ట్రాకింగ్, గురి వ్యవస్థ ప్రదర్శన.

ఎవరికి సంబంధం

ఏవీఐసీ (ఏవియేషన్ ఇండస్ట్రీ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ చైనా) — ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ; బీజింగ్ ప్రెసిషన్ ఇంజినీరింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ద్వారా లేజర్ ట్రాకింగ్ వ్యవస్థను ప్రదర్శించింది; చెంగ్డూ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ కార్పొరేషన్ దీని భాగం.
చెంగ్డూ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ కార్పొరేషన్ — జే-36 అనే ఆరో తరం యుద్ధ విమానాన్ని అభివృద్ధి చేస్తున్నదని విస్తృత భావన.
పీఎల్‌ఏ (చైనా సైన్యం) — 2020లోనే ఎయిర్‌బోర్న్ లేజర్ అటాక్ పాడ్‌కు సరఫరాదారులను కోరింది; క్షిపణి రక్షణ సామర్థ్యంపై ఆసక్తి.
అమెరికా వైమానిక దళం — SHiELD కార్యక్రమం ద్వారా యుద్ధ విమాన లేజర్ రక్షణను ప్రయత్నించి 2024లో పాడ్ అమర్చకుండా ముగిసింది; AIM-174B, AIM-260, AIM-424 వంటి క్షిపణులు అభివృద్ధిలో.
ఆండ్రియాస్ రుప్రెష్ట్ (చైనా సైనిక విమానయాన పరిశోధకుడు) — ప్రదర్శన చిత్రంలోని విమానాన్ని జే-36గా గుర్తించారు; చైనా వాయుగత లేజర్ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి ఇది బలమైన బహిరంగ సూచన అని అన్నారు.
మార్క్ కజాలెట్ (Warsight ఎడిటర్-ఇన్-చీఫ్) — పెద్ద విమానానికి తగిన స్థలం, బరువు, శక్తి ఉంటాయని; లేజర్‌లు దూరపరిమితి కారణంగా క్షిపణులను, వాటి సీకర్లను దెబ్బతీయడానికే అనుకూలమని విశ్లేషణ.

ఎందుకు ముఖ్యం

వాయుగత అధిక-శక్తి లేజర్‌లు, దీర్ఘ-శ్రేణి గాలి-నుంచి-గాలి క్షిపణుల యుగంలో యుద్ధ విమానాలకు అదనపు రక్షణ పొరను ఇవ్వగలవు; ఇది వైమానిక యుద్ధ సమతుల్యతను మార్చగలదు. అమెరికా SHiELD ప్రయత్నం విఫలమైన నేపథ్యంలో చైనా ఈ దిశలో ముందుకెళ్తున్న సూచనలు ప్రధాన శక్తుల మధ్య డైరెక్టెడ్-ఎనర్జీ పోటీని ఎత్తిచూపుతున్నాయి. అయితే ప్రదర్శన అనేది అభివృద్ధి దిశకు సూచన మాత్రమే — పనిచేసే ఆయుధానికి రుజువు కాదు.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

జే-36: 2024 డిసెంబర్‌లో చెంగ్డూపై కనిపించిన మూడు ఇంజిన్ల, తోకలేని విమానానికి అనధికారిక పేరు — ఆరో తరం ఫైటర్‌గా భావన.
ఏవీఐసీ = ఏవియేషన్ ఇండస్ట్రీ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ చైనా; చెంగ్డూ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ కార్పొరేషన్ దీని భాగం.
14వ చైనా అంతర్జాతీయ రక్షణ ఎలక్ట్రానిక్స్ ప్రదర్శన: బీజింగ్, సెప్టెంబర్ 15-17.
ప్రదర్శిత లేజర్ ట్రాకింగ్/గురి వ్యవస్థ బరువు 380 కేజీల లోపు; శక్తి "00kW" (కనీసం 100kW కావచ్చు).
SHiELD = Self-protect High Energy Laser Demonstrator — అమెరికా వైమానిక దళ కార్యక్రమం, 2024లో ముగిసింది.
అమెరికా దీర్ఘ-శ్రేణి క్షిపణులు ప్రస్తావన: AIM-174B, AIM-260, AIM-424.

మెయిన్స్ కోణం

చైనా ఆరో తరం యుద్ధ విమాన కార్యక్రమానికి అనుసంధానంగా వాయుగత అధిక-శక్తి లేజర్ ట్రాకింగ్, గురి వ్యవస్థ ప్రదర్శించడం, డైరెక్టెడ్-ఎనర్జీ ఆయుధాల వైపు వైమానిక శక్తుల మళ్లికను సూచిస్తోంది. కారణాలు: అమెరికా AIM-174B, AIM-260, AIM-424 వంటి దీర్ఘ-శ్రేణి క్షిపణుల అభివృద్ధి; సాంప్రదాయ కౌంటర్‌మెజర్ల పరిమితులు; జే-36 వంటి పెద్ద ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో స్థలం, బరువు, శక్తి లభ్యత. ప్రభావాలు: క్షిపణులను కాల్చడం లేదా వాటి ఆప్టికల్ సీకర్లను దెబ్బతీయడం/కళ్లు మిరుమిట్లు గొలిపించడం ద్వారా విమానాలకు అదనపు రక్షణ పొర; ఈ సాంకేతికత బాంబర్లు, రవాణా విమానాలు, వాయుగత ముందస్తు హెచ్చరిక ప్లాట్‌ఫామ్‌లకూ విస్తరించే అవకాశం. అయితే పరిమితులు స్పష్టం: 380 కేజీల బరువులో బీమ్ డైరెక్టర్, లేజర్ మూలం, శీతలీకరణ వ్యవస్థ ఉన్నాయా లేదా ట్రాకింగ్ భాగం మాత్రమేనా అనేది తెలియదు; విద్యుత్ అవసరాలు వెల్లడి కాలేదు; వేగంగా కదిలే, కంపించే విమానం నుంచి కచ్చితమైన గురి నిలపడం భూ-ఆధారిత లేజర్ కంటే ఎంతో కష్టం; ఏ చైనా యుద్ధ విమానంపైనా అమర్చిన లేదా ఎగిరి పరీక్షించిన బహిరంగ ఆధారాలు లేవు. అమెరికా SHiELD అనుభవం (గాలి వేగం, అల్లకల్లోలం, వేగవంతమైన విన్యాసాలు) ఈ కష్టాలను ధ్రువీకరిస్తోంది. ముందు దారి: ఇలాంటి ప్రదర్శనలను సామర్థ్య రుజువుగా కాక అభివృద్ధి దిశ సూచనగా చూడటం, సమీకరణ-శక్తి-శ్రేణి అంశాలపై స్వతంత్ర ధ్రువీకరణ కోరడం.

కీలక పదాలు

ఆరో తరం యుద్ధ విమానం: అభివృద్ధిలో ఉన్న తదుపరి తరం ఫైటర్; జే-36 ఈ కోవలోకి వస్తుందని విస్తృతంగా భావిస్తున్నారు.
అధిక-శక్తి లేజర్ (ఎయిర్‌బోర్న్): విమానంపై అమర్చే డైరెక్టెడ్-ఎనర్జీ ఆయుధం; కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలోనే లక్ష్యాలను కాల్చగలదు, ఆప్టికల్ సెన్సార్లను ఎక్కువ దూరం నుంచీ దెబ్బతీయగలదు.
ట్రాకింగ్, గురి వ్యవస్థ: లేజర్ కిరణాన్ని కదిలే లక్ష్యంపై నిలకడగా ఉంచే ఖచ్చితత్వ వ్యవస్థ; బీమ్ డైరెక్టర్, లేజర్ మూలం, శీతలీకరణ భాగాలు ఉండవచ్చు.
μrad (RMS): మైక్రోరేడియన్లలో డైనమిక్ ట్రాకింగ్ కచ్చితత్వ కొలమానం; ప్రదర్శనలో అసలు సంఖ్యను తొలగించారు.
SHiELD: Self-protect High Energy Laser Demonstrator — పాడ్-మౌంటెడ్ లేజర్‌తో యుద్ధ విమానాలను క్షిపణుల నుంచి కాపాడే అమెరికా కార్యక్రమం; 2024లో ముగిసింది.
సీకర్ డాజిలింగ్: క్షిపణి ఆప్టికల్ సెన్సార్‌ను లేజర్‌తో కళ్లు మిరుమిట్లు గొలిపేలా/దెబ్బతీసేలా చేసి దాని గురిని చెడగొట్టడం.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

వాయుగత అధిక-శక్తి లేజర్ ఆయుధాల అభివృద్ధిలో ఎదురయ్యే సాంకేతిక సవాళ్లను చర్చించండి. భూ-ఆధారిత వ్యవస్థలతో పోలిస్తే ఇవి ఎందుకు కఠినం?
డైరెక్టెడ్-ఎనర్జీ ఆయుధాల రంగంలో చైనా-అమెరికా పోటీ వైమానిక యుద్ధ స్వభావాన్ని ఎలా మార్చగలదు? విశ్లేషించండి.
రక్షణ ప్రదర్శనలలో చూపే వ్యవస్థలను 'పనిచేసే సామర్థ్యం'గా భావించడంలోని ప్రమాదాలు ఏమిటి? జే-36 లేజర్ వ్యవస్థ ఉదాహరణతో వివరించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తక్లాన్సీ కేసు: ఒంటరి జ్యూరర్ 'ఎలాంటి సందేహాలు లేవు' అన్నారు →

← అన్ని వార్తలు