ఐఈఎంఐ 2025లో 84 పాయింట్లతో ఢిల్లీ అగ్రస్థానం

నీతి ఆయోగ్, డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా సంయుక్తంగా విడుదల చేసిన ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ (ఐఈఎంఐ) 2025లో 100కు 84 పాయింట్లతో ఢిల్లీ మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. మహారాష్ట్ర 78, కర్ణాటక 73, చండీగఢ్ 71, గోవా 65 పాయింట్లతో తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి. ఈ రెండో ఎడిషన్ 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలను 16 సూచికల ఆధారంగా విద్యుత్ వాహనాల వినియోగం, ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత, పరిశోధన-ఆవిష్కరణల అంశాలపై మదింపు చేసింది. జాతీయ మధ్యస్థ స్కోరు 36 నుంచి 40కి పెరిగింది. మధ్యప్రదేశ్ 23వ స్థానం నుంచి 7వ స్థానానికి చేరింది.

NITI Aayog ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 18 సెప్టెం, 2026 2:48 AM IST

మూలం

NITI Aayog · అసలు వార్త చదవండి ↗

#electric mobility#niti aayog#electric vehicles#rankings#delhi

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Delhi tops IEMI 2025 with 84 points out of 100, followed by Maharashtra (78) and Karnataka (73). — Figures appear in the source and match its ranking table; attributed to the NITI Aayog-WRI India index.
The index, second edition, covers all 36 states and UTs using 16 indicators across three themes with 50/30/20 weightage. — Stated in the source with a methodology table; no independent verification possible.
National median score rose from 36 in 2024 to 40 in 2025, and the best score from 77 to 84. — Figures appear in the source; attributed to the index.
Madhya Pradesh recorded the biggest rank rise, from 23 to 7; Manipur topped hilly and northeastern states with 46 points. — Both figures appear in the source; the source also cautions rankings may not be directly comparable across editions.
26 of 36 states and UTs have EV policies in 2025. — Stated in the source as index data; no separate source given.

NITI Aayog ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఐఈఎంఐ 2025 ర్యాంకింగ్ ఒక సాంకేతిక సూచీ అయినా, రాజకీయంగా ఇది ప్రభుత్వ పనితీరుకు కొలబద్దగా మారే అవకాశం ఉంది. నీతి ఆయోగ్ భాగస్వామ్యంతో వచ్చిన ఈ జాబితాలో ఢిల్లీ 84 పాయింట్లతో అగ్రస్థానం, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక తర్వాతి స్థానాల్లో నిలవడం — వేర్వేరు పార్టీలు అధికారంలో ఉన్న రాష్ట్రాలు ముందు వరుసలో ఉండటం — ఇది ఏకపక్ష రాజకీయ కథనానికి తక్కువ ఆస్కారం ఇస్తుంది. మధ్యప్రదేశ్ 23 నుంచి 7వ స్థానానికి ఎగబాకడం వంటి పెద్ద మార్పులు రాబోయే రోజుల్లో ప్రచార వేదికలపై కనిపించే గణాంకాలు.

కేంద్ర సంస్థ నీతి ఆయోగ్ భాగస్వామ్యంతో వచ్చిన సూచీ కావడంతో, ఇందులో మంచి స్థానం పొందిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు దీన్ని పరిపాలనా ధ్రువీకరణగా ప్రచారం చేసుకునే అవకాశం ఉంది.
మొదటి ఐదు స్థానాల్లో ఢిల్లీ, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, చండీగఢ్, గోవా ఉండటం — భిన్న రాజకీయ నేపథ్యాల ప్రాంతాలు కలిసి ఉండటం — ఏ ఒక్క పార్టీకీ ప్రత్యేక క్రెడిట్ దక్కే వాదనను బలహీనపరుస్తుంది.
జాతీయ మధ్యస్థ స్కోరు 36 నుంచి 40కి పెరగడం అంటే మెరుగుదల విస్తృతమైనది; అంటే ర్యాంకు కోల్పోయిన రాష్ట్రాలు కూడా "మేము మెరుగుపడ్డాం" అని వాదించగలవు.
మధ్యప్రదేశ్ (23 → 7), గోవా, పుదుచ్చేరి (10 స్థానాలు), బిహార్ (8 స్థానాలు) ఎగబాకడం సంబంధిత ప్రభుత్వాలకు తక్షణ ప్రచార అవకాశం, ప్రత్యేకించి ఎన్నికల సమీప రాష్ట్రాల్లో.
హరియాణాలో ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత 91 కానీ వాహన వినియోగం 19, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో దీనికి విరుద్ధం — ఈ అసమతుల్యత ప్రతిపక్షాలకు "మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్నా ఫలితం లేదు" లేదా "వినియోగం ఉన్నా వసతులు లేవు" అనే రెండు రకాల విమర్శలకు ఆధారం ఇస్తుంది.

గమనించాల్సినవి — మంచి ర్యాంకు పొందిన రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, మంత్రులు ఈ స్కోరును పాలనా విజయంగా ప్రచారం చేయడం మరియు వెనుకబడిన రాష్ట్రాల్లో ఈవీ విధాన ప్రకటనలు వేగం పుంజుకోవడం గమనించాలి.

పీర్ గ్రూపింగ్, కొత్త డేటా పాయింట్లు, కొత్త నార్మలైజేషన్ కారణంగా ర్యాంకులను నేరుగా పోల్చడం సాధ్యం కాదని కథనమే చెబుతోంది; అంతేకాదు ఈ స్కోర్లకు ఏ పార్టీ లేదా ప్రభుత్వం క్రెడిట్ దక్కుతుందో, ఓటర్లపై ఇవి ఏమైనా ప్రభావం చూపుతాయో ఈ కథనం నిర్ధారించడం లేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 2 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

నీతి ఆయోగ్, డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా కలిసి రూపొందించిన ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ (ఐఈఎంఐ) 2025 రెండో ఎడిషన్ విడుదలైంది. విద్యుత్ చలనశీలత (ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ) దిశగా రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రభుత్వాల పనితీరును ఇది మదింపు చేస్తుంది. మొత్తం 36 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలను 16 సూచికల ఆధారంగా, మూడు ప్రధాన అంశాల (రవాణా విద్యుదీకరణ, ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత, పరిశోధన-ఆవిష్కరణ) కింద ర్యాంకింగ్ ఇచ్చింది. ఈ ఎడిషన్‌లో ఢిల్లీ 100కు 84 పాయింట్లతో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది.

ముఖ్యాంశాలు

ఐఈఎంఐ 2025లో ఢిల్లీ 84 పాయింట్లతో మొదటి స్థానం; మహారాష్ట్ర 78, కర్ణాటక 73, చండీగఢ్ 71, గోవా 65 పాయింట్లతో టాప్ పెర్ఫార్మర్స్.
జాతీయ మధ్యస్థ (మీడియన్) స్కోరు 2024లో 36 నుంచి 2025లో 40కి పెరిగింది; అత్యుత్తమ స్కోరు 77 నుంచి 84కి పెరిగింది.
ఇండెక్స్ 36 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలను 16 సూచికల ఆధారంగా మదింపు చేసింది.
వెయిటేజీ: రవాణా విద్యుదీకరణ 50%, ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత 30%, పరిశోధన-ఆవిష్కరణ 20%.
మధ్యప్రదేశ్ 23వ స్థానం నుంచి 7వ స్థానానికి; గోవా, పుదుచ్చేరి 10 ర్యాంకులు, బిహార్ 8 ర్యాంకులు మెరుగుపడ్డాయి.
కొండ ప్రాంత, ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో మణిపూర్ 46 పాయింట్లతో అగ్రస్థానం.
హరియానా రవాణా విద్యుదీకరణ స్కోరు 19 అయితే ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత 91; ఉత్తరప్రదేశ్‌లో విద్యుదీకరణ 58, ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత 36.
36 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో 26 చోట్ల ఈవీ విధానాలు అమల్లో ఉన్నాయి.

కాలక్రమం

2024ఐఈఎంఐ మొదటి ఎడిషన్ – జాతీయ మధ్యస్థ స్కోరు 36, అత్యుత్తమ స్కోరు 77.
2025నీతి ఆయోగ్–డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా రెండో ఎడిషన్ విడుదల; ఢిల్లీ 84 పాయింట్లతో అగ్రస్థానం, మధ్యస్థ స్కోరు 40.

ఎవరికి సంబంధం

నీతి ఆయోగ్ — ఇండెక్స్ రూపకల్పన, రాష్ట్రాల విద్యుత్ చలనశీలత పనితీరును పోల్చి విధాన మార్గదర్శకత్వం ఇవ్వడం.
డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా — ఇండెక్స్ సహ-అభివృద్ధిలో భాగస్వామి; సూచికలు, డేటా విశ్లేషణ.
ఢిల్లీ, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, చండీగఢ్, గోవా — టాప్ పెర్ఫార్మర్స్‌గా గుర్తింపు; ఈవీ వినియోగం, ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలలో ముందంజ.
కొండ, ఈశాన్య, దీవి ప్రాంత రాష్ట్రాలు (మణిపూర్ 46 పాయింట్లు) — భౌగోళిక పరిమితుల దృష్ట్యా షేర్డ్ మొబిలిటీ, కారిడార్ ఛార్జింగ్, విద్యుత్ సరఫరాపై దృష్టి అవసరం.
హరియానా, ఉత్తరప్రదేశ్ — ఈవీ వినియోగం–ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత మధ్య అసమతుల్యత స్పష్టంగా కనిపిస్తున్న రాష్ట్రాలు.
ఈవీ స్టార్టప్‌లు, పరిశ్రమ క్లస్టర్లు — మహారాష్ట్ర (85), కర్ణాటక (82), తమిళనాడు (77) ఆవిష్కరణ స్కోర్లకు పారిశ్రామిక–సాంకేతిక క్లస్టర్లే ఆధారం.

ఎందుకు ముఖ్యం

విద్యుత్ వాహనాల మార్పిడి ఇకపై కేవలం వాహన అమ్మకాల సంఖ్యే కాదు – ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు, విద్యుత్ సరఫరా, ఆవిష్కరణ వ్యవస్థల సమన్వయంతో ముడిపడి ఉందని ఐఈఎంఐ 2025 చూపుతుంది. ఈవీ వినియోగం, ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత ఒకేసారి ముందుకు సాగడం లేదని (హరియానా, ఉత్తరప్రదేశ్ ఉదాహరణలు) సూచించడం రాష్ట్రాలకు లోపాలను గుర్తించే అవకాశం ఇస్తుంది. జాతీయ మధ్యస్థ స్కోరు 36 నుంచి 40కి పెరగడం మొత్తం దేశవ్యాప్త పురోగతిని సూచిస్తుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఐఈఎంఐ – నీతి ఆయోగ్ + డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా సంయుక్తంగా; 2025 రెండో ఎడిషన్.
మూడు అంశాలు, వెయిటేజీ: రవాణా విద్యుదీకరణ 50%, ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత 30%, పరిశోధన-ఆవిష్కరణ 20%.
2025 ర్యాంకులు: 1-ఢిల్లీ (84), 2-మహారాష్ట్ర (78), 3-కర్ణాటక (73), 4-చండీగఢ్ (71), 5-గోవా (65).
ఛార్జింగ్ సన్నద్ధతలో కర్ణాటక 97 అగ్రస్థానం; గోవా 92; మహారాష్ట్ర, హరియానా 91; ఢిల్లీ 88.
ఆవిష్కరణ స్కోరులో పెద్ద రాష్ట్రాల్లో మహారాష్ట్ర 85, కర్ణాటక 82, తమిళనాడు 77, హరియానా 74, తెలంగాణ 71, మధ్యప్రదేశ్ 65.
36 రాష్ట్రాలు/యూటీలలో 26 చోట్ల ఈవీ విధానాలు; కొండ/ఈశాన్య విభాగంలో మణిపూర్ (46) టాప్.

మెయిన్స్ కోణం

భారత విద్యుత్ చలనశీలత మార్పిడి అసమానంగా సాగుతోందని ఐఈఎంఐ 2025 స్పష్టం చేస్తుంది: ఢిల్లీ (84), మహారాష్ట్ర (78), కర్ణాటక (73) వంటి పట్టణీకరణ ఎక్కువ, పారిశ్రామిక క్లస్టర్లు కలిగిన ప్రాంతాలు ముందున్నాయి; జాతీయ మధ్యస్థ స్కోరు 40 మాత్రమే. ఇందుకు కారణాలు – ఈవీ వినియోగం, ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు సమాంతరంగా పెరగకపోవడం (హరియానా: విద్యుదీకరణ 19 vs ఛార్జింగ్ 91; ఉత్తరప్రదేశ్: 58 vs 36), స్టార్టప్–ఆవిష్కరణ వ్యవస్థల భౌగోళిక కేంద్రీకరణ, 36లో 10 ప్రాంతాలకు ఈవీ విధానమే లేకపోవడం. రవాణా విద్యుదీకరణలో కేవలం ఢిల్లీ, చండీగఢ్, మహారాష్ట్ర మాత్రమే అత్యుత్తమ స్కోర్లు సాధించగా 14 ప్రాంతాలు ఆస్పిరెంట్స్ విభాగంలో ఉన్నాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా మూలం చెప్పేది – నగరాల్లో సాంద్రమైన ఛార్జింగ్ నెట్‌వర్క్, ఫ్లీట్ అడాప్షన్; కొండ, ఈశాన్య, దీవి ప్రాంతాల్లో షేర్డ్ మొబిలిటీ, కారిడార్ ఛార్జింగ్, విద్యుత్ సరఫరా, ప్రాంతానికి సరిపడే వాహన విభాగాలపై దృష్టి. విధాన అమలు, ఛార్జింగ్ నెట్‌వర్క్, విద్యుత్ సరఫరా, ఫ్లీట్, ఆర్&డీ వైపు రాష్ట్ర విధానాలు మళ్లుతున్నాయని ఇండెక్స్ గుర్తించింది. అయితే పీర్ గ్రూపింగ్, కొత్త డేటా పాయింట్లు, నార్మలైజేషన్ మార్పుల కారణంగా ర్యాంకుల నేరుగా పోలిక కొన్ని సందర్భాల్లో సాధ్యం కాదని గుర్తుంచుకోవాలి.

కీలక పదాలు

ఐఈఎంఐ (India Electric Mobility Index): విద్యుత్ చలనశీలత ప్రోత్సాహంలో రాష్ట్రాలు/యూటీల పనితీరును 16 సూచికల ద్వారా మదింపు చేసే సూచీ.
నీతి ఆయోగ్: కేంద్ర ప్రభుత్వ విధాన మేధో సంస్థ; ఐఈఎంఐని సంయుక్తంగా రూపొందించింది.
డబ్ల్యూఆర్‌ఐ ఇండియా: ఐఈఎంఐ అభివృద్ధిలో నీతి ఆయోగ్‌కు భాగస్వామిగా ఉన్న సంస్థ.
రవాణా విద్యుదీకరణ (Transport Electrification): ఈవీ వినియోగంలో పురోగతిని కొలిచే అంశం; ఇండెక్స్‌లో 50% వెయిటేజీ.
ఛార్జింగ్ సన్నద్ధత (Charging Readiness): ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు, అనుకూల పరిస్థితులను కొలిచే అంశం; 30% వెయిటేజీ.
టాప్ పెర్ఫార్మర్స్ / ఫ్రంట్‌రన్నర్ / ఆస్పిరెంట్స్: ఇండెక్స్‌లో స్కోర్ల ఆధారంగా రాష్ట్రాలను వర్గీకరించే విభాగాలు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

ఐఈఎంఐ 2025 ఫలితాల ఆధారంగా, భారతదేశంలో విద్యుత్ వాహనాల వినియోగం మరియు ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి మధ్య అసమతుల్యతను చర్చించండి.
రాష్ట్రాల పనితీరును పోల్చే సూచీలు (ఇండెక్స్‌లు) సహకార, పోటీ సమాఖ్య వ్యవస్థను ఎలా బలపరుస్తాయి? ఐఈఎంఐ ఉదాహరణతో విశ్లేషించండి.
కొండ ప్రాంత, ఈశాన్య, దీవి ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ చలనశీలత వ్యాప్తికి ఎదురవుతున్న సవాళ్లు ఏవి? వాటికి అనుసరించాల్సిన భిన్న వ్యూహాలను వివరించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తకుమురం భీం ఆసిఫాబాద్‌లో అంతర్ జిల్లా దొంగల ముఠా అరెస్టు →

← అన్ని వార్తలు