కశ్మీర్‌లో అంటుకట్టిన మధ్యస్థ వాల్‌నట్ చెట్లకు ప్రోత్సాహం
దేశ మొత్తం ఉత్పత్తిలో సుమారు 90 శాతం, ఏటా 3.5 లక్షల టన్నుల వాల్‌నట్‌లను ఉత్పత్తి చేసే జమ్మూకశ్మీర్, ఇప్పుడు షేర్-ఏ-కశ్మీర్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం (స్కూయాస్ట్)తో కలిసి మధ్యస్థ ఎత్తు గల అంటుకట్టిన చెట్లను ప్రోత్సహిస్తోంది. రాష్ట్రంలో సుమారు 80,000 హెక్టార్లలో వాల్‌నట్ సాగు ఉంది, ఎక్కువ భాగం విత్తనం నుంచి పెరిగిన చెట్లే. కాలిఫోర్నియా, చిలీ రకాలతో పోటీ నేపథ్యంలో ఏకరూప నాణ్యత లక్ష్యం. అంటు రకాలు రుచిలో సరిపోవని రైతులు అంటున్నారు.
మూలం
Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- J&K produces 3.5 lakh tonnes of walnuts annually, about 90% of India's output — Figure appears in source without attribution to a specific agency.
- J&K has about 80,000 hectares under walnut cultivation, mostly seedling-origin trees — Stated in source; sits awkwardly with the later claim that grafting has spread over nearly 90,000 hectares.
- Grafting-based cultivation has spread over nearly 90,000 hectares despite lack of subsidies — Attributed to Imtiyaz Ahmad Lone, head of SKUAST's Walnut Research Centre.
- Valley healthcare units treat dozens of patients each year after falls from walnut trees — Attributed to Dr Mohd Yaqoob Bhat, surgeon at Paras Hospital, Srinagar; no official data cited.
- CM Omar Abdullah opposed a bill allowing landowners to cut walnut trees on private property in March — Attributed to assembly debate as reported in source; no document cited.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
జమ్మూకశ్మీర్ దేశంలోని వాల్‌నట్ ఉత్పత్తికి కేంద్రబిందువు; ఏటా 3.5 లక్షల టన్నులు, అంటే దేశ మొత్తం ఉత్పత్తిలో సుమారు 90 శాతం అక్కడి నుంచే వస్తుంది. అయితే కశ్మీర్‌లో తరతరాలుగా వాల్‌నట్ చెట్లను విత్తనం నుంచి పెంచుతున్నారు, దీనితో ప్రతి చెట్టు ఒక ప్రత్యేక రకంగా మారి కాయల పరిమాణం, రంగులో ఏకరూపత లేకుండా పోతోంది. కాలిఫోర్నియా, చిలీలలో పండే మెత్తని పొట్టు రకాలతో ప్రపంచ మార్కెట్‌లో పోటీ పెరిగిన నేపథ్యంలో జమ్మూకశ్మీర్ ప్రభుత్వం, షేర్-ఏ-కశ్మీర్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం (స్కూయాస్ట్) కలిసి మధ్యస్థ ఎత్తు గల అంటుకట్టిన చెట్లను ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. ఎత్తైన చెట్లపై కాయలు కోసే క్రమంలో జరిగే ప్రమాదాలు, రుచిపై రైతుల అభ్యంతరాలు ఈ మార్పును సంక్లిష్టం చేస్తున్నాయి.
ముఖ్యాంశాలు
- జమ్మూకశ్మీర్ ఏటా 3.5 లక్షల టన్నుల వాల్‌నట్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది - దేశ మొత్తం ఉత్పత్తిలో సుమారు 90 శాతం.
- రాష్ట్రంలో సుమారు 80,000 హెక్టార్లలో వాల్‌నట్ సాగు ఉంది, ఇందులో ఎక్కువ భాగం విత్తనం నుంచి పెరిగిన చెట్లే.
- స్కూయాస్ట్ వాల్‌నట్ రీసెర్చ్ సెంటర్ ప్రొఫెసర్ ఇంతియాజ్ అహ్మద్ లోన్ ప్రకారం, సబ్సిడీలు లేకపోయినా అంటుకట్టు ఆధారిత సాగు దాదాపు 90,000 హెక్టార్లకు విస్తరించింది.
- సంప్రదాయ వాల్‌నట్ చెట్లు పెస్టిసైడ్‌లు వాడకుండా కాయలు కాయడానికి సుమారు 15 ఏళ్లు పడుతుంది.
- శ్రీనగర్‌కు దక్షిణంగా 100 కి.మీ. దూరంలోని గోహన్ గ్రామంలో రైతులు భద్రతా పరికరాలు లేకుండానే ఎత్తైన చెట్లపైకి ఎక్కి కాయలు కోస్తున్నారు.
- శ్రీనగర్ పరాస్ ఆస్పత్రి సర్జన్ డాక్టర్ మొహ్మద్ యాకూబ్ భట్ ప్రకారం, వాల్‌నట్ చెట్లపై నుంచి పడి ఏటా డజన్ల కొద్దీ రోగులు చికిత్స పొందుతున్నారు, కొందరికి తీవ్ర వెన్నెముక గాయాలు.
- గోహన్‌లో ఒక వాల్‌నట్ కాయను ఒక రూపాయికి అమ్ముతున్నారు; రెండు కాయలు ఒకేలా ఉండవు.
- జమ్మూకశ్మీర్‌లో ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా వాల్‌నట్ చెట్లను నరకడానికి అనుమతి లేదు.
కాలక్రమం
- తరతరాలుగా (సంప్రదాయం)కశ్మీర్‌లో వాల్‌నట్ చెట్లను విత్తనాల నుంచి పెంచే పద్ధతి కొనసాగుతోంది; ప్రతి చెట్టు ఒక ప్రత్యేక రకం.
- ఇటీవల (తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదు)స్కూయాస్ట్ కొత్త వాల్‌నట్ కల్టివార్లను విడుదల చేసింది; అంటుకట్టు సాగు దాదాపు 90,000 హెక్టార్లకు విస్తరించింది.
- మార్చిప్రైవేటు భూమిలో వాల్‌నట్ చెట్లను నరికే అనుమతి ఇచ్చే బిల్లుపై అసెంబ్లీలో చర్చ; ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా బిల్లును వ్యతిరేకించారు.
- బుధవారం (కథన సమయం)మండీలో సాయర్ పండుగ సందర్భంగా వీధి వ్యాపారి వాల్‌నట్‌లను విక్రయించడం; కోకర్నాగ్ ప్రాంతంలో కోత సీజన్ కొనసాగుతోంది.
ఎవరికి సంబంధం
- వాల్‌నట్ రైతులు (గోహన్, పుల్వామా వంటి ప్రాంతాలు) — ఆదాయం, సంప్రదాయ రుచి, భద్రత; అంటు రకాలు రుచిలో సరిపోవని 50 ఏళ్ల అనుభవం ఉన్న రైతు మొహమ్మద్ సుల్తాన్ అభ్యంతరం.
- షేర్-ఏ-కశ్మీర్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం (స్కూయాస్ట్) — కొత్త కల్టివార్ల విడుదల, అంటుకట్టు సాగు ప్రచారం, ఏకరూప నాణ్యత-ఎగుమతి సామర్థ్యం పెంపు.
- జమ్మూకశ్మీర్ ప్రభుత్వం / ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా — వాల్‌నట్, చినార్ చెట్ల పరిరక్షణ చట్టాన్ని కాపాడడం; తోటల ఆధునికీకరణ విధానం.
- కోత కార్మికులు, ఆరోగ్య వ్యవస్థ — భద్రతా పరికరాలు లేకపోవడం; చెట్లపై నుంచి పడి వెన్నెముక గాయాలు; సమస్యను పరిష్కరించే యంత్రాంగం లేదు.
- వాల్‌నట్ కలప హస్తకళ పరిశ్రమ — చెట్ల నిర్మాణం మధ్యస్థ ఎత్తుకు మారడం, నరికివేతపై ఆంక్షలు కలప సరఫరాపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
ఎందుకు ముఖ్యం
దేశ వాల్‌నట్ ఉత్పత్తిలో 90 శాతం వాటా ఉన్న ప్రాంతం, ప్రపంచ మార్కెట్‌లో కాలిఫోర్నియా, చిలీ మెత్తని పొట్టు రకాలతో పోటీ పడాలంటే ఏకరూప నాణ్యత, ఎక్కువ దిగుబడి తప్పనిసరి అవుతోంది. అదే సమయంలో ఎత్తైన చెట్లపై కోత ప్రమాదాలు, సంప్రదాయ రుచి కోల్పోతామన్న రైతుల భయం - ఆధునికీకరణ కేవలం సాంకేతిక అంశం కాదని, జీవనోపాధి, భద్రత, సాంస్కృతిక వారసత్వానికి సంబంధించిన అంశమని చూపుతున్నాయి. అంటు రకాల విస్తరణ సబ్సిడీలు లేకుండానే జరుగుతున్నందున విధాన మద్దతు లోటు కూడా బయటపడుతోంది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- జమ్మూకశ్మీర్: ఏటా 3.5 లక్షల టన్నుల వాల్‌నట్; దేశ ఉత్పత్తిలో సుమారు 90%.
- వాల్‌నట్ సాగు విస్తీర్ణం: సుమారు 80,000 హెక్టార్లు; అంటుకట్టు ఆధారిత సాగు దాదాపు 90,000 హెక్టార్లకు విస్తరణ (స్కూయాస్ట్).
- స్కూయాస్ట్ = షేర్-ఏ-కశ్మీర్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీ; దీనికి వాల్‌నట్ రీసెర్చ్ సెంటర్ ఉంది.
- సంప్రదాయ విత్తన మూల చెట్లు పెస్టిసైడ్ లేకుండా కాయ కాయడానికి సుమారు 15 ఏళ్లు.
- జమ్మూకశ్మీర్‌లో ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా వాల్‌నట్ చెట్లను నరకడం నిషేధం; వాల్‌నట్, చినార్ పరిరక్షణ లక్ష్యం.
- ప్రపంచ మార్కెట్‌లో పోటీ: కాలిఫోర్నియా, చిలీలలో పండే మెత్తని పొట్టు (soft-shelled) రకాలు.
మెయిన్స్ కోణం
కశ్మీర్ వాల్‌నట్ రంగం సంప్రదాయ విత్తన మూల (seedling-origin) సాగు నుంచి అంటుకట్టిన, తెలిసిన రకాల వ్యవస్థీకృత తోటల వైపు మారుతున్న దశలో ఉంది. కారణాలు స్పష్టం: ప్రతి విత్తన చెట్టు ఒక ప్రత్యేక రకం కావడంతో పరిమాణం, రంగులో ఏకరూపత లేకపోవడం, 15 ఏళ్ల సుదీర్ఘ కాయ కాసే కాలం, ఎత్తైన చెట్లపై భద్రతా పరికరాలు లేని కోత వల్ల వెన్నెముక గాయాలు, కాలిఫోర్నియా-చిలీ మెత్తని పొట్టు రకాలతో పోటీ. మధ్యస్థ ఎత్తు అంటు చెట్ల ద్వారా ఒకే విస్తీర్ణంలో ఎక్కువ చెట్లు, త్వరిత దిగుబడి, ఏకరూప నాణ్యత, మెరుగైన ఎగుమతి అవకాశాలు లభిస్తాయని స్కూయాస్ట్ పరిశోధకులు వాదిస్తున్నారు. మరోవైపు కొత్త రకాలు రుచిలేనివి, పలుచనివి అని పుల్వామా వంటి చోట్ల అనుభవజ్ఞులైన రైతులు వ్యతిరేకిస్తున్నారు; చెట్ల నరికివేతపై ఆంక్షలు, కలప హస్తకళ పరిశ్రమపై ప్రభావం, అసెంబ్లీలో బిల్లుపై రాజకీయ చర్చ ఈ మార్పును సంక్లిష్టం చేస్తున్నాయి. ముందుకు సాగే మార్గం: సబ్సిడీ మద్దతు (ప్రస్తుతం లేదని మూలం చెబుతోంది), కోత భద్రతా యంత్రాంగం, సంప్రదాయ కశ్మీరీ రుచి-వారసత్వ రకాల పరిరక్షణతో పాటు ఏకరూప వాణిజ్య రకాల విస్తరణ - రెండింటినీ సమతూకంలో నడిపించడం.
కీలక పదాలు
- అంటుకట్టిన (grafted) వాల్‌నట్
- తెలిసిన రకానికి చెందిన కొమ్మను మరో మొక్కపై అంటుకట్టి పెంచిన చెట్టు; త్వరగా కాయ కాస్తుంది, నాణ్యత ఏకరూపంగా ఉంటుంది.
- విత్తన మూల (seedling-origin) చెట్టు
- నేరుగా విత్తనం నుంచి పెరిగిన చెట్టు; ప్రతి చెట్టు ఒక ప్రత్యేక రకంగా మారుతుంది, ఏకరూపత ఉండదు.
- స్కూయాస్ట్ (SKUAST)
- షేర్-ఏ-కశ్మీర్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీ; కొత్త వాల్‌నట్ కల్టివార్లను విడుదల చేసింది.
- వాల్‌నట్ రీసెర్చ్ సెంటర్
- స్కూయాస్ట్‌లోని విభాగం; ప్రొఫెసర్ ఇంతియాజ్ అహ్మద్ లోన్ దీనికి అధిపతి.
- మెత్తని పొట్టు (soft-shelled) రకాలు
- కాలిఫోర్నియా, చిలీలలో పండే వాల్‌నట్ రకాలు; ప్రపంచ మార్కెట్‌లో కశ్మీర్ ఉత్పత్తికి ప్రధాన పోటీ.
- కల్టివార్
- సాగు కోసం ఎంపిక చేసి అభివృద్ధి చేసిన నిర్దిష్ట మొక్క రకం.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- భారత వాల్‌నట్ ఉత్పత్తిలో జమ్మూకశ్మీర్ ఆధిపత్యం ఉన్నప్పటికీ ప్రపంచ మార్కెట్‌లో పోటీ పడలేకపోవడానికి కారణాలేమిటి? అంటుకట్టు సాగు ఈ సమస్యలను ఎలా పరిష్కరించగలదో చర్చించండి.
- ఉద్యాన పంటల ఆధునికీకరణలో సంప్రదాయ వారసత్వ రకాల పరిరక్షణ, వాణిజ్య ఏకరూపత మధ్య సమతూకాన్ని ఎలా సాధించాలి? కశ్మీర్ వాల్‌నట్ ఉదాహరణతో విశ్లేషించండి.
- వ్యవసాయ కార్మికుల వృత్తిపరమైన భద్రత - ఉదాహరణకు ఎత్తైన వాల్‌నట్ చెట్లపై కోత - విధాన పరిధిలోకి రావాల్సిన అవసరాన్ని పరిశీలించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.