కావేరి జలాశయాల నీటిమట్టం తగ్గుదల, కర్ణాటకలో కొరత హెచ్చరిక

కర్ణాటకలోని కృష్ణరాజసాగర్, కబిని, హేమావతి, హారంగి కావేరి బేసిన్ జలాశయాల్లో నిల్వలు గత ఏడాదితో పోలిస్తే గణనీయంగా తగ్గాయి. కేఆర్‌ఎస్ స్థూల నిల్వ 47.68 టీఎంసీల నుంచి 27.54 టీఎంసీలకు పడిపోగా, సజీవ నిల్వ దాదాపు 51 శాతం తగ్గింది. తాగునీరు, విద్యుత్ కొరత రావచ్చని ప్రజలు మానసికంగా సిద్ధంగా ఉండాలని ముఖ్యమంత్రి డీకే శివకుమార్ కోరారు. రాష్ట్రంలో సుమారు 60 శాతం వర్షపాత లోటు ఉందని, 178 తాలూకాల్లో లోటు నమోదైందని, తొలి దశలో 101 తాలూకాలను కరవు ప్రాంతాలుగా ప్రకటించినట్టు తెలిపారు. జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి 23 శాతం తగ్గింది.

News18 — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 17 సెప్టెం, 2026 12:03 AM IST

మూలం

News18 — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#drought#cauvery#reservoirs#water crisis#karnataka#mekedatu

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

KRS reservoir holds 27.54 TMC gross storage against 47.68 TMC on September 16 last year; live storage down nearly 51%. — Figures appear in source and are repeated consistently in its own summary box; attributed to reservoir data cited by the report.
Karnataka faces around 60% rainfall deficit, with 178 taluks deficient, 158 very scanty and 20 with no rainfall. — Attributed to CM DK Shivakumar in the source; internally consistent (158+20=178).
101 taluks declared drought-hit in the first phase. — Attributed to the state government in the source; no independent verification possible.
Hydroelectric power generation has declined by around 23%. — Attributed to the state government; no supporting data or baseline period given.
About 112.88 TMC of surplus Cauvery water flowed into the sea over five years; Mekedatu could store at least 22 TMC of drinking water. — Attributed to Water Resources Minister N Cheluvarayaswamy; a claim made in support of the project, not independently sourced.

News18 — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

కరవు అనేది కర్ణాటకలో ఇప్పుడు పరిపాలనా సవాలు మాత్రమే కాదు, రాజకీయ పరీక్ష కూడా. ముఖ్యమంత్రి డీకే శివకుమార్ ప్రజలను 'మానసికంగా సిద్ధంగా ఉండాలని' కోరడం ద్వారా ముందుగానే అంచనాలను తగ్గించుకుంటూనే, క్షేత్రస్థాయి తనిఖీలు, జిల్లా ఇన్‌ఛార్జి మంత్రుల పర్యటనలతో ప్రభుత్వం చురుకుగా ఉందని చూపించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. అదే సమయంలో కరవును రాజకీయం చేయవద్దని ప్రతిపక్షాన్ని కోరడం, ఇది రాజకీయంగా ఎంత సున్నితమైన అంశమో ఆయనకు తెలుసని సూచిస్తోంది. మేకేదాటు ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకురావడం ద్వారా కొరతను దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కోసం ఒత్తిడిగా మార్చుకునే వ్యూహం కనిపిస్తోంది.

తాగునీరు, విద్యుత్ కొరత గురించి ముందే హెచ్చరించడం ద్వారా ముఖ్యమంత్రి ఆరోపణల భారాన్ని వర్షపాత లోటుపైకి మళ్లిస్తూ, తన ప్రభుత్వానికి రాజకీయ రక్షణ కల్పించుకుంటున్నారు.
101 తాలూకాలను కరవు ప్రాంతాలుగా ప్రకటించడం, మరిన్ని చేర్చే అవకాశం — ఇది సహాయ నిధుల పంపిణీ ద్వారా నియోజకవర్గాల స్థాయిలో రాజకీయంగా కీలకమైన నిర్ణయం అవుతుంది.
కేంద్ర బృందాన్ని కోరుతూ ప్రధాని మోదీకి లేఖ రాయడం రెండువైపులా పనిచేస్తుంది — సహాయం వస్తే ప్రభుత్వానికి ఘనత, రాకపోతే కేంద్రంపై నిందించే అవకాశం.
మేకేదాటు కోసం కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిని కలిసే యోచన, కర్ణాటక ఎంపీల మద్దతు కోరడం — ఇది తమిళనాడుతో ఉన్న సున్నితమైన నదీజలాల రాజకీయాన్ని తిరిగి తెరపైకి తెస్తుంది.
సెప్టెంబర్ 21-23 ప్రత్యేక శాసనసభ సమావేశం, సెప్టెంబర్ 18 కేబినెట్ భేటీ కరవు నిర్వహణపై ప్రభుత్వం-ప్రతిపక్షం మధ్య ప్రధాన రాజకీయ వేదికలుగా మారే అవకాశం ఉంది.

గమనించాల్సినవి — ప్రత్యేక శాసనసభ సమావేశంలో ప్రతిపక్షం కరవు నిర్వహణ వైఫల్యంపై దాడి చేస్తుందా, ఇంకా అదనపు తాలూకాల ప్రకటన, కేంద్ర బృందం రాక ఎలా ముందుకు సాగుతాయో గమనించాలి.

కేంద్రం ఎలా స్పందిస్తుందో, మేకేదాటుకు ఆమోదం లభిస్తుందో, ప్రతిపక్షం అధికారికంగా ఏ వైఖరి తీసుకుంటుందో ఈ కథనం స్పష్టం చేయలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 7 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

కర్ణాటకలో తీవ్ర వర్షపాత లోటు కారణంగా కావేరి బేసిన్‌లోని నాలుగు ప్రధాన జలాశయాలు — కృష్ణరాజసాగర్ (కేఆర్‌ఎస్), కబిని, హేమావతి, హారంగి — గత ఏడాది ఇదే రోజుతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ నీటిని నిల్వ చేసుకున్నాయి. దీంతో తాగునీరు, సాగునీరు, జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తిపై ఆందోళన నెలకొంది. ముఖ్యమంత్రి డీకే శివకుమార్ ప్రజలను 'మానసికంగా సిద్ధంగా' ఉండాలని కోరుతూ, ప్రభుత్వం పరిస్థితిని నిర్వహించే చర్యలు తీసుకుంటోందని చెప్పారు. అదే సమయంలో జలవనరుల మంత్రి ఎన్ చెలువరాయస్వామి కరవు సంవత్సరాల్లో తాగునీటి నిల్వకు మేకెదాటు ప్రాజెక్టు అవసరమని కొత్తగా వాదన లేవనెత్తారు.

ముఖ్యాంశాలు

కేఆర్‌ఎస్ స్థూల సామర్థ్యం 49.45 టీఎంసీ; ప్రస్తుత నిల్వ 27.54 టీఎంసీ, గత ఏడాది సెప్టెంబర్ 16న 47.68 టీఎంసీ.
కేఆర్‌ఎస్ సజీవ నిల్వ 39.30 టీఎంసీ నుంచి 19.17 టీఎంసీకి పడిపోయింది — దాదాపు 51 శాతం తగ్గుదల.
కబిని (మొత్తం సామర్థ్యం 19.52 టీఎంసీ) స్థూల నిల్వ 10.95 టీఎంసీ; సజీవ నిల్వ కేవలం 1.14 టీఎంసీ (గత ఏడాది 8.42 టీఎంసీ).
హేమావతిలో ప్రస్తుతం 19.49 టీఎంసీ (సామర్థ్యం సుమారు 37 టీఎంసీ); గత ఏడాది 36.95 టీఎంసీ ఉండేది.
హారంగిలో స్థూల నిల్వ 6.48 టీఎంసీ (సామర్థ్యం 8.5 టీఎంసీ), గత ఏడాది 8.33 టీఎంసీ.
రాష్ట్రంలో సుమారు 60 శాతం వర్షపాత లోటు; 178 తాలూకాల్లో లోటు — 158 తాలూకాల్లో అతి స్వల్ప వర్షం, 20 తాలూకాల్లో వర్షమే లేదు; తొలి దశలో 101 తాలూకాలు కరవు ప్రాంతాలుగా ప్రకటన.
జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి సుమారు 23 శాతం తగ్గింది; తాగునీటి కోసం ఇప్పటికే రూ.379 కోట్లు విడుదల, గ్రామీణ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి రూ.1 కోటి చొప్పున.
గత ఐదేళ్లలో సుమారు 112.88 టీఎంసీ మిగులు కావేరి జలాలు సముద్రంలోకి వెళ్లాయని మంత్రి చెప్పారు; మేకెదాటు కనీసం 22 టీఎంసీ తాగునీటి నిల్వ కల్పిస్తుందని వాదన.

కాలక్రమం

జూన్ 16 – సెప్టెంబర్ 14 (ఈ ఏడాది)కర్ణాటక–తమిళనాడు సరిహద్దులోని బిళిగుండ్లు కొలత కేంద్రం వద్ద నమోదైన ప్రవాహం 37.531 టీఎంసీ.
సెప్టెంబర్ 16, 2025కేఆర్‌ఎస్‌లో 47.68 టీఎంసీ, కబినిలో 18.23, హేమావతిలో 36.95, హారంగిలో 8.33 టీఎంసీ నిల్వలు (పోలిక ఆధారం).
అంతకుముందుశివకుమార్ అధికారులకు 15 రోజుల్లో క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన ఆధారంగా వర్షపాత లోటు, కరవు నివేదిక తయారు చేయాలని ఆదేశం; ప్రధాని మోదీకి కేంద్ర బృందం కోరుతూ లేఖ.
బుధవారంమంత్రి చెలువరాయస్వామి కావేరి నీరావరి నిగమ సమీక్ష సమావేశానికి అధ్యక్షత; అధికారులు క్షేత్రస్థాయికి వెళ్లాలని, లేకుంటే సస్పెన్షన్ అని హెచ్చరిక.
సెప్టెంబర్ 16, 2026 (వార్త ప్రచురణ)జలాశయాల నిల్వల తగ్గుదల, తాగునీరు–విద్యుత్ కొరత హెచ్చరికలు వెలుగులోకి.
సెప్టెంబర్ 18కరవు నిర్వహణ, తాగునీటి సరఫరా, రైతులకు చర్యలపై రాష్ట్ర మంత్రివర్గ సమావేశం.
సెప్టెంబర్ 21–23కరవు, వ్యవసాయ సంక్షోభంపై చర్చకు కర్ణాటక శాసనసభ ప్రత్యేక సమావేశం.

ఎవరికి సంబంధం

కర్ణాటక ప్రభుత్వం / సీఎం డీకే శివకుమార్ — తాగునీరు, సాగునీరు, విద్యుత్ సరఫరాను సమన్వయం చేయడం; కేంద్ర బృందం రప్పించి కరవు సహాయం పొందడం.
జలవనరుల మంత్రి ఎన్ చెలువరాయస్వామి — అందుబాటులో ఉన్న నీటిలో 20 శాతం తాగునీటికి కేటాయింపు, మేకెదాటు ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లడం.
కరవు ప్రభావిత తాలూకాల ప్రజలు, రైతులు — తాగునీటి కొరత, పంటల విత్తనానికి ముందు నీటి లభ్యతపై అనిశ్చితి, సాగునీటి విడుదల భరోసా లేకపోవడం.
తమిళనాడు — బిళిగుండ్లు వద్ద నీటి ప్రవాహాలు, మేకెదాటుపై అభ్యంతరాలు — ఇవి ఎస్ఓపీ ద్వారా పరిష్కరించామని కర్ణాటక మంత్రి వాదన.
కేంద్ర ప్రభుత్వం / ప్రధాని మోదీ, కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి, కేంద్ర జల సంఘం — కరవు అంచనా బృందం పంపడం, మేకెదాటు ప్రాజెక్టుపై నిర్ణయం.
విద్యుత్ వినియోగదారులు / రాష్ట్ర విద్యుత్ రంగం — జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి 23 శాతం తగ్గడంతో అధిక డిమాండ్ సమయంలో ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్ల ఒత్తిడి.

ఎందుకు ముఖ్యం

కావేరి బేసిన్ కర్ణాటకలోని 11 జిల్లాల్లో 34,273 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది; జలాశయాల నిల్వలు సగానికి పడిపోవడం బెంగళూరు సహా పట్టణ తాగునీటి సరఫరా, 18.85 లక్షల ఎకరాల సాగు లక్ష్యం, జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తిని ఒకేసారి ప్రభావితం చేస్తుంది. ఇది అంతర్రాష్ట్ర జల వివాదానికి కూడా కేంద్ర బిందువు — మేకెదాటు నిల్వ ప్రాజెక్టుపై కర్ణాటక వాదన బలపడుతుండగా, తమిళనాడు ప్రవాహాల విషయంలో ఆందోళన కొనసాగుతోంది. వాతావరణ మార్పుల నేపథ్యంలో వర్షాధార నీటి నిర్వహణ, కరవు నిర్వహణ యంత్రాంగాల సామర్థ్యానికి ఇది పరీక్ష.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

కావేరి బేసిన్ కర్ణాటకలో 11 జిల్లాల్లో 34,273 చ.కి.మీ. విస్తరించి ఉంది.
బిళిగుండ్లు — కర్ణాటక–తమిళనాడు సరిహద్దులోని కావేరి నీటి కొలత కేంద్రం; జూన్ 16–సెప్టెంబర్ 14 ప్రవాహం 37.531 టీఎంసీ.
కావేరి బేసిన్ ప్రధాన జలాశయాలు: కృష్ణరాజసాగర్ (49.45 టీఎంసీ), కబిని (19.52), హేమావతి (~37), హారంగి (8.5).
కావేరి జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్ అవార్డు ప్రకారం కర్ణాటక లక్ష్యం 18.85 లక్షల ఎకరాల సాగునీరు — 15.55 లక్షల ఎకరాలు భారీ/మధ్యతరహా, 3.30 లక్షల ఎకరాలు చిన్న నీటిపారుదల కింద.
మేకెదాటు ప్రాజెక్టు: కనీసం 22 టీఎంసీ తాగునీటి నిల్వ సామర్థ్యం లక్ష్యం; మూడేళ్లలో పూర్తి చేయాలని కర్ణాటక ఉద్దేశం.
కర్ణాటక తొలి దశలో 101 తాలూకాలను కరవు ప్రాంతాలుగా ప్రకటించింది; 178 తాలూకాల్లో వర్షపాత లోటు.

మెయిన్స్ కోణం

కర్ణాటకలో సుమారు 60 శాతం వర్షపాత లోటు, కావేరి బేసిన్ జలాశయాల్లో సజీవ నిల్వల భారీ పతనం (కేఆర్‌ఎస్‌లో దాదాపు 51 శాతం తగ్గుదల, కబినిలో సజీవ నిల్వ 1.14 టీఎంసీకి పరిమితం) కలిసి తాగునీరు–సాగునీరు–విద్యుత్ మధ్య తీవ్ర కేటాయింపు సందిగ్ధతను సృష్టించాయి. కారణాలు: రుతుపవన వైఫల్యం, వర్షాధార ప్రవాహాలపై అధిక ఆధారపడటం, నిల్వ సామర్థ్య పరిమితులు (గత ఐదేళ్లలో 112.88 టీఎంసీ మిగులు జలాలు సముద్రంలోకి వెళ్లాయని ప్రభుత్వ వాదన). పరిణామాలు: 178 తాలూకాల్లో వర్షపాత లోటు, 101 తాలూకాలు కరవు ప్రాంతాలుగా ప్రకటన, జలవిద్యుత్ 23 శాతం క్షీణత, రైతులకు విత్తన నిర్ణయాలపై అనిశ్చితి, అంతర్రాష్ట్ర ఉద్రిక్తతల ముప్పు. ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న మార్గం — అందుబాటు నీటిలో 20 శాతం తాగునీటికి రిజర్వ్, ప్రతి మూడు రోజులకు తుమకూరు, బసరాళు, నాగమంగల ప్రాంత చెరువులకు నీటి విడుదల, రోజుకు రెండుసార్లు డ్యామ్ స్థాయుల నివేదికలు, క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన ఆధారంగా కేంద్రానికి కరవు నివేదిక, రూ.379 కోట్ల తాగునీటి నిధులు, జల కమిటీల ద్వారా రైతులకు ముందస్తు సమాచారం. దీర్ఘకాలిక పరిష్కారంగా మేకెదాటును కర్ణాటక ముందుకు తెస్తున్నా, ముంపు ప్రాంతానికి ప్రత్యామ్నాయ భూమి, తమిళనాడు అభ్యంతరాలు, కేంద్ర ఆమోదం కీలక అడ్డంకులు; కరవును రాజకీయ ప్రయోజనాలకు వాడొద్దన్న సీఎం విజ్ఞప్తి పాలనా ఏకాభిప్రాయ అవసరాన్ని సూచిస్తుంది.

కీలక పదాలు

టీఎంసీ: వెయ్యి మిలియన్ ఘనపుటడుగులు — జలాశయ నిల్వ, నీటి ప్రవాహాలను కొలిచే ప్రమాణం.
సజీవ నిల్వ (లైవ్ స్టోరేజ్): జలాశయంలో వాస్తవంగా ఉపయోగించగల నీరు; డెడ్ స్టోరేజ్ మినహా మిగిలిన భాగం.
మేకెదాటు ప్రాజెక్టు: కావేరిపై కర్ణాటక ప్రతిపాదిత నిల్వ ప్రాజెక్టు; కనీసం 22 టీఎంసీ తాగునీటి నిల్వ లక్ష్యం, మూడేళ్లలో పూర్తి చేయాలని లక్ష్యం.
బిళిగుండ్లు: కర్ణాటక–తమిళనాడు సరిహద్దులో కావేరి నీటి ప్రవాహాన్ని కొలిచే కేంద్రం.
కావేరి నీరావరి నిగమ: కావేరి బేసిన్ నీటిపారుదల పనులను చూసే కర్ణాటక సంస్థ; మంత్రి చెలువరాయస్వామి ఇటీవల దీని సమీక్ష సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించారు.
కావేరి జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్ అవార్డు: కావేరి జలాల పంపిణీపై తీర్పు; దీని ప్రకారం కర్ణాటక 18.85 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే లక్ష్యం పెట్టుకుంది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

కావేరి బేసిన్ జలాశయాల నిల్వల పతనం నేపథ్యంలో తాగునీరు, సాగునీరు, జలవిద్యుత్ మధ్య నీటి కేటాయింపులో ఎదురయ్యే విధాన సందిగ్ధతలను చర్చించండి.
మేకెదాటు వంటి నిల్వ ప్రాజెక్టులు కరవు నిర్వహణకు పరిష్కారమా లేక అంతర్రాష్ట్ర జల వివాదాలను తీవ్రతరం చేస్తాయా? కర్ణాటక–తమిళనాడు సందర్భంలో విశ్లేషించండి.
కరవు అంచనా, ప్రకటన ప్రక్రియలో క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన ప్రాధాన్యాన్ని కర్ణాటక ఉదాహరణతో వివరించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తదక్షిణాఫ్రికా అధికారులపై అమెరికా వీసా ఆంక్షలు →

← అన్ని వార్తలు