పార్థినాన్ శిల్పాలను శాశ్వతంగా తిరిగివ్వాలని గ్రీస్ ప్రధాని కోరిక
పార్థినాన్ శిల్పాలను గ్రీస్‌కు శాశ్వతంగా తిరిగి ఇచ్చేందుకు 'రాజకీయ సంకల్పం' చూపాలని గ్రీస్ ప్రధాని కిరియాకోస్ మిత్సొటాకిస్ బ్రిటన్ ప్రధాని ఆండీ బర్నమ్‌ను కోరారు. గార్డియన్‌లో రాసిన వ్యాసంలో, బేయో టేపెస్ట్రీ రుణ ఒప్పందాన్ని నమూనాగా తీసుకోవాలన్న బ్రిటిష్ మ్యూజియం సూచనను ఆయన తిరస్కరించారు. మ్యూజియం యాజమాన్య హక్కును గుర్తించే ఏ ఏర్పాటునూ గ్రీస్ అంగీకరించదని స్పష్టం చేశారు. 19వ శతాబ్దం నుంచి ఈ శిల్పాలు బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ఉన్నాయి; వాటి తరలింపు చట్టబద్ధతను గ్రీస్ చిరకాలంగా సవాలు చేస్తోంది.
మూలం
BBC — World · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- Greek PM Kyriakos Mitsotakis urged Andy Burnham to find the 'political will' to return the Parthenon sculptures permanently. — Attributed in source to an article Mitsotakis wrote in the Guardian on Thursday; quotes reproduced as given.
- The sculptures have been in the British Museum since the 19th Century and entered the collection by act of Parliament after an 1816 select committee deemed Lord Elgin's actions legal. — Historical detail stated in the source without external citation; internally consistent.
- British Museum director Nicholas Cullinan suggested the Bayeux Tapestry loan offered hope of a deal with Greece. — Attributed to the named museum director in the source; Mitsotakis's rejection of that template is also quoted.
- Burnham said in 2023 the sculptures should be returned with 'no strings attached' but told the Financial Times last month it is an issue for the British Museum. — Both statements attributed to named outlets and dates in the source; source describes Burnham as having returned to government as prime minister.
- UK law prevents permanent return of British Museum items, though the British Museum Act could be amended. — Presented as the museum's and UK government's position, with the amendment point attributed to campaigners.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
ఇది మ్యూజియం వివాదంలా కనిపించినా, వాస్తవానికి ఇది సాంస్కృతిక ఆస్తులను దౌత్య పరపతిగా మార్చే ప్రయత్నం. బేయో టేపెస్ట్రీ రుణ ఒప్పందం బ్రిటన్–ఫ్రాన్స్ మధ్య సాధ్యమైనప్పుడు, అదే నమూనాను గ్రీస్‌పై వర్తింపజేయడాన్ని ఏథెన్స్ తిరస్కరిస్తోంది — ఎందుకంటే రుణం అంటే బ్రిటిష్ మ్యూజియం యాజమాన్యాన్ని అంగీకరించడం, అదే గ్రీస్ 200 ఏళ్లుగా సవాలు చేస్తున్న అంశం. మిత్సొటాకిస్ ఈ విషయాన్ని చట్టపరమైన వాదన నుంచి 'రాజకీయ సంకల్పం' పరీక్షగా మార్చడం ద్వారా ఒత్తిడిని లండన్ ప్రభుత్వ గడపకు తరలించారు.
- వారసత్వ సంపద పునరుద్ధరణ ఇప్పుడు ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో 'సాఫ్ట్ పవర్' కరెన్సీగా మారుతోంది — గార్డియన్‌లో నేరుగా బ్రిటిష్ ప్రజలను ఉద్దేశించి రాయడం ఒక బహిరంగ దౌత్య ఎత్తుగడ.
- బ్రిటన్ 'ఇది చట్టపరమైన అంశం, మ్యూజియం పరిధిలోనిది' అనే వాదనతో రాజకీయ బాధ్యతను తగ్గించుకుంటోంది; గ్రీస్ దీన్ని ఉద్దేశపూర్వక నిర్ణయంగా చిత్రీకరిస్తోంది.
- బర్నమ్ 2023లో 'షరతులు లేకుండా' తిరిగివ్వాలని అన్నారు, ఇప్పుడు ఇది మ్యూజియం పరిధిలోని విషయమని చెబుతున్నారు — ఈ మార్పును ఏథెన్స్ వ్యూహాత్మక ప్రయోజనంగా వాడుకుంటోంది.
- గ్రీస్ ఆరోగ్య మంత్రి అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఒత్తిడి తేవాలని కోరడం, ఈ వివాదాన్ని మూడో పక్షం ద్వారా అంతర్జాతీయీకరించే ప్రయత్నాన్ని సూచిస్తుంది — ఇది మిత్రదేశాల మధ్య అసౌకర్యాన్ని పెంచగలదు.
- ఒక దేశానికి ఒప్పుకున్న ఏ ఏర్పాటైనా మిగతా క్లెయిమ్‌దారులకు ఒరవడి అవుతుందనే భయమే బ్రిటన్ జాగ్రత్తకు అసలు వ్యూహాత్మక కారణం.
గమనించాల్సినవి — బ్రిటిష్ మ్యూజియం చట్టాన్ని సవరించే విషయంలో బ్రిటన్ ప్రభుత్వం ఏదైనా సంకేతం ఇస్తుందా, లేక యాజమాన్య ప్రశ్నను పక్కన పెట్టే 'దీర్ఘకాలిక భాగస్వామ్యం' వంటి సృజనాత్మక సూత్రీకరణ తెరపైకి వస్తుందా అన్నది గమనించాలి.
ఈ కథనం బ్రిటన్ ప్రభుత్వ వైఖరిలో ఏ మార్పునూ, జరుగుతున్న చర్చలను లేదా ఏ కాలపరిమితినీ నిర్ధారించదు — ఇది ప్రస్తుతానికి గ్రీస్ తరఫు బహిరంగ విజ్ఞప్తి మాత్రమే.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 7 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
అథెన్స్‌లోని అక్రోపొలిస్‌పై ఉన్న పార్థినాన్ (ఏథీనా దేవాలయం) నుంచి 19వ శతాబ్దం ఆరంభంలో బ్రిటిష్ రాయబారి లార్డ్ ఎల్గిన్ తరలించిన పాలరాతి శిల్పాలు ఇప్పటికీ లండన్‌లోని బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి. వీటిని బ్రిటన్‌లో 'ఎల్గిన్ మార్బుల్స్' అంటారు; వాటి తరలింపు చట్టబద్ధమేనా అన్న విషయంపై గ్రీస్ చిరకాలంగా వివాదం లేవనెత్తుతోంది. బేయో టేపెస్ట్రీని ఫ్రాన్స్ నుంచి బ్రిటిష్ మ్యూజియంకు రుణంగా ఇచ్చిన ఒప్పందం చర్చనీయాంశం కావడంతో, గ్రీస్ ప్రధాని కిరియాకోస్ మిత్సొటాకిస్ గార్డియన్‌లో వ్యాసం రాసి శిల్పాల శాశ్వత వాపసు డిమాండ్‌ను తిరిగి ముందుకు తెచ్చారు.
ముఖ్యాంశాలు
- గ్రీస్ ప్రధాని కిరియాకోస్ మిత్సొటాకిస్ గురువారం గార్డియన్‌లో రాసిన వ్యాసంలో, శిల్పాలను తిరిగి పంపేందుకు 'రాజకీయ సంకల్పం' చూపాలని ఆండీ బర్నమ్‌ను కోరారు.
- పార్థినాన్ శిల్పాలు 19వ శతాబ్దం నుంచి బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి.
- ఈ శిల్పాలను క్రీ.పూ. 447–432 మధ్య ఏథీనా దేవాలయం (నేటి పార్థినాన్, అక్రోపొలిస్, అథెన్స్) అలంకరణ కోసం తయారు చేశారు.
- అప్పటి అథెన్స్ పాలక అధికారం ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం నుంచి బ్రిటిష్ రాయబారి లార్డ్ ఎల్గిన్ కొన్ని పాలరాతి విగ్రహాలను తరలించే అనుమతి పొందారు.
- 1816లో పార్లమెంటరీ సెలెక్ట్ కమిటీ ఎల్గిన్ చర్యలను చట్టబద్ధమని తేల్చిన తర్వాత, పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా శిల్పాలు బ్రిటిష్ మ్యూజియం సేకరణలో చేరాయి.
- బ్రిటిష్ మ్యూజియం యాజమాన్య హక్కును గుర్తించాల్సిన ఏ ఏర్పాటునూ, సొంత స్మారకం భాగాలను 'అప్పుగా' తీసుకోవాల్సిన పద్ధతినీ గ్రీస్ అంగీకరించదని మిత్సొటాకిస్ స్పష్టం చేశారు.
- 2023లో బర్నమ్ శిల్పాలను 'ఎలాంటి షరతులు లేకుండా' గ్రీస్‌కు ఇవ్వాలని చెప్పారు; గత నెల ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్‌తో ఇది 'చివరికి బ్రిటిష్ మ్యూజియం సమస్య' అని అన్నారు.
- అక్రోపొలిస్ మ్యూజియంలోని పార్థినాన్ గ్యాలరీని బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ఉన్న శిల్పాల కోసం ఖాళీ స్థలాలు వదిలి ఉద్దేశపూర్వకంగా రూపొందించారు.
కాలక్రమం
- క్రీ.పూ. 447–432అథెన్స్‌లోని ఏథీనా దేవాలయం (పార్థినాన్) అలంకరణ కోసం శిల్పాల నిర్మాణం.
- 19వ శతాబ్దం ఆరంభంఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం అనుమతితో లార్డ్ ఎల్గిన్ కొన్ని పాలరాతి విగ్రహాలను తరలించారు.
- 1816పార్లమెంటరీ సెలెక్ట్ కమిటీ ఎల్గిన్ చర్యలను చట్టబద్ధమని ప్రకటించడంతో, పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా శిల్పాలు బ్రిటిష్ మ్యూజియం సేకరణలోకి.
- 2023అప్పటి మ్యూజియం చైర్మన్ జార్జ్ ఆస్‌బోర్న్ 200 ఏళ్ల 'తీవ్ర విభేదాల' తర్వాత 'మరింత సహకార ఏర్పాటు' కోరుతున్నానని బీబీసీకి చెప్పారు; బర్నమ్ 'షరతులు లేని' వాపసు కోరారు.
- గత నెలబర్నమ్ ఇది బ్రిటిష్ మ్యూజియం సమస్య అని FTతో చెప్పారు; గ్రీస్ ఆరోగ్య మంత్రి ట్రంప్ బ్రిటన్‌పై ఒత్తిడి తేవాలని బ్రైట్‌బార్ట్ న్యూస్‌తో అన్నారు.
- ఇటీవలదశాబ్దాల తిరస్కరణల తర్వాత ఫ్రాన్స్ బేయో టేపెస్ట్రీని బ్రిటిష్ మ్యూజియంకు రుణంగా ఇచ్చే ఒప్పందం కుదిరింది.
- గురువారంమిత్సొటాకిస్ గార్డియన్‌లో వ్యాసం రాసి, టేపెస్ట్రీ నమూనా పార్థినాన్ శిల్పాలకు వర్తించదని తిరస్కరించారు.
ఎవరికి సంబంధం
- గ్రీస్ ప్రభుత్వం / ప్రధాని కిరియాకోస్ మిత్సొటాకిస్ — శిల్పాల శాశ్వత వాపసు, యాజమాన్య హక్కుపై రాజీ పడకుండా జాతీయ సాంస్కృతిక వారసత్వ పునరేకీకరణ.
- బ్రిటిష్ మ్యూజియం మరియు దాని డైరెక్టర్ నికోలస్ కల్లినన్ — సేకరణలోని వస్తువుల శాశ్వత వాపసును చట్టం అడ్డుకుంటుందన్న వైఖరి; రుణ ఒప్పందాల ద్వారా పరిష్కార ఆశ.
- ఆండీ బర్నమ్ (బ్రిటన్ ప్రధాని) — 2023లో ఇచ్చిన 'షరతులు లేని వాపసు' మాటకు కట్టుబడతారా, లేదా చట్టపరమైన బాధ్యతను మ్యూజియంపైకి నెడతారా.
- బ్రిటన్ ప్రభుత్వం — బ్రిటిష్ మ్యూజియం చట్టాన్ని సవరించాలా అన్న ప్రశ్న; దీన్ని ప్రాధాన్యంగా తీసుకుంటున్నట్టు సంకేతాలు ఇవ్వలేదు.
- అక్రోపొలిస్ మ్యూజియం, గ్రీకు ప్రజలు, ప్రచారకర్తలు — శిల్పాల కోసం ఖాళీగా ఉంచిన పార్థినాన్ గ్యాలరీ నిండటం; చట్ట సవరణ కోసం ఒత్తిడి.
ఎందుకు ముఖ్యం
వలస/సామ్రాజ్య కాలంలో తరలించిన సాంస్కృతిక వస్తువులను మూల దేశాలకు తిరిగివ్వాలా అన్న ప్రపంచవ్యాప్త చర్చకు పార్థినాన్ శిల్పాల వివాదం ప్రతీక. ఇక్కడ అసలు సమస్య ప్రదర్శన ఏర్పాట్లు కాదు—యాజమాన్య హక్కు; అందుకే రుణ నమూనాను గ్రీస్ తిరస్కరిస్తోంది. ఫలితం భవిష్యత్తులో ఇతర దేశాల వారసత్వ వాపసు డిమాండ్లకు, మ్యూజియం చట్టాల సంస్కరణకు ప్రామాణికం కాగలదు.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- పార్థినాన్ శిల్పాలు = ఎల్గిన్ మార్బుల్స్; అథెన్స్‌లోని అక్రోపొలిస్‌పై ఉన్న పార్థినాన్ (ఏథీనా దేవాలయం) నుంచి తరలించినవి.
- శిల్పాల నిర్మాణ కాలం: క్రీ.పూ. 447–432.
- లార్డ్ ఎల్గిన్‌కు అనుమతి ఇచ్చింది ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం (అప్పటి అథెన్స్ పాలకులు).
- 1816 పార్లమెంటరీ సెలెక్ట్ కమిటీ నిర్ణయం తర్వాత పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా శిల్పాలు బ్రిటిష్ మ్యూజియంలోకి.
- బ్రిటిష్ మ్యూజియం చట్టం శాశ్వత వాపసును అడ్డుకుంటుందని మ్యూజియం, బ్రిటన్ ప్రభుత్వం వాదన; రుణ ఒప్పందాలు సాధారణం.
- బేయో టేపెస్ట్రీ: ఫ్రాన్స్ నుంచి బ్రిటిష్ మ్యూజియంకు రుణంగా ఇచ్చిన మధ్యయుగ ఎంబ్రాయిడరీ.
మెయిన్స్ కోణం
పార్థినాన్ శిల్పాల వివాదం సాంస్కృతిక వారసత్వ పునఃస్థాపన (restitution) రాజకీయాలకు కేంద్ర ఉదాహరణ. బ్రిటన్ వైఖరి చట్టపరమైనది—19వ శతాబ్దంలో ఒట్టోమన్ అనుమతి, 1816 సెలెక్ట్ కమిటీ తీర్మానం, పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా సేకరణలో చేరిక, బ్రిటిష్ మ్యూజియం చట్టం శాశ్వత వాపసును నిరోధించడం. గ్రీస్ వైఖరి నైతిక-సమగ్రతాపరమైనది: ఒకే స్మారకాన్ని రెండు దేశాల్లో విభజించి ప్రదర్శించడం అసంబద్ధమని, బేయో టేపెస్ట్రీని ఎవరూ రెండుగా కత్తిరించరని మిత్సొటాకిస్ వాదన; యాజమాన్యాన్ని గుర్తించే రుణ ఏర్పాటు అంగీకారయోగ్యం కాదు. అక్రోపొలిస్ మ్యూజియంలో ఖాళీ స్థలాలు ఈ డిమాండ్‌కు భౌతిక ప్రతీక. సూచించబడిన ముందుకు వెళ్లే మార్గాలు: ప్రచారకర్తలు చెబుతున్నట్టు బ్రిటిష్ మ్యూజియం చట్ట సవరణ (దీనిపై బ్రిటన్ ప్రభుత్వం ప్రాధాన్య సంకేతం ఇవ్వలేదు), లేదా జార్జ్ ఆస్‌బోర్న్ ప్రస్తావించిన 'మరింత సహకార ఏర్పాటు', లేదా మిత్సొటాకిస్ కోరిన 'రాజకీయ సంకల్పం'తో శాశ్వత వాపసు—దీన్ని ఆయన చారిత్రక వివాదాన్ని 'సాంస్కృతిక స్నేహ చర్య'గా మార్చే 'నిర్ణయాత్మక అడుగు' అంటున్నారు. మూడో దేశాల ఒత్తిడిని (ట్రంప్ ప్రస్తావన) కోరడం దౌత్యపరంగా వివాదాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసే ప్రమాదం ఉంది.
కీలక పదాలు
- పార్థినాన్ శిల్పాలు / ఎల్గిన్ మార్బుల్స్
- అథెన్స్‌లోని పార్థినాన్ ఆలయ అలంకరణ శిల్పాలు; బ్రిటన్‌లో లార్డ్ ఎల్గిన్ పేరుతో పిలువబడుతూ బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ఉన్నాయి.
- బ్రిటిష్ మ్యూజియం చట్టం
- మ్యూజియం సేకరణలోని వస్తువుల శాశ్వత వాపసును అడ్డుకునే బ్రిటిష్ చట్టం; దీన్ని సవరించవచ్చని ప్రచారకర్తల వాదన.
- బేయో టేపెస్ట్రీ
- మధ్యయుగ ఫ్రెంచ్ ఎంబ్రాయిడరీ; దశాబ్దాల తిరస్కరణల తర్వాత ఇటీవల బ్రిటిష్ మ్యూజియంకు రుణంగా ఇచ్చే ఒప్పందం కుదిరింది.
- అక్రోపొలిస్ మ్యూజియం
- అథెన్స్‌లోని మ్యూజియం; బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ఉన్న శిల్పాల కోసం పార్థినాన్ గ్యాలరీలో ఖాళీ స్థలాలు వదిలారు.
- ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం
- 19వ శతాబ్దం ఆరంభంలో అథెన్స్‌ను పాలించిన అధికారం; ఎల్గిన్‌కు శిల్పాల తరలింపు అనుమతి ఇచ్చింది.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- వలస/సామ్రాజ్య కాలంలో తరలించిన సాంస్కృతిక వస్తువుల పునఃస్థాపన విషయంలో చట్టబద్ధత మరియు నైతికత మధ్య ఉన్న ఘర్షణను పార్థినాన్ శిల్పాల వివాదం ఆధారంగా చర్చించండి.
- 'రుణ ఒప్పందాలు యాజమాన్య వివాదాలకు పరిష్కారం కాలేవు'—బేయో టేపెస్ట్రీ నమూనాను గ్రీస్ తిరస్కరించిన నేపథ్యంలో ఈ ప్రకటనను పరిశీలించండి.
- సాంస్కృతిక వారసత్వ వాపసు డిమాండ్లు ద్వైపాక్షిక దౌత్య సంబంధాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి? గ్రీస్–బ్రిటన్ ఉదాహరణతో వివరించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.