రాజకీయాలు పశ్చిమ బెంగాల్

'యాంటీ-గూండా' బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం నిరాకరణ, పునఃపరిశీలనకు తిరుగుటపా

పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన 'యాంటీ-గూండా' బిల్లును రాష్ట్రపతి పునఃపరిశీలన కోసం తిరిగి పంపారు. ఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1985 కింద నేరాలను 'గూండా' నిర్వచనంలో చేర్చడం పీఐటీఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1988తో సమాంతర నిర్బంధ వ్యవస్థను సృష్టించి, రాజ్యాంగ అధికరణ 254 కింద వైరుధ్యానికి దారితీయవచ్చని కేంద్రం పేర్కొంది. సవరణల తర్వాత బిల్లును తిరిగి అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టవచ్చని ఒక సీనియర్ అధికారి తెలిపారు. ఆగస్టు 6న బిల్లును సవాలు చేసిన మూడు ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాలను కలకత్తా హైకోర్టు అకాలమని కొట్టివేసింది.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 25 సెప్టెం, 2026 1:32 AM IST

మూలం

Indian Express — Cities · అసలు వార్త చదవండి ↗

#anti-goonda bill#west bengal#presidents assent#ndps act#calcutta high court

డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

The President returned West Bengal's 'anti-Goonda' Bill for reconsideration after the Centre flagged a conflict with the NDPS Act, 1985. — Attributed in source to the Centre's note; text of the note is quoted at length.
The Centre said the Bill's reference to NDPS offences may create a parallel preventive-detention mechanism and raise repugnancy under Article 254, and should be deleted from Section 2(d)(iii)(B). — Direct quotation from the Central government's note as reproduced in the source.
A senior state official said the Bill can be amended, re-tabled in the Assembly and sent again for the President's assent. — Attributed to an unnamed senior state administration official; not independently sourced.
On August 6, a Calcutta High Court division bench of Justice Tapabrata Chakraborty and Justice Partha Sarathi Chatterjee dismissed three PILs against the Bill as premature. — Specific date, bench and quoted observation appear in the source.
Suvendu Adhikari had claimed the Bill already had the Governor's assent and was being invoked over July 24 Esplanade violence, which the state's submission contradicts. — Source states this as its own finding based on the state's submission to the court; no direct quote of the earlier claims is provided.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఇది న్యాయపరమైన సాంకేతిక అభ్యంతరంగా కనిపిస్తున్నా, రాజకీయంగా బెంగాల్ బీజేపీ ప్రభుత్వానికి ఇబ్బందికరమైన ఎదురుదెబ్బ. 'గూండా దమన' చట్టం ఇప్పటికే అమల్లో ఉందని, దాని కింద చర్యలు తీసుకున్నామని ముఖ్యమంత్రి సువేందు అధికారి పదేపదే చెప్పిన ప్రకటనలు, బిల్లు ఇంకా రాష్ట్రపతి ఆమోదం కోసం ఎదురుచూస్తోందన్న రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సమర్పణతోనే వైరుధ్యంలో పడ్డాయి. కేంద్రంలోనూ, రాష్ట్రంలోనూ ఒకే పార్టీ ఉన్నప్పుడు కూడా అభ్యంతరం వచ్చిందన్న వాస్తవం ప్రతిపక్షానికి బలమైన ఆయుధం ఇస్తుంది.

కేంద్రం లేవనెత్తిన అభ్యంతరం రాజకీయ వ్యతిరేకత కాదు, ఎన్‌డీపీఎస్/పీఐటీఎన్‌డీపీఎస్ చట్టాలతో సమాంతర నిర్బంధ వ్యవస్థ ఏర్పడి అధికరణ 254 కింద వైరుధ్యం తలెత్తవచ్చన్న న్యాయపరమైన జాగ్రత్త — ఇది భవిష్యత్తులో చట్టం కోర్టులో నిలవడానికి ఉపయోగపడవచ్చు.
అయినా రాజకీయ ఆప్టిక్స్ ప్రభుత్వానికి ప్రతికూలం: 'కఠిన చట్టం' అనే తన ప్రధాన హామీని బీజేపీ ప్రభుత్వం ఇంకా అమలులోకి తేలేకపోయిందని ప్రతిపక్షం చూపించగలదు.
అమల్లో ఉన్న చట్టం కింద చర్యలు తీసుకున్నామని చెప్పడం, కోర్టులో బిల్లు ఇంకా ఆమోదం పొందలేదని చెప్పడం — ఈ వైరుధ్యం ముఖ్యమంత్రి విశ్వసనీయతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తే ప్రధాన రాజకీయ అంశంగా మారే అవకాశం ఉంది.
ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాలను 'అకాలం' అని కొట్టివేయడం ప్రభుత్వానికి తాత్కాలిక ఊరట మాత్రమే; ఆమోదం లభించిన తర్వాత సవాలు చేయవచ్చని హైకోర్టు స్పష్టంగా దారి తెరిచి ఉంచింది.
రాజకీయ కక్ష సాధింపుకు వాడబోమని ముఖ్యమంత్రి ఇచ్చిన హామీ ఉన్నా, నిర్బంధ అరెస్టు, ఒక ఏడాది వరకు జిల్లా బహిష్కరణ వంటి అధికారాలు ప్రతిపక్ష ప్రచారానికి కేంద్ర బిందువుగా కొనసాగే సూచనలున్నాయి.

గమనించాల్సినవి — సవరించిన బిల్లును అసెంబ్లీలో ఎంత వేగంగా తిరిగి ప్రవేశపెడతారు, ఎన్‌డీపీఎస్ ప్రస్తావనను తొలగిస్తారా, ఆమోదం లభించిన వెంటనే హైకోర్టులో కొత్త సవాళ్లు దాఖలవుతాయా — ఇవి గమనించాల్సిన అంశాలు.

రాష్ట్రపతి అభ్యంతరం వెనుక రాజకీయ ఉద్దేశం ఉందని ఈ కథనం ఎక్కడా స్థాపించలేదు; సవరణల స్వరూపం, కాలవ్యవధి, చివరికి ఆమోదం లభిస్తుందా అనే విషయాలు ఇంకా తెలియవు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 5 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని బీజేపీ ప్రభుత్వం సామాజిక వ్యతిరేక కార్యకలాపాలను అడ్డుకోవడానికి 'వెస్ట్ బెంగాల్ పబ్లిక్ సేఫ్టీ అండ్ కంట్రోల్ ఆఫ్ యాంటీ-సోషల్ యాక్టివిటీస్ బిల్, 2026'ను జూన్‌లో ప్రవేశపెట్టింది. ఇది 'గూండా' ఎవరో నిర్వచించి, అలాంటి వ్యక్తులను ఒక సంవత్సరం వరకు నిర్దిష్ట ప్రాంతం/జిల్లా నుంచి బహిష్కరించే, ముందస్తు నిర్బంధం చేసే అధికారాలు ఇస్తుంది. రాష్ట్ర బిల్లు కేంద్ర చట్టంతో ఘర్షణ పడే అంశాలు ఉన్నందున రాష్ట్రపతి ఆమోదం అవసరమైంది. ఇప్పుడు రాష్ట్రపతి ఆ బిల్లును ఆమోదించకుండా పునఃపరిశీలన కోసం తిరిగి పంపారు.

ముఖ్యాంశాలు

రాష్ట్రపతి బెంగాల్ 'యాంటీ-గూండా' బిల్లుపై అభ్యంతరం నమోదు చేసి, పునఃపరిశీలన కోసం తిరిగి పంపారు.
ప్రతిపాదిత బిల్లులోని సెక్షన్ 2(d)(iii)(B) ఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1985 కింద శిక్షార్హమైన నేరాలను 'గూండా' నిర్వచనంలో చేర్చుతోందని కేంద్రం ఎత్తిచూపింది.
ఇది పీఐటీఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1988 కింద ఉన్న ముందస్తు నిర్బంధ వ్యవస్థతో అతివ్యాప్తి చెంది, అధికరణ 254 కింద వైరుధ్యం (repugnancy) సమస్యకు దారితీయవచ్చని కేంద్రం పేర్కొంది.
ఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం ప్రస్తావనను తొలగించాలని కేంద్రం సూచించింది.
బిల్లును 2026 జూన్‌లో ప్రవేశపెట్టారు; సవరణలు చేసి అసెంబ్లీలో తిరిగి ప్రవేశపెట్టి, మళ్లీ రాష్ట్రపతి ఆమోదానికి పంపే అవకాశం ఉందని ఒక సీనియర్ అధికారి తెలిపారు.
బిల్లు ప్రకారం జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, పోలీస్ కమిషనర్, లేదా డీఐజీ స్థాయికి తక్కువ కాని అధికారి 'గూండా'ను ప్రాంతం నుంచి బహిష్కరించి, ఏడాది వరకు తిరిగి రాకుండా నిషేధించవచ్చు; కదలికలు నివేదించాలని ఆదేశించవచ్చు.
ఆగస్టు 6న జస్టిస్ తపబ్రత చక్రవర్తి, జస్టిస్ పార్థ సారథి చటర్జీలతో కూడిన కలకత్తా హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ బిల్లును సవాలు చేసిన మూడు పీఐఎల్‌లను 'అకాలం' అని కొట్టివేసింది.
బిల్లు ఇప్పటికే గవర్నర్ ఆమోదం పొంది చట్టమైందని ముఖ్యమంత్రి సువేందు అధికారి చేసిన ప్రకటనలకు విరుద్ధంగా, బిల్లు ఇంకా రాష్ట్రపతి ఆమోదం కోసం ఎదురుచూస్తోందని రాష్ట్రం హైకోర్టుకు తెలిపింది.

కాలక్రమం

జూన్ (2026)బీజేపీ ప్రభుత్వం 'వెస్ట్ బెంగాల్ పబ్లిక్ సేఫ్టీ అండ్ కంట్రోల్ ఆఫ్ యాంటీ-సోషల్ యాక్టివిటీస్ బిల్, 2026'ను ప్రవేశపెట్టింది.
బిల్లు ప్రవేశపెట్టిన తర్వాతప్రతిపక్షాల విమర్శల నేపథ్యంలో, చట్టాన్ని రాజకీయ కక్ష సాధింపుకు వాడబోమని ముఖ్యమంత్రి సువేందు అధికారి హామీ ఇచ్చారు.
జూలై 24ఎస్‌ప్లనేడ్‌లో నిరసన ప్రదర్శన సందర్భంగా హింస; ఆ ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్నవారిపై 'గూండా దమన్ చట్టం' ప్రయోగించామని అధికారి అసెంబ్లీలో చెప్పారు.
ఆగస్టు 6కలకత్తా హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ మూడు పీఐఎల్‌లను అకాలమని కొట్టివేసింది; ఆమోదం లభించిన తర్వాత సవాలు చేయవచ్చని పేర్కొంది.
ఆ తర్వాత (తాజాగా)కేంద్రం నోట్ ఆధారంగా రాష్ట్రపతి బిల్లును ఆమోదించకుండా పునఃపరిశీలనకు తిరిగి పంపారు.

ఎవరికి సంబంధం

పశ్చిమ బెంగాల్ బీజేపీ ప్రభుత్వం / ముఖ్యమంత్రి సువేందు అధికారి — చట్టాన్ని త్వరగా అమలు చేయాలన్న లక్ష్యానికి ఎదురుదెబ్బ; బిల్లు ఇంకా చట్టం కాలేదన్న వాస్తవం ఆయన ప్రకటనలను తప్పుగా నిరూపిస్తోంది.
భారత రాష్ట్రపతి — రాష్ట్ర బిల్లుకు ఆమోదం ఇవ్వడం/తిరిగి పంపడం ద్వారా కేంద్ర-రాష్ట్ర చట్టాల మధ్య వైరుధ్యాన్ని పరిష్కరించే రాజ్యాంగ పాత్ర.
కేంద్ర ప్రభుత్వం — ఎన్‌డీపీఎస్ 1985, పీఐటీఎన్‌డీపీఎస్ 1988 వంటి కేంద్ర చట్టాల పరిధిని కాపాడడం; సమాంతర నిర్బంధ వ్యవస్థను నివారించడం.
కలకత్తా హైకోర్టు — బిల్లు చట్టం కాకముందు దాఖలైన పీఐఎల్‌లను అకాలమని కొట్టివేస్తూ, ఆమోదం తర్వాత సవాలుకు స్వేచ్ఛ ఇచ్చింది.
ప్రతిపక్షం, పిటిషనర్లు, కార్యకర్తలు — ముందస్తు అరెస్ట్, ప్రాంత బహిష్కరణ నిబంధనల దుర్వినియోగం, పౌర హక్కులపై ప్రభావం.
'గూండా'గా గుర్తించబడే వ్యక్తులు — ఏడాది వరకు ప్రాంతం/జిల్లా నుంచి బహిష్కరణ, కదలికలు నివేదించాల్సిన బాధ్యత, ముందస్తు నిర్బంధం.

ఎందుకు ముఖ్యం

కేంద్ర చట్టం ఉన్న అంశంలో రాష్ట్ర శాసనం సమాంతర ముందస్తు నిర్బంధ వ్యవస్థను సృష్టిస్తే అధికరణ 254 కింద వైరుధ్యం తలెత్తుతుందని ఈ కేసు స్పష్టం చేస్తుంది—ఇది సమ్మిళిత జాబితా శాసన రాజకీయాలకు ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. అదే సమయంలో, ఆమోదం పొందని బిల్లు కింద చర్యలు తీసుకున్నామని ముఖ్యమంత్రి చెప్పడం శాసన ప్రక్రియపై, జవాబుదారీతనంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

అధికరణ 254: కేంద్ర-రాష్ట్ర చట్టాల మధ్య వైరుధ్యం (repugnancy) ఏర్పడినప్పుడు కేంద్ర చట్టం ప్రబలమవుతుంది.
ఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1985 – మత్తు మందులు, సైకోట్రోపిక్ పదార్థాలకు సంబంధించిన కేంద్ర చట్టం.
పీఐటీఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1988 – మత్తుపదార్థాల అక్రమ రవాణాలో నిమగ్నమైన వారి ముందస్తు నిర్బంధానికి ప్రత్యేక కేంద్ర చట్టం.
వివాదాస్పద బిల్లు: వెస్ట్ బెంగాల్ పబ్లిక్ సేఫ్టీ అండ్ కంట్రోల్ ఆఫ్ యాంటీ-సోషల్ యాక్టివిటీస్ బిల్, 2026 (జూన్‌లో ప్రవేశపెట్టారు).
ఆగస్టు 6: కలకత్తా హైకోర్టు (జస్టిస్ తపబ్రత చక్రవర్తి, జస్టిస్ పార్థ సారథి చటర్జీ) మూడు పీఐఎల్‌లను అకాలమని కొట్టివేసింది.
బిల్లు కింద డీఎం/పోలీస్ కమిషనర్/డీఐజీ స్థాయి అధికారి ఒక ఏడాది వరకు ప్రాంత ప్రవేశ నిషేధం విధించవచ్చు.

మెయిన్స్ కోణం

పశ్చిమ బెంగాల్ 'యాంటీ-గూండా' బిల్లు ఉదంతం భారత సమాఖ్య వ్యవస్థలో శాసన అధికార విభజన, ముందస్తు నిర్బంధ చట్టాల రాజ్యాంగబద్ధత అనే రెండు అంశాలను ముందుకు తెస్తుంది. బిల్లులోని సెక్షన్ 2(d)(iii)(B) ఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1985 కింద నేరాలను 'గూండా' నిర్వచనంలో చేర్చడం ద్వారా, మత్తుపదార్థాల అక్రమ రవాణాదారుల ముందస్తు నిర్బంధం కోసం ప్రత్యేకంగా ఉన్న పీఐటీఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1988తో అతివ్యాప్తి చెంది సమాంతర వ్యవస్థ సృష్టించవచ్చని, అధికరణ 254 కింద వైరుధ్యం తలెత్తవచ్చని కేంద్రం అభిప్రాయపడింది—అందుకే రాష్ట్రపతి ఆమోదం నిరాకరించి బిల్లును తిరిగి పంపారు. మరోవైపు, ప్రాంత బహిష్కరణ (ఏడాది వరకు), కదలికలు నివేదించాల్సిన నిబంధనలు, డీఐజీ స్థాయి అధికారికి ఇచ్చిన విస్తృత విచక్షణ అధికారాలు దుర్వినియోగ భయాలను కలిగిస్తున్నాయి; దుర్వినియోగం ఉండదని ముఖ్యమంత్రి హామీ ఇచ్చినా, ఆమోదం పొందని బిల్లును చట్టమని చెప్పి జూలై 24 ఎస్‌ప్లనేడ్ కేసుల్లో ప్రయోగించామన్న ప్రకటనలు రాష్ట్ర సమర్పణలతో విరుద్ధంగా నిలిచాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: కేంద్ర సూచన మేరకు ఎన్‌డీపీఎస్ ప్రస్తావన తొలగించి, సవరించిన బిల్లును అసెంబ్లీలో తిరిగి ప్రవేశపెట్టి రాష్ట్రపతి ఆమోదానికి పంపడం; అమలుకు స్పష్టమైన రక్షణలు ఏర్పాటు చేయడం; న్యాయ సమీక్షకు అవకాశం—హైకోర్టు పేర్కొన్నట్టు ఆమోదం, ప్రకటన తర్వాత చెల్లుబాటును సవాలు చేయవచ్చు.

కీలక పదాలు

ఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1985: మత్తు మందులు, సైకోట్రోపిక్ పదార్థాలకు సంబంధించిన నేరాలు, శిక్షలను నిర్దేశించే కేంద్ర చట్టం.
పీఐటీఎన్‌డీపీఎస్ చట్టం, 1988: మత్తుపదార్థాల అక్రమ రవాణాలో పాల్గొన్నవారి ముందస్తు నిర్బంధానికి ఉద్దేశించిన ప్రత్యేక కేంద్ర చట్టం.
అధికరణ 254 / వైరుధ్యం (repugnancy): రాష్ట్ర చట్టం కేంద్ర చట్టంతో ఘర్షణ పడినప్పుడు తలెత్తే రాజ్యాంగ సమస్యను నిర్దేశించే నిబంధన.
ముందస్తు నిర్బంధం (preventive detention): నేరం జరగకుండా నిరోధించే ఉద్దేశంతో, విచారణ లేకుండానే వ్యక్తిని నిర్బంధించే/ఆంక్షలు విధించే చర్య.
'గూండా' నిర్వచనం: బిల్లు ప్రకారం నిర్దిష్ట నేరాలను చేసే, ప్రయత్నించే, ప్రోత్సహించే, ఆర్థిక సహాయం చేసే వ్యక్తిని 'గూండా'గా పరిగణించడం.
పీఐఎల్ 'అకాలం' (premature): బిల్లు ఇంకా చట్టం కానందున దానిపై దాఖలైన ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాన్ని కోర్టు విచారించదగినది కాదని కొట్టివేయడం.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

కేంద్ర చట్టం ఇప్పటికే ఉన్న అంశంలో రాష్ట్రాలు ముందస్తు నిర్బంధ చట్టాలు చేయడం అధికరణ 254 కింద ఎలాంటి రాజ్యాంగ సమస్యలు సృష్టిస్తుంది? బెంగాల్ 'యాంటీ-గూండా' బిల్లు ఉదాహరణతో చర్చించండి.
రాష్ట్ర బిల్లులకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం అనే విధానం సమాఖ్య సమతుల్యతను కాపాడుతుందా లేక రాష్ట్రాల శాసన స్వతంత్రతను పరిమితం చేస్తుందా? విశ్లేషించండి.
ప్రాంత బహిష్కరణ, కదలికల నివేదన వంటి పోలీసు విచక్షణ అధికారాలు పౌర స్వేచ్ఛలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయి? దుర్వినియోగం నిరోధించేందుకు ఎలాంటి రక్షణలు అవసరం?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తశాన్‌ఫ్రాన్సిస్కోలో రిప్లీస్ మ్యూజియం మూసివేతకు సన్నాహాలు →

← అన్ని వార్తలు