వాయవ్య భారతం నుంచి రుతుపవనాల నిష్క్రమణ ప్రారంభం

నైరుతి రుతుపవనాలు బుధవారం పంజాబ్, హరియాణా, రాజస్థాన్‌లో అధిక భాగం, ఢిల్లీ మొత్తం, ఉత్తరప్రదేశ్, గుజరాత్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల నుంచి నిష్క్రమించాయని ఐఎండీ తెలిపింది. సాధారణ తేదీ సెప్టెంబర్ 25 కంటే రెండు రోజులు ముందుగా ఢిల్లీ నుంచి వెళ్లిపోవడం 2002 తర్వాత అత్యంత ముందస్తు నిష్క్రమణ. సెప్టెంబర్ 22 నాటికి దేశవ్యాప్త వర్షపాతం 15 శాతం లోటుతో 706.9 మి.మీ. నమోదైంది; సాధారణం 832.4 మి.మీ. బంగాళాఖాతంలో తీవ్ర వాయుగుండం ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశాలో భారీ వర్షాలు కురిపించే అవకాశం ఉంది.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 23 సెప్టెం, 2026 3:18 PM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#monsoon#imd#rainfall deficit#el nino#delhi weather

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Monsoon withdrew from Delhi two days before the normal date of September 25, the earliest since 2002 (September 20). — Attributed to IMD data in the source; internally consistent.
All-India monsoon rainfall was 15% deficient as on September 22, with 706.9mm against a normal of 832.4mm. — Figures appear in source, attributed to IMD; arithmetic consistent with a roughly 15% shortfall.
A deep depression over the Bay of Bengal was to cross the north Andhra Pradesh-south Odisha coasts near Kalingapatnam by the night of September 23. — Directly quoted from an IMD statement.
Delhi received 562.7mm since June 1, 6% above the normal of 532.3mm; Safdarjung logged 728.6mm, nearly 14% above normal. — Figures appear in source; no separate attribution given beyond IMD data.
El Nino will intensify into a 'very strong' event, with near 100% likelihood of persisting through February 2027. — Attributed to the World Meteorological Organisation statement of September 3.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఇది వాతావరణ వార్తగా కనిపిస్తున్నా, దీని అసలు ప్రభావం రాజకీయ రంగంలోనే కనిపించవచ్చు. పంజాబ్‌లో 40 శాతం, బిహార్‌లో 37 శాతం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 38 శాతం, మేఘాలయలో 60 శాతం లోటు వర్షపాతం అంటే — గ్రామీణ ఆదాయాలు, రైతు రుణాలు, విద్యుత్-నీటి సబ్సిడీలపై ఒత్తిడి పెరగడం ఖాయం. ఎల్ నినో ఫిబ్రవరి 2027 వరకు కొనసాగే అవకాశం ఉందని డబ్ల్యూఎంఓ చెప్పడం రబీ పంటకూ ప్రమాద సంకేతం, అంటే ఈ రాజకీయ భారం ఒక సీజన్‌తో ముగియదు.

వర్షాభావం ఎక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాల్లో ప్రతిపక్షాలు కరవు ప్రకటన, పరిహారం, రుణమాఫీ డిమాండ్లను ముందుకు తీసుకురావడం సహజ రాజకీయ ప్రతిస్పందన.
కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల్లో ఘర్షణ పెరిగే అవకాశం — విపత్తు సహాయ నిధులు, పరిహార ప్యాకేజీల కేటాయింపుపై రాజకీయ పోటీ ఉండొచ్చు.
ఢిల్లీ 6 శాతం అధిక వర్షంతో బయటపడగా, జాతీయ సగటు 15 శాతం లోటు ఉండటం — 'మెట్రో vs గ్రామీణ' అనే కథనానికి రాజకీయంగా ఆసరాగా మారవచ్చు.
ఐఎండీ ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ వరకు అంచనాలను దిగువకు సవరించడం, స్కైమెట్ 94 నుంచి 85 శాతానికి తగ్గించడం — ముందస్తు సన్నద్ధత ఎంత జరిగిందన్న ప్రశ్నను ప్రతిపక్షాలకు ఇస్తుంది.
బంగాళాఖాతం వాయుగుండం ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశాలో భారీ వర్షాలు కురిపిస్తే — కరవు, వరద అనే రెండు రకాల సంక్షోభ నిర్వహణను ఒకేసారి ఎదుర్కోవాల్సిన పరిపాలనా పరీక్ష ఏర్పడుతుంది.

గమనించాల్సినవి — రాబోయే వారాల్లో అధిక లోటు ఉన్న రాష్ట్రాలు కరవు మండలాల ప్రకటనలు, కేంద్ర సహాయ అభ్యర్థనలు చేస్తాయా, రబీ సీజన్ కోసం విత్తన-నీటి పారుదల ప్యాకేజీలు ప్రకటిస్తాయా అనేది గమనించాలి.

ఈ కథనం వాతావరణ సమాచారం మాత్రమే ఇస్తుంది; ఏ ప్రభుత్వం లేదా పార్టీ ఎలా స్పందించిందో, ఎన్నికలపై ప్రభావం ఏమిటో, పంట నష్టం ఎంతో ఇందులో ఏమీ నిర్ధారించలేదు — ఇవన్నీ నా విశ్లేషణాత్మక అంచనాలే.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 10 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

నైరుతి రుతుపవనాలు జూన్ 1 నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు భారతదేశ ప్రధాన వర్షాకాలాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. సాధారణంగా సెప్టెంబర్ మధ్యలో వాయవ్య భారతం నుంచి వాటి నిష్క్రమణ మొదలవుతుంది. 2026లో ఈ నిష్క్రమణ ఢిల్లీ నుంచి సాధారణ తేదీ సెప్టెంబర్ 25 కంటే రెండు రోజులు ముందుగానే జరిగిందని ఐఎండీ ప్రకటించింది. బలపడుతున్న ఎల్‌నినో కారణంగా ఈ సీజన్‌లో దేశవ్యాప్తంగా వర్షపాత లోటు నమోదైంది.

ముఖ్యాంశాలు

సెప్టెంబర్ 23, 2026న పంజాబ్, హరియాణా, రాజస్థాన్‌లలో అధిక భాగం, ఢిల్లీ మొత్తం, ఉత్తరప్రదేశ్, గుజరాత్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల నుంచి రుతుపవనాలు నిష్క్రమించాయని ఐఎండీ తెలిపింది.
ఢిల్లీ నుంచి నిష్క్రమణ సాధారణ తేదీ సెప్టెంబర్ 25 కంటే రెండు రోజులు ముందు జరిగింది; 2002 (సెప్టెంబర్ 20) తర్వాత ఇదే అత్యంత ముందస్తు నిష్క్రమణ. గత ఏడాది సెప్టెంబర్ 24న జరిగింది.
జూన్ 1 – సెప్టెంబర్ 22 కాలంలో దేశవ్యాప్త వర్షపాతం 706.9 మి.మీ.; సాధారణం 832.4 మి.మీ. — 15 శాతం లోటు.
ప్రాంతాల వారీగా లోటు: తూర్పు–ఈశాన్య భారతం -27%, దక్షిణ ద్వీపకల్పం -26%, వాయవ్య భారతం -10%, మధ్య భారతం -6%.
రాష్ట్రాల లోటు: మేఘాలయ -60%, మణిపూర్ -43%, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ -42%, పంజాబ్ -40%, ఆంధ్రప్రదేశ్ -38%, బిహార్ -37%, కర్ణాటక -30%, కేరళ -27%, తెలంగాణ -21%.
బంగాళాఖాతంలోని తీవ్ర వాయుగుండం గంటకు 5 కి.మీ. వేగంతో పశ్చిమ దిశగా కదిలి, సెప్టెంబర్ 23 రాత్రికి విశాఖపట్నం–గోపాల్‌పూర్ మధ్య, కళింగపట్నం సమీపంలో ఉత్తర ఆంధ్ర–దక్షిణ ఒడిశా తీరాన్ని దాటే అవకాశం ఉందని ఐఎండీ తెలిపింది.
ఢిల్లీ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం జూన్ 1 నుంచి సగటున 562.7 మి.మీ. (సాధారణం 532.3 మి.మీ. కంటే 6% అధికం); సఫ్దర్‌జంగ్ కేంద్రంలో 728.6 మి.మీ. (సాధారణం 640.4 మి.మీ. కంటే సుమారు 14% అధికం).
సెప్టెంబర్ 3న డబ్ల్యూఎంఓ ఎల్‌నినో స్థిరపడిందని, 'అత్యంత బలమైన' స్థితికి చేరుతుందని, ఫిబ్రవరి 2027 వరకు కొనసాగే అవకాశం దాదాపు 100 శాతమని తెలిపింది.

కాలక్రమం

సెప్టెంబర్ 20, 2002ఢిల్లీ నుంచి రుతుపవనాల నిష్క్రమణ — ఇప్పటివరకు అత్యంత ముందస్తు నిష్క్రమణ.
సెప్టెంబర్ 24 (గత ఏడాది)ఢిల్లీ నుంచి ముందస్తు నిష్క్రమణ నమోదైంది.
ఏప్రిల్ఐఎండీ రుతుపవనాలు ఎల్‌పీఏలో 92% ఉంటాయని అంచనా; స్కైమెట్ 94% అని అంచనా వేసింది.
జూన్ (అవుట్‌లుక్)ఐఎండీ అంచనాను 92% నుంచి 90%కి తగ్గించి, లోటు సీజన్‌కు 60% సంభావ్యత ఇచ్చింది.
ఆగస్టు 17స్కైమెట్ సవరించిన అంచనా: వర్షపాతం ఎల్‌పీఏలో 85%, కరవుకు 70% సంభావ్యత.
ఆగస్టు 31సెప్టెంబర్‌లో సాధారణం కంటే తక్కువ (ఎల్‌పీఏలో 91% లోపు) వర్షపాతం ఉంటుందని ఐఎండీ అంచనా.
సెప్టెంబర్ 3ఎల్‌నినో స్థిరపడిందని, ఫిబ్రవరి 2027 వరకు కొనసాగుతుందని డబ్ల్యూఎంఓ ప్రకటన.
సెప్టెంబర్ 19పశ్చిమ రాజస్థాన్ నుంచి నిష్క్రమణ ప్రారంభం — సాధారణ తేదీ సెప్టెంబర్ 17 కంటే రెండు రోజులు ఆలస్యంగా.
సెప్టెంబర్ 22దేశవ్యాప్త వర్షపాతం 706.9 మి.మీ., 15% లోటు.
సెప్టెంబర్ 23, 2026ఢిల్లీ మొత్తం సహా వాయవ్య భారతంలోని పలు ప్రాంతాల నుంచి రుతుపవనాల నిష్క్రమణ; తీవ్ర వాయుగుండం రాత్రికి తీరం దాటే అంచనా.

ఎవరికి సంబంధం

భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ) — రుతుపవనాల నిష్క్రమణ రేఖ, వర్షపాత లోటు, వాయుగుండం కదలికలపై అధికారిక ప్రకటనలు, హెచ్చరికలు జారీ చేస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా తీర ప్రాంతాల ప్రజలు — తీవ్ర వాయుగుండం విశాఖపట్నం–గోపాల్‌పూర్ మధ్య తీరం దాటడంతో స్థానికంగా భారీ వర్షాలు, ముప్పు.
పంజాబ్ (-40%), హరియాణా (-24%), రాజస్థాన్ (-21%) రైతులు — తీవ్ర వర్షపాత లోటు పంటలు, నీటి లభ్యతపై ప్రభావం.
మేఘాలయ, మణిపూర్, అరుణాచల్, బిహార్, అస్సాం — తూర్పు–ఈశాన్య భారతంలో -27% లోటు; మేఘాలయలో -60% పెద్ద లోటు.
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, కేరళ — దక్షిణ ద్వీపకల్పంలో -26% లోటు; ఏపీ -38%, కర్ణాటక -30%, కేరళ -27%, తెలంగాణ -21%.
ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (డబ్ల్యూఎంఓ) — ఎల్‌నినో తీవ్రత, వరదలు–కరవు–తీవ్ర వేడి ముప్పులపై ప్రపంచ స్థాయి అంచనాలు.
స్కైమెట్ (ప్రైవేటు సంస్థ) — సవరించిన అంచనాలతో కరవు సంభావ్యతను 70 శాతంగా పేర్కొంది; ఢిల్లీలో వర్షాలపై అభిప్రాయం.
రబీ సాగుదారులు — ఎల్‌నినో వల్ల మిలమిల శీతాకాలం, రబీ పంటలకు తగ్గిన వర్షాలు అనే నిపుణుల హెచ్చరిక.

ఎందుకు ముఖ్యం

దేశవ్యాప్తంగా 15 శాతం లోటుతో రుతుపవనాలు ముందుగానే వెనక్కి మళ్లడం ఖరీఫ్ దిగుబడులు, జలాశయాల నిల్వలు, తాగునీటిపై ఒత్తిడి పెంచుతుంది. మేఘాలయ (-60%), పంజాబ్ (-40%), ఆంధ్రప్రదేశ్ (-38%) వంటి రాష్ట్రాల్లో లోటు ఆందోళనకరంగా ఉంది. ఎల్‌నినో ఫిబ్రవరి 2027 వరకు కొనసాగే అవకాశం ఉన్నందున రబీ సీజన్‌కూ ప్రమాదం పొంచి ఉంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఢిల్లీ నుంచి నైరుతి రుతుపవనాల నిష్క్రమణ సాధారణ తేదీ: సెప్టెంబర్ 25; పశ్చిమ రాజస్థాన్ నుంచి: సెప్టెంబర్ 17.
జూన్ 1 – సెప్టెంబర్ 22, 2026: దేశవ్యాప్త వర్షపాతం 706.9 మి.మీ., సాధారణం 832.4 మి.మీ. (15% లోటు).
సెప్టెంబర్ 23న నిష్క్రమణ రేఖ: గురుదాస్‌పూర్, చండీగఢ్, ముజఫర్‌నగర్, అలీగఢ్, ధోల్‌పూర్, ఉదయపూర్, దీసా, నలియా.
ఢిల్లీ వాతావరణ బేస్ స్టేషన్: సఫ్దర్‌జంగ్ — ఈ సీజన్‌లో 728.6 మి.మీ. (సుమారు 14% అధికం).
ఐఎండీ ఏప్రిల్ అంచనా ఎల్‌పీఏలో 92%, జూన్‌లో 90%కి సవరణ (లోటు సీజన్‌కు 60% సంభావ్యత); స్కైమెట్ ఆగస్టు 17న 85%, కరవుకు 70% సంభావ్యత.
డబ్ల్యూఎంఓ (సెప్టెంబర్ 3): ఎల్‌నినో 'అత్యంత బలమైన' స్థితికి; ఫిబ్రవరి 2027 వరకు కొనసాగే అవకాశం దాదాపు 100%.

మెయిన్స్ కోణం

2026 నైరుతి రుతుపవన సీజన్ రెండు వైరుధ్యాలను చూపుతోంది — ఒకవైపు ఢిల్లీలో సాధారణం కంటే 6–14% అధిక వర్షపాతం, మరోవైపు దేశవ్యాప్తంగా 15% లోటు; తూర్పు–ఈశాన్యం (-27%), దక్షిణ ద్వీపకల్పం (-26%) తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ప్రధాన కారణంగా ఐఎండీ, డబ్ల్యూఎంఓ బలపడుతున్న ఎల్‌నినోను పేర్కొన్నాయి; ఏప్రిల్ నుంచి జూన్, ఆగస్టు వరకు అంచనాలు వరుసగా దిగువకు సవరించబడటం సీజనల్ ఫోర్‌కాస్టింగ్‌లోని అనిశ్చితిని కూడా చెబుతుంది. ముందస్తు నిష్క్రమణ వల్ల నేలలో తేమ తగ్గి, ఖరీఫ్ చివరి దశ దిగుబడులు, జలాశయ నిల్వలు, తాగునీరు, విద్యుత్ డిమాండ్‌పై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది; ఎల్‌నినో ఫిబ్రవరి 2027 వరకు కొనసాగితే రబీకి తక్కువ వర్షాలు, మిలమిల శీతాకాలం ముప్పు. అదే సమయంలో బంగాళాఖాతంలోని తీవ్ర వాయుగుండం ఆంధ్రప్రదేశ్–ఒడిశా తీరంలో స్థానికంగా భారీ వర్షాలు కురిపించడం 'లోటు–అతివృష్టి' ద్వంద్వ సవాలును సూచిస్తుంది. ముందుకు మార్గం: ప్రాంతాల వారీ, జిల్లా స్థాయి వర్షపాత పర్యవేక్షణ, ఆలస్యం/లోటు ప్రాంతాలకు ముందస్తు హెచ్చరికలు, నీటి నిల్వ–సాగునీటి నిర్వహణపై దృష్టి, తీరప్రాంత విపత్తు సన్నద్ధత.

కీలక పదాలు

నైరుతి రుతుపవనాలు: జూన్ 1 నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు భారతదేశానికి ప్రధాన వర్షపాతాన్ని అందించే వర్షాకాల వ్యవస్థ.
నిష్క్రమణ రేఖ (Line of withdrawal): రుతుపవనాలు వెనక్కి మళ్లిన ప్రాంతాలను గుర్తించే ఐఎండీ గీసే రేఖ; సెప్టెంబర్ 23న అది గురుదాస్‌పూర్ నుంచి నలియా వరకు ఉంది.
తీవ్ర వాయుగుండం (Deep depression): సముద్రంపై ఏర్పడే అల్పపీడన వ్యవస్థ దశ; ఇది పశ్చిమ-వాయవ్యంగా కదిలి ఉత్తర ఏపీ–దక్షిణ ఒడిశా తీరాన్ని దాటే అంచనా.
ఎల్‌నినో: పసిఫిక్ మహాసముద్రం వేడెక్కే దృగ్విషయం; వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలపై ప్రభావం చూపి భారత రుతుపవనాలను బలహీనపరుస్తుంది.
ఎల్‌పీఏ (దీర్ఘకాలిక సగటు): వర్షపాత అంచనాలను పోల్చడానికి ఉపయోగించే దీర్ఘకాలిక సగటు; 91% లోపు అంటే సాధారణం కంటే తక్కువ.
డబ్ల్యూఎంఓ: ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ; ఎల్‌నినో స్థితి, దాని ప్రపంచ ప్రభావాలపై అంచనాలు విడుదల చేస్తుంది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

నైరుతి రుతుపవనాల ముందస్తు నిష్క్రమణకు దోహదం చేసే కారకాలను వివరించి, 2026 సీజన్‌లో ప్రాంతాల వారీ వర్షపాత లోటు తీరును విశ్లేషించండి.
ఎల్‌నినో భారత వ్యవసాయంపై, ప్రత్యేకించి ఖరీఫ్–రబీ సీజన్లపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది? ఈ సీజన్‌లోని అంచనా సవరణల నేపథ్యంలో చర్చించండి.
వర్షపాత లోటుతో పాటే బంగాళాఖాతంలో తీవ్ర వాయుగుండాలు ఏర్పడటం అనే ద్వంద్వ పరిస్థితిని ఎదుర్కోవడానికి విపత్తు నిర్వహణ, నీటి యాజమాన్య వ్యవస్థలు ఎలా సిద్ధమవ్వాలి?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఫారెస్ట్ రేంజర్ మృతిపై నివేదిక ఇవ్వాలని రాజస్థాన్‌కు సుప్రీంకోర్టు ఆదేశం →

← అన్ని వార్తలు