సెప్టెంబర్ 19 నుంచి రుతుపవనాల ఉపసంహరణ ప్రారంభం: ఐఎండీ

నైరుతి రుతుపవనాల ఉపసంహరణ సెప్టెంబర్ 19 నుంచి పశ్చిమ రాజస్థాన్ నుంచి ప్రారంభమవుతుందని భారత వాతావరణ విభాగం (ఐఎండీ) సోమవారం తెలిపింది. సాధారణ ఉపసంహరణ తేదీ సెప్టెంబర్ 17. బలపడుతున్న ఎల్‌నినో ప్రభావంతో దేశవ్యాప్త వర్షపాత లోటు సెప్టెంబర్ 13 నాటికి -15 శాతంగా ఉంది. దక్షిణ ద్వీపకల్పంలో -28 శాతం, తూర్పు, ఈశాన్య భారతంలో -25 శాతం లోటు నమోదైంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో -43, పంజాబ్‌లో -40, బిహార్‌లో -35, తెలంగాణలో -20 శాతం లోటు ఉంది. ఈ వారం అనేక ప్రాంతాల్లో వర్షాలు కురుస్తాయని ఐఎండీ పేర్కొంది.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 14 సెప్టెం, 2026 9:15 PM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#monsoon#imd#rainfall deficit#el nino#skymet

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Southwest monsoon withdrawal to begin from west Rajasthan around September 19, against a normal date of September 17. — Attributed to an IMD statement quoted in the source; figures appear in source.
All-India monsoon deficit stands at -15% as of September 13. — Attributed to IMD; source also gives month-end figures of -40% in June, -13% in July and -14% in August.
State-wise deficits include Andhra Pradesh -43%, Punjab -40%, Bihar -35%, Karnataka -29%, Telangana -20%, Meghalaya -59%. — Cited as 'data shows' without naming the dataset; figures appear in source.
Skymet expects withdrawal by September 20 and had forecast seasonal rainfall at 85% of LPA with 70% drought probability. — Attributed to Skymet vice president Mahesh Palawat and Skymet's August 17 revised forecast.
IMD's quoted statement mentions withdrawal 'around September 19, 2026'. — Year in the quoted statement is inconsistent with the rest of the report; flagged for editorial check.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

వర్షపాత లోటు అనేది వాతావరణ వార్త మాత్రమే కాదు — అది రాజకీయ ఎజెండాను నిర్దేశించే అంశం. ఆంధ్రప్రదేశ్ (-43%), పంజాబ్ (-40%), బిహార్ (-35%), కర్ణాటక (-29%), తెలంగాణ (-20%) వంటి కీలక వ్యవసాయ రాష్ట్రాల్లో ఈ లోటు పూడే అవకాశం లేదని ఐఎండీ చెప్పడం, రాబోయే నెలల్లో కరవు ప్రకటనలు, ఇన్‌పుట్ సబ్సిడీలు, పరిహారం, రుణమాఫీ డిమాండ్ల చుట్టూ కేంద్ర-రాష్ట్ర రాజకీయ ఘర్షణకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. అధికార పక్షాలకు ఇది పరిపాలనా సవాలు, ప్రతిపక్షాలకు రెడీమేడ్ ఆయుధం.

లోటు ఎక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాల్లో రైతు ఓటు బ్యాంకు నిర్ణయాత్మకం కావడంతో, పరిహారం-సాయం ప్యాకేజీల డిమాండ్లు వెంటనే రాజకీయ రూపం తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
కరవు నిర్ధారణ, నిధుల కేటాయింపు కేంద్రం చేతిలో ఉండటం వల్ల ఇది సాధారణంగా కేంద్ర-రాష్ట్ర సమాఖ్య వివాదంగా మారుతుంది — ప్రతిపక్ష పాలిత రాష్ట్రాలు వివక్ష ఆరోపణలు చేసే అవకాశం ఉంది.
బిహార్, పంజాబ్, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక వంటి రాష్ట్రాల్లో వేర్వేరు పార్టీలు అధికారంలో ఉన్నందున, ఒకే వాతావరణ సంకటానికి భిన్నమైన రాజకీయ కథనాలు వెలువడతాయి.
రుతుపవనాల ఉపసంహరణ సాధారణ తేదీ కంటే రెండు రోజులు ఆలస్యం కావడం, ఈ వారం వర్షాలు అనే అంశాలను అధికార పక్షాలు 'పరిస్థితి మెరుగుపడుతోంది' అనే వాదనకు ఉపయోగించుకోవచ్చు.
ధరల పెరుగుదల, ఆహార ద్రవ్యోల్బణం రాజకీయంగా అత్యంత సున్నితమైన అంశాలు కావడంతో, ప్రభుత్వాల దృష్టి సరఫరా నిర్వహణ, నిల్వల విడుదల వైపు మళ్లే అవకాశం ఉంది.

గమనించాల్సినవి — రబీ సీజన్ ప్రారంభంలో నీటి విడుదల, విత్తన-ఎరువుల సరఫరా, కరవు మండలాల ప్రకటనలపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ప్రకటనలు — అక్కడే ఈ లోటు రాజకీయంగా ఎంత పెద్ద అంశమవుతుందో తేలుతుంది.

ఈ కథనం వాతావరణ శాఖ అంచనాలు, లోటు గణాంకాలను మాత్రమే తెలియజేస్తుంది; పంట నష్టం పరిమాణం, ఏదైనా ప్రభుత్వ సహాయ ప్రకటన, పార్టీల స్పందన లేదా ఎన్నికల ప్రభావం గురించి ఇది ఏమీ నిర్ధారించలేదు — ఆ కోణం పూర్తిగా నా విశ్లేషణ మాత్రమే.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 10 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

నైరుతి రుతుపవనాలు జూన్ నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు భారతదేశానికి ప్రధాన వర్షాకాలం. ఈ ఏడాది బలపడుతున్న ఎల్‌నినో ప్రభావంతో దేశవ్యాప్తంగా వర్షపాతం లోటులో ఉందని భారత వాతావరణ విభాగం (ఐఎండీ) తెలిపింది. సోమవారం విడుదల చేసిన ప్రకటనలో, పశ్చిమ రాజస్థాన్ కొన్ని ప్రాంతాల నుంచి సెప్టెంబర్ 19 సమీపంలో రుతుపవనాల ఉపసంహరణ ప్రారంభమయ్యే పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయని ఐఎండీ పేర్కొంది. పశ్చిమ, దక్షిణ, ఈశాన్య భారతంలోని అనేక జిల్లాల్లో ఏర్పడిన లోటు ఇక పూడే అవకాశం లేదని అధికారులు చెప్పారు.

ముఖ్యాంశాలు

పశ్చిమ రాజస్థాన్ కొన్ని ప్రాంతాల నుంచి సెప్టెంబర్ 19 సమీపంలో నైరుతి రుతుపవనాల ఉపసంహరణ ప్రారంభమవుతుందని ఐఎండీ సోమవారం ప్రకటించింది.
సాధారణ ఉపసంహరణ తేదీ సెప్టెంబర్ 17; గత ఏడాది ఉపసంహరణ సెప్టెంబర్ 14న ముందుగానే మొదలైంది.
సెప్టెంబర్ 13 నాటికి దేశవ్యాప్త రుతుపవన వర్షపాత లోటు -15 శాతం.
ప్రాంతాల వారీగా లోటు: దక్షిణ ద్వీపకల్పం -28%, తూర్పు–ఈశాన్య భారతం -25%, వాయవ్య భారతం -10%, మధ్య భారతం -6%.
రాష్ట్రాల లోటు: ఆంధ్రప్రదేశ్ -43%, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ -42%, మేఘాలయ -59%, పంజాబ్ -40%, బిహార్ -35%, కర్ణాటక -29%, కేరళ -27%, తమిళనాడు -26%, రాజస్థాన్ -25%, హరియాణా -23%, తెలంగాణ -20%.
లోటు జూన్‌లో -40% ఉండి, జూలై చివరికి -13%కి తగ్గి, ఆగస్టు చివరికి -14% వద్ద నిలిచింది.
ఆగస్టు 31 అంచనాలో సెప్టెంబర్‌లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం (దీర్ఘకాలిక సగటులో 91% లోపు) ఉంటుందని ఐఎండీ తెలిపింది.
నైరుతి మధ్యప్రదేశ్, ఆగ్నేయ రాజస్థాన్, ఉత్తర గుజరాత్‌పై అల్పపీడనం; జార్ఖండ్–గుజరాత్–ఛత్తీస్‌గఢ్–ఎంపీ మీదుగా ద్రోణి; ఒడిశా, పశ్చిమ బెంగాల్ సమీపంలో బంగాళాఖాతంపై ఎగువ ఆవర్తనం ఉన్నాయి.

కాలక్రమం

ఏప్రిల్ఐఎండీ రుతుపవనాలు ఎల్‌పీఏలో 92% ఉంటాయని అంచనా వేసింది; స్కైమెట్ 94% అని అంచనా వేసింది.
జూన్దేశవ్యాప్త లోటు -40%కి చేరింది; ఐఎండీ అంచనాను 92% నుంచి 90%కి తగ్గించి, లోటు సీజన్‌కు 60% సంభావ్యత ఇచ్చింది.
జూలై చివరివిస్తారమైన వర్షాలతో దేశవ్యాప్త లోటు -13%కి తగ్గింది.
ఆగస్టు 17స్కైమెట్ సవరించిన అంచనా: వర్షపాతం ఎల్‌పీఏలో 85%, కరువుకు 70% సంభావ్యత.
ఆగస్టు చివరిదేశవ్యాప్త లోటు -14% వద్ద నిలిచింది.
ఆగస్టు 31సెప్టెంబర్‌లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం (ఎల్‌పీఏలో 91% లోపు) ఉంటుందని ఐఎండీ అంచనా.
సెప్టెంబర్ 13దేశవ్యాప్త లోటు -15%గా నమోదు.
సెప్టెంబర్ 15-17జమ్మూ, కాశ్మీర్, లడఖ్, గిల్గిత్-బాల్టిస్తాన్, ముజఫరాబాద్‌లో విస్తారమైన వర్షాలు; పంజాబ్, హరియాణా, ఢిల్లీలో 16, 17 తేదీల్లో వర్షాలు.
సెప్టెంబర్ 18-20కోస్తా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో వర్షాలు; ఒడిశాలో సెప్టెంబర్ 19-20న వర్షాలు.
సెప్టెంబర్ 19 సమీపంలోపశ్చిమ రాజస్థాన్ నుంచి ఉపసంహరణ ప్రారంభం (స్కైమెట్ అంచనా సెప్టెంబర్ 20).

ఎవరికి సంబంధం

భారత వాతావరణ విభాగం (ఐఎండీ) — రుతుపవన అంచనాలు, ఉపసంహరణ ప్రకటన, వర్షపాత లోటు గణాంకాలు వెల్లడించే అధికారిక సంస్థ.
స్కైమెట్ వెదర్ (మహేష్ పలావత్, వైస్ ప్రెసిడెంట్) — ప్రైవేటు వాతావరణ అంచనా సంస్థ; ఈ వారాంతానికి ఉపసంహరణ పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నాయని, సెప్టెంబర్ 20 నాటికి జరుగుతుందని అంచనా.
వ్యవసాయ ఆధారిత రాష్ట్రాలు (పంజాబ్, హరియాణా, బిహార్, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, రాజస్థాన్) — పెద్ద వర్షపాత లోటు; ఇది ఇక పూడే అవకాశం లేదని గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
పశ్చిమ, దక్షిణ, ఈశాన్య భారతంలోని జిల్లాలు — లోటు వర్షపాతం కారణంగా అత్యధికంగా ప్రభావితమైన ప్రాంతాలు.
ఈ వారం వర్ష సూచన ఉన్న రాష్ట్రాలు (జమ్మూ-కాశ్మీర్, పంజాబ్, ఢిల్లీ, తమిళనాడు, ఒడిశా, ఏపీ, తెలంగాణ తదితరాలు) — సీజన్ ముగింపు దశలో వర్ష కార్యకలాపాలతో కొంత ఉపశమనం.

ఎందుకు ముఖ్యం

నైరుతి రుతుపవనాలు దేశ వ్యవసాయం, నీటి నిల్వలు, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఆధారం; సీజన్ చివరిలో -15 శాతం లోటుతో ముగియడం ఖరీఫ్ దిగుబడి, రబీ సాగుకు నీటి లభ్యతపై ప్రభావం చూపుతుంది. పంజాబ్ (-40%), ఆంధ్రప్రదేశ్ (-43%), బిహార్ (-35%) వంటి కీలక వ్యవసాయ రాష్ట్రాల్లో లోటు పూడే అవకాశం లేదని అంచనా. ఎల్‌నినో వంటి సముద్ర-వాతావరణ కారకాలు భారత రుతుపవనాలను ఎంతగా ప్రభావితం చేస్తాయో ఈ సీజన్ చూపిస్తోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

నైరుతి రుతుపవనాల సాధారణ ఉపసంహరణ తేదీ (పశ్చిమ రాజస్థాన్ నుంచి): సెప్టెంబర్ 17.
సెప్టెంబర్ 13 నాటికి దేశవ్యాప్త రుతుపవన లోటు -15%; అత్యధిక లోటు దక్షిణ ద్వీపకల్పంలో -28%.
రాష్ట్రాల్లో అత్యధిక లోటు: మేఘాలయ -59%, ఆంధ్రప్రదేశ్ -43%, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ -42%.
ఐఎండీ ప్రకారం సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం = దీర్ఘకాలిక సగటు (ఎల్‌పీఏ)లో 91% లోపు.
స్కైమెట్ ఆగస్టు 17 సవరించిన అంచనా: ఎల్‌పీఏలో 85% వర్షపాతం, కరువుకు 70% సంభావ్యత.
ఈ సీజన్ లోటుకు ప్రధాన కారణం బలపడుతున్న ఎల్‌నినో.

మెయిన్స్ కోణం

ఈ ఏడాది నైరుతి రుతుపవన సీజన్ బలపడుతున్న ఎల్‌నినో ప్రభావంతో తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నదని ఐఎండీ చెబుతోంది: జూన్‌లో -40% లోటు, జూలై విస్తారమైన వర్షాలతో -13%కి తగ్గినా, ఆగస్టు (-14%), సెప్టెంబర్ 13 (-15%) నాటికి తిరిగి పెరిగింది. లోటు ప్రాంతీయంగా అసమానంగా ఉంది—దక్షిణ ద్వీపకల్పం (-28%), తూర్పు–ఈశాన్యం (-25%) తీవ్రంగా, మధ్య భారతం (-6%) తక్కువగా ప్రభావితమయ్యాయి; పంజాబ్, హరియాణా, బిహార్, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు వంటి వ్యవసాయ ఆధారిత రాష్ట్రాల్లో లోటు పూడే అవకాశం లేదు. ఇది ఖరీఫ్ దిగుబడి, భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి, రబీ సాగుకు నీటి లభ్యత వంటి పరిణామాలను సూచిస్తుంది. అంచనాల విషయంలో ఐఎండీ ఏప్రిల్‌లో 92% చెప్పి జూన్‌లో 90%కి సవరించడం, స్కైమెట్ 94% నుంచి 85%కి తగ్గించడం—సీజన్‌లోనే అంచనాలను సవరించాల్సిన అవసరాన్ని, ఎల్‌నినో సంకేతాలను ముందుగానే గుర్తించే సవాలును తెలియజేస్తుంది. ముందుకు సాగే మార్గంగా ప్రాంతీయ/జిల్లా స్థాయి లోటు ఆధారిత పంటల ప్రణాళిక, జలాశయ నిర్వహణ, రైతులకు సకాలంలో వాతావరణ సలహాలు అందించడం కీలకం.

కీలక పదాలు

నైరుతి రుతుపవనాలు: జూన్–సెప్టెంబర్ మధ్య భారతదేశానికి ప్రధాన వర్షాలు అందించే వ్యవస్థ; దీని ఉపసంహరణ సాధారణంగా పశ్చిమ రాజస్థాన్ నుంచి మొదలవుతుంది.
ఐఎండీ (భారత వాతావరణ విభాగం): వాతావరణ అంచనాలు, రుతుపవన ప్రారంభం-ఉపసంహరణ ప్రకటనలు, వర్షపాత గణాంకాలు విడుదల చేసే ప్రభుత్వ సంస్థ.
ఎల్‌పీఏ (దీర్ఘకాలిక సగటు): వర్షపాతాన్ని కొలిచే ప్రామాణిక సగటు; ఎల్‌పీఏలో 91% లోపు వర్షపాతాన్ని ఐఎండీ 'సాధారణం కంటే తక్కువ'గా పరిగణిస్తుంది.
ఎల్‌నినో: పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఏర్పడే వెచ్చదన స్థితి; ఈ సీజన్ రుతుపవనాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసిందని ఐఎండీ పేర్కొంది.
అల్పపీడనం / ద్రోణి / ఎగువ ఆవర్తనం: వర్షాలను కలిగించే వాతావరణ వ్యవస్థలు; ప్రస్తుతం ఎంపీ-రాజస్థాన్-గుజరాత్‌పై అల్పపీడనం, బంగాళాఖాతంపై ఎగువ ఆవర్తనం ఉన్నాయి.
స్కైమెట్ వెదర్: ప్రైవేటు వాతావరణ అంచనా సంస్థ; ఆగస్టు 17న ఎల్‌పీఏలో 85% వర్షపాతం, 70% కరువు సంభావ్యత అని సవరించిన అంచనా ఇచ్చింది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

ఎల్‌నినో భారత నైరుతి రుతుపవనాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది? ఈ సీజన్ వర్షపాత లోటు గణాంకాల ఆధారంగా వివరించండి.
రుతుపవన వర్షపాత లోటు ప్రాంతీయంగా అసమానంగా ఉండటం వ్యవసాయ ఆధారిత రాష్ట్రాలపై ఎలాంటి పరిణామాలను కలిగిస్తుంది? చర్చించండి.
సీజన్ మధ్యలో ఐఎండీ, స్కైమెట్ తమ రుతుపవన అంచనాలను సవరించాల్సి వచ్చింది. భారత వాతావరణ అంచనా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి ఎలాంటి చర్యలు అవసరం?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తకాంగ్రెస్ పథకాలను ట్రంప్ కాపీ చేస్తున్నారు: శివకుమార్ →

← అన్ని వార్తలు