ఎస్‌ఐఆర్ వివాదం: సీఈసీ తొలగింపు కోరుతున్న విపక్షాలు

ఓటర్ జాబితా నిర్ణయాలపై ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి 10 నెలల్లో కనీసం 14 సార్లు రికార్డులో అభ్యంతరాలు తెలిపారని ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కథనం పేర్కొన్న నేపథ్యంలో విపక్షాలు ఎన్నికల సంఘంపై విమర్శలు పెంచాయి. సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్ తొలగింపు తీర్మానం తేవాలని టీఎంసీ ఎంపీ డెరెక్ ఒబ్రాయన్ కోరారు; ఐదు నెలల క్రితం 60 మందికి పైగా రాజ్యసభ ఎంపీలు లేఖ రాశారని చెప్పారు. కమిషన్ నిర్ణయాలన్నీ ఏకగ్రీవమేనని పోల్ ప్యానెల్ తెలిపింది.

News18 — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 23 సెప్టెం, 2026 12:53 PM IST

మూలం

News18 — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#election commission#sir#opposition#gyanesh kumar#electoral rolls

డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Election Commissioners Sukhbir Singh Sandhu and Vivek Joshi objected on record at least 14 times in 10 months to decisions taken without their knowledge — Attributed in source to an Indian Express report; not independently confirmed, EC is cited as saying all decisions were unanimous
More than 60 Rajya Sabha MPs wrote to the Rajya Sabha chairman five months ago seeking a motion to remove CEC Gyanesh Kumar — Attributed to TMC MP Derek O'Brien; figure appears in source, no document cited
A new Form 6 question on whether an applicant's parents appeared on the previous SIR roll was added without the required rule amendment; Sandhu called it 'unauthorised and ILLEGAL' — Quote and detail sourced to the same newspaper report, attributed
TMC alleges Seema Khanna admitted software 'flaws' in WhatsApp chats and that screenshots exist — Unverified allegation by a political party about a named individual; no evidence presented in source, handle with caution
A July administrative order on IT files was issued without informing the commissioners and was struck down the next day after they wrote to Cabinet Secretary T V Somanathan — Reported detail attributed to the newspaper report; no official confirmation in source

News18 — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఇప్పటివరకు ఎస్‌ఐఆర్‌పై విపక్షాల ఆరోపణలు 'రాజకీయ ఆరోపణలు' అనే చట్రంలోనే ఉండిపోయాయి; ఇప్పుడు కమిషన్ లోపలి నుంచే అభ్యంతరాలు నమోదయ్యాయన్న కథనం వారికి సంస్థాగత ఆధారం ఇచ్చిన భావన కల్పిస్తోంది. అందుకే టీఎంసీ ఐదు నెలల నాటి రాజ్యసభ లేఖను తిరిగి బయటకు తీసి సీఈసీ తొలగింపు తీర్మానం వైపు నెడుతోంది — ఇది సంఖ్యాబలంతో గెలిచే ప్రయత్నం కాదు, రాజకీయ సంకేతం ఇచ్చే ప్రయత్నం. ఎన్నికల సంఘం 'అన్ని నిర్ణయాలూ ఏకగ్రీవమే' అని కొట్టిపారేయడంతో వివాదం ఇక సాక్ష్యాల మీద కాకుండా విశ్వసనీయత మీద నడిచే పోరుగా మారుతుంది.

కాంగ్రెస్, టీఎంసీ, ఎస్‌పీ, శివసేన (యూబీటీ), ఆప్ ఒకే రోజు ఒకే అంశంపై గొంతు కలపడం — ఎస్‌ఐఆర్‌ను ఉమ్మడి విపక్ష ఎజెండాగా మార్చే ప్రయత్నాన్ని సూచిస్తుంది.
సీఈసీ తొలగింపు ప్రక్రియ చాలా కఠినమైనది; 60కి పైగా ఎంపీల లేఖ ఉన్నా విపక్షాలకు అది నెగ్గే సంఖ్యలు లేవు — కాబట్టి ఇది ప్రచార సాధనమే.
టీఎంసీకి ఈ అంశం రెట్టింపు ఉపయోగం — పశ్చిమ బెంగాల్ ఓటర్ జాబితా, పార్టీ పేరు-గుర్తు వివాదం రెండింటినీ కలిపి 'సంస్థల దుర్వినియోగం' అనే కథనంగా మలచుకోవచ్చు.
బీజేపీ, ఎన్నికల సంఘం వైపు నుంచి సహజ ప్రతిస్పందన — అంతర్గత భిన్నాభిప్రాయం ఏ సంస్థలోనైనా సాధారణమేనని, తుది నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవమేనని చెప్పడం; పోల్ ప్యానెల్ ఇప్పటికే అదే చెప్పింది.
కమిషనర్ల ఎంపిక కమిటీ నుంచి సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించిన అంశాన్ని కాంగ్రెస్ ముందుకు తేవడం — వివాదాన్ని వ్యక్తుల స్థాయి నుంచి వ్యవస్థాగత సంస్కరణ డిమాండ్‌గా విస్తరించే వ్యూహం.

గమనించాల్సినవి — రాజ్యసభలో తీర్మానం నిజంగా దాఖలవుతుందా, న్యాయస్థానంలో ఈ అంశం ఎలా ముందుకు వెళ్తుంది, మిగతా విపక్ష పార్టీలు ఒకే వేదికపైకి వస్తాయా — ఈ మూడింటిని గమనించాలి.

కథనంలోని అభ్యంతరాలు వార్తా నివేదిక ఆధారంగానే చెప్పబడ్డాయి; అవి స్వతంత్రంగా ధ్రువీకరించబడలేదని, ఓటర్ జాబితాలో ఏదైనా అక్రమం జరిగిందని ఈ కథనం నిరూపించడం లేదని గుర్తుంచుకోవాలి.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ఈసీ) చేపట్టిన ఓటర్ జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్‌ఐఆర్) ప్రక్రియపై ఇప్పటికే విపక్షాలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి — తమకు తెలియకుండా తీసుకున్న నిర్ణయాలపై 10 నెలల్లో కనీసం 14 సార్లు రికార్డులో అభ్యంతరాలు నమోదు చేశారని ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కథనం పేర్కొంది. ఓటర్ జాబితా సవరణ, ఈసీఐనెట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌పై నియంత్రణ ఎవరి చేతిలో ఉందన్న ప్రశ్నలు ఈ కథనంతో ముందుకొచ్చాయి. సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్ తొలగింపు తీర్మానం తేవాలని టీఎంసీ డిమాండ్ చేస్తుండగా, తన నిర్ణయాలన్నీ ఏకగ్రీవమేనని పోల్ ప్యానెల్ చెబుతోంది.

ముఖ్యాంశాలు

ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి 10 నెలల్లో కనీసం 14 సార్లు రికార్డులో అభ్యంతరాలు తెలిపారని ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కథనం పేర్కొంది.
సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్ తొలగింపు తీర్మానం కోరుతూ ఐదు నెలల క్రితం 60 మందికి పైగా రాజ్యసభ ఎంపీలు రాజ్యసభ ఛైర్మన్‌కు లేఖ రాశారని టీఎంసీ ఎంపీ డెరెక్ ఒబ్రాయన్ చెప్పారు.
ఫారం 6లో దరఖాస్తుదారుడి తల్లిదండ్రులు గత ఎస్‌ఐఆర్ జాబితాలో ఉన్నారా అనే కొత్త ప్రశ్న చేర్చారు; దీనికి రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ఎలక్టర్స్ రూల్స్ సవరణ అవసరమని మేలో ఇద్దరు కమిషనర్లు చెప్పారని కథనం.
ఈ మార్పును సంధు "అనధికారికం, చట్టవిరుద్ధం" (unauthorised and ILLEGAL) అని అభివర్ణించారని కథనం పేర్కొంది.
ఐటీ ఫైళ్లపై నియంత్రణ మార్చగల జూలై నాటి పరిపాలనా ఉత్తర్వు ఇద్దరు కమిషనర్లకూ తెలియకుండా జారీ అయింది; ఇద్దరూ కేబినెట్ కార్యదర్శి టి.వి. సోమనాథన్‌కు వేర్వేరుగా లేఖలు రాశాక మరుసటి రోజే అది రద్దయింది.
మే–ఆగస్టు మధ్య పూర్తి కమిషన్ సమావేశమే జరగలేదని కథనం పేర్కొంది.
ఒక అధికారి 97 ఓటర్లను అర్హులుగా గుర్తించినా, నిర్ణయాన్ని నమోదు చేసే అవకాశం సాఫ్ట్‌వేర్‌లో లేకపోవడంతో వారిని చేర్చలేకపోయారని కథనం ఉదాహరించింది.
పశ్చిమ బెంగాల్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, హరియాణా రాష్ట్రాల ఓటర్ డేటాబేస్‌ల విశ్వసనీయతపై ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయని కాంగ్రెస్ నేత సచిన్ పైలట్ చెప్పారు.

కాలక్రమం

2025 మేఫారం 6లో మార్పుకు రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ఎలక్టర్స్ రూల్స్ సవరణ అవసరమని ఇద్దరు కమిషనర్లు చెప్పారని కథనం (సంవత్సరం మూలంలో స్పష్టంగా లేదు).
మే నుంచి ఆగస్టుఈ కాలంలో పూర్తి కమిషన్ ఒక్కసారీ సమావేశం కాలేదని ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కథనం.
జూలైఐటీ ఫైళ్లపై నియంత్రణ మార్చగల పరిపాలనా ఉత్తర్వు కమిషనర్లకు తెలియకుండా జారీ; కేబినెట్ కార్యదర్శికి లేఖల తర్వాత మరుసటి రోజు రద్దు.
డిసెంబర్ 2025సీమా ఖన్నా పాత్ర, సాఫ్ట్‌వేర్‌లో లోపాలపై టీఎంసీ ఎంపీ అభిషేక్ బెనర్జీ మొదటిసారి బహిరంగంగా ప్రశ్నలు లేవనెత్తారని ఏఐటీసీ.
వార్తా కథనానికి ఐదు నెలల ముందుసీఈసీ తొలగింపు తీర్మానం కోరుతూ 60 మందికి పైగా రాజ్యసభ ఎంపీలు ఛైర్మన్‌కు లేఖ రాశారు.
2026 సెప్టెంబర్ 2314 అభ్యంతరాల కథనం వెలువడిన నేపథ్యంలో విపక్షాల విమర్శలు తీవ్రం; నిర్ణయాలన్నీ ఏకగ్రీవమని పోల్ ప్యానెల్ స్పష్టీకరణ (వార్త ప్రచురణ తేదీ).

ఎవరికి సంబంధం

కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) — సంస్థాగత విశ్వసనీయత, అంతర్గత నిర్ణయ ప్రక్రియ పారదర్శకత; నిర్ణయాలన్నీ ఏకగ్రీవమేనని పోల్ ప్యానెల్ వాదన.
సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్ — విపక్షాలు తొలగింపు/సస్పెన్షన్, చట్టపరమైన చర్యలు కోరుతున్నాయి.
కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి — కీలక నిర్ణయాల్లో భాగస్వామ్యం, సాఫ్ట్‌వేర్ ఆడిట్ డిమాండ్; తమను పక్కనపెట్టారన్న ఆరోపణ.
విపక్ష పార్టీలు (కాంగ్రెస్, టీఎంసీ, ఎస్‌పీ, శివసేన-యూబీటీ, ఆప్) — ఎస్‌ఐఆర్, ఓటర్ డేటాబేస్‌లపై పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం; రాజ్యసభ తీర్మానం డిమాండ్.
ఓటర్లు, బీఎల్‌ఓ/ఈఆర్‌ఓ/ఏఈఆర్‌ఓ క్షేత్రస్థాయి అధికారులు — ఓటరు జాబితాలో పేరు చేర్పు-తొలగింపుపై స్థానిక అధికారులకు నియంత్రణ లేకపోవడం; ఓటు హక్కు ప్రభావితం.
సుప్రీంకోర్టు — బెంగాల్ సమీక్షకు ఆదేశాలు ఇచ్చిన నేపథ్యం; సుమోటో విచారణ చేపట్టాలని అఖిలేశ్ యాదవ్ విజ్ఞప్తి.

ఎందుకు ముఖ్యం

ఓటర్ జాబితాపై నియంత్రణ ఎవరి చేతిలో ఉంది, ఈసీ ఎలా నిర్ణయాలు తీసుకుంటోంది, పెద్దస్థాయి జాబితా సవరణ సమయంలో అంతర్గత తనిఖీలు పనిచేస్తున్నాయా అనే ప్రశ్నలు ఈ వివాదం లేవనెత్తుతోంది. చట్టం ప్రకారం సీఈసీ, ఇద్దరు కమిషనర్లు కలిసి నిర్ణయించాలి, ఏకాభిప్రాయం లేనప్పుడు మెజారిటీ చెల్లుతుంది — కానీ నెలల తరబడి తమను దూరంగా ఉంచారని కమిషనర్లు ఆరోపించారని కథనం చెబుతోంది. ఎన్నికల యంత్రాంగంపై ప్రజా విశ్వాసం, సంస్థాగత స్వతంత్రత ఈ చర్చకు కేంద్రబిందువు.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఈసీ నిర్ణయాలు సీఈసీ, ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు కలిసి తీసుకుంటారు; ఏకాభిప్రాయం లేనప్పుడు మెజారిటీ నిర్ణయం చెల్లుతుంది.
ప్రస్తుత సీఈసీ: జ్ఞానేశ్ కుమార్; ఎన్నికల కమిషనర్లు: సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి.
ఎస్‌ఐఆర్ = స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఓటర్ జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ); ఈసీఐనెట్ = ఈసీ సాఫ్ట్‌వేర్ వేదిక.
ఫారం 6 = కొత్త ఓటరు నమోదు దరఖాస్తు; దీన్లో మార్పుకు రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ఎలక్టర్స్ రూల్స్ సవరణ అవసరమని కమిషనర్లు వాదించారు.
ఎన్నికల కమిషనర్ల ఎంపిక కమిటీ నుంచి సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి పాత్రను తొలగించడంపై కాంగ్రెస్ అభ్యంతరం.
క్షేత్రస్థాయి యంత్రాంగం: బీఎల్‌ఓ, ఈఆర్‌ఓ, ఏఈఆర్‌ఓ — ఇంటింటికీ వెళ్లి ఓటర్ జాబితా సవరణ నిర్వహిస్తారు.

మెయిన్స్ కోణం

ఎన్నికల సంఘం లోపల విభేదాలపై వచ్చిన కథనం — ఇద్దరు కమిషనర్లు 10 నెలల్లో 14 సార్లు రికార్డులో అభ్యంతరాలు నమోదు చేయడం, మే–ఆగస్టు మధ్య పూర్తి కమిషన్ సమావేశం కాకపోవడం, సాఫ్ట్‌వేర్ ఆడిట్ అభ్యర్థనలకు స్పందన లేకపోవడం — బహుళ సభ్య రాజ్యాంగ సంస్థలో సమష్టి నిర్ణయ సూత్రం ఆచరణలో బలహీనపడుతోందా అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తుతోంది. మూల కారణంగా కథనం ఎత్తిచూపేది ఓటర్ జాబితా సాఫ్ట్‌వేర్ కేంద్రీకరణ: జాబితా మార్పులపై స్థానిక ఎన్నికల అధికారులకు నియంత్రణ లేకుండా ఢిల్లీలోని ఐటీ విభాగం చేతిలో యాక్సెస్ ఉండటం, 97 మంది అర్హులను సాఫ్ట్‌వేర్ అనుమతించకపోవడంతో చేర్చలేకపోవడం వంటివి. పరిణామాలు రెండు స్థాయుల్లో ఉన్నాయి — ఓటు హక్కు స్థాయిలో చేర్పు-తొలగింపు ప్రక్రియ నిర్దిష్టత, సంస్థాగత స్థాయిలో ఈసీ నిష్పక్షపాతతపై ప్రజా విశ్వాసం; విపక్షాలు ఎంపిక కమిటీ నుంచి సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించడాన్నీ ఇందుకు జోడిస్తున్నాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా మూలం సూచించే అంశాలు: సాఫ్ట్‌వేర్ స్వతంత్ర ఆడిట్, ఫారం-6 వంటి మార్పులకు నిబంధనల సవరణ ద్వారానే చట్టబద్ధత, పూర్తి కమిషన్ క్రమబద్ధ సమావేశాలు, ప్రక్రియ-డేటాబేస్‌లపై పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం.

కీలక పదాలు

ఎస్‌ఐఆర్ (Special Intensive Revision): ఓటర్ జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియ; ఇందులో లొసుగులపై విపక్షాలు అభ్యంతరాలు చెబుతున్నాయి.
ఈసీఐనెట్: ఓటర్ జాబితా చేర్పులు-తొలగింపులకు ఉపయోగించే ఈసీ సాఫ్ట్‌వేర్; దీనిపై నియంత్రణ, ఆడిట్ వివాదానికి కేంద్రం.
ఫారం 6: కొత్త ఓటరు నమోదు దరఖాస్తు ఫారం; తల్లిదండ్రులు గత ఎస్‌ఐఆర్ జాబితాలో ఉన్నారా అనే ప్రశ్న కొత్తగా చేర్చారు.
రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ఎలక్టర్స్ రూల్స్: ఓటరు నమోదు విధానాన్ని నిర్దేశించే నిబంధనలు; ఫారం మార్పులకు వీటి సవరణ అవసరమని కమిషనర్లు వాదించారు.
బీఎల్‌ఓ / ఈఆర్‌ఓ / ఏఈఆర్‌ఓ: బూత్ లెవెల్ ఆఫీసర్, ఎలక్టోరల్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసర్, అసిస్టెంట్ ఈఆర్‌ఓ — క్షేత్రస్థాయిలో జాబితా సవరణ నిర్వహించే అధికారులు.
తొలగింపు తీర్మానం (Removal Motion): సీఈసీను తొలగించాలని కోరుతూ 60 మందికి పైగా రాజ్యసభ ఎంపీలు ఛైర్మన్‌కు రాసిన లేఖ ఆధారంగా విపక్షాలు కోరుతున్న పార్లమెంటరీ చర్య.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

బహుళ సభ్య సంస్థగా ఎన్నికల సంఘంలో సమష్టి నిర్ణయ సూత్రం ఎలా పనిచేస్తుంది? దీన్ని బలపరిచేందుకు ఎలాంటి సంస్థాగత రక్షణలు అవసరం? చర్చించండి.
ఓటర్ జాబితా నిర్వహణలో సాంకేతిక కేంద్రీకరణ వల్ల కలిగే లాభాలు, ప్రమాదాలను ఇటీవలి ఎస్‌ఐఆర్ వివాదం ఆధారంగా విశ్లేషించండి.
ఎన్నికల కమిషనర్ల ఎంపిక ప్రక్రియలో మార్పులు ఎన్నికల సంఘ స్వతంత్రతపై ప్రజా విశ్వాసాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి? పరిశీలించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తరామేశ్వరం కేఫ్‌లో దోశ వేసిన సింధియా; వీడియో వైరల్ →

← అన్ని వార్తలు