బీఎల్‌ఓ యాప్‌లో 'మార్క్ వీఐపీ' ఫీచర్ చేర్చిన ఈసీఐ
16 రాష్ట్రాలు, మూడు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఎస్‌ఐఆర్ కొనసాగుతున్న మధ్యలో బూత్ లెవెల్ అధికారుల (బీఎల్‌ఓ) యాప్‌లో ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) 'మార్క్ వీఐపీ' ఫీచర్‌ను ప్రవేశపెట్టినట్టు హిందుస్థాన్ టైమ్స్ తెలిపింది. ఢిల్లీ సీఈఓ కార్యాలయ అధికారుల ప్రకారం జూలై 30న యాప్ అప్‌డేట్ అయింది; యాపిల్ యాప్‌స్టోర్‌లో జూలై 31న నమోదైంది. ఢిల్లీ, హరియాణా బీఎల్‌ఓలు ఫీచర్ అమల్లో ఉందని చెప్పారు. వీఐపీ ఓటర్లను గుర్తించే నిబంధన 2018 నుంచే ఉందని, ఢిల్లీలో సుమారు 3,000 మంది వీఐపీ ఓటర్లు ఉన్నారని అధికారులు తెలిపారు. ఈసీఐ స్పందించలేదు.
మూలం
Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- ECI added a 'Mark VIP' feature to the BLO App on July 30, during the ongoing SIR in 16 states and three UTs — Attributed to unnamed officials in Delhi CEO's office; figures appear in source
- Apple App Store logged the update on July 31 with descriptor 'mark VIP elector related changes'; no such record on Android Play Store — Reported as the publication's own check of app store records
- BLOs in Delhi and Haryana confirmed the module is live; West Bengal BLOs said it was absent when SIR began there in November 2025 — Attributed to BLOs and an anonymous West Bengal BLO association member
- Delhi has about 3,000 VIP electors and New Delhi district around 1,000 — Figures attributed to two anonymous officials; not independently confirmed in source
- Provision to mark VIP voters has existed in EC rules and manual since 2018; March 2023 manual provides for flagging 'marked electors' — Cited to EC rules and the ECI Manual on Electoral Rolls; ECI gave no comment on the new feature
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
ఇది సాంకేతికంగా చిన్న యాప్ అప్‌డేట్ కావచ్చు, కానీ రాజకీయంగా ఇది ఎస్‌ఐఆర్ చుట్టూ ఉన్న 'రెండు రకాల ఓటర్లు' అనే ఆరోపణకు కొత్త ఆయుధం ఇచ్చింది. వీఐపీ ఓటర్లను గుర్తించే నిబంధన 2018 నుంచీ, 2023 మాన్యువల్‌లోనూ ఉందని అధికారులు చెబుతున్నందున ఈసీఐకి నియమపరమైన బలమైన సమర్థన ఉంది; అయితే ఎస్‌ఐఆర్ మధ్యలో, పెద్దల నోటీసుల వివాదం నడుస్తున్న సమయంలో ఈ ఫీచర్ రావడం సమయపాలన పరంగా ఇబ్బందికరం. ఈసీఐ స్పందించకపోవడం ఆ ఖాళీని ప్రతిపక్ష కథనం భర్తీ చేయడానికి అవకాశం ఇస్తోంది.
- "సాధారణ ఓటరు ఇంటింటికీ రుజువులు చూపాలి, వీఐపీల ఫారాలు ముందు ప్రాసెస్ అవుతాయి" అనే సరళమైన నినాదం ప్రతిపక్షాలకు రాజకీయంగా ఉపయోగపడే వాదన.
- నిబంధన పాతదే అయినా అమలు కొత్తది — ఎస్‌ఐఆర్ ఎన్యూమరేషన్, క్లెయిమ్స్ దశల మధ్యలో మార్పు చేయడం ప్రక్రియ తటస్థతపై ప్రశ్నలు రేపుతుంది.
- ఈసీఐ సమాధానం ఇవ్వకపోవడం, ఆండ్రాయిడ్ ప్లేస్టోర్‌లో మార్పు నమోదు కనిపించకపోవడం — పారదర్శకతపై విమర్శకు ఆస్కారం.
- ఢిల్లీ సీఎం, కేజ్రీవాల్, అద్వానీ, జైశంకర్‌తో పాటు ఒక ఎన్నికల కమిషనర్‌కూ నోటీసులు వచ్చాయన్న వాస్తవం ఈ వివాదాన్ని ఒకే పార్టీకి పరిమితం కాకుండా చేస్తోంది — అదే ఈసీఐకి రక్షణ కవచం.
- వీఐపీలు నోటీసుల నుంచి మినహాయింపు పొందరని అధికారులు చెబుతున్నందున, చట్టపరమైన స్థాయిలో కాకుండా అవగాహన, ఆప్టిక్స్ స్థాయిలోనే ఈ పోరు జరుగుతుంది.
గమనించాల్సినవి — పార్లమెంటు, రాష్ట్ర అసెంబ్లీల్లో ప్రతిపక్షాలు ఈ ఫీచర్‌ను ఎస్‌ఐఆర్ చర్చలో ఎలా వాడుకుంటాయో, ఈసీఐ అధికారిక వివరణ లేదా ఉత్తర్వు వెల్లడిస్తుందో లేదో గమనించాలి.
ఈ కథనం ఫీచర్ ఎవరి ఆదేశంతో, ఏ అధికారం కింద ప్రవేశపెట్టారో, దాని వల్ల ఏ ఓటరుకైనా అన్యాయం జరిగిందో నిరూపించలేదు; ఈసీఐ వివరణ ఇంకా రాలేదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
16 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఓటర్ జాబితాల ప్రత్యేక ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఎస్‌ఐఆర్) కొనసాగుతున్న సమయంలో, బూత్ లెవెల్ అధికారుల (బీఎల్‌ఓ) యాప్‌లో 'మార్క్ వీఐపీ' అనే కొత్త ఫీచర్‌ను ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) ప్రవేశపెట్టినట్టు హిందుస్థాన్ టైమ్స్ కనుగొంది. ఈ ఫీచర్ ద్వారా బీఎల్‌ఓ ఇంటికి వెళ్లి ఓటరును వీఐపీగా (ఆస్టరిస్క్‌తో) గుర్తించగలరు; దానిని ఏఈఆర్‌ఓ, ఈఆర్‌ఓ, ఆ తర్వాత సీఈఓ కార్యాలయం పరిశీలిస్తుంది. ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి రేఖా గుప్తా, అరవింద్ కేజ్రీవాల్, ఎల్‌కే అద్వానీ, ఎస్ జైశంకర్ వంటి ప్రముఖులకు 'లాజికల్ డిస్క్రెపెన్సీ' నోటీసులు అందిన వివాదం నేపథ్యంలో ఇది చర్చకు వచ్చింది.
ముఖ్యాంశాలు
- ఢిల్లీ సీఈఓ కార్యాలయ అధికారుల ప్రకారం, బీఎల్‌ఓ యాప్ జూలై 30న 'మార్క్ వీఐపీ' ఫీచర్‌తో అప్‌డేట్ అయింది.
- యాపిల్ యాప్‌స్టోర్ రికార్డుల్లో జూలై 31న "mark VIP elector related changes" అనే వివరణతో అప్‌డేట్ నమోదైంది; ఆండ్రాయిడ్ ప్లేస్టోర్‌లో అలాంటి రికార్డు లేదు.
- అప్‌డేట్ సమయంలో ఢిల్లీ సహా ఐదు రాష్ట్రాల్లో ఎస్‌ఐఆర్ ఎన్యూమరేషన్ దశలో, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా 10 రాష్ట్రాల్లో క్లెయిమ్స్ అండ్ ఆబ్జెక్షన్స్ దశలో ఉంది.
- ఢిల్లీ, హరియాణా బీఎల్‌ఓలు ఈ మాడ్యూల్ తమ యాప్‌లో లైవ్‌లో ఉందని ధ్రువీకరించారు.
- పశ్చిమ బెంగాల్‌లో నవంబర్ 2025లో ఎస్‌ఐఆర్ ప్రారంభమైనప్పుడు ఈ ఫీచర్ లేదని అక్కడి బీఎల్‌ఓలు చెప్పారు.
- ఓటర్లను వీఐపీగా గుర్తించే నిబంధన ఈసీ నియమాలు, మాన్యువల్‌లో 2018 నుంచే ఉంది.
- ఢిల్లీలో వీఐపీ ఓటర్ల జాబితా సుమారు 3,000 మంది; న్యూఢిల్లీ జిల్లాలో సుమారు 1,000 మంది.
- ఈసీఐ మార్చి 2023 'మాన్యువల్ ఆన్ ఎలక్టోరల్ రోల్స్' ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలు, ప్రకటిత పదవుల హోల్డర్లు, కళలు–పాత్రికేయం–క్రీడల ప్రముఖులు, న్యాయవ్యవస్థ, ప్రజా సేవల సభ్యులను 'మార్క్డ్ ఎలక్టర్స్'గా ఫ్లాగ్ చేయడానికి అవకాశం ఇస్తుంది.
కాలక్రమం
- 2018కొందరు ఓటర్లను వీఐపీగా గుర్తించే నిబంధన ఈసీ నియమాలు, మాన్యువల్‌లో అమల్లోకి వచ్చింది.
- మార్చి 2023ఈసీఐ 'మాన్యువల్ ఆన్ ఎలక్టోరల్ రోల్స్' — 'మార్క్డ్ ఎలక్టర్స్'ను డేటాబేస్‌లో ఫ్లాగ్ చేయడానికి నిబంధన.
- నవంబర్ 2025పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఎస్‌ఐఆర్ ప్రారంభం; అప్పుడు బీఎల్‌ఓ యాప్‌లో 'మార్క్ వీఐపీ' ఫీచర్ లేదని బీఎల్‌ఓలు చెప్పారు.
- జూలై 30బీఎల్‌ఓ యాప్ 'మార్క్ వీఐపీ' ఫీచర్‌తో అప్‌డేట్ అయిందని ఢిల్లీ సీఈఓ కార్యాలయ అధికారులు తెలిపారు.
- జూలై 31యాపిల్ యాప్‌స్టోర్‌లో "mark VIP elector related changes" వివరణతో అప్‌డేట్ నమోదు.
- గురువారం రాత్రి వరకుఫీచర్ ఎందుకు, ఏ అధికారంతో ప్రవేశపెట్టారన్న ప్రశ్నలపై ఈసీఐ అధికారుల నుంచి స్పందన రాలేదు.
ఎవరికి సంబంధం
- ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) — యాప్‌లో మార్పుల ఆదేశాలు కమిషన్ నుంచే వస్తాయి; ఫీచర్ ఎందుకు, ఏ అధికారంతో అన్న ప్రశ్నలకు స్పందించలేదు.
- బూత్ లెవెల్ అధికారులు (బీఎల్‌ఓలు) — ఇంటింటికీ వెళ్లి ఓటర్లను వీఐపీగా గుర్తించి, వారి ఫారాలను ముందుగా ప్రాసెస్ చేసే బాధ్యత.
- ఢిల్లీ సీఈఓ కార్యాలయం / ఏఈఆర్‌ఓ, ఈఆర్‌ఓ — బీఎల్‌ఓ మార్క్ చేసిన వీఐపీ ఓటర్లను దశలవారీగా పరిశీలించి ఆమోదించాలి; యాప్‌లో మార్పులు చేసే అధికారం లేదు.
- వీఐపీ/ప్రముఖ ఓటర్లు — ఎన్యూమరేషన్ ఫారం నింపకపోయినా ముసాయిదా జాబితాలో పేరు చేరుతుంది, హియరింగ్ సెంటర్లకు వెళ్లాల్సిన అవసరం ఉండదు; కానీ నోటీసుల నుంచి మినహాయింపు లేదు.
- సాధారణ ఓటర్లు — వీఐపీ ఫారాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వల్ల సమాన వ్యవహారం, జాబితా సవరణలో న్యాయం అంశాలు తలెత్తుతున్నాయి.
ఎందుకు ముఖ్యం
ఓటర్ జాబితా సవరణ అనేది అందరికీ ఒకే ప్రమాణాలతో జరగాల్సిన ప్రక్రియ; 'మార్క్ వీఐపీ' ద్వారా కొందరి ఫారాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం సమానత్వ ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుంది. దేశవ్యాప్త ఎస్‌ఐఆర్ మధ్యలో, పారదర్శక ప్రకటన లేకుండా యాప్‌లో మార్పు చేయడం ఈసీఐ నిర్ణయ ప్రక్రియపై జవాబుదారీతన ప్రశ్నలకు దారితీస్తుంది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- ఎస్‌ఐఆర్ (స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్) 16 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతోంది.
- బీఎల్‌ఓ యాప్‌లో 'మార్క్ వీఐపీ' ఫీచర్ జూలై 30న అప్‌డేట్; యాపిల్ యాప్‌స్టోర్‌లో జూలై 31న నమోదు.
- వీఐపీ ఓటర్లను గుర్తించే నిబంధన ఈసీ నియమాలు/మాన్యువల్‌లో 2018 నుంచే ఉంది.
- ఈసీఐ మార్చి 2023 మాన్యువల్ ఆన్ ఎలక్టోరల్ రోల్స్ — 'మార్క్డ్ ఎలక్టర్స్' (ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలు, న్యాయవ్యవస్థ, కళలు, క్రీడలు, పాత్రికేయం).
- ఢిల్లీలో వీఐపీ ఓటర్లు సుమారు 3,000; న్యూఢిల్లీ జిల్లాలో సుమారు 1,000.
- ఎస్‌ఐఆర్ దశలు: ఎన్యూమరేషన్ దశ, క్లెయిమ్స్ అండ్ ఆబ్జెక్షన్స్ దశ; పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఎస్‌ఐఆర్ నవంబర్ 2025లో ప్రారంభం.
మెయిన్స్ కోణం
ఓటర్ జాబితాల ప్రత్యేక ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఎస్‌ఐఆర్) మధ్యలో బీఎల్‌ఓ యాప్‌లో 'మార్క్ వీఐపీ' ఫీచర్ చేర్చడం, ఎన్నికల యంత్రాంగంలో సాంకేతికత–విచక్షణ–సమానత్వం మధ్య ఉద్రిక్తతను బయటపెడుతుంది. ఒకవైపు, 'మార్క్డ్ ఎలక్టర్స్'ను గుర్తించే నిబంధన 2018 నుంచే ఉంది, మార్చి 2023 మాన్యువల్ ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, న్యాయవ్యవస్థ, కళలు–క్రీడల ప్రముఖులను ముసాయిదా జాబితాలో చేర్చాలని ఈఆర్‌ఓలను ఆదేశిస్తుంది — ఇది ప్రక్రియను సులభతరం చేసే పరిపాలనా చర్యగా అధికారులు సమర్థిస్తున్నారు. మరోవైపు, ఎన్యూమరేషన్ ఫారం నింపకపోయినా పేరు చేరడం, వీఐపీ ఫారాలను ఇతరుల కంటే ముందుగా ప్రాసెస్ చేయడం వంటివి సమాన వ్యవహారం సూత్రాన్ని ప్రశ్నార్థకం చేస్తాయి; పశ్చిమ బెంగాల్ ఎస్‌ఐఆర్ సమయంలో లేని ఫీచర్ తర్వాత చేరడం, ఆండ్రాయిడ్‌లో మార్పు రికార్డు లేకపోవడం, ఈసీఐ స్పందన లేకపోవడం పారదర్శకత లోటును సూచిస్తాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: యాప్/సాఫ్ట్‌వేర్ మార్పులకు సంబంధించి ప్రజా ప్రకటన, అధికార ఆధారం (లీగల్ బేసిస్) వెల్లడించడం, వీఐపీ గుర్తింపు కేవలం సౌకర్యానికే పరిమితమని నిర్ధారించడం, క్లెయిమ్స్–ఆబ్జెక్షన్స్ ప్రక్రియలో అందరికీ ఒకే ప్రమాణాలు వర్తించేలా ఆడిట్ చేయడం.
కీలక పదాలు
- ఎస్‌ఐఆర్ (SIR)
- స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ — ఓటర్ జాబితాల ప్రత్యేక ఇంటెన్సివ్ సవరణ; 16 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతోంది.
- బీఎల్‌ఓ యాప్
- బూత్ లెవెల్ అధికారులు ఓటర్ ధ్రువీకరణ, ఫారాల ప్రాసెసింగ్ కోసం ఉపయోగించే ఈసీఐ యాప్; మార్పులు కమిషన్ ఆదేశాలతోనే జరుగుతాయి.
- మార్క్ వీఐపీ
- బీఎల్‌ఓ ఓటరు ఇంటిని సందర్శించి ఆ ఓటరును ఆస్టరిస్క్‌తో వీఐపీగా గుర్తించే యాప్ ఫీచర్; ఏఈఆర్‌ఓ, ఈఆర్‌ఓ, సీఈఓ పరిశీలిస్తారు.
- మార్క్డ్ ఎలక్టర్స్
- ఈసీఐ మార్చి 2023 మాన్యువల్ ప్రకారం ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలు, ప్రకటిత పదవుల హోల్డర్లు, న్యాయవ్యవస్థ, కళలు–క్రీడల ప్రముఖులు.
- లాజికల్ డిస్క్రెపెన్సీ నోటీసు
- ఓటర్ వివరాల్లో అసమానతలపై జారీ చేసే నోటీసు; రేఖా గుప్తా, కేజ్రీవాల్, అద్వానీ, జైశంకర్ వంటి ప్రముఖులకు అందాయి.
- ఈఆర్‌ఓ / ఏఈఆర్‌ఓ
- ఎలక్టోరల్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసర్ / అసిస్టెంట్ ఈఆర్‌ఓ — ఓటర్ జాబితా తయారీ, ముసాయిదా జాబితాలో పేర్ల చేర్పుకు బాధ్యులు.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- ఓటర్ జాబితా సవరణలో 'వీఐపీ ఓటర్ల' ప్రత్యేక గుర్తింపు పరిపాలనా సౌలభ్యమా లేక సమాన వ్యవహార సూత్రానికి భంగమా? చర్చించండి.
- ఎన్నికల ప్రక్రియలో సాంకేతిక వేదికల (బీఎల్‌ఓ యాప్, ఈఆర్‌ఓనెట్) ఉపయోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం ఎలా నిర్ధారించాలి?
- ఎస్‌ఐఆర్ నడుస్తున్న సమయంలో ప్రక్రియాపరమైన మార్పులు చేయడం ఎన్నికల సంఘం విశ్వసనీయతపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది?
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.