ఖైరతాబాద్: కాంగ్రెస్ కంచుకోట నుంచి త్రిముఖ పోటీగా మార్పు

పి జనార్దన్ రెడ్డి ప్రాబల్యంతో కాంగ్రెస్ కంచుకోటగా ఉన్న ఖైరతాబాద్ నియోజకవర్గం తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత కాంగ్రెస్, బీజేపీ, బీఆర్‌ఎస్ మధ్య త్రిముఖ పోటీగా మారింది. 2014లో బీజేపీ చింతల రామచంద్రారెడ్డి 37.3 శాతం ఓట్లతో గెలిచారు. 2018లో టీఆర్‌ఎస్ నుంచి పోటీ చేసిన దానం నాగేందర్ దాదాపు 45 శాతం ఓట్లతో, 2023లో 43.8 శాతంతో వరుసగా రెండోసారి విజయం సాధించారు. 2023లో కాంగ్రెస్ పి విజయ రెడ్డి 29.3 శాతం ఓట్లు పొంది రెండో స్థానంలో నిలిచారు. తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత ఏ విజేతా 50 శాతం ఓట్లు దాటలేదు.

Times of India — Hyderabad ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 25 సెప్టెం, 2026 1:48 AM IST

మూలం

Times of India — Hyderabad · అసలు వార్త చదవండి ↗

#khairatabad#telangana#assembly elections#congress#brs#bjp

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

BJP's Chintala Ramachandra Reddy won Khairatabad in 2014 with 37.3% of the vote, defeating Danam Nagender. — Figure appears in source; no official data source cited.
Danam Nagender won in 2018 for TRS with nearly 45%, and again in 2023 for BRS with 43.8%. — Figures appear in source; internally consistent with the runners-up shares listed.
P Janardhan Reddy won the seat four times — 1978, 1985, 1989 and 1994. — Stated in source; no source given for the historical record.
No winner since Telangana's formation has crossed a 50% vote share. — Consistent with the 2014, 2018 and 2023 figures cited in the same article.
Names of BRS, BJP and Congress aspirants for a Khairatabad bypoll are doing the rounds. — Presented as unattributed speculation in a graphic; editors should treat as unconfirmed.

Times of India — Hyderabad ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఖైరతాబాద్ కథ ఒక్క నియోజకవర్గం కథ కాదు — ఒకప్పటి వ్యక్తి ఆధారిత కాంగ్రెస్ కంచుకోట, తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత మూడు పార్టీలు ఓట్లను పంచుకునే నగర రాజకీయ నమూనాగా మారింది. మూడు ఎన్నికల్లోనూ విజేత 50 శాతం దాటకపోవడం కీలకం: ఇక్కడ గెలుపు సొంత బలంతో కాదు, ప్రత్యర్థుల ఓట్ల చీలికతో వస్తోంది. ఉపఎన్నిక జరిగితే ఇది స్వచ్ఛమైన బలపరీక్ష కాకుండా, ఎవరి ఓటు బ్యాంకు ఎక్కువగా చీలుతుందనే గణిత పరీక్షగా మారే అవకాశం ఉంది.

తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత ఏ విజేతా 50 శాతం ఓట్లు దాటకపోవడం — ఇక్కడ ఆధిపత్యం ఏ పార్టీకీ లేదని స్పష్టం చేస్తోంది.
2018, 2023లో బీఆర్‌ఎస్ 45, 43.8 శాతంతో గెలిచినా, 2023లో బీజేపీ మూడో స్థానానికి పడిపోగా కాంగ్రెస్ 29.3 శాతంతో ప్రధాన ప్రత్యర్థిగా ఎదిగింది.
దానం నాగేందర్ వేర్వేరు పార్టీల గుర్తులపై గెలిచిన చరిత్ర — ఇక్కడ పార్టీ యంత్రాంగం కంటే వ్యక్తిగత ఓటు బ్యాంకు బలంగా ఉందనే వాదనకు ఊతం.
కాంగ్రెస్ పూర్వ ఆధిపత్యం పీజేఆర్ ప్రాబల్యంతో ముడిపడి ఉండటం వల్ల, ఆ వ్యక్తిగత పట్టు తగ్గాక పార్టీ యంత్రాంగం ఆ స్థానాన్ని నిలబెట్టుకోలేకపోయింది.
ఆశావహుల జాబితా చూస్తే మూడు పార్టీలూ పోటీపడేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి — అభ్యర్థి ఎంపికే ఫలితాన్ని నిర్ణయించే అతి పెద్ద అంశం అయ్యే సూచనలు.

గమనించాల్సినవి — మూడు పార్టీలు ఎవరిని బరిలో దింపుతాయి — ముఖ్యంగా 2023లో బీఆర్‌ఎస్ నుంచి గెలిచిన దానం పేరు కాంగ్రెస్ ఆశావహుల జాబితాలో ఉండటం ఏ ఓటు బ్యాంకును ఎటు కదిలిస్తుందో గమనించాలి.

ఉపఎన్నిక ఎప్పుడు, ఎందుకు జరుగుతుందో, అధికారిక అభ్యర్థులు ఎవరో ఈ కథనం నిర్ధారించలేదు; ఆశావహుల పేర్లు ప్రచారంలో ఉన్నవి మాత్రమే.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 10 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

హైదరాబాద్‌లోని ఖైరతాబాద్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం ఒకప్పుడు కాంగ్రెస్ కంచుకోట. దివంగత సీనియర్ నేత పి జనార్దన్ రెడ్డి (పీజేఆర్) ప్రాబల్యంతో ఈ స్థానం కాంగ్రెస్‌కు పర్యాయపదంగా నిలిచింది. తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత ఇక్కడి రాజకీయం కాంగ్రెస్, బీజేపీ, బీఆర్‌ఎస్ మధ్య త్రిముఖ పోటీగా మారింది. స్టేట్‌హుడ్ తర్వాత జరిగిన మూడు ఎన్నికల్లో ఏ విజేతా 50 శాతం ఓట్ల మార్క్‌ను దాటలేదు. ప్రస్తుతం ఈ నియోజకవర్గంలో ఉపఎన్నిక నేపథ్యంలో ఆశావహుల పేర్లు చర్చలో ఉన్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

2014లో తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత జరిగిన తొలి ఎన్నికల్లో బీజేపీ చింతల రామచంద్రారెడ్డి 37.3 శాతం ఓట్లతో గెలిచి, కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి దానం నాగేందర్‌ను ఓడించారు.
2018లో కాంగ్రెస్ నుంచి అప్పటి టీఆర్‌ఎస్‌కు మారిన దానం నాగేందర్ దాదాపు 45 శాతం ఓట్లతో గెలిచారు; చింతల 24.5 శాతం, కాంగ్రెస్ దాసోజు శ్రవణ్ కుమార్ 23.7 శాతం ఓట్లు పొందారు.
2023లో దానం నాగేందర్ 43.8 శాతంతో వరుసగా రెండోసారి గెలిచారు; కాంగ్రెస్ పి విజయ రెడ్డి 29.3 శాతం, చింతల 24.8 శాతం సాధించారు.
తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత జరిగిన మూడు ఎన్నికల్లో ఏ విజేతా 50 శాతం ఓట్ల మార్క్‌ను దాటలేదు.
పీజేఆర్ ఈ స్థానం నుంచి నాలుగుసార్లు – 1978, 1985, 1989, 1994లో – గెలిచారు.
1983లో స్వతంత్ర అభ్యర్థి ఎం రామచందర్ రావు 41.6 శాతం ఓట్లతో పీజేఆర్‌ను ఓడించారు; 1985లో పీజేఆర్ 48.3 శాతంతో స్థానాన్ని తిరిగి గెలుచుకున్నారు.
1999లో టీడీపీ కె విజయ రామారావు దాదాపు 50 శాతం ఓట్లతో గెలిచారు; 2004లో పీజేఆర్ 53.4 శాతంతో విజయం సాధించారు.
2008లో పీజేఆర్ మృతి తర్వాత జరిగిన ఉపఎన్నికలో ఆయన కుమారుడు పి విష్ణువర్ధన్ రెడ్డి కాంగ్రెస్ తరఫున 67 శాతం ఓట్లతో గెలిచారు.

కాలక్రమం

1967కాంగ్రెస్ నుంచి బీవీ గురుమూర్తి ఖైరతాబాద్ స్థానాన్ని గెలుచుకున్నారు.
1972కాంగ్రెస్ నాగం కృష్ణా రావు విజయం.
1978పి జనార్దన్ రెడ్డి (పీజేఆర్) తొలి విజయం; కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యం ప్రారంభం.
1983స్వతంత్ర అభ్యర్థి ఎం రామచందర్ రావు 41.6 శాతం ఓట్లతో పీజేఆర్‌ను ఓడించారు.
1985పీజేఆర్ 48.3 శాతం ఓట్లతో స్థానాన్ని తిరిగి గెలుచుకున్నారు.
1989, 1994పీజేఆర్ మరో రెండుసార్లు గెలిచి మొత్తం నాలుగు విజయాలు నమోదు చేశారు.
1999టీడీపీ కె విజయ రామారావు దాదాపు 50 శాతం ఓట్లతో కాంగ్రెస్ పట్టును బ్రేక్ చేశారు.
2004పీజేఆర్ 53.4 శాతం ఓట్లతో నిర్ణాయక విజయం.
2008పీజేఆర్ మృతి; ఉపఎన్నికలో కుమారుడు పి విష్ణువర్ధన్ రెడ్డి 67 శాతం ఓట్లతో గెలుపు. అదే ఏడాది నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో ఖైరతాబాద్ నం. 60గా కొనసాగి, జూబ్లీహిల్స్ వేరు అయింది.
2009దానం నాగేందర్ 39.1 శాతం ఓట్లతో కాంగ్రెస్‌కు గెలుపు అందించారు – ఇదే కాంగ్రెస్ చివరి విజయం.

ఎవరికి సంబంధం

కాంగ్రెస్ — పీజేఆర్ కాలంలో కంచుకోటగా ఉన్న స్థానాన్ని 2009 తర్వాత కోల్పోయింది; 2023లో ప్రధాన పోటీదారుగా (29.3 శాతం) తిరిగి నిలిచింది.
బీఆర్‌ఎస్ (గత టీఆర్‌ఎస్) — 2018, 2023 రెండు ఎన్నికల్లో గెలిచి స్థానాన్ని నిలబెట్టుకుంది; ఉపఎన్నికలో దానిని కాపాడుకోవాల్సిన సవాలు.
బీజేపీ — 2014లో తొలి బ్రేక్‌థ్రూ సాధించినా 2023లో మూడో స్థానానికి పడిపోయింది.
దానం నాగేందర్ — వేర్వేరు పార్టీల గుర్తులపై గెలిచిన నేత; కాంగ్రెస్ ఆశావహుల జాబితాలో పేరు ఉంది.
చింతల రామచంద్రారెడ్డి — తెలంగాణ కాలమంతా బీజేపీ ప్రధాన పోటీదారు; ఉపఎన్నిక ఆశావహుల్లో ఒకరు.
ఖైరతాబాద్ ఓటర్లు — ఒక పార్టీ ఆధిపత్యం నుంచి నిజమైన త్రిముఖ పోటీకి మారిన నియోజకవర్గంలో నిర్ణాయక పాత్ర.

ఎందుకు ముఖ్యం

ఖైరతాబాద్ మార్పు హైదరాబాద్ నగర ఎన్నికల రాజకీయాల మారుతున్న స్వరూపాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది – ఒక్క పార్టీ ఆధిపత్యం స్థానంలో త్రిముఖ పోటీ వచ్చింది. తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత ఏ విజేతా 50 శాతం ఓట్లు దాటలేకపోవడం ఓట్ల చీలిక, పోటీ తీవ్రతను సూచిస్తుంది. రానున్న ఉపఎన్నికలో మూడు పార్టీలకూ ఇది పట్టు నిరూపించుకునే పరీక్ష.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఖైరతాబాద్ – 2008 నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నం. 60గా కొనసాగింది; జూబ్లీహిల్స్ వేరుగా ఏర్పడింది.
పీజేఆర్ (పి జనార్దన్ రెడ్డి) ఖైరతాబాద్ నుంచి నాలుగుసార్లు గెలుపు: 1978, 1985, 1989, 1994.
2008 ఉపఎన్నికలో పి విష్ణువర్ధన్ రెడ్డి 67 శాతం ఓట్లు – నియోజకవర్గంలో అత్యధిక ఓట్ల శాతం.
2014: బీజేపీ చింతల రామచంద్రారెడ్డి 37.3%; 2018: దానం (టీఆర్‌ఎస్) ~45%; 2023: దానం (బీఆర్‌ఎస్) 43.8%.
1999లో టీడీపీ కె విజయ రామారావు దాదాపు 50 శాతం ఓట్లతో గెలుపు; 2004లో పీజేఆర్ 53.4 శాతం.
2009 (దానం, 39.1%) కాంగ్రెస్‌కు ఖైరతాబాద్‌లో చివరి విజయం.

మెయిన్స్ కోణం

ఖైరతాబాద్ నియోజకవర్గ ఎన్నికల చరిత్ర నగర ఓటరు ప్రవర్తనలో వచ్చిన నిర్మాణాత్మక మార్పును చూపుతుంది. 1967 నుంచి 2009 వరకు – మధ్యలో 1983 స్వతంత్ర విజయం, 1999 టీడీపీ విజయం మినహా – కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యం కొనసాగింది; పీజేఆర్ వ్యక్తిగత ప్రాబల్యం, కుటుంబ వారసత్వం (2008 ఉపఎన్నికలో 67 శాతం) ఆ ఆధిపత్యానికి ఆధారం. తెలంగాణ ఏర్పాటుతో పార్టీ ఆధారిత ఓటు బ్యాంకు చెదిరి, 2014లో బీజేపీ, 2018–2023లో టీఆర్‌ఎస్/బీఆర్‌ఎస్ గెలుపొందాయి; అయితే ఏ విజేతా 50 శాతం మార్క్ దాటలేదు, అంటే మెజారిటీ ఓటర్లు విజేతకు వ్యతిరేకంగానే ఓటు వేశారు. నేతల పార్టీ మార్పులు (దానం నాగేందర్ కాంగ్రెస్ నుంచి టీఆర్‌ఎస్‌కు, తర్వాత కాంగ్రెస్ ఆశావహుల జాబితాలో పేరు; దాసోజు శ్రవణ్ కాంగ్రెస్ నుంచి బీఆర్‌ఎస్ ఆశావహుల్లో) పార్టీ కంటే వ్యక్తిగత ప్రాబల్యమే ఇక్కడ కీలకమని సూచిస్తాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా – వ్యక్తి కేంద్రిత రాజకీయాల నుంచి సమస్యల ఆధారిత పోటీకి మారడం, నగర ఓటర్ల భాగస్వామ్యం పెంచడం అవసరం. (మూలంలో లేని విధాన ప్రతిపాదనలు పేర్కొనలేదు.)

కీలక పదాలు

పీజేఆర్ (పి జనార్దన్ రెడ్డి): ఖైరతాబాద్ నుంచి నాలుగుసార్లు గెలిచిన సీనియర్ కాంగ్రెస్ నేత; 2008లో మరణించారు.
నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్) 2008: ఈ ప్రక్రియలో ఖైరతాబాద్ నం. 60 స్థానంగా కొనసాగి, జూబ్లీహిల్స్ ప్రత్యేక అసెంబ్లీ సెగ్మెంట్‌గా ఏర్పడింది.
టీఆర్‌ఎస్ / బీఆర్‌ఎస్: 2018లో టీఆర్‌ఎస్‌గా ఈ స్థానాన్ని గెలిచి, 2023లో బీఆర్‌ఎస్ పేరుతో నిలబెట్టుకున్న పార్టీ.
ఓట్ల శాతం (వోట్ షేర్): మొత్తం పోలైన ఓట్లలో ఒక అభ్యర్థికి దక్కిన శాతం; తెలంగాణ తర్వాత ఇక్కడ విజేతలెవరూ 50 శాతం దాటలేదు.
త్రిముఖ పోటీ: కాంగ్రెస్, బీజేపీ, బీఆర్‌ఎస్ – మూడు పార్టీల మధ్య సమానంగా విభజితమైన పోటీ పరిస్థితి.
ఉపఎన్నిక (బైపోల్): ఖాళీ అయిన స్థానానికి జరిగే ఎన్నిక; 2008లో పీజేఆర్ మృతి తర్వాత జరిగినది ఒక ఉదాహరణ.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత ఖైరతాబాద్ నియోజకవర్గంలో ఏ విజేతా 50 శాతం ఓట్లు దాటలేకపోవడం నగర ఎన్నికల రాజకీయాల గురించి ఏమి చెబుతుంది? చర్చించండి.
వ్యక్తిగత ప్రాబల్యం, పార్టీ మార్పులు నియోజకవర్గ ఫలితాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి? ఖైరతాబాద్ ఉదాహరణతో విశ్లేషించండి.
2008 నియోజకవర్గాల పునర్విభజన నగర నియోజకవర్గాల స్వరూపాన్ని ఎలా మార్చింది? ఖైరతాబాద్–జూబ్లీహిల్స్ ఉదాహరణతో వివరించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఎన్‌ఐఏ ఉగ్రవాద కేసులోని ఏడుగురు విదేశీయులకు నెల రోజుల విదేశీ ప్రయాణ అనుమతి →

← అన్ని వార్తలు