ఫోటో: ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్తలు — Andhra Pradesh

తీవ్ర కరవు హాట్‌స్పాట్‌గా ఆంధ్రప్రదేశ్: 52 ఏళ్ల అధ్యయనం

ఆంధ్రప్రదేశ్ దేశంలోనే తీవ్ర కరవు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో ఒకటిగా మారుతోందని ఐఎండీ, ఎన్‌సీఎంఆర్‌డబ్ల్యూఎఫ్, ఆస్ట్రియా విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు సంయుక్తంగా చేసిన 52 ఏళ్ల (1971-2022) అధ్యయనం హెచ్చరించింది. ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లైమటాలజీలో ప్రచురితమైన నివేదిక ప్రకారం, 1990కి ముందు దక్షిణాదిలో 10 శాతం విస్తీర్ణంలో ఉన్న క్షామ పరిస్థితులు 2000 తర్వాత 40 శాతానికి విస్తరించాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, ఒడిశాలతో కూడిన తూర్పు తీరం కరవు హాట్‌స్పాట్‌గా మారిందని పరిశోధకుడు తోట మోహన్ తెలిపారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్తలు — Andhra Pradesh ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 20 సెప్టెం, 2026 5:13 AM IST

మూలం

ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్తలు — Andhra Pradesh · అసలు వార్త చదవండి ↗

#drought#climate change#andhra pradesh#imd#water scarcity#research study

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

A 52-year (1971-2022) study by IMD, NCMRWF and Austrian university researchers found Andhra Pradesh turning into a severe drought hotspot. — Attributed in source to the named institutions; study said to be published in the International Journal of Climatology.
Drought conditions covered only 10% of south India before 1990 and expanded to 40% after 2000. — Figures appear in the source, cited to the report; no page or data table reference given.
Drought severity area rose from 20% in the 1980s to 30% by 2011-2021. — Figure appears in the source as a report finding; internally consistent with the expansion claim.
Lead researcher Thota Mohan said drought is the fastest-spreading climate extreme; former Earth Sciences Ministry secretary M. Rajeevan said Andhra Pradesh has faced severe drought in recent years. — Directly attributed to named individuals; quotes paraphrased in source.
Urbanisation, emissions and the urban heat index are eliminating night-time cooling, affecting crops and health. — Presented as a report finding; no supporting figures given in the source.

ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్తలు — Andhra Pradesh ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఇది వాతావరణ శాస్త్ర నివేదిక అయినా, దాని రాజకీయ పరిణామాలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చాలా లోతుగా ఉంటాయి. కరవు అంటే నీరు, పంటలు, రైతు రుణాలు, ఉపాధి, వలసలు — ఇవన్నీ రాష్ట్ర ఎన్నికల రాజకీయాలను నిర్ణయించే అంశాలే. 1971-2022 మధ్య దీర్ఘకాలిక ధోరణిని ఈ అధ్యయనం చూపుతున్నందున, ఏ ఒక్క ప్రభుత్వాన్నో బాధ్యులు చేయడం కష్టం; అయితే అధికార పక్షం, ప్రతిపక్షం రెండూ దీన్ని తమకు అనుకూలంగా వాడుకోజూసే అవకాశం ఉంది. నీటి ప్రాజెక్టులు, జలవివాదాలు, సాగునీటి హామీలు మళ్లీ రాజకీయ చర్చ కేంద్రంలోకి వచ్చే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, ఒడిశాలతో కూడిన తూర్పు తీరం 'కరవు హాట్‌స్పాట్' అని పేర్కొనడం — దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఉమ్మడి డిమాండ్లకు, కేంద్ర సహాయం కోరే వాదనకు శాస్త్రీయ ఆధారం ఇచ్చే అవకాశం ఉంది.
దశాబ్దాల ధోరణిని చూపే అధ్యయనం కావడం వల్ల 'ఇది మా హయాంలో మొదలైన సమస్య కాదు' అని ప్రతి పక్షం చెప్పుకునే వీలుంది — అంటే జవాబుదారీతనం చెదిరిపోయే ప్రమాదం.
ప్రతిపక్షాలకు ఇది సాగునీటి ప్రాజెక్టుల ఆలస్యం, నీటి నిర్వహణ వైఫల్యంపై ప్రశ్నించే ఆయుధం అవుతుంది; ప్రభుత్వానికి కేంద్రం నుంచి నిధులు, ప్యాకేజీలు అడిగే వాదన అవుతుంది.
పట్టణీకరణ, ఉద్గారాలు, రాత్రి ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల ప్రస్తావన రాజధాని-నగరాభివృద్ధి నమూనాపై విమర్శలకు దారితీయవచ్చు — హరిత ప్రణాళికలు రాజకీయ వాగ్దానాల జాబితాలోకి చేరవచ్చు.
కరవు ప్రభావిత మండలాల ప్రకటన, పరిహారం, ఉపాధి హామీ పనుల కేటాయింపు వంటివి స్థానికంగా ఓటర్లను నేరుగా తాకే అంశాలు కావడంతో ఇవి రాజకీయంగా సున్నితంగా మారతాయి.

గమనించాల్సినవి — రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్షాలు ఈ నివేదికను అధికారికంగా ప్రస్తావిస్తాయా, కేంద్రం నుంచి ప్రత్యేక కరవు నిధులు లేదా దీర్ఘకాలిక జల విధానం కోరుతూ డిమాండ్లు ముందుకు వస్తాయా అన్నది గమనించాలి.

ఈ కథనం ఒక శాస్త్రీయ అధ్యయన ఫలితాలను మాత్రమే తెలియజేస్తుంది; ఏదైనా ప్రభుత్వ విధాన వైఫల్యాన్ని, రాజకీయ స్పందనలను లేదా ఎన్నికల ప్రభావాన్ని ఇది నిర్ధారించలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 5 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ), నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ మీడియం రేంజ్ వెదర్ ఫోర్‌క్యాస్టింగ్ (ఎన్‌సీఎంఆర్‌డబ్ల్యూఎఫ్), ఆస్ట్రియా విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు సంయుక్తంగా 1971-2022 మధ్య 52 ఏళ్ల కాలానికి భారత ఉపఖండంలోని వాతావరణ తీవ్రతలను విశ్లేషించారు. 'భారత ఉపఖండంలో వాతావరణ తీవ్రతల పరిణామ క్రమం' పేరిట రూపొందిన ఈ నివేదిక 'ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లైమటాలజీ'లో ప్రచురితమైంది. దక్షిణ భారతంలో, ప్రత్యేకించి ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, ఒడిశాతో కూడిన తూర్పు తీర ప్రాంతంలో కరవు విస్తీర్ణం, తీవ్రత వేగంగా పెరుగుతున్నాయని అధ్యయనం హెచ్చరించింది. వర్షపాత లోటు, పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, నేలలో తేమ ఆవిరైపోవడం కలిసి దీర్ఘకాలిక నీటి ఎద్దడి ముప్పును సృష్టిస్తున్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

ఐఎండీ, ఎన్‌సీఎంఆర్‌డబ్ల్యూఎఫ్, ఆస్ట్రియా విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకుల సంయుక్త అధ్యయనం 1971-2022 మధ్య 52 ఏళ్ల కాలాన్ని పరిశీలించింది.
1990కి ముందు దక్షిణాదిలో కేవలం 10 శాతం విస్తీర్ణంలోనే క్షామ పరిస్థితులు ఉండేవి; 2000 తర్వాత అది 40 శాతానికి విస్తరించింది.
1980లతో పోలిస్తే 2011-2021 నాటికి కరవు తీవ్రత విస్తీర్ణం 20% నుంచి 30 శాతానికి పెరిగింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, ఒడిశాతో కూడిన తూర్పు తీర ప్రాంతం అత్యంత తీవ్రమైన 'కరవు హాట్‌స్పాట్‌'గా రూపాంతరం చెందింది.
నివేదిక 'భారత ఉపఖండంలో వాతావరణ తీవ్రతల పరిణామ క్రమం' పేరిట 'ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లైమటాలజీ'లో ప్రచురితమైంది.
వాతావరణ మార్పుల తీవ్రతల్లో కరవు అత్యంత వేగంగా విస్తరిస్తూ ప్రభావం చూపుతోందని ప్రధాన పరిశోధకుడు తోట మోహన్ పేర్కొన్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ గత కొన్నేళ్లుగా తీవ్ర క్షామ పరిస్థితులను చవిచూస్తోందని కేంద్ర భూవిజ్ఞాన మంత్రిత్వశాఖ మాజీ కార్యదర్శి ఎం.రాజీవన్ తెలిపారు.
పట్టణీకరణ, పెరుగుతున్న ఉద్గారాలు, 'అర్బన్ హీట్ ఇండెక్స్' ప్రభావంతో రాత్రివేళ చల్లదనం లోపిస్తోంది; బంగాళాఖాతం తేమతో ఉక్కపోత తీవ్రమవుతోంది.

కాలక్రమం

1990కి ముందుదక్షిణ భారతంలో సుమారు 10 శాతం విస్తీర్ణంలో మాత్రమే క్షామ పరిస్థితులు నమోదయ్యేవి.
1980లుకరవు తీవ్రత విస్తీర్ణం సుమారు 20 శాతంగా ఉండేది.
2000 తర్వాతదక్షిణాదిలో క్షామ ప్రభావిత విస్తీర్ణం 40 శాతానికి విస్తరించింది.
2011-2021కరవు తీవ్రత విస్తీర్ణం 30 శాతానికి పెరిగింది.
1971-2022 అధ్యయన కాలం అనంతరంనివేదిక 'ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లైమటాలజీ'లో ప్రచురణ; ఆంధ్రప్రదేశ్ కరవు హాట్‌స్పాట్‌గా హెచ్చరిక.

ఎవరికి సంబంధం

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు, రైతులు — వర్షాభావం, నేలలో తేమ కొరత, రాత్రి ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలతో పంటల ఎదుగుదల దెబ్బతినడం, ఆరోగ్య సమస్యలు.
భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ) — వాతావరణ తీవ్రతల పర్యవేక్షణ, అధ్యయనంలో భాగస్వామ్యం, ముందస్తు హెచ్చరికల బాధ్యత.
ఎన్‌సీఎంఆర్‌డబ్ల్యూఎఫ్ మరియు ఆస్ట్రియా విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు — 52 ఏళ్ల డేటా విశ్లేషణ ద్వారా కరవు హాట్‌స్పాట్‌లను గుర్తించడం.
రాష్ట్ర, కేంద్ర ప్రభుత్వాలు — సమగ్ర నీటి నిర్వహణ, వర్షపు నీటి సంరక్షణ, హరిత ప్రణాళికలు, తాగునీటి ముందస్తు ప్రణాళికల అమలు.
తమిళనాడు, ఒడిశా (తూర్పు తీర రాష్ట్రాలు) — కరవు హాట్‌స్పాట్‌లో భాగంగా ఉండటంతో నీటి ఎద్దడి, వ్యవసాయ నష్టాల ముప్పు.
పట్టణ నివాసితులు — అర్బన్ హీట్ ఇండెక్స్, ఉద్గారాల వల్ల రాత్రి చల్లదనం లోపించడం, ఉక్కపోత, ఆరోగ్య ప్రభావాలు.

ఎందుకు ముఖ్యం

దక్షిణ భారతంలో కరవు ప్రభావిత విస్తీర్ణం 10 శాతం నుంచి 40 శాతానికి పెరగడం అంటే వ్యవసాయం, తాగునీరు, జీవనోపాధులపై నిర్మాణాత్మక ముప్పు ఏర్పడుతోందని అర్థం. ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి తూర్పు తీర రాష్ట్రాలు కరవు హాట్‌స్పాట్‌గా మారితే నీటి నిర్వహణ, పంటల ఎంపిక, పట్టణ ప్రణాళిక అన్నీ తిరిగి రూపొందించాల్సి ఉంటుంది. 52 ఏళ్ల శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఇది తాత్కాలిక వాతావరణ మార్పు కాదని, దీర్ఘకాలిక ధోరణి అని సూచిస్తున్నాయి.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

అధ్యయనంలో భాగస్వాములు: ఐఎండీ, ఎన్‌సీఎంఆర్‌డబ్ల్యూఎఫ్ (నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ మీడియం రేంజ్ వెదర్ ఫోర్‌క్యాస్టింగ్), ఆస్ట్రియా విశ్వవిద్యాలయం.
అధ్యయన కాలం 1971-2022 (52 ఏళ్లు); ప్రచురణ: ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లైమటాలజీ.
దక్షిణాది క్షామ విస్తీర్ణం: 1990కి ముందు 10%, 2000 తర్వాత 40%.
కరవు తీవ్రత విస్తీర్ణం 1980ల 20% నుంచి 2011-2021లో 30%కి పెరుగుదల.
కరవు హాట్‌స్పాట్: ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, ఒడిశాతో కూడిన తూర్పు తీర ప్రాంతం.
ప్రధాన పరిశోధకుడు తోట మోహన్; కేంద్ర భూవిజ్ఞాన మంత్రిత్వశాఖ మాజీ కార్యదర్శి ఎం.రాజీవన్ వ్యాఖ్యలు.

మెయిన్స్ కోణం

ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా తూర్పు తీర ప్రాంతం కరవు హాట్‌స్పాట్‌గా మారడం వెనుక అధ్యయనం పేర్కొన్న కారణాలు బహుముఖంగా ఉన్నాయి: సాధారణ వర్షపాతంలో భారీ లోటు, అధిక వేడి వల్ల నేలలో తేమ వేగంగా ఆవిరైపోవడం, బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడే అల్పపీడనాలు, వాయుగుండాలు లోతట్టు ప్రాంతాలకు విస్తరించడం తగ్గిపోవడం. దీనికి తోడు వేగవంతమైన పట్టణీకరణ, పెరుగుతున్న ఉద్గారాలు, 'అర్బన్ హీట్ ఇండెక్స్' ప్రభావంతో రాత్రివేళ చల్లదనం కనుమరుగవుతూ, బంగాళాఖాతం తేమతో కలిసి తీవ్ర ఉక్కపోత ఏర్పడుతోంది. పరిణామాలు స్పష్టం - రాత్రి ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల పంటల ఎదుగుదలను దెబ్బతీస్తోంది, ప్రజలు ఆరోగ్య సమస్యల బారిన పడుతున్నారు, దీర్ఘకాలిక నీటి ఎద్దడి ముప్పు ముంచుకొస్తోంది. నిపుణులు సూచించిన కార్యాచరణలో సమగ్ర నీటి నిర్వహణ విధానాల అమలు, వర్షపు నీటిని ఒడిసిపట్టే పనులకు అత్యధిక ప్రాధాన్యం, పట్టణాల్లో ఉష్ణ ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు విస్తృత హరిత ప్రణాళికలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తాగునీటి ఎద్దడి నివారణకు ముందస్తు ప్రణాళికలు ప్రధానమైనవి. 52 ఏళ్ల డేటా ఆధారంగా వచ్చిన ఈ హెచ్చరికను వాతావరణ అనుకూలత (అడాప్టేషన్) విధానాల్లో సంస్థాగతంగా చేర్చడం అత్యవసరం.

కీలక పదాలు

ఐఎండీ (IMD): భారత వాతావరణ శాఖ; ఈ 52 ఏళ్ల అధ్యయనంలో భాగస్వామి సంస్థ.
ఎన్‌సీఎంఆర్‌డబ్ల్యూఎఫ్ (NCMRWF): నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ మీడియం రేంజ్ వెదర్ ఫోర్‌క్యాస్టింగ్; అధ్యయనంలో పాల్గొన్న సంస్థ.
కరవు హాట్‌స్పాట్: కరవు తీవ్రత, విస్తీర్ణం అత్యధికంగా కేంద్రీకృతమైన ప్రాంతం; ఇక్కడ ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, ఒడిశా తూర్పు తీరం.
అర్బన్ హీట్ ఇండెక్స్: పట్టణీకరణ, ఉద్గారాల వల్ల నగరాల్లో వేడి పెరిగి రాత్రివేళ చల్లదనం లోపించే ప్రభావం.
ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లైమటాలజీ: 'భారత ఉపఖండంలో వాతావరణ తీవ్రతల పరిణామ క్రమం' నివేదిక ప్రచురితమైన అంతర్జాతీయ పరిశోధనా పత్రిక.
నేలలో తేమ ఆవిరైపోవడం: అధిక ఉష్ణోగ్రతల వల్ల మట్టిలోని తేమ వేగంగా కోల్పోయి కరవు తీవ్రతను పెంచే ప్రక్రియ.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1971-2022 అధ్యయనం వెల్లడించిన ఆధారాల ప్రకారం దక్షిణ భారతంలో కరవు విస్తరణ ధోరణులను వివరించండి. ఆంధ్రప్రదేశ్ 'కరవు హాట్‌స్పాట్'గా మారడానికి దోహదపడిన కారణాలను చర్చించండి.
రాత్రి ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల, అర్బన్ హీట్ ఇండెక్స్ ప్రభావాలు వ్యవసాయం, ప్రజారోగ్యంపై ఎలా పడుతున్నాయి? నివారణ చర్యలను సూచించండి.
బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడే అల్పపీడనాలు, వాయుగుండాల లోతట్టు విస్తరణ తగ్గడం తూర్పు తీర వర్షపాతంపై చూపే ప్రభావాన్ని విశ్లేషించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఆస్ట్రేలియా చరిత్రలో అతిపెద్ద వలస కోతలు: ఆంగస్ టేలర్ →

← అన్ని వార్తలు