నిఠారీ కేసులో నిర్దోషిగా విడుదలైన సురేంద్ర కోలి మృతి
నిఠారీ 'హౌస్ ఆఫ్ హారర్స్' కేసులో ప్రధాన నిందితుడిగా ఉన్న సురేంద్ర కోలి హరిద్వార్‌లోని తన టీ దుకాణంలో మృతి చెందినట్టు గుర్తించారు. ఉరి వేసుకున్నట్టు ప్రాథమిక సమాచారం. 2005-06 మధ్య నోయిడాలోని నిఠారీ గ్రామం నుంచి 19 మంది మహిళలు, పిల్లలు అదృశ్యమైన కేసులో కోలికి కింది కోర్టులు 13 సార్లు మరణశిక్ష విధించాయి. 2023 అక్టోబర్‌లో అల్లహాబాద్ హైకోర్టు 12 కేసుల్లో, 2025 నవంబర్‌లో సుప్రీంకోర్టు చివరి కేసులో ఆయనను నిర్దోషిగా ప్రకటించి, దర్యాప్తు లోపభూయిష్టమని తప్పుపట్టాయి.
మూలం
News18 — India · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- Surendra Koli was found dead at his tea shop in Haridwar, having hanged himself. — Reported in source, partly flagged as 'initial information'; no police official named.
- Koli was sentenced to death 13 times by special CBI courts between 2009 and 2022. — Figure appears in source, attributed to case record; not independently verified here.
- The Allahabad High Court acquitted Koli in 12 cases in October 2023, citing a 'botched-up' investigation. — Attributed to the High Court with quoted wording in the source.
- The Supreme Court cleared Koli in the final case in November 2025, ruling his confession was extracted under illegal police torture. — Attributed to the Supreme Court in the source; date sits oddly against the September 2026 timeline entry.
- At least 19 women and children vanished from Nithari village between 2005 and 2006 and 19 skeletal remains were unearthed. — Figures appear consistently in source narrative; source also cites 16 to 19 CBI cases.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 9 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
2005-06 మధ్య ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని నోయిడా సెక్టార్ 31లోని డి-5 బంగ్లా పరిసరాల్లో, పక్కనే ఉన్న నిఠారీ మురికివాడ నుంచి కనీసం 19 మంది మహిళలు, పిల్లలు అదృశ్యమయ్యారు. డిసెంబర్ 2006లో బంగ్లా వెనుక డ్రెయిన్‌లో మానవ అవశేషాలు బయటపడటంతో ఈ 'హౌస్ ఆఫ్ హారర్స్' కేసు దేశాన్ని కుదిపేసింది; బంగ్లా యజమాని వ్యాపారి మొహిందర్ సింగ్ పంధేర్, ఆయన ఇంటి పనివాడు సురేంద్ర కోలిని అరెస్టు చేశారు. కింది కోర్టులు కోలికి 13 సార్లు మరణశిక్ష విధించినా, లోపభూయిష్ట దర్యాప్తు, చిత్రహింసల ద్వారా రాబట్టిన ఒప్పుకోలు కారణంగా అల్లహాబాద్ హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టు ఆయనను నిర్దోషిగా ప్రకటించాయి. దాదాపు 20 ఏళ్ల జైలు జీవితం తర్వాత విడుదలైన కోలి హరిద్వార్‌లోని తన టీ దుకాణంలో ఉరి వేసుకుని మృతి చెందినట్టు గుర్తించారు.
ముఖ్యాంశాలు
- 2005-06 మధ్య నిఠారీ మురికివాడ నుంచి కనీసం 19 మంది మహిళలు, పిల్లలు అదృశ్యమయ్యారు; తల్లిదండ్రుల ఫిర్యాదులను నోయిడా పోలీసులు పెద్దగా పట్టించుకోలేదు.
- డిసెంబర్ 2006లో డి-5 బంగ్లా వెనుక డ్రెయిన్‌లో కుళ్లిన మానవ చేయి కనిపించడంతో కేసు వెలుగులోకి వచ్చింది; తవ్వకాల్లో 19 అస్థిపంజరాల అవశేషాలు లభించాయి.
- 2009 నుంచి 2022 మధ్య ప్రత్యేక సీబీఐ ట్రయల్ కోర్టులు కోలికి 13 సార్లు మరణశిక్ష విధించాయి.
- 60 రోజుల అక్రమ పోలీసు కస్టడీలో, న్యాయ సహాయం లేకుండా చిత్రహింసల ద్వారా తన ఒప్పుకోలును రాబట్టారని కోలి తర్వాత దానిని ఉపసంహరించుకున్నారు.
- అక్టోబర్ 2023లో అల్లహాబాద్ హైకోర్టు 12 కేసుల్లో కోలి, పంధేర్ ఇద్దరినీ నిర్దోషులుగా ప్రకటించి, 'బోచ్డ్-అప్' దర్యాప్తు అని మందలించింది.
- 'ఒక పేద పనివాడిని రాక్షసుడిగా చిత్రీకరించి ఇరికించే సులభ మార్గాన్ని' అధికారులు ఎంచుకున్నారని, సంఘటిత అవయవ వ్యాపార ముడిని పరిశీలించలేదని హైకోర్టు పేర్కొంది.
- నవంబర్ 2025లో సుప్రీంకోర్టు కోలి క్యూరేటివ్ పిటిషన్‌ను అనుమతించి, శిక్షలు 'ఊహాగానాలపై' ఆధారపడ్డాయని పేర్కొంటూ చివరి కేసులో నిర్దోషిగా ప్రకటించి తక్షణ విడుదలకు ఆదేశించింది.
- సెప్టెంబర్ 2026లో హరిద్వార్‌లో చిన్న టీ దుకాణం పెట్టుకున్న కోలి, విడుదలైన సుమారు పది నెలల్లోనే దుకాణంలో ఉరి వేసుకుని మృతి చెందారు.
కాలక్రమం
- 2005-2006నిఠారీ మురికివాడ నుంచి డజన్ల కొద్దీ పిల్లలు, యువతులు అదృశ్యం; మిస్సింగ్ ఫిర్యాదులు నమోదు చేయడానికి స్థానిక పోలీసులు నిరాకరణ.
- డిసెంబర్ 2006డ్రెయిన్‌లో మానవ అవశేషాలు లభ్యం; తవ్వకాల్లో 19 అస్థిపంజరాలు; మొహిందర్ సింగ్ పంధేర్, సురేంద్ర కోలి అరెస్టు.
- జనవరి 2007ప్రజాగ్రహం, నిర్లక్ష్య పోలీసు అధికారుల సస్పెన్షన్ మధ్య సీబీఐ దర్యాప్తు స్వీకరణ; 16 నుంచి 19 వేర్వేరు కేసుల నమోదు.
- 2009ప్రత్యేక సీబీఐ కోర్టు కోలి, పంధేర్ ఇద్దరికీ మొదటి మరణశిక్షలు విధించింది.
- సెప్టెంబర్ 2014 - జనవరి 2015మరణ వారెంట్ అమలులో తీవ్ర జాప్యం కారణంగా సుప్రీంకోర్టు కోలి ఒక మరణశిక్షను జీవిత ఖైదుగా మార్చింది.
- డిసెంబర్ 2017పింకీ సర్కార్ హత్య కేసులో ప్రత్యేక సీబీఐ కోర్టు పంధేర్, కోలి ఇద్దరికీ మళ్లీ మరణశిక్ష విధించింది.
- అక్టోబర్ 2023అల్లహాబాద్ హైకోర్టు 12 కేసుల్లో ఇద్దరినీ నిర్దోషులుగా ప్రకటించింది; పంధేర్ జైలు నుంచి విడుదల.
- నవంబర్ 2025సుప్రీంకోర్టు చివరి శిక్షను రద్దు చేసి కోలిని పూర్తిగా నిర్దోషిగా ప్రకటించింది; దాదాపు 20 ఏళ్ల తర్వాత విడుదల.
- సెప్టెంబర్ 2026హరిద్వార్‌లో టీ దుకాణం నడుపుతున్న కోలి, విడుదలైన సుమారు పది నెలలకు దుకాణంలో ఉరి వేసుకుని మృతి.
ఎవరికి సంబంధం
- సురేంద్ర కోలి — ఇంటి పనివాడు; ప్రధాన నిందితుడిగా చిత్రీకరణ, 13 మరణశిక్షలు, దాదాపు 20 ఏళ్ల జైలు; నిర్దోషిగా విడుదలైన పది నెలల్లో ఆత్మహత్య.
- మొహిందర్ (మొనిందర్) సింగ్ పంధేర్ — డి-5 బంగ్లా యజమాని, వ్యాపారి; మరణశిక్ష విధించబడి, అక్టోబర్ 2023లో హైకోర్టు నిర్దోషిగా ప్రకటించి విడుదల.
- బాధితుల కుటుంబాలు (నిఠారీ మురికివాడ) — 19 మంది మహిళలు, పిల్లలను కోల్పోయాయి; రెండు దశాబ్దాల తర్వాత నిజమైన దోషులెవరో తేలకుండా న్యాయం అపరిష్కృతం.
- నోయిడా పోలీసులు / సీబీఐ — అదృశ్యాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం, చిత్రహింసల ఒప్పుకోలు, లోపభూయిష్ట దర్యాప్తుపై కోర్టుల తీవ్ర విమర్శ; అధికారుల సస్పెన్షన్.
- అల్లహాబాద్ హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టు — సాక్ష్యాధారాల విశ్వసనీయత, ఊహాగానాల ఆధారంగా మరణశిక్షలను రద్దు చేసి క్రిమినల్ న్యాయ వ్యవస్థ లోపాలను ఎత్తిచూపడం.
ఎందుకు ముఖ్యం
నిఠారీ కేసు భారత క్రిమినల్ న్యాయ వ్యవస్థలో నిర్లక్ష్యం, తరగతి పక్షపాతం, చిత్రహింసల ద్వారా ఒప్పుకోలు, మరణశిక్ష విధింపులోని ప్రమాదాలను ఒకేసారి బయటపెట్టిన ఉదాహరణ. 13 సార్లు మరణశిక్ష పడిన వ్యక్తి చివరకు నిర్దోషిగా తేలడం - అది కూడా దాదాపు 20 ఏళ్ల జైలు జీవితం తర్వాత - దర్యాప్తు నాణ్యత, న్యాయ ప్రక్రియ జాప్యంపై మౌలిక ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుంది. అదే సమయంలో 19 మంది బాధితుల కుటుంబాలకు న్యాయం ఇంకా అందకుండా మిగిలిపోయింది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- నిఠారీ 'హౌస్ ఆఫ్ హారర్స్' కేసు స్థలం: ఉత్తరప్రదేశ్, నోయిడా సెక్టార్ 31లోని డి-5 బంగ్లా.
- ప్రధాన నిందితులు: సురేంద్ర కోలి (ఇంటి పనివాడు), మొహిందర్ సింగ్ పంధేర్ (బంగ్లా యజమాని).
- జనవరి 2007లో సీబీఐ దర్యాప్తు స్వీకరించి 16 నుంచి 19 వేర్వేరు కేసులు నమోదు చేసింది.
- అక్టోబర్ 2023: అల్లహాబాద్ హైకోర్టు 12 కేసుల్లో నిర్దోషులుగా ప్రకటన; నవంబర్ 2025: సుప్రీంకోర్టు క్యూరేటివ్ పిటిషన్ అనుమతించి చివరి కేసులో విముక్తి.
- కోలి మరణశిక్షను జీవిత ఖైదుగా మార్చిన కేసు: రింపా హల్దార్ కేసు; క్షమాభిక్ష పిటిషన్ ప్రాసెసింగ్‌లో జాప్యం కారణం.
- కోలికి 2009-2022 మధ్య ప్రత్యేక సీబీఐ కోర్టులు 13 సార్లు మరణశిక్ష విధించాయి.
మెయిన్స్ కోణం
నిఠారీ కేసు భారత క్రిమినల్ న్యాయ వ్యవస్థలో వ్యవస్థాగత వైఫల్యాలకు ఒక కేస్ స్టడీ. మొదటి దశలోనే పేద తల్లిదండ్రుల మిస్సింగ్ ఫిర్యాదులను స్థానిక పోలీసులు నమోదు చేయకపోవడం - 'పిల్లలు పారిపోయారు' అని కొట్టిపారేయడం - తరగతి పక్షపాతాన్ని సూచిస్తుంది. ఆ తర్వాత 60 రోజుల అక్రమ నిర్బంధం, న్యాయ సహాయం లేకుండా చిత్రహింసల ద్వారా వీడియో ఒప్పుకోలు రాబట్టడం, ప్రత్యామ్నాయ దర్యాప్తు కోణాలను - స్థానిక క్లినిక్‌లతో ముడిపడిన అవయవ వ్యాపార ముడిని - విస్మరించడం జరిగింది. 'పేద పనివాడిని రాక్షసుడిగా చిత్రీకరించి ఇరికించే సులభ మార్గం' ఎంచుకున్నారని హైకోర్టు, శిక్షలు 'ఊహాగానాల'పై ఆధారపడ్డాయని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొన్నాయి. 13 సార్లు మరణశిక్ష పడిన వ్యక్తి చివరకు నిర్దోషి అని తేలడం మరణశిక్ష విధింపులో తిరిగి సరిదిద్దలేని తప్పిదాల ప్రమాదాన్ని, జాప్యంతో కూడిన అప్పీలు ప్రక్రియను ఎత్తిచూపుతుంది. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: మిస్సింగ్ కేసుల తప్పనిసరి నమోదు, కస్టోడియల్ చిత్రహింసలపై జవాబుదారీతనం, ఫోరెన్సిక్ ఆధారిత శాస్త్రీయ దర్యాప్తు, నిందితులకు తక్షణ న్యాయ సహాయం, తప్పుడు ఇరికింపునకు పరిహారం - వీటితోపాటు 19 మంది బాధితుల మరణాలపై నిజమైన దర్యాప్తు కొనసాగింపు అవసరం.
కీలక పదాలు
- నిఠారీ 'హౌస్ ఆఫ్ హారర్స్' కేసు
- నోయిడా డి-5 బంగ్లా పరిసరాల్లో 2005-06లో 19 మంది మహిళలు, పిల్లలు అదృశ్యమై అస్థిపంజరాలు లభ్యమైన సంచలన కేసు.
- క్యూరేటివ్ పిటిషన్
- సుప్రీంకోర్టులో అన్ని అప్పీళ్లు, రివ్యూ ముగిసిన తర్వాత చివరి ఆశ్రయంగా దాఖలు చేసే పిటిషన్; కోలి కేసులో దీన్ని అనుమతించి నిర్దోషిగా ప్రకటించారు.
- సీబీఐ (సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్)
- జనవరి 2007లో నిఠారీ దర్యాప్తును స్వీకరించి 16 నుంచి 19 కేసులు నమోదు చేసిన కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ.
- బలవంతపు ఒప్పుకోలు (coerced confession)
- చిత్రహింసలు లేదా ఒత్తిడి కింద రాబట్టిన అంగీకారం; కోలి 60 రోజుల అక్రమ కస్టడీలో ఇచ్చిన వీడియో ఒప్పుకోలును కోర్టులు అవిశ్వసనీయమని కొట్టివేశాయి.
- మరణశిక్ష జీవిత ఖైదుగా మార్పు (commutation)
- రింపా హల్దార్ కేసులో క్షమాభిక్ష పిటిషన్ ప్రాసెసింగ్ జాప్యం కారణంగా సుప్రీంకోర్టు కోలి మరణశిక్షను జీవిత ఖైదుగా మార్చింది.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- నిఠారీ కేసును ఉదాహరణగా తీసుకుని, భారత క్రిమినల్ దర్యాప్తు వ్యవస్థలో తరగతి పక్షపాతం, కస్టోడియల్ చిత్రహింసలు ఎలా న్యాయాన్ని దెబ్బతీస్తాయో చర్చించండి.
- 13 సార్లు మరణశిక్ష పడిన వ్యక్తి చివరకు నిర్దోషిగా విడుదలవడం మరణశిక్ష ఔచిత్యంపై ఎలాంటి ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుంది? విశ్లేషించండి.
- తప్పుడు ఇరికింపు (wrongful prosecution) బాధితులకు పరిహారం, పునరావాసం కల్పించే వ్యవస్థ భారత్‌కు అవసరమా? నిఠారీ కేసు నేపథ్యంలో సమర్థించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.