ఫోటో: Yadadri Bhuvanagiri — నీరు · సాగునీరు

మైసమ్మ లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ఫైలుకు మోక్షం లేదని రైతుల ఆరోపణ

యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా చౌటుప్పల్, సంస్థాన్ నారాయణపురం మండలాల్లో 3,000 ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే ఆందోళ్ మైసమ్మ కత్వ లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ పథకం ఇంకా ప్రారంభం కాలేదని రైతులు చెబుతున్నారు. రూ.45 కోట్ల అంచనాతో, 7.5 కిలోమీటర్ల పైప్‌లైన్ ద్వారా 45 క్యూసెక్కుల (311 ఎంసీఎఫ్‌టీ) చినమూసీ నీటిని మళ్లించేలా డిజైన్ సిద్ధమైంది. ఎమ్మెల్యే కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్ రెడ్డి చొరవతో మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి డీపీఆర్ ఆదేశించినా, అధికారులు ఫైలును తిప్పి పంపుతున్నారని విమర్శలు వస్తున్నాయి.

Yadadri Bhuvanagiri — నీరు · సాగునీరు ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 25 సెప్టెం, 2026 8:29 PM IST

మూలం

Yadadri Bhuvanagiri — నీరు · సాగునీరు · అసలు వార్త చదవండి ↗

#irrigation#lift irrigation#farmers#yadadri bhuvanagiri#water project

డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

The proposed Andol Mysamma Katwa lift irrigation scheme would irrigate 3,000 acres using 45 cusecs (311 MCFT) through a 7.5-km, 1000mm cement-coated MS pipeline with 16 hours of pumping daily. — Design figures appear in the source as project details; no department document is cited.
The scheme's estimated cost is Rs 45 crore, against about Rs 1,200 crore for bringing water via Shivannagudem reservoir. — The Rs 1,200 crore comparison is attributed to retired engineers Shyam Prasad Reddy and Indrasena Reddy; the Rs 45 crore estimate is attributed to the Samithi.
Irrigation Minister Nalamada Uttam Kumar Reddy ordered preparation of a DPR at the initiative of MLA Komatireddy Rajagopal Reddy, and orders went from the ENC to the Nalgonda CE. — Stated as fact in the source without documentary citation or official confirmation.
Officials are delaying the file by citing minor technical objections. — Presented as criticism being voiced; no named source and no official response included.
Lands with irrigation in Choutuppal mandal fetch Rs 20,000 per acre lease for a single crop. — Figure appears in source without attribution.

Yadadri Bhuvanagiri — నీరు · సాగునీరు ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI ఆర్థిక విశ్లేషకులు

ఇది పెద్ద ప్రాజెక్టు వివాదం కాదు – చిన్న మొత్తంతో పెద్ద ఆర్థిక ప్రతిఫలం ఇచ్చే పథకం ఫైలు దశలోనే ఆగిపోయిన కేసు. కథనంలో ఇచ్చిన అంచనాల ప్రకారం రూ.45 కోట్లతో 3,000 ఎకరాలకు నీరు అందుతుంది, అంటే ఎకరానికి సుమారు రూ.1.5 లక్షల పెట్టుబడి; దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా చెప్పబడుతున్న శివన్నగూడెం రిజర్వాయర్ మార్గం రూ.1,200 కోట్లు, ఎక్కువ సమయం అని రిటైర్డ్ ఇంజనీర్లు పేర్కొన్నారు. నీటి వసతి ఉన్న దిగువ గ్రామాల్లో ఒక్క పంటకే ఎకరాకు రూ.20 వేల కౌలు వస్తోందని కథనం చెబుతోంది – ఇదే నీటి సదుపాయం భూమి ఆదాయ సామర్థ్యాన్ని ఎంత పెంచుతుందో చూపే మార్కెట్ సంకేతం.

రూ.45 కోట్లు vs రూ.1,200 కోట్లు అనే పోలిక నిజమైతే, ఖర్చు-ప్రయోజన నిష్పత్తి పరంగా ఈ లిఫ్ట్ స్కీమ్ సాపేక్షంగా చౌక ఎంపిక అవుతుంది.
నీరున్న గ్రామాల్లో ఎకరాకు రూ.20 వేల కౌలు – నీరు లేని మండలాల్లో సున్నా దిగుబడి; ఈ అంతరమే సాగునీటి పెట్టుబడి ఇచ్చే వార్షిక రిటర్న్‌ను సూచిస్తుంది.
ఆలస్యం ఖరీదు ప్రభుత్వానికి కాదు, రైతులకే – ముదిరిన నారు, ఎండిన దుక్కులు అంటే విత్తనం, దుక్కి, కూలి ఖర్చులు ఇప్పటికే మునిగిపోయిన నష్టం (sunk cost).
కౌలు రైతులపై భారం ఎక్కువ – వారు కౌలు చెల్లించి పంట నష్టపోతే, భూ యజమాని కంటే ఎక్కువ నగదు నష్టాన్ని మోస్తారు.
DPR, ఫైనాన్స్ శాఖ ఆమోదం లాంటి ప్రక్రియ దశలు ఆవశ్యకమే కానీ, ప్రతి సీజన్ ఆలస్యం అంటే మరో ఏడాది ఆదాయ నష్టం – ఇదే పరిపాలనా ఆలస్యానికి అసలు ధర.

గమనించాల్సినవి — ఫైలు ఈఎన్సీ కార్యాలయం నుంచి ఆర్థిక శాఖకు చేరి, రాష్ట్ర బడ్జెట్‌లో నిధుల కేటాయింపు జరుగుతుందా – అది జరిగే వరకు ఈ రూ.45 కోట్ల అంచనా కాగితంపైనే ఉంటుంది.

రూ.45 కోట్ల అంచనా, రూ.1,200 కోట్ల ప్రత్యామ్నాయ వ్యయం, 3,000 ఎకరాల ఆయకట్టు అన్నీ ప్రతిపాదన/సమితి, రిటైర్డ్ ఇంజనీర్ల అంచనాలే; స్వతంత్ర సాంకేతిక పరిశీలన, చినమూసీలో నీటి లభ్యత, అధికారుల వివరణ ఈ కథనంలో నిర్ధారించబడలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా చౌటుప్పల్, సంస్థాన్ నారాయణపురం మండలాల్లో సాగునీటి వసతి లేక చెరువులు ఎండిపోతున్నాయి, పోసిన వరి నారు ముదిరిపోతోంది. భూధాన్ పోచంపల్లి మండలం మెహర్ నగర్ వద్ద చిన్నమూసి పాయింట్ ఆధారంగా 3,000 ఎకరాలకు నీరిచ్చే 'ఆందోళ్ మైసమ్మ కత్వ లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్' పథకం డిజైన్ సిద్ధమైనా, ఫైలు అధికారుల స్థాయిలో ముందుకు కదలడం లేదని రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు. ఏడాదిగా ఆందోళ్ మైసమ్మ జలసాధన సమితి ఈ పథకం కోసం పోరాటం చేస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

పథకం అంచనా వ్యయం రూ.45 కోట్లు; ఆయకట్టు 3,000 ఎకరాలు.
నీటి విడుదల 45 క్యూసెక్కులు (311 ఎంసీఎఫ్‌టీ) చినమూసీ నీరు.
పైప్‌లైన్ పొడవు 7.5 కిలోమీటర్లు (7,500 మీటర్లు), 1000 ఎంఎం సిమెంట్ కోటెడ్ ఎంఎస్ పైప్‌లైన్.
రోజుకు 16 గంటల పంపింగ్, 20 శాతం నష్టాలను కలిపి డిజైన్ రూపొందించారు.
చిన్నమూసి పాయింట్ భూధాన్ పోచంపల్లి మండలం మెహర్ నగర్ వద్ద ఉంది.
శివన్నగూడెం రిజర్వాయర్ ద్వారా నీరు తేవాలంటే సుమారు రూ.1,200 కోట్లు వ్యయం, ఎక్కువ సమయం పడుతుందని రిటైర్డ్ ఇంజనీర్లు శ్యాంప్రసాద్ రెడ్డి, ఇంద్రసేనా రెడ్డి చెబుతున్నారు.
నీటి వసతి ఉన్న చిన్న కొండూరు, పెద్ద కొండూరు, మసీదుగూడెం తదితర గ్రామాల్లో ఒక పంటకే ఎకరానికి రూ.20 వేల కౌలు లభిస్తోంది.
దండు మల్కాపురం కైతాపురం, దేవలమ్మ నాగారం, లక్కారం, చౌటుప్పల్, తంగడిపల్లి, నారాయణపురం చెరువులు పూర్తిగా ఎండిపోయే స్థితిలో ఉన్నాయి.

కాలక్రమం

ఏడాది కాలంగాఆందోళ్ మైసమ్మ జల సాధన సమితి పథకం కోసం పోరాటం; ఇరిగేషన్ అధికారుల చుట్టూ తిరుగుతూ సాంకేతిక నివేదికలు సమర్పించడం.
ఆ తర్వాత (తేదీ మూలంలో లేదు)ఎమ్మెల్యే కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్ రెడ్డి చొరవతో నీటిపారుదల మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి డీపీఆర్ తయారీకి ఆదేశం.
అనంతరంఈఎన్సీ నుంచి నల్గొండ సీఈకి ఉత్తర్వులు జారీ; సమితి నాయకులు ఈఎన్సీ, సీఈ, ఎస్‌ఈ, ఈఈ, డీఈ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరిగారు.
ప్రస్తుతంసాంకేతిక సాకులతో ఫైలు తిప్పి పంపుతున్నారని విమర్శ; ఫైనాన్స్ విభాగానికి పంపాలని రైతుల డిమాండ్.

ఎవరికి సంబంధం

చౌటుప్పల్, సంస్థాన్ నారాయణపురం మండలాల రైతులు — 3,000 ఎకరాలకు శాశ్వత సాగునీరు; నీరు లేక వరి నారు ముదిరి పశువుల మేతగా మారుతోంది.
ఆందోళ్ మైసమ్మ జల సాధన సమితి — ఏడాదిగా పథకం మంజూరు కోసం పోరాటం; ఫైలు ఫైనాన్స్ శాఖకు వెళ్లాలని డిమాండ్.
నీటిపారుదల శాఖ (ఈఎన్సీ, నల్గొండ సీఈ, మాల్ ఎస్‌ఈ, చౌటుప్పల్ ఈఈ/డీఈ) — డీపీఆర్ తయారీ, ఫైలు క్లియరెన్స్ బాధ్యత; అలసత్వం, కాలయాపన ఆరోపణలు.
మంత్రి నలమాద ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, ఎమ్మెల్యే కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్ రెడ్డి — డీపీఆర్ ఆదేశం ఇచ్చిన రాజకీయ నాయకత్వం; ఆదేశాల అమలు జవాబుదారీతనం.
కౌలు రైతులు (ఉదా. రాసాల ఐలయ్య) — కళ్లముందే నీళ్లున్నా పారించుకోలేక పంట ఎండిపోతున్న నష్టం.

ఎందుకు ముఖ్యం

కేవలం రూ.45 కోట్లతో 3,000 ఎకరాలకు నీరిచ్చే పథకం ఫైలు స్థాయిలోనే ఆగిపోవడం చిన్న ఎత్తిపోతల పథకాల్లో పరిపాలనా జాప్యం ఎంత ఖరీదైనదో చూపుతుంది. అదే ప్రాంతానికి శివన్నగూడెం రిజర్వాయర్ ద్వారా నీరివ్వాలంటే రూ.1,200 కోట్లు అవసరమని చెబుతున్న నేపథ్యంలో, తక్కువ వ్యయ ప్రత్యామ్నాయాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం స్పష్టమవుతోంది. నీటి వసతి ఉన్న గ్రామాల్లో ఎకరానికి ఒక్క పంటకే రూ.20 వేల కౌలు రావడం సాగునీటి-ఆదాయ సంబంధాన్ని తేటతెల్లం చేస్తోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఆందోళ్ మైసమ్మ కత్వ లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ – యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, చిన్నమూసి నీటి ఆధారం.
ప్రతిపాదిత అంచనా రూ.45 కోట్లు; ఆయకట్టు 3,000 ఎకరాలు; 45 క్యూసెక్కులు = 311 ఎంసీఎఫ్‌టీ.
పైప్‌లైన్: 7.5 కి.మీ., 1000 ఎంఎం సిమెంట్ కోటెడ్ ఎంఎస్ పైపు; రోజుకు 16 గంటల పంపింగ్.
ప్రత్యామ్నాయం శివన్నగూడెం రిజర్వాయర్ – అంచనా వ్యయం సుమారు రూ.1,200 కోట్లు.
డీపీఆర్ (సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక) ఆదేశం – నీటిపారుదల మంత్రి నలమాద ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి.
ఇరిగేషన్ శ్రేణి: ఈఎన్సీ → సీఈ (నల్గొండ) → ఎస్‌ఈ (మాల్) → ఈఈ/డీఈ (చౌటుప్పల్).

మెయిన్స్ కోణం

చిన్న ఎత్తిపోతల పథకాలు తక్కువ వ్యయంతో ఎక్కువ ఆయకట్టుకు నీరిచ్చే సామర్థ్యం కలిగినా, పరిపాలనా ప్రక్రియలోని జాప్యం వాటిని నిరుపయోగంగా మార్చుతోందని మైసమ్మ కత్వ లిఫ్ట్ ఉదంతం చూపుతుంది. రూ.45 కోట్లతో 3,000 ఎకరాలకు 45 క్యూసెక్కుల (311 ఎంసీఎఫ్‌టీ) చినమూసీ నీటిని 7.5 కి.మీ. పైప్‌లైన్ ద్వారా మళ్లించే డిజైన్ సిద్ధమైనా, మంత్రి డీపీఆర్ ఆదేశం, ఈఎన్సీ నుంచి సీఈకి ఉత్తర్వులు జారీ అయినా, చిన్న సాంకేతిక సాకులతో ఫైలు కార్యాలయాల మధ్య తిరుగుతోందనే విమర్శ ఉంది. దీని పరిణామాలు స్పష్టం: వర్షాభావంతో నారు ముదిరి పశువుల మేతగా మారడం, చెరువులు ఎండిపోవడం, కౌలు రైతులకు తీవ్ర నష్టం; అదే సమయంలో నీటి వసతి ఉన్న పక్క గ్రామాల్లో ఒక్క పంటకే ఎకరానికి రూ.20 వేల కౌలు – అంటే సాగునీటి ప్రాప్తిలో అసమానత ఆర్థిక అసమానతగా మారుతోంది. ముందుకు దారి: డీపీఆర్‌ను కాలపరిమితితో పూర్తి చేసి ఈఎన్సీ కార్యాలయం నుంచి ఫైనాన్స్ శాఖకు పంపడం, ఫైల్ కదలికకు జవాబుదారీతనం, ఖరీదైన రిజర్వాయర్ ప్రత్యామ్నాయాలతో పోల్చి ఖర్చు-ప్రయోజన ప్రాతిపదికన చిన్న లిఫ్ట్ పథకాలకు ప్రాధాన్యం.

కీలక పదాలు

లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ (ఎత్తిపోతల పథకం): నది/వాగు నీటిని పంపుల ద్వారా ఎత్తి పైప్‌లైన్‌తో ఎగువ ఆయకట్టుకు తరలించే సాగునీటి పద్ధతి.
డీపీఆర్: సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక – ప్రాజెక్టు సాంకేతిక, ఆర్థిక వివరాలతో ఆమోదానికి సమర్పించే పత్రం.
క్యూసెక్కు / ఎంసీఎఫ్‌టీ: క్యూసెక్కు = సెకనుకు ఒక ఘనపుటడుగు ప్రవాహం; ఎంసీఎఫ్‌టీ = మిలియన్ ఘనపుటడుగుల నీటి పరిమాణం.
ఆయకట్టు: ఒక ప్రాజెక్టు లేదా చెరువు నీటితో సాగయ్యే భూ విస్తీర్ణం; ఇక్కడ 3,000 ఎకరాలు.
ఈఎన్సీ / సీఈ / ఎస్‌ఈ / ఈఈ / డీఈ: నీటిపారుదల శాఖలో ఇంజనీర్-ఇన్-చీఫ్, చీఫ్/సూపరింటెండింగ్/ఎగ్జిక్యూటివ్/డిప్యూటీ ఇంజనీర్ల పరిపాలనా శ్రేణి.
ఆందోళ్ మైసమ్మ జల సాధన సమితి: పథకం మంజూరు కోసం ఏడాదిగా పోరాడుతున్న స్థానిక రైతుల ఉద్యమ సంఘం.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

చిన్న ఎత్తిపోతల పథకాలు పెద్ద రిజర్వాయర్ ప్రాజెక్టులకు ఖర్చు-ప్రయోజన పరంగా ప్రత్యామ్నాయంగా ఎలా ఉపయోగపడతాయి? మైసమ్మ కత్వ లిఫ్ట్ (రూ.45 కోట్లు) – శివన్నగూడెం (రూ.1,200 కోట్లు) ఉదాహరణతో చర్చించండి.
సాగునీటి ప్రాజెక్టుల ఫైల్ క్లియరెన్స్‌లో జాప్యం రైతుల ఆర్థిక స్థితిపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? జవాబుదారీతనం పెంచేందుకు చర్యలు సూచించండి.
సాగునీటి లభ్యతలో అసమానత భూ కౌలు రేట్లు, పంటల ఎంపికను ఎలా నిర్ణయిస్తుంది? చౌటుప్పల్ ప్రాంత ఉదాహరణతో విశ్లేషించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తకాల్వ శ్రీరాంపూర్ అంగన్వాడీ కేంద్రంలో తల్లిపాల వారోత్సవాలు →

← అన్ని వార్తలు