సోలార్ హబ్ భూముల పరిహారం కోసం అనంతపురం రైతుల ఆందోళన

అనంతపురం జిల్లా నంబులపూలకుంటలో సోలార్ హబ్ కోసం భూములు స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత పరిహారం అందలేదని వందలాది రైతులు ఆందోళన చేస్తున్నారు. ఎన్‌టీపీసీకి అప్పగించిన ఈ ప్రాజెక్టు కోసం పది వేల ఎకరాలు తీసుకున్నారు. గ్రామసభల్లో ఎకరాకు రూ.2.10 లక్షలు, ఉపాధి, భూమి, గొర్రెలు ఇస్తామని మంత్రులు, రెవెన్యూ అధికారులు హామీ ఇచ్చారు. సీపీఐ(ఎం) పొలిట్‌బ్యూరో సభ్యుడు ప్రకాశ్ కారత్ ఎన్‌పీ కుంటను సందర్శించి, ఎకరాకు కనీసం రూ.10 లక్షలు, 2013 భూసేకరణ చట్టం అమలు చేయాలని డిమాండ్ చేశారు.

Anantapur — politics ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 29 సెప్టెం, 2026 1:34 AM IST

మూలం

Anantapur — politics · అసలు వార్త చదవండి ↗

#land acquisition#solar power#farmers protest#cpim#anantapur

డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Ten thousand acres at Nambulapoolakunta were taken over for a solar hub built by NTPC — Figure and agency appear in source; no government document cited.
Ministers and revenue officials promised Rs 2.10 lakh per acre, jobs, land, and goats/sheep in gram sabhas — Attributed to assurances in gram sabhas; source later cites Rs 2 lakh per acre, an internal inconsistency.
Prakash Karat demanded at least Rs 10 lakh per acre and implementation of the Land Acquisition Act, 2013 — Directly quoted and attributed to Karat in the source.
The state government proposes to acquire 15 lakh acres for industries and airports; process described as 'land-grabbing' — Allegation attributed to Karat; no official confirmation in source.
Section 144 was imposed within a 500-metre radius of the project site and 22 CPI(M) district leaders were issued bind-over summons — Stated as fact in source without naming the issuing authority.

Anantapur — politics ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI ఆర్థిక విశ్లేషకులు

పునరుత్పాదక విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల ఆర్థిక ప్రయోజనం ఎంత పెద్దదైనా, భూమి సేకరణ ఖర్చును ఎవరు భరిస్తారన్న ప్రశ్న తేలకపోతే ప్రాజెక్టు వ్యయమే పెరుగుతుంది — నంబులపూలకుంట వివాదం సారాంశం ఇదే. పది వేల ఎకరాలకు ఎకరాకు రూ.2.10 లక్షలు అంటే సేకరణ వ్యయం సాపేక్షంగా తక్కువ; సీపీఐ(ఎం) కోరుతున్న రూ.10 లక్షల స్థాయికి వెళ్తే ఆ ఖర్చు గణనీయంగా పెరుగుతుంది, అంటే ప్రాజెక్టు ఆర్థిక లెక్కలు మారాలి. కథనం ప్రకారం వందలాది రైతులకు హామీ ఇచ్చిన పరిహారమే అందలేదు — అంటే ప్రస్తుతానికి భూమి కోల్పోయిన కుటుంబాలే ఈ ఖర్చును మోస్తున్నాయి.

ఎకరాకు రూ.2.10 లక్షలు, ఉపాధి, భూమి, గొర్రెలు అనే ప్యాకేజీలో నగదు భాగం తక్కువగా ఉండి, జీవనోపాధి భాగం (ఉపాధి, పశుపోషణ) హామీగా మాత్రమే మిగిలిపోయిందని కథనం సూచిస్తోంది.
దశాబ్దాలుగా అసైన్డ్/ప్రభుత్వ భూమిని సాగు చేస్తున్న వారికి పట్టా ఆధారిత పరిహార విధానం అన్యాయంగా మారుతుంది — నష్టం వాస్తవం, కానీ హక్కు పత్రం లేకపోవడం వల్ల చెల్లింపు అందదు.
2013 భూసేకరణ చట్టం అమలు డిమాండ్ ప్రధానంగా ఆర్థికమైనదే: ఎక్కువ పరిహారం, పునరావాస ప్యాకేజీ అంటే పెట్టుబడిదారుకు ముందస్తు ఖర్చు పెరగడం, కానీ వివాదాలు, జాప్యం తగ్గడం.
పరిహార పంపిణీలో అవకతవకలు ఉన్నాయన్న ఆరోపణలు — కథనంలో నిరూపితం కాలేదు — నిజమైతే ప్రజాధనం లక్ష్యిత లబ్ధిదారులకు చేరకపోవడమే అసలు ఆర్థిక నష్టం.
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 15 లక్షల ఎకరాల సేకరణ ప్రతిపాదన నేపథ్యంలో, ఎన్‌పీ కుంట ఒక ప్రమాణంగా మారుతుంది; ఇక్కడ కుదిరే రేటు ముందుకొచ్చే ప్రాజెక్టుల భూమి వ్యయ అంచనాలను ప్రభావితం చేస్తుంది.

గమనించాల్సినవి — ప్రభుత్వం పరిహార రేటును సవరిస్తుందా, 2013 చట్టం కింద ఆర్&ఆర్ ప్యాకేజీ ఇస్తుందా, పంపిణీ అవకతవకలపై విచారణ జరుపుతుందా — ఈ మూడూ ప్రాజెక్టు వ్యయం, కాలవ్యవధిని నిర్ణయిస్తాయి.

ఎన్‌టీపీసీ/ప్రభుత్వ వివరణ, ఇప్పటివరకు చెల్లించిన మొత్తం, ప్రాజెక్టు పెట్టుబడి విలువ, ఉద్యోగ అంచనాలు కథనంలో లేవు; అవకతవకల ఆరోపణలు కూడా ఆరోపణలుగానే ఉన్నాయి.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 7 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అనంతపురం జిల్లా నంబులపూలకుంట (ఎన్‌పీ కుంట) మండలంలో సోలార్ హబ్ ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించి, నిర్మాణ బాధ్యతను ఎన్‌టీపీసీకి అప్పగించింది. ఈ ప్రాజెక్టు కోసం పది వేల ఎకరాలు స్వాధీనం చేసుకున్నారు, కానీ వందలాది రైతులకు వాగ్దానం చేసిన పరిహారం అందలేదని ఆరోపణలు. దశాబ్దాలుగా అసైన్డ్/ప్రభుత్వ భూములు సాగు చేస్తున్న వారు, కొందరు పట్టాదారులు కూడా పరిహారం కోల్పోయారని కథనం. సీపీఐ(ఎం) మూడు నెలలుగా ధర్నాలు, ఆందోళనలు నిర్వహిస్తోంది; పొలిట్‌బ్యూరో సభ్యుడు ప్రకాశ్ కారత్ అక్కడ పర్యటించారు.

ముఖ్యాంశాలు

సోలార్ ప్రాజెక్టు కోసం నంబులపూలకుంటలో పది వేల ఎకరాలు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
గ్రామసభల్లో ఎకరాకు రూ.2.10 లక్షల పరిహారం, నిర్మాణ పనుల్లో ఉపాధి, కొంత భూమి, మేకలు-గొర్రెలు ఇస్తామని మంత్రులు, రెవెన్యూ అధికారులు హామీ ఇచ్చారు.
ఎకరాకు రూ.2 లక్షల పరిహారం వందలాది రైతులకు అందలేదని కథనం; వారిలో చాలామంది దశాబ్దాలుగా అసైన్డ్/ప్రభుత్వ భూమి సాగు చేస్తున్నారు.
పరిహారం కేటాయింపులో అవినీతి కారణంగా కొందరు పట్టాదారులు కూడా పరిహారం కోల్పోయారు.
ప్రకాశ్ కారత్ ఎకరాకు కనీసం రూ.10 లక్షల పరిహారం, 2013 భూసేకరణ చట్టం అక్షరాలా అమలు చేయాలని డిమాండ్ చేశారు.
ప్రస్తుతం నిర్ణయించిన పరిహారానికి నాలుగు రెట్లు ఇవ్వాలని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడును కారత్ కోరారు.
పరిశ్రమలు, విమానాశ్రయాల కోసం రాష్ట్రంలో 15 లక్షల ఎకరాలు సేకరించాలని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిందని కారత్ ఆరోపణ.
ప్రాజెక్టు స్థలం చుట్టూ 500 మీటర్ల పరిధిలో సీఆర్‌పీసీ సెక్షన్ 144 విధించారు; గత నిరసనలో పాల్గొన్న 22 సీపీఐ(ఎం) జిల్లా నాయకులకు పోలీసులు బైండోవర్ సమన్లు జారీ చేశారు.

కాలక్రమం

తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదునంబులపూలకుంటలో సోలార్ హబ్ ఏర్పాటుకు ఏపీ ప్రభుత్వ నిర్ణయం; నిర్మాణ బాధ్యత ఎన్‌టీపీసీకి అప్పగింత.
తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదుగ్రామసభల్లో ఎకరాకు రూ.2.10 లక్షలు, ఉపాధి, భూమి, గొర్రెలు-మేకలు ఇస్తామని మంత్రులు, రెవెన్యూ అధికారుల హామీ; 10,000 ఎకరాలు స్వాధీనం.
గత మూడు నెలలుపరిహారం అందని రైతుల సమస్యలపై సీపీఐ(ఎం) ధర్నాలు, ఆందోళనలు నిర్వహణ.
గతంలోనంబులపూలకుంట మండలంలో నిరసన సందర్భంగా సీపీఐ(ఎం) కార్యకర్తలు-పోలీసుల మధ్య ఘర్షణలు; 22 జిల్లా నాయకులకు బైండోవర్ సమన్లు.
కారత్ పర్యటనకు ముందుజిల్లా అధికారులు పర్యటన, బహిరంగ సభకు అనుమతి నిరాకరణ; 500 మీటర్ల పరిధిలో సెక్షన్ 144; చివరి నిమిషంలో సభకు అనుమతి.
పర్యటన రోజుకారత్ ఎన్‌పీ కుంట సందర్శన, పోలీసు బారికేడ్లు తొలగింపు, మండల కేంద్రంలో బహిరంగ సభ; సకునాల గ్రామంలోనూ రైతులతో భేటీ.
అనంతరంకర్నూలులో పార్టీ కార్యాలయంలో రైతు ఆత్మహత్యల బాధిత కుటుంబాలతో కారత్ భేటీ, మీడియాతో మాట్లాడారు.

ఎవరికి సంబంధం

నంబులపూలకుంట రైతులు — భూములు కోల్పోయినా పరిహారం, ఉపాధి, పునరావాసం అందకపోవడం; జీవనోపాధి ప్రశ్నార్థకం.
అసైన్డ్/ప్రభుత్వ భూమి సాగుదారులు — దశాబ్దాలుగా సాగు చేస్తున్నా పట్టా లేకపోవడంతో పరిహారం నిరాకరణ.
పట్టాదారులు — పరిహారం కేటాయింపులో అవినీతి కారణంగా కొందరు పరిహారం కోల్పోయారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం / ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు — భూసేకరణ, పరిహారం, 2013 చట్టం అమలు, అవినీతి ఆరోపణలపై జవాబుదారీతనం.
ఎన్‌టీపీసీ — సోలార్ హబ్ నిర్మాణ బాధ్యత; ప్రాజెక్టు పురోగతి.
సీపీఐ(ఎం) – ప్రకాశ్ కారత్, వంగల సుబ్బారావు, వై.వెంకటేశ్వర్లు — రైతుల తరఫున ఆందోళన; అంశాన్ని జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయం.
పోలీసులు/జిల్లా యంత్రాంగం — సెక్షన్ 144, బారికేడ్లు, బైండోవర్ సమన్ల ద్వారా శాంతిభద్రతల నిర్వహణ vs నిరసన హక్కు.
ఓర్వకల్, కర్నూలు రైతులు — సోలార్ ప్లాంట్లు, పరిశ్రమల పేరిట భూసేకరణను వ్యతిరేకిస్తూ ఆందోళన.

ఎందుకు ముఖ్యం

పునరుత్పాదక ఇంధన లక్ష్యాల కోసం పెద్దఎత్తున భూమి కావాలి; కానీ పరిహారం, పునరావాసం (R&R) లోపిస్తే చిన్న, సన్నకారు రైతులు, అసైన్డ్ భూమి సాగుదారులు జీవనోపాధి కోల్పోతారు. 2013 భూసేకరణ చట్టం అమలు, రికార్డుల పారదర్శకత, నకిలీ లబ్ధిదారుల నిర్మూలన వంటివి ప్రజాస్వామ్య విశ్వసనీయతకు కీలకం. 15 లక్షల ఎకరాల సేకరణ ప్రతిపాదన నేపథ్యంలో ఇది రాష్ట్రవ్యాప్త రాజకీయ-సామాజిక ఘర్షణగా మారే అవకాశం ఉంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

నంబులపూలకుంట (ఎన్‌పీ కుంట) – అనంతపురం జిల్లా, ఏపీ సోలార్ హబ్ ప్రదేశం; నిర్మాణ బాధ్యత ఎన్‌టీపీసీ.
సోలార్ ప్రాజెక్టు కోసం స్వాధీనం చేసుకున్న భూమి: 10,000 ఎకరాలు; హామీ ఇచ్చిన పరిహారం ఎకరాకు రూ.2.10 లక్షలు.
సీపీఐ(ఎం) డిమాండ్: ఎకరాకు కనీసం రూ.10 లక్షలు, ప్రస్తుత మొత్తానికి నాలుగు రెట్లు, 2013 భూసేకరణ చట్టం పూర్తి అమలు.
సీఆర్‌పీసీ సెక్షన్ 144 – ప్రాజెక్టు స్థలం చుట్టూ 500 మీటర్ల పరిధిలో బహిరంగ సమావేశాల నిషేధం.
ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా – రెండు విమానాశ్రయాల మధ్య 100 కి.మీ. దూరంలోపు అనుమతించదని కారత్ వ్యాఖ్య.
ప్రకాశ్ కారత్ – సీపీఐ(ఎం) పొలిట్‌బ్యూరో సభ్యుడు; రాష్ట్ర నాయకులు వంగల సుబ్బారావు, వై.వెంకటేశ్వర్లు.

మెయిన్స్ కోణం

అనంతపురం నంబులపూలకుంటలో ఎన్‌టీపీసీకి అప్పగించిన సోలార్ హబ్ కోసం 10,000 ఎకరాల సేకరణ, పరిహారం–పునరావాసం అమలులోని లోపాలను బయటపెడుతోంది. గ్రామసభల్లో ఎకరాకు రూ.2.10 లక్షలు, ఉపాధి, భూమి, గొర్రెలు-మేకలు ఇస్తామన్న హామీలు వందలాది రైతులకు నెరవేరలేదని, పరిహారం కేటాయింపులో అవినీతి వల్ల కొందరు పట్టాదారులూ నష్టపోయారని కథనం చెబుతోంది. దశాబ్దాలుగా అసైన్డ్/ప్రభుత్వ భూమి సాగు చేసేవారికి హక్కు గుర్తింపు లేకపోవడం సమస్యను తీవ్రతరం చేస్తోంది. కారణాలు: పట్టా–రికార్డుల అస్పష్టత, R&R ప్యాకేజీ పూర్తిగా అమలు కాకుండానే ప్రాజెక్టు ముందుకు సాగడం, నకిలీ లబ్ధిదారుల ఆరోపణలు. పరిణామాలు: రైతు ఆందోళనలు, పోలీసు-కార్యకర్తల ఘర్షణలు, సెక్షన్ 144 ద్వారా నిరసనల నియంత్రణ, రాజకీయ ఘర్షణ, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 15 లక్షల ఎకరాల సేకరణ ప్రతిపాదనపై అపనమ్మకం. ముందుకు దారి (మూలంలో పేర్కొన్న డిమాండ్ల ప్రకారం): 2013 భూసేకరణ చట్టాన్ని అక్షరాలా అమలు చేయడం, పరిహారాన్ని ఎకరాకు కనీసం రూ.10 లక్షలకు పెంచడం, భూసేకరణ ఒప్పందాలపై సమగ్ర విచారణ, బోగస్ లబ్ధిదారుల తొలగింపు, ప్రక్రియలో పారదర్శకత.

కీలక పదాలు

సోలార్ హబ్: నంబులపూలకుంటలో ఏపీ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టు సముదాయం; నిర్మాణం ఎన్‌టీపీసీ బాధ్యత.
ఎన్‌టీపీసీ (NTPC): నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్ – ఈ సోలార్ హబ్ నిర్మాణ బాధ్యత అప్పగించిన సంస్థ.
భూసేకరణ చట్టం, 2013: భూమి కోల్పోయినవారికి పరిహారం, పునరావాస–పునఃస్థాపన ప్యాకేజీ నిర్దేశించే పార్లమెంటు చట్టం; దీని పూర్తి అమలు డిమాండ్.
R&R ప్యాకేజీ: పునరావాసం, పునఃస్థాపన ప్యాకేజీ – నిర్వాసితులకు ఇవ్వాల్సిన పరిహారం, ఉపాధి, జీవనోపాధి చర్యలు.
అసైన్డ్ భూమి: ప్రభుత్వం పేదలకు కేటాయించిన/ప్రభుత్వ భూమి; దీన్ని దశాబ్దాలుగా సాగు చేసినవారికి పరిహారం నిరాకరణ వివాదం.
సెక్షన్ 144 సీఆర్‌పీసీ: ప్రజల గుంపు, సమావేశాలను నిషేధించే ఉత్తర్వు; ప్రాజెక్టు స్థలం చుట్టూ 500 మీటర్ల పరిధిలో విధించారు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

పునరుత్పాదక ఇంధన ప్రాజెక్టుల కోసం పెద్దఎత్తున భూసేకరణ చేసేటప్పుడు 2013 భూసేకరణ చట్టంలోని పరిహారం, పునరావాస నిబంధనల అమలులో ఎదురయ్యే సవాళ్లను అనంతపురం సోలార్ హబ్ ఉదాహరణతో చర్చించండి.
అసైన్డ్/ప్రభుత్వ భూమిని దశాబ్దాలుగా సాగు చేస్తున్న రైతుల హక్కులను భూసేకరణ సమయంలో ఎలా గుర్తించాలి? రికార్డుల పారదర్శకత ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషించండి.
ప్రజా ప్రాజెక్టుల వద్ద నిరసనలను సెక్షన్ 144 వంటి ఉత్తర్వులతో నియంత్రించడం – శాంతిభద్రతలు vs ప్రజాస్వామ్య నిరసన హక్కు మధ్య సమతుల్యతను పరిశీలించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తకాకినాడ జిల్లాలో నవవధువు ఆత్మహత్య, కేసు నమోదు →

← అన్ని వార్తలు