ఎల్నినో తీవ్రతరం: 200 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తల హెచ్చరిక
ఎల్నినో తీవ్రతరమవుతున్న నేపథ్యంలో దేశవ్యాప్తంగా 200 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తలు, పర్యావరణ నిపుణులు 'కాల్ టు యాక్షన్' పేరిట విధాన నిర్ణేతలను అప్రమత్తం చేశారు. ఐఐఎస్సీ బెంగళూరు, డబ్ల్యూఐఐ, ఎన్సీబీఎస్, ఎన్సీఎఫ్ సంస్థల సంతకందారులు నేల తేమ, నీటి నిల్వలు, పంటలు, జీవనోపాధులపై ప్రభావం, సముద్ర వడగాడ్పులు, పగడాల క్షీణతపై హెచ్చరించారు. 36 వాతావరణ ఉపవిభాగాల్లో 18లో లోటు వర్షపాతం నమోదైంది. 1950 తర్వాత అత్యంత బలమైన ఎల్నినో సంభవించే అవకాశం 75 శాతమని ఎన్ఓఏఏ తెలిపింది.
మూలం
News18 — India · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- Over 200 Indian scientists and ecologists issued a 'Call to Action' on El Niño impacts — Attributed in source to signatories from IISc Bengaluru, WII, NCBS and NCF; source alternates between 'over 200' and 'nearly 200'.
- 18 of 36 meteorological subdivisions are recording deficient rainfall as of Saturday — Figure appears in source; no agency named for the rainfall data.
- NOAA puts a 75% chance of a historic El Niño exceeding events since 1950 — Attributed to the US National Oceanic and Atmospheric Administration.
- Pacific temperature anomaly reached +2.6°C in August 2026, with projections up to +4°C — Attributed to the scientists citing coral core reconstructions; figures appear in source and cannot be independently checked.
- The last major El Niño was in 2024, barely two years before the current event — Quoted from marine biologist Rohan Arthur; timeline sits oddly with the source's own dates and warrants editorial review.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
ఇది పైకి చూస్తే శాస్త్రీయ హెచ్చరికే కానీ, రాజకీయంగా ఇది ప్రభుత్వాలపై ముందస్తు బాధ్యతను మోపే పత్రం. 200 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తలు, ఐఐఎస్సీ–డబ్ల్యూఐఐ–ఎన్సీబీఎస్–ఎన్సీఎఫ్ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక సంస్థల పేర్లతో సంతకాలు పెట్టడం వల్ల, రేపు పంట నష్టం లేదా నీటి కొరత వచ్చినప్పుడు 'మాకు తెలియదు' అనే వాదన విధాన నిర్ణేతలకు మిగలదు. 36 వాతావరణ ఉపవిభాగాల్లో 18లో లోటు వర్షపాతం అంటే ఇది ఒక్క రాష్ట్ర సమస్య కాదు — కేంద్ర–రాష్ట్ర పరస్పర ఆరోపణలకు, పరిహారం–ఉపశమన ప్యాకేజీల డిమాండ్లకు విస్తృత రాజకీయ మైదానం సిద్ధమవుతోంది.
- సంతకాల సంఖ్య, సంస్థల పేరుప్రతిష్ఠలే ఈ లేఖ రాజకీయ బలం — వ్యక్తిగత అభిప్రాయాన్ని తిరస్కరించడం సులభం, సామూహిక శాస్త్రీయ హెచ్చరికను విస్మరించడం ఖరీదైన పని.
- 18 ఉపవిభాగాల్లో లోటు వర్షపాతం అంటే ప్రభావం బహుళ రాష్ట్రాలకు విస్తరిస్తుంది; సాగునీరు, తాగునీటి పంపిణీ, పంట బీమా, పరిహారంపై కేంద్ర–రాష్ట్ర ఘర్షణ తలెత్తే అవకాశం ఉంది.
- రైతు సంఘాలు, ప్రతిపక్షాలు ఈ హెచ్చరికను ముందస్తు సన్నద్ధత లోపంగా చూపి ప్రభుత్వాలను ఇరుకున పెట్టే ఆయుధంగా వాడుకోవచ్చు.
- అధికారంలో ఉన్నవారికి ఇందులో ఒక అవకాశమూ ఉంది — ముందుగానే నీటి నిల్వ, పశుగ్రాసం, ఉపాధి హామీ పనుల ప్రణాళిక ప్రకటిస్తే, తర్వాత అది సంక్షోభ నిర్వహణ ఘనతగా మారుతుంది.
- సముద్ర వడగాడ్పులు, పగడాల క్షీణత వంటి అంశాలకు ఓటు బ్యాంకు బలం తక్కువ కాబట్టి, రాజకీయ స్పందన నీరు–పంటల వైపే మొగ్గే అవకాశం ఎక్కువ.
గమనించాల్సినవి — వచ్చే వారాల్లో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కరువు సన్నద్ధత సమీక్షలు, నీటి నిల్వ–పంట సలహాలు ప్రకటిస్తాయా, లేక శీతాకాలంలో ఎల్నినో మరింత బలపడిన తర్వాతే స్పందిస్తాయా అన్నది గమనించాలి.
ఈ కథనం శాస్త్రవేత్తల హెచ్చరికను మాత్రమే నమోదు చేస్తుంది — ప్రభుత్వం ఎలా స్పందించిందో, ఏ విధాన నిర్ణయం తీసుకుందో, ఏ పార్టీ ఈ అంశాన్ని రాజకీయంగా చేపట్టిందో ఇది స్థాపించలేదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సముద్ర ప్రవాహాలు, ఉష్ణోగ్రతలు మారడం వల్ల ప్రతి 2-7 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఏర్పడే ఎల్నినో, భారత్లో నైరుతి రుతుపవనాలను బలహీనపరిచి తీవ్ర వేడి, పొడి పరిస్థితులకు దారితీస్తుంది. ఈ ఏడాది జూన్ చివరి-జూలైలో ఏర్పడిన ఎల్నినో ఇప్పటికే బలపడింది, రానున్న శీతాకాలంలో మరింత తీవ్రమవుతుందని అంచనా. ఈ నేపథ్యంలో దేశవ్యాప్తంగా 200 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తలు, పర్యావరణ నిపుణులు 'కాల్ టు యాక్షన్' పేరిట విధాన నిర్ణేతలకు, పరిశోధకులకు, క్షేత్రస్థాయి నిపుణులకు అప్రమత్తత పిలుపునిచ్చారు.
ముఖ్యాంశాలు
- దేశవ్యాప్తంగా 200 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తలు, పర్యావరణ నిపుణులు కలిసి 'కాల్ టు యాక్షన్' నోట్ విడుదల చేశారు.
- సంతకందారులు ఐఐఎస్సీ బెంగళూరు, వైల్డ్లైఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (డబ్ల్యూఐఐ), ఎన్సీబీఎస్, నేచర్ కన్జర్వేషన్ ఫౌండేషన్ (ఎన్సీఎఫ్) వంటి ప్రముఖ సంస్థలకు చెందినవారు.
- మొత్తం 36 వాతావరణ ఉపవిభాగాల్లో 18 ఉపవిభాగాలు (శనివారం నాటికి) లోటు వర్షపాతంతో సతమతమవుతున్నాయి.
- 1950 నుంచి నమోదైన ఎల్నినో ఘటనలన్నింటినీ మించే చారిత్రక ఘటన సంభవించే అవకాశం 75 శాతమని అమెరికా సంస్థ ఎన్ఓఏఏ అంచనా.
- పసిఫిక్లో ఉష్ణోగ్రతలు 0.5°C థ్రెషోల్డ్ను దాటి 2026 ఆగస్టులో +2.6°Cకు చేరాయి; +4°C వరకు విచలనాలు సాధ్యమని అంచనా.
- పగడాల కోర్ల ఆధారంగా చేసిన పునర్నిర్మాణాల ప్రకారం, ఈ స్థాయి వేడి గత 1,000 ఏళ్లలో ఎన్నడూ లేదు.
- నాలుగు నెలల నైరుతి రుతుపవన కాలం ఈ సెప్టెంబరులో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతంతో ముగియనుంది.
- చివరి ప్రధాన ఎల్నినో 2024లో సంభవించింది; ప్రతి పగడాల మరణం తర్వాత కోలుకోవడానికి కనీసం ఒక దశాబ్దం అవసరమని ఎన్సీఎఫ్ శాస్త్రవేత్త రోహన్ ఆర్థర్ తెలిపారు.
కాలక్రమం
- 2024చివరి ప్రధాన ఎల్నినో ఘటన సంభవించింది (పగడపు దిబ్బలకు పెద్ద నష్టం).
- 2026 జూన్ చివరి-జూలైఈ ఏడాది ఎల్నినో ఏర్పడి ఇప్పటికే బలమైన స్థితికి చేరింది.
- 2026 ఆగస్టుపసిఫిక్ మహాసముద్ర ఉష్ణోగ్రత విచలనం +2.6°Cకు చేరింది.
- 2026 సెప్టెంబరు (శనివారం నాటికి)36 వాతావరణ ఉపవిభాగాల్లో 18లో లోటు వర్షపాతం నమోదైంది.
- 2026 సెప్టెంబరు 20200 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తల 'కాల్ టు యాక్షన్' హెచ్చరికపై కథనం ప్రచురితం.
- రానున్న శీతాకాలంఎల్నినో మరింత తీవ్రమవుతుందని తాజా అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.
ఎవరికి సంబంధం
- విధాన నిర్ణేతలు — నీటి నిల్వలు, పంటలు, జీవనోపాధులపై ప్రభావాలను ఎదుర్కొనేందుకు తక్షణ సన్నద్ధత చేపట్టాల్సిన బాధ్యత.
- రైతులు, వ్యవసాయ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ — లోటు రుతుపవన వర్షపాతం, నేల తేమ తగ్గడం వల్ల పంటలపై ఒత్తిడి, జీవనోపాధి నష్టం.
- శాస్త్రవేత్తలు, పరిశోధకులు (ఐఐఎస్సీ, డబ్ల్యూఐఐ, ఎన్సీబీఎస్, ఎన్సీఎఫ్, ఐఐటీఎం) — దీర్ఘకాలిక అధ్యయనాలు, సహకారం ద్వారా పర్యావరణ మార్పులను నమోదు చేయాల్సిన అవసరం.
- సముద్ర జీవావరణం, పగడపు దిబ్బలు — సముద్ర వడగాడ్పులు, పగడాల క్షీణత; మోరే ఈల్స్ వంటి చేప జాతుల సామూహిక మరణాల ప్రమాదం.
- ఉష్ణమండల అడవులు, పెద్ద వృక్షాలు — ఇప్పటికే వేడి సహన పరిమితి దగ్గర ఉన్నవి; సుదీర్ఘ కరువులకు అత్యంత సున్నితం.
- ఎన్ఓఏఏ (అమెరికా) — ఎల్నినో తీవ్రతపై అంచనాలు, హెచ్చరికలు అందించే సంస్థ.
ఎందుకు ముఖ్యం
నైరుతి రుతుపవనాలు భారత వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకం; ఎల్నినో ప్రభావం రుతుపవన కాలానికే పరిమితం కాకుండా రాబోయే సీజన్లలోకి విస్తరించి నేల తేమ, నీటి నిల్వలు, పంటలపై ఒత్తిడి పెంచుతుందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. 1950 తర్వాత అత్యంత బలమైన ఘటన సంభవించే అవకాశం 75 శాతం ఉన్న నేపథ్యంలో, పగడపు దిబ్బలు, ఉష్ణమండల అడవుల వంటి బలహీన జీవావరణ వ్యవస్థలకు ముప్పు ఎక్కువ. చర్యలు తీసుకోవడానికి, మార్పులను నమోదు చేయడానికి ఉన్న సమయం స్వల్పమని నిపుణుల హెచ్చరిక.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- ఎల్నినో: భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్లో సముద్ర ప్రవాహ మార్పులు, వేడిమి వల్ల ప్రతి 2-7 ఏళ్లకు ఒకసారి ఏర్పడే ప్రపంచ వాతావరణ దృగ్విషయం.
- భారత్లో మొత్తం వాతావరణ ఉపవిభాగాలు 36; ప్రస్తుతం 18లో లోటు వర్షపాతం.
- ఎన్ఓఏఏ (నేషనల్ ఓషియానిక్ అండ్ అట్మాస్ఫియరిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్) అమెరికా సంస్థ; 75% చారిత్రక ఎల్నినో అవకాశం అంచనా.
- ఎల్నినో థ్రెషోల్డ్ 0.5°C; 2026 ఆగస్టులో పసిఫిక్ విచలనం +2.6°C.
- సంతకం చేసిన సంస్థలు: ఐఐఎస్సీ బెంగళూరు, డబ్ల్యూఐఐ, ఎన్సీబీఎస్, ఎన్సీఎఫ్; ఐఐటీఎం పుణె శాస్త్రవేత్త రాక్సీ మాథ్యూ కోల్ వ్యాఖ్యలు.
- ఎల్నినో ప్రభావాలు: సముద్ర వడగాడ్పులు, పగడాల క్షీణత, పండ్ల ఉత్పత్తి ఆలస్యం, జంతు ప్రవర్తనలో మార్పులు.
మెయిన్స్ కోణం
భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్లో వేడిమి, సముద్ర ప్రవాహ మార్పుల కారణంగా ఏర్పడే ఎల్నినో భారత నైరుతి రుతుపవనాలను బలహీనపరచి తీవ్ర వేడి, పొడి పరిస్థితులకు దారితీస్తుంది; ఈ ఏడాది జూన్ చివరి-జూలైలో ఏర్పడిన ఘటన ఇప్పటికే బలపడి, శీతాకాలంలో మరింత తీవ్రమవుతుందని అంచనా. దీని పరిణామాలు రుతుపవన కాలానికే పరిమితం కాకుండా నేల తేమ, నీటి నిల్వలు, పంటలు, జీవనోపాధులపైకి విస్తరిస్తాయని, సముద్ర వడగాడ్పులు, పగడాల క్షీణత, పండ్ల ఉత్పత్తి ఆలస్యం, జంతు ప్రవర్తన మార్పుల వంటి తక్కువ కనిపించే జీవావరణ మార్పులకు కారణమవుతాయని 200 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరించారు. 36 ఉపవిభాగాల్లో 18లో లోటు వర్షపాతం, 2024 ఎల్నినో తర్వాత పగడపు దిబ్బలు కోలుకోవడానికి కనీసం దశాబ్దం అవసరమన్న వాస్తవం, గత 1,000 ఏళ్లలో ఎన్నడూ లేని స్థాయి ఉష్ణ విచలనాల అంచనా - ఈ మూడూ వ్యవస్థాగత దుర్బలత్వాన్ని సూచిస్తాయి. ముందుకు సాగే మార్గంగా శాస్త్రవేత్తలు సూచించినవి: మార్పులు జరుగుతున్నప్పుడే వాటిని నమోదు చేయడం, దీర్ఘకాలిక అధ్యయనాలు, నిపుణుల మధ్య సహకారం, వివిధ జీవావరణ వ్యవస్థలపై ప్రభావాల కొలత, మిగిలిన జీవావరణాల పరిరక్షణ - వేడిగా, అస్థిరంగా మారుతున్న భవిష్యత్తుకు భారత్ను సన్నద్ధం చేయడం.
కీలక పదాలు
- ఎల్నినో
- భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో వేడిమి, ప్రవాహ మార్పుల వల్ల ప్రతి 2-7 ఏళ్లకు వచ్చే వాతావరణ దృగ్విషయం; భారత్లో రుతుపవనాలను బలహీనపరుస్తుంది.
- ఈఎన్ఎస్ఓ (ENSO)
- ఎల్నినో-సదరన్ ఆసిలేషన్ ఘటనలు; గతంలో మోరే ఈల్స్ వంటి చేప జాతుల సామూహిక మరణాలకు కారణమయ్యాయి.
- ఎన్ఓఏఏ
- అమెరికాకు చెందిన నేషనల్ ఓషియానిక్ అండ్ అట్మాస్ఫియరిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్; ఎల్నినో సూచనలు, అంచనాలు విడుదల చేస్తుంది.
- సముద్ర వడగాడ్పులు (మెరైన్ హీట్వేవ్స్)
- సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరిగే స్థితి; పగడాల క్షీణతకు దారితీస్తుంది.
- పగడాల క్షీణత (కోరల్ బ్లీచింగ్)
- అధిక వేడి ఒత్తిడితో పగడాలు రంగు కోల్పోయి చనిపోయే ప్రక్రియ; కోలుకోవడానికి కనీసం దశాబ్దం పడుతుంది.
- వాతావరణ ఉపవిభాగాలు
- వర్షపాత లెక్కింపు కోసం భారత్ను విభజించిన 36 ప్రాంతాలు; ప్రస్తుతం 18లో లోటు వర్షపాతం.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- ఎల్నినో అంటే ఏమిటి? భారత నైరుతి రుతుపవనాలు, వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దాని ప్రభావాలను వివరించండి.
- సముద్ర వడగాడ్పులు, పగడాల క్షీణత భారత తీర జీవావరణ వ్యవస్థలకు ఎలా ముప్పుగా మారుతున్నాయి? శాస్త్రవేత్తలు సూచించిన చర్యలను చర్చించండి.
- "ఎల్నినో ప్రభావం రుతుపవన కాలానికే పరిమితం కాదు" - నేల తేమ, నీటి నిల్వలు, ఉష్ణమండల అడవులపై దీని పరిణామాలను విశ్లేషించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.
