₹2,000 దాటిన వ్యాపార యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4% ఎండీఆర్

వ్యాపారులకు ₹2,000 కంటే ఎక్కువ మొత్తంలో చేసే యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4% మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) వసూలు చేస్తామని ఎన్‌పీసీఐ మంగళవారం మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది. వ్యక్తుల మధ్య జరిగే లావాదేవీలపై మొత్తం ఎంతైనా ఎలాంటి ఛార్జీలు ఉండవు. ₹75,000 పైబడిన లావాదేవీలకు ఎండీఆర్ గరిష్ఠంగా ₹300. రైల్వే, టెలికం, బీమా, ఇంధన రంగాలకు ₹5 ఫ్లాట్ ఛార్జీ, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, సెక్యూరిటీలకు 0.02% వర్తిస్తుంది. యూపీఐ యాప్‌లు ప్లాట్‌ఫామ్ ఫీజు వసూలు చేయరాదు; వ్యాపారులు ఎండీఆర్‌ను వినియోగదారులపై మోపరాదు.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 15 సెప్టెం, 2026 8:17 PM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#upi#mdr#npci#digital payments#merchants

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

UPI payments above ₹2,000 to merchants will attract 0.4% MDR — Attributed to detailed guidelines issued by NPCI on Tuesday and a government notification; figure appears in source.
P2P transactions will have no charges regardless of value; they form 37% of UPI volume and 70% of value — Figures appear in source but the source of the volume/value data is not specified.
MDR capped at ₹300 for transactions of ₹75,000 and above; 0.02% capped at ₹300 for mutual funds and securities — Attributed to the notification; figures appear in source.
Flat ₹5 MDR for railways, telecom, insurance and fuel above ₹2,000; zero MDR for P2PM QR transactions up to ₹1 lakh a month — Attributed to the notification, which is quoted directly.
New rate will affect only 4% of merchant transactions — Attributed to the Centre's data analysis; underlying data not provided in source.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI ఆర్థిక విశ్లేషకులు

యూపీఐ ఉచిత శకం ముగియడం లేదు, కానీ దాని ఖర్చును ఎవరు భరించాలో ఇప్పుడు స్పష్టంగా నిర్ణయించారు — 2020 నుంచి ఈ వ్యవస్థ ఖర్చును బ్యాంకులు, పేమెంట్ యాప్‌లు, ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు మోశాయి; ఇకపై ₹2,000 దాటిన వ్యాపార లావాదేవీలపై 0.4% ఎండీఆర్ రూపంలో దానిలో కొంత భాగం వ్యాపారులకు బదిలీ అవుతుంది. కేంద్రం అంచనా ప్రకారం ఇది వ్యాపార లావాదేవీల్లో 4 శాతాన్నే తాకుతుంది, పీ2పీ లావాదేవీలకు, నెలకు ₹1 లక్ష లోపు క్యూఆర్ కోడ్ చిన్న వర్తకులకు మినహాయింపు ఉంది — అంటే భారం ఎక్కువగా పెద్ద టికెట్ సైజు వ్యాపారాలపైనే. లాభపడేది పేమెంట్ ఎకోసిస్టమ్: ఇప్పటివరకు నష్టాలతో నడిచిన యూపీఐకి ఒక ఆదాయ మార్గం ఏర్పడుతుంది.

ఖర్చు పంపిణీలో మార్పు: ఇది కొత్త వినియోగదారు పన్ను కాదు, ఇప్పటివరకూ బ్యాంకులు/యాప్‌లు మోసిన మౌలిక సదుపాయ ఖర్చులో కొంత భాగాన్ని పెద్ద వ్యాపారులకు మళ్లించే చర్య.
0.4% రేటు కార్డు ఎండీఆర్‌ల కంటే తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది, ₹75,000 పైబడిన లావాదేవీలకు ₹300 పరిమితి పెట్టడం వల్ల పెద్ద మొత్తాల చెల్లింపులు డిజిటల్ నుంచి దూరం కావకుండా కాపాడే ఉద్దేశం ఉంది.
రైల్వే, టెలికం, బీమా, ఇంధనానికి ₹5 ఫ్లాట్, మ్యూచువల్ ఫండ్లకు 0.02% — తక్కువ మార్జిన్, అధిక వాల్యూమ్ రంగాల్లో ఖర్చు వినియోగదారుల ధరల్లోకి చేరకుండా ఉండేందుకు ఉద్దేశించిన రూపకల్పన.
పీ2పీఎం కేటగిరీలో నెలకు ₹1 లక్ష వరకు జీరో ఎండీఆర్ ఉండటం అసంఘటిత రంగానికి ఉపశమనం, అదే సమయంలో వీధి వ్యాపారులను ఫార్మల్ మర్చంట్ ఖాతాల్లోకి తెచ్చే ప్రోత్సాహకం కూడా.
"వ్యాపారులు ఎండీఆర్‌ను వినియోగదారులపై మోపరాదు" అనే నియమం ఆచరణలో ఎంత కట్టుదిట్టంగా అమలవుతుందో ప్రశ్నార్థకం — కార్డు చెల్లింపుల్లో ఈ భారం చాలాచోట్ల కస్టమర్‌కే చేరిన అనుభవం ఉంది.

గమనించాల్సినవి — ₹2,000 థ్రెషోల్డ్ దగ్గర వ్యాపారులు లావాదేవీలను విడదీయడం (స్ప్లిటింగ్), లేదా పెద్ద కొనుగోళ్లకు నగదు/ఇతర మార్గాలవైపు మళ్లడం ఏమైనా కనిపిస్తుందా — ఇంకా ఈ 0.4% బ్యాంకులు, యాప్‌ల మధ్య ఎలా పంపిణీ అవుతుందో చూడాలి.

అమలు తేదీ, 0.4% పంపిణీ నిష్పత్తి, నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన వ్యాపారులపై చర్యలు, ఇది యూపీఐ లావాదేవీల వృద్ధిపై నికరంగా ఎంత ప్రభావం చూపుతుందనే అంశాలను ఈ కథనం నిర్ధారించలేదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 3 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

2020 నుంచి యూపీఐ లావాదేవీలపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) మినహాయింపు అమల్లో ఉంది; నగదు వినియోగం తగ్గించి డిజిటల్ చెల్లింపులను ప్రోత్సహించడమే దాని లక్ష్యం. సెప్టెంబర్ 14న కేంద్రం ₹2,000 వరకు యూపీఐ లావాదేవీలపై సున్నా ఎండీఆర్ ఉంటుందని నోటిఫై చేసింది. దీని కొనసాగింపుగా మంగళవారం ఎన్‌పీసీఐ వివరణాత్మక మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసి, ₹2,000 దాటిన వ్యక్తి-నుంచి-వ్యాపారి (పీ2ఎం) చెల్లింపులపై 0.4% ఎండీఆర్ విధించింది. వ్యక్తుల మధ్య (పీ2పీ) లావాదేవీలపై ఎలాంటి ఛార్జీ ఉండదు.

ముఖ్యాంశాలు

₹2,000 దాటిన వ్యక్తి-నుంచి-వ్యాపారి (పీ2ఎం) యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4% ఎండీఆర్ వర్తిస్తుంది - ఎన్‌పీసీఐ మంగళవారం విడుదల చేసిన మార్గదర్శకాలు.
వ్యక్తుల మధ్య (పీ2పీ) లావాదేవీలపై మొత్తం ఎంతైనా ఎలాంటి ఛార్జీలు ఉండవు; పీ2పీ లావాదేవీలు మొత్తం యూపీఐలో పరిమాణంలో 37%, విలువలో 70%.
₹75,000 అంతకు మించిన లావాదేవీలకు ఎండీఆర్ లావాదేవీకి గరిష్ఠంగా ₹300కు పరిమితం.
రైల్వే, టెలికం, బీమా, ఇంధనం వంటి కీలక రంగాల్లో ₹2,000 దాటిన చెల్లింపులకు లావాదేవీకి ₹5 ఫ్లాట్ ఎండీఆర్.
మ్యూచువల్ ఫండ్లు, సెక్యూరిటీలు, స్టాక్ బ్రోకర్లు, డీలర్ల చెల్లింపులపై తక్కువ ఎండీఆర్ 0.02%, గరిష్ఠంగా ₹300.
పీ2పీఎం (వ్యక్తి-నుంచి-వ్యక్తి-వ్యాపారి) కేటగిరీలో యూపీఐ క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా నెలకు ₹1 లక్ష వరకు లావాదేవీలపై సున్నా ఎండీఆర్ కొనసాగుతుంది.
యూపీఐ యాప్‌లు ప్లాట్‌ఫామ్ ఫీజు లేదా దాగుడు ఛార్జీలు వసూలు చేయకూడదు; వ్యాపారులు ఎండీఆర్‌ను బిల్లులో కలిపి వినియోగదారుల నుంచి రాబట్టకుండా బ్యాంకులు చూడాలి.
కేంద్రం విశ్లేషణ ప్రకారం కొత్త ఎండీఆర్ రేటు కేవలం 4% వ్యాపార లావాదేవీలపైనే ప్రభావం చూపుతుంది, ఎందుకంటే మిగిలినవి ₹2,000 కంటే తక్కువ.

కాలక్రమం

2020 నుంచినగదు నుంచి డిజిటల్ చెల్లింపుల వైపు మళ్లించే విధాన నిర్ణయంగా యూపీఐకి ఎండీఆర్ నుంచి మినహాయింపు.
సెప్టెంబర్ 14₹2,000 వరకు యూపీఐ లావాదేవీలపై సున్నా ఎండీఆర్ ఉంటుందని కేంద్రం నోటిఫై చేసింది.
మంగళవారం (తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదు)₹2,000 దాటిన పీ2ఎం లావాదేవీలపై 0.4% ఎండీఆర్‌తో సహా వివరణాత్మక మార్గదర్శకాలను ఎన్‌పీసీఐ విడుదల చేసింది.

ఎవరికి సంబంధం

ఎన్‌పీసీఐ (నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా) — యూపీఐ ఎండీఆర్ నిర్మాణంపై వివరణాత్మక మార్గదర్శకాలు జారీ చేసిన సంస్థ.
కేంద్ర ప్రభుత్వం — సెప్టెంబర్ 14 నోటిఫికేషన్ ద్వారా ₹2,000 వరకు సున్నా ఎండీఆర్ ప్రకటించింది; కొత్త రేటు 4% వ్యాపార లావాదేవీలపైనే ప్రభావం చూపుతుందని చెబుతోంది.
వ్యాపారులు (సూక్ష్మ, చిన్న వ్యాపారాలు) — ₹2,000 దాటిన లావాదేవీలపై ఎండీఆర్ భారం; ₹2,000 లోపు, పీ2పీఎం నెలవారీ ₹1 లక్ష లోపు లావాదేవీలకు మినహాయింపు.
వినియోగదారులు — పరిమితి లేకుండా ఉచిత యూపీఐ లావాదేవీలు; ప్లాట్‌ఫామ్ ఫీజు, ఎండీఆర్ బదిలీపై నిషేధం.
బ్యాంకులు, చెల్లింపు యాప్‌లు, ఇతర ఎకోసిస్టమ్ భాగస్వాములు — 0.4% ఛార్జీ ఇవి పంచుకుంటాయి; వ్యాపారులు ఎండీఆర్‌ను వినియోగదారులపై మోపకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత బ్యాంకులపై.
వీధి వ్యాపారులు / అసంఘటిత రంగం — పీ2పీఎం క్యూఆర్ కోడ్ కేటగిరీలో సున్నా ఎండీఆర్ కొనసాగడం వల్ల ఊరట, ఫార్మల్ మర్చంట్ ఖాతాలతో అనుసంధానం.

ఎందుకు ముఖ్యం

2020 నుంచి కొనసాగిన సున్నా-ఎండీఆర్ విధానాన్ని పరిమితంగా వెనక్కి తీసుకుని, పెద్ద మొత్తాల వ్యాపార లావాదేవీలపై ఛార్జీ విధించడం ద్వారా యూపీఐ మౌలిక వ్యవస్థ ఖర్చులను భరించే కొత్త ఆదాయ నమూనాకు దారి తీస్తుంది. అదే సమయంలో ₹2,000 లోపు లావాదేవీలు, పీ2పీ చెల్లింపులు, పీ2పీఎం క్యూఆర్ లావాదేవీలకు మినహాయింపు ఇవ్వడం వల్ల చిన్న వ్యాపారులు, సాధారణ వినియోగదారులపై భారం పడకుండా చూడాలన్న ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది. వ్యాపారులు ఈ ఛార్జీని వినియోగదారులపైకి మళ్లిస్తారా అన్నదే డిజిటల్ చెల్లింపుల విస్తరణకు కీలక పరీక్ష.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఎన్‌పీసీఐ = నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా; యూపీఐ ఎండీఆర్ మార్గదర్శకాలు జారీ చేసిన సంస్థ.
₹2,000 దాటిన పీ2ఎం యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4% ఎండీఆర్; ₹75,000 పైబడిన లావాదేవీలకు గరిష్ఠ పరిమితి ₹300.
రైల్వే, టెలికం, బీమా, ఇంధనం: ₹5 ఫ్లాట్ ఎండీఆర్; మ్యూచువల్ ఫండ్లు, సెక్యూరిటీలు, స్టాక్ బ్రోకర్లు: 0.02% (గరిష్ఠం ₹300).
పీ2పీఎం క్యూఆర్ కేటగిరీ: నెలకు ₹1 లక్ష వరకు సున్నా ఎండీఆర్.
పీ2పీ లావాదేవీలు యూపీఐలో పరిమాణంలో 37%, విలువలో 70%; వాటిపై ఛార్జీలు లేవు.
కేటగిరీని బట్టి ₹1 లక్ష నుంచి ₹5 లక్షల రోజువారీ లావాదేవీ పరిమితులు భద్రత, రిస్క్ నిర్వహణ కోసమే - ఛార్జీలు కాదు.

మెయిన్స్ కోణం

2020 నుంచి యూపీఐపై ఎండీఆర్ మినహాయింపు నగదు ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థను డిజిటల్ చెల్లింపుల వైపు మళ్లించడంలో కీలకంగా పనిచేసింది; అయితే ఈ మౌలిక వ్యవస్థను నిర్వహించే బ్యాంకులు, చెల్లింపు యాప్‌లకు స్థిర ఆదాయ వనరు లేకపోవడం సమస్యగా మిగిలింది. ఈ నేపథ్యంలో ఎన్‌పీసీఐ మార్గదర్శకాలు ₹2,000 దాటిన పీ2ఎం లావాదేవీలపై 0.4% "నామమాత్ర" ఎండీఆర్ విధించి, ఆ మొత్తాన్ని బ్యాంకులు, యాప్‌లు, ఇతర ఎకోసిస్టమ్ భాగస్వాముల మధ్య పంచేలా చేశాయి - అదే సమయంలో కీలక రంగాలకు ₹5 ఫ్లాట్ రేటు, సెక్యూరిటీలకు 0.02%, ₹75,000 పైబడిన లావాదేవీలకు ₹300 గరిష్ఠ పరిమితి ద్వారా భారాన్ని పరిమితం చేశాయి. సూక్ష్మ, చిన్న వ్యాపారాల రక్షణ కోసం పీ2పీఎం క్యూఆర్ కేటగిరీలో నెలకు ₹1 లక్ష వరకు సున్నా ఎండీఆర్ కొనసాగింపు, వీధి వ్యాపారులను ఫార్మల్ మర్చంట్ అక్వైరింగ్ ఖాతాలతో అనుసంధానించే లక్ష్యంతో ఉంది. వినియోగదారుల రక్షణ కోసం ప్లాట్‌ఫామ్ ఫీజు నిషేధం, ఎండీఆర్‌ను బిల్లులో కలిపి వసూలు చేయకుండా బ్యాంకులకు సూచనలు, అపరిమిత ఉచిత లావాదేవీలు ఉన్నాయి. కార్డు లావాదేవీల్లో ఎండీఆర్‌ను వినియోగదారులపైకి మళ్లించే ఆచరణ ఉన్నందున, ముందుకు సాగే మార్గం ఈ నిషేధాన్ని కఠినంగా అమలు చేయడం, ప్రభావం 4% లావాదేవీలకే పరిమితమవుతుందన్న అంచనాను గణాంకాలతో పరిశీలిస్తూ డిజిటల్ స్వీకరణ వేగం తగ్గకుండా చూడడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

కీలక పదాలు

ఎండీఆర్ (మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్): డిజిటల్ చెల్లింపు జరిగిన ప్రతిసారీ వ్యాపారి బ్యాంకులకు, చెల్లింపు కంపెనీలకు చెల్లించే చిన్న ప్రాసెసింగ్ ఫీజు.
పీ2ఎం (పర్సన్-టు-మర్చంట్): వినియోగదారుడు వ్యాపారికి చేసే చెల్లింపు; ₹2,000 దాటితే కొత్త 0.4% ఎండీఆర్ ఇక్కడే వర్తిస్తుంది.
పీ2పీ (పర్సన్-టు-పర్సన్): వ్యక్తుల మధ్య జరిగే బదిలీలు; మొత్తం ఎంతైనా ఎలాంటి ఛార్జీ ఉండదు.
పీ2పీఎం (పర్సన్-టు-పర్సన్-మర్చంట్): క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా చెల్లింపులు స్వీకరించే చిన్న వ్యాపారుల కేటగిరీ; నెలకు ₹1 లక్ష వరకు సున్నా ఎండీఆర్.
ఎన్‌పీసీఐ: నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా - యూపీఐ నిర్వహణ, ఎండీఆర్ మార్గదర్శకాలు జారీ చేసే సంస్థ.
ప్లాట్‌ఫామ్ ఫీజు: యాప్‌లు వినియోగదారుల నుంచి వసూలు చేసే ఛార్జీ; కొత్త మార్గదర్శకాల కింద యూపీఐ యాప్‌లకు ఇది నిషేధం.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

యూపీఐపై సున్నా-ఎండీఆర్ విధానాన్ని పరిమితంగా సడలించడం డిజిటల్ చెల్లింపుల విస్తరణపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపవచ్చు? చర్చించండి.
పీ2ఎం, పీ2పీ, పీ2పీఎం లావాదేవీల మధ్య తేడాలను వివరిస్తూ, ఎన్‌పీసీఐ కొత్త ఎండీఆర్ నిర్మాణంలో చిన్న వ్యాపారుల రక్షణకు తీసుకున్న చర్యలను పరిశీలించండి.
ఎండీఆర్ భారాన్ని వ్యాపారులు వినియోగదారులపైకి మళ్లించకుండా నిరోధించడంలో బ్యాంకులు, నియంత్రణ సంస్థల పాత్ర ఏమిటి?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తగుల్జార్ సింగ్ ఆత్మహత్యపై కాంగ్రెస్ నిరసన; సచిన్ పైలట్ నిర్బంధం →

← అన్ని వార్తలు