సీఈసీ తొలగింపు కోరుతూ మహారాష్ట్రవ్యాప్తంగా కాంగ్రెస్ ఆందోళన

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్‌ను తొలగించాలని, ఆయనపై చర్య తీసుకోవాలని కోరుతూ కాంగ్రెస్ సోమవారం మహారాష్ట్రవ్యాప్తంగా నిరసన ప్రదర్శనలు చేపట్టింది. పుణె, నాగ్‌పూర్, నాసిక్, కొల్హాపూర్, సోలాపూర్, థానే, అమరావతి, ఛత్రపతి సంభాజీనగర్‌లలో కలెక్టరేట్ల ముందు ధర్నాలు జరిగాయి. ఓటర్ జాబితాల సవరణలు, ఎస్ఐఆర్ నిర్వహణలో అక్రమాలు జరిగాయని పార్టీ ఆరోపించింది. 30 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ముసాయిదా జాబితాల నుంచి 13 కోట్లకు పైగా పేర్లు తొలగించారని పేర్కొంది. అంతర్గత నోట్లు సాధారణ ప్రక్రియలో భాగమేనని, నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవమేనని ఈసీఐ తెలిపింది.

The Hindu — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 29 సెప్టెం, 2026 3:10 AM IST

మూలం

The Hindu — Cities · అసలు వార్త చదవండి ↗

#congress#election commission#sir#maharashtra#gyanesh kumar#protest

డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Congress held protest marches outside district collectorates across Maharashtra on September 28, 2026, demanding CEC Gyanesh Kumar's removal and arrest. — Attributed to the Maharashtra Congress in the source; district list and participating leaders named.
Election Commissioners Sukhbir Singh Sandhu and Vivek Joshi formally objected at least 14 times in 10 months to electoral-roll decisions taken without their knowledge or approval. — Attributed in the source to an Indian Express investigation; not independently verified here.
More than 13 crore names were deleted from draft electoral rolls during the SIR across 30 states and Union Territories. — Figure cited by Congress and reported by Indian Express; the source explicitly notes it does not by itself establish that deletions were improper.
Electoral-roll revisions under Gyanesh Kumar benefited the ruling BJP. — Congress allegation, unproven; must be reported as a party claim.
The ECI said the internal notes were part of normal decision-making and its decisions were unanimous. — Attributed to the ECI in the source; provides required balance.

The Hindu — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఎన్నికల సంఘంపై దాడిని కాంగ్రెస్ ఇప్పుడు ఢిల్లీ కేంద్రిత ప్రకటనల స్థాయి నుంచి జిల్లా స్థాయి వీధి ఆందోళనగా మార్చింది — మహారాష్ట్రలో కలెక్టరేట్ల ముందు ధర్నాలు, ఎంపీలు, మాజీ మంత్రుల భాగస్వామ్యం ఇది ఒక వ్యవస్థీకృత రాజకీయ కార్యక్రమమని చెబుతోంది. ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు అంతర్గతంగా అభ్యంతరాలు లేవనెత్తారన్న వార్తా కథనం ప్రతిపక్షానికి 'ఓట్ చోరీ' కథనానికి కొత్త ఆధారం ఇచ్చిందని వారు భావిస్తున్నారు; ఈసీఐ మాత్రం నోట్లు సాధారణ ప్రక్రియలో భాగమే, నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవమేనని కొట్టిపారేసింది. మహారాష్ట్రను వేదికగా ఎంచుకోవడం యాదృచ్ఛికం కాదు — అక్కడ ఓటర్ జాబితాలపై కాంగ్రెస్, శివసేన (యూబీటీ) చాలా కాలంగా అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

కలెక్టరేట్ల ముందు మెమోరాండాలు, దిష్టిబొమ్మల ప్రదర్శనలు — ఇది న్యాయపరమైన పోరాటం కంటే ప్రజా సమీకరణ వ్యూహం, అంటే లక్ష్యం కేడర్‌ను క్రియాశీలం చేయడం.
ఒక సంస్థను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం రెండంచుల కత్తి: పారదర్శకత డిమాండ్‌గా చూపగలిగితే లాభం, ఓటమికి ముందస్తు సాకుగా కనిపిస్తే నష్టం.
రాహుల్ గాంధీ, ఉద్ధవ్ ఠాక్రే ఒకే డిమాండ్‌పై నిలబడటం మహారాష్ట్రలో ప్రతిపక్ష సమన్వయాన్ని పునరుద్ధరించే అవకాశం ఇస్తుంది.
13 కోట్లకు పైగా పేర్ల తొలగింపు అనే సంఖ్య రాజకీయంగా శక్తివంతమైన నినాదం అయినా, అవి అక్రమమని అది స్వతహాగా రుజువు చేయదు — కథనమే ఈ పరిమితిని పేర్కొంది.
సీఈసీ తొలగింపు రాజ్యాంగబద్ధంగా అత్యంత కఠిన ప్రక్రియ కావడంతో, ఈ డిమాండ్ ఆచరణాత్మక ఫలితం కంటే రాజకీయ సందేశంగానే మిగిలే అవకాశం ఉంది.

గమనించాల్సినవి — ఈ ఆందోళన మహారాష్ట్ర దాటి ఇతర రాష్ట్రాలకు, పార్లమెంటు వేదికకు విస్తరిస్తుందా, ఇండియా కూటమి భాగస్వాములు ఉమ్మడి కార్యాచరణకు దిగుతారా అన్నది కీలకం.

ఓటర్ జాబితాల సవరణల్లో అక్రమాలు జరిగాయని లేదా అవి ఏ పార్టీకి లాభం చేకూర్చాయని ఈ కథనం నిరూపించలేదు; ఇవి కాంగ్రెస్ ఆరోపణలు మాత్రమే, ఈసీఐ వాటిని తిరస్కరించింది.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (సీఈసీ) జ్ఞానేష్ కుమార్ నేతృత్వంలో జరిగిన ఓటర్ జాబితాల సవరణలు, ప్రత్యేక ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఎస్ఐఆర్) నిర్వహణలో అక్రమాలు జరిగాయని కాంగ్రెస్ ఆరోపిస్తోంది. ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి గత 10 నెలల్లో కనీసం 14 సార్లు ఓటర్ జాబితాలకు సంబంధించిన నిర్ణయాలపై అధికారికంగా అభ్యంతరాలు లేవనెత్తారని ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ దర్యాప్తు కథనం పేర్కొన్న నేపథ్యంలో ప్రతిపక్షాల విమర్శలు తీవ్రమయ్యాయి. ఈ కథనం ఆధారంగా 2026 సెప్టెంబర్ 28న (సోమవారం) కాంగ్రెస్ మహారాష్ట్రవ్యాప్తంగా కలెక్టరేట్ల ముందు నిరసనలు చేపట్టింది. అంతర్గత నోట్లు సాధారణ ప్రక్రియలో భాగమేనని, తన నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవమేనని ఈసీఐ కొట్టిపారేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

2026 సెప్టెంబర్ 28 (సోమవారం) కాంగ్రెస్ మహారాష్ట్రవ్యాప్తంగా సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ తొలగింపు, అరెస్టు కోరుతూ నిరసన ప్రదర్శనలు చేపట్టింది.
పుణె, నాగ్‌పూర్, నాసిక్, కొల్హాపూర్, సోలాపూర్, థానే, అమరావతి, ఛత్రపతి సంభాజీనగర్‌లలో జిల్లా కలెక్టరేట్ల ముందు ధర్నాలు జరిగాయి; కలెక్టర్లకు వినతిపత్రాలు అందజేశారు.
ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి గత 10 నెలల్లో కనీసం 14 సార్లు అభ్యంతరాలు లేవనెత్తారని ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ దర్యాప్తు కథనం పేర్కొంది.
ఆ అభ్యంతరాలు ఓటర్ల చేర్పులు–తొలగింపులు, ఫారం 6లో మార్పులు, ఓటర్ జాబితా నిర్ణయాలపై అప్పీళ్లు, ఓటర్ డేటాబేస్‌పై నియంత్రణకు సంబంధించినవి; కొన్ని నోట్లు కొన్ని చర్యలను 'అనధికారిక', 'చట్టవిరుద్ధ'మని పేర్కొన్నాయి.
ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియలో 30 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ముసాయిదా ఓటర్ జాబితాల నుంచి 13 కోట్లకు పైగా పేర్లు తొలగించారని కాంగ్రెస్ ప్రస్తావించింది.
13 కోట్ల తొలగింపుల సంఖ్య ఆ తొలగింపులు అక్రమమని స్వతహాగా నిరూపించదని మూలకథనం స్పష్టం చేసింది.
అమరావతిలో జ్ఞానేష్ కుమార్ దిష్టిబొమ్మను గాడిదపై ఊరేగించారు; థానేలో దిష్టిబొమ్మతో గుంజీళ్లు తీయించారని పార్టీ తెలిపింది.
కొల్హాపూర్ నిరసనకు శాసనమండలి కాంగ్రెస్ పక్ష నేత, మాజీ మంత్రి సతేజ్ పాటిల్ నాయకత్వం వహించారు; సోలాపూర్‌లో సీడబ్ల్యూసీ సభ్యురాలు, ఎంపీ ప్రణితి షిండే పాల్గొన్నారు.

కాలక్రమం

గత 10 నెలల కాలం (ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కథనం ప్రకారం)ఎన్నికల కమిషనర్లు సంధు, జోషి ఓటర్ జాబితా నిర్ణయాలు, ఉత్తర్వులపై కనీసం 14 సార్లు అధికారికంగా అభ్యంతరాలు నమోదు చేశారు.
కథనం ప్రచురణ అనంతరంరాహుల్ గాంధీ, ఉద్ధవ్ ఠాక్రే సహా ప్రతిపక్ష నేతలు జ్ఞానేష్ కుమార్‌పై చర్య కోరారు; ఈసీఐ ఆ ఆరోపణలను తిరస్కరించింది.
2026 సెప్టెంబర్ 28 (సోమవారం)మహారాష్ట్రలోని కలెక్టరేట్ల ముందు కాంగ్రెస్ నిరసన ప్రదర్శనలు, వినతిపత్రాల సమర్పణ.
2026 సెప్టెంబర్ 29, తెల్లవారుజామున 2:49 ISTఈ కథనం ప్రచురితమైంది.

ఎవరికి సంబంధం

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ — తొలగింపు, అరెస్టు డిమాండ్లు ఎదుర్కొంటున్నారు; ఓటర్ జాబితా నిర్ణయాలపై ఆరోపణలు.
భారత ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) — సంస్థాగత విశ్వసనీయత; అంతర్గత నోట్లు సాధారణ ప్రక్రియలో భాగమేనని, నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవమేనని వాదన.
ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి — తమ ప్రమేయం, ఆమోదం లేకుండా నిర్ణయాలు తీసుకున్నారని అభ్యంతరాలు నమోదు చేశారని కథనం.
మహారాష్ట్ర కాంగ్రెస్ — ఎస్ఐఆర్, జాబితా సవరణలపై రాజకీయ ఆందోళన; కుమార్ తొలగింపు జరిగే వరకు ఉద్యమం కొనసాగిస్తామని ప్రకటన.
బీజేపీ — జ్ఞానేష్ కుమార్ హయాంలో ఓటర్ జాబితా సవరణలు అధికార బీజేపీకి లబ్ధి చేకూర్చాయని కాంగ్రెస్ ఆరోపణ.
ఓటర్లు / 13 కోట్లకు పైగా తొలగించిన పేర్లు — ముసాయిదా జాబితాల నుంచి పేర్లు తొలగింపు ఓటు హక్కు వినియోగంపై ప్రభావం.

ఎందుకు ముఖ్యం

ఎన్నికల సంఘం బహుళ సభ్య సంస్థగా సమష్టిగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలా, సీఈసీ ఒక్కరే కీలక నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చా అనే సంస్థాగత ప్రశ్నను ఈ వివాదం ముందుకు తెస్తోంది. ఓటర్ జాబితాల స్వచ్ఛత, ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియలో 13 కోట్లకు పైగా పేర్లు తొలగింపు వంటి అంశాలు ఓటు హక్కు, ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజల విశ్వాసానికి ప్రత్యక్షంగా ముడిపడి ఉన్నాయి. ప్రతిపక్షాలు ఎన్నికల సంస్థ తటస్థతను ప్రశ్నిస్తుండటం, ఈసీఐ ఆ ఆరోపణలను తిరస్కరిస్తుండటం భారత ఎన్నికల నిర్వహణ చుట్టూ నెలకొన్న రాజకీయ ఘర్షణను సూచిస్తోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఎస్ఐఆర్ (స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్) ప్రక్రియలో 30 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ముసాయిదా జాబితాల నుంచి 13 కోట్లకు పైగా పేర్లు తొలగింపు.
ప్రస్తుత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్: జ్ఞానేష్ కుమార్; ఎన్నికల కమిషనర్లు: సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి.
ఫారం 6 – ఓటర్ జాబితాలో కొత్త ఓటరు నమోదుకు సంబంధించిన దరఖాస్తు ఫారం; దీనిలో మార్పులపై కమిషనర్లు అభ్యంతరం.
ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కథనం: 10 నెలల్లో కనీసం 14 సార్లు ఎన్నికల కమిషనర్ల అధికారిక అభ్యంతరాలు.
2026 సెప్టెంబర్ 28న మహారాష్ట్రలో పుణె, నాగ్‌పూర్, నాసిక్, కొల్హాపూర్, సోలాపూర్, థానే, అమరావతి, ఛత్రపతి సంభాజీనగర్‌లలో కాంగ్రెస్ ధర్నాలు.

మెయిన్స్ కోణం

ఎన్నికల సంఘం ఒక బహుళ సభ్య రాజ్యాంగ సంస్థ అయినప్పటికీ, ఓటర్ జాబితాల చేర్పులు–తొలగింపులు, ఫారం 6 మార్పులు, ఓటర్ డేటాబేస్‌పై నియంత్రణ వంటి కీలక నిర్ణయాలు తమ ప్రమేయం లేకుండా తీసుకున్నారని ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు 10 నెలల్లో కనీసం 14 సార్లు అభ్యంతరాలు నమోదు చేశారన్న కథనం సంస్థాగత నిర్ణయ ప్రక్రియపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది; కొన్ని అంతర్గత నోట్లు కొన్ని చర్యలను 'అనధికారిక', 'చట్టవిరుద్ధ'మని పేర్కొన్నాయి. మరోవైపు ఈసీఐ ఈ నోట్లు సాధారణ అంతర్గత ప్రక్రియలో భాగమేనని, మొత్తం ఆమోదాలు, నిర్ణయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా వ్యక్తిగత నోట్లపైనే దృష్టి పెట్టడం అసంపూర్ణ చిత్రాన్ని ఇస్తుందని, నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవమేనని వాదిస్తోంది. ఎస్ఐఆర్‌లో 13 కోట్లకు పైగా పేర్ల తొలగింపును కాంగ్రెస్ ఆరోపణలకు ఆధారంగా చూపుతోంది; అయితే ఆ సంఖ్య మాత్రమే తొలగింపులు అక్రమమని నిరూపించదని మూలకథనం స్పష్టం చేస్తోంది. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా, నిర్ణయ ప్రక్రియలో పారదర్శకత, కమిషనర్ల మధ్య సమష్టి నిర్ణయ పద్ధతి పాటించడం, తొలగింపు ప్రక్రియపై ఓటర్లకు స్పష్టమైన సమాచారం, అప్పీలు అవకాశాలు కల్పించడం ద్వారా ప్రజా విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించాల్సి ఉంటుంది — ఇది మూలంలో పేర్కొన్న వాస్తవాల నుంచి తలెత్తే విశ్లేషణ.

కీలక పదాలు

ఎస్ఐఆర్ (స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్): ఓటర్ జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియ; ఈ ప్రక్రియలో 30 రాష్ట్రాలు/యూటీల ముసాయిదా జాబితాల నుంచి 13 కోట్లకు పైగా పేర్లు తొలగించారు.
సీఈసీ (ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్): ఎన్నికల సంఘం అధిపతి; ప్రస్తుతం జ్ఞానేష్ కుమార్, ఆయన తొలగింపు, అరెస్టు కోరుతూ కాంగ్రెస్ ఆందోళన.
ఈసీఐ (భారత ఎన్నికల సంఘం): ఎన్నికలు, ఓటర్ జాబితాలు నిర్వహించే సంస్థ; అంతర్గత నోట్లు సాధారణ ప్రక్రియ, నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవమని పేర్కొంది.
ఫారం 6: ఓటర్ జాబితాకు సంబంధించిన దరఖాస్తు ఫారం; దీనిలో చేసిన మార్పులపై ఎన్నికల కమిషనర్లు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.
ముసాయిదా ఓటర్ జాబితా: తుది జాబితాకు ముందు ప్రచురించే ప్రాథమిక జాబితా; ఎస్ఐఆర్‌లో ఇందులోంచి పేర్ల తొలగింపుపై వివాదం.
సీడబ్ల్యూసీ (కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ): కాంగ్రెస్ పార్టీ అత్యున్నత నిర్ణాయక సంస్థ; దీని సభ్యురాలు, ఎంపీ ప్రణితి షిండే సోలాపూర్ ఆందోళనలో పాల్గొన్నారు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

భారత ఎన్నికల సంఘం బహుళ సభ్య సంస్థగా పనిచేయడంలో సమష్టి నిర్ణయ ప్రక్రియ ప్రాధాన్యాన్ని, ఇటీవలి ఓటర్ జాబితా వివాదం నేపథ్యంలో చర్చించండి.
ఓటర్ జాబితాల సవరణ (ఎస్ఐఆర్) ప్రక్రియలో పారదర్శకత లోపిస్తే ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజా విశ్వాసం ఎలా దెబ్బతింటుంది? ఉదాహరణలతో విశ్లేషించండి.
'ముసాయిదా జాబితాల నుంచి భారీ సంఖ్యలో పేర్ల తొలగింపు అంటే అవి అక్రమ తొలగింపులే కావు' — ఈ ప్రకటనను మూలకథన ఆధారంగా పరిశీలించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తభారత్-దుబాయ్ ఆర్థిక, పర్యాటక సహకారంపై చర్చలు →

← అన్ని వార్తలు