జమ్మూకశ్మీర్‌లో 21.8 లక్షల పుస్తకాల పరిశీలన, 4,249 ఉపసంహరణ
జమ్మూకశ్మీర్ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలల్లో ఇప్పటివరకు 21,81,582 పుస్తకాలు, ప్రచురణలను పరిశీలించినట్లు ఉన్నత విద్యాశాఖ శాసనసభకు లిఖితపూర్వక సమాధానంలో తెలిపింది. ఇందులో జమ్మూ డివిజన్‌లో 9,32,941, కశ్మీర్ డివిజన్‌లో 12,48,641 ఉన్నాయి. 2025 ఆగస్టు 5 నాటి ఎస్‌.ఓ. 203 కింద నిషేధిత పుస్తకాల 518 కాపీలు, అదనంగా 4,249 పుస్తకాలు చెలామణి నుంచి ఉపసంహరించారు. మరో 1,752 పుస్తకాలను నిపుణుల పరిశీలనకు పంపారు. ఇది జమ్మూకశ్మీర్ చరిత్రను వక్రీకరించే యత్నమని లంగేట్ స్వతంత్ర ఎమ్మెల్యే ఖుర్షీద్ అహ్మద్ షేక్ అన్నారు.
మూలం
News18 — India · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- 21,81,582 books and publications examined in government degree colleges — 9,32,941 in Jammu division and 12,48,641 in Kashmir division. — Attributed to a written reply by the Higher Education Department in the J&K Legislative Assembly; divisional figures add up to the stated total.
- 518 copies of banned books withdrawn under S.O. 203 dated August 5, 2025, and 4,249 other books withdrawn. — Figures appear in the source and are attributed to the government reply; however the article's opening states 4,767 books withdrawn, an internal inconsistency an editor should reconcile.
- 1,752 books referred to the Director Colleges for expert examination. — Figure appears in the source, attributed to the Assembly reply.
- Independent Langate MLA Khurshed Ahmad Sheikh said the exercise is an attempt to distort J&K's history. — Direct quote attributed to the MLA, given to News18.
- Earlier actions: 668 books seized in Srinagar in February 2025; 25 books forfeited in August 2025; eight education officials suspended after a July 2026 school textbook row. — Background attributed to police and the Home Department in the source; dates and numbers as given, not independently verified.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 6 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
జమ్మూకశ్మీర్‌లో గత రెండేళ్లుగా పోలీసు సోదాలు, పుస్తకాల స్వాధీనం, ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల పరంపర తర్వాత ఇప్పుడు ఈ పరిశీలన ఉన్నత విద్యా వ్యవస్థలోకి విస్తరించింది. అధికారులు "అభ్యంతరకర", వేర్పాటువాద లేదా "దేశ వ్యతిరేక" అంశాలు ఉన్నాయని చెప్పే సాహిత్యంపై దృష్టి పెట్టారు. ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలల్లో జరిపిన ఈ ఆడిట్ వివరాలను ఉన్నత విద్యాశాఖ శాసనసభలో లిఖితపూర్వక సమాధానంగా సమర్పించింది. ఇది లంగేట్ స్వతంత్ర ఎమ్మెల్యే ఖుర్షీద్ అహ్మద్ షేక్ అడిగిన ప్రశ్నకు ఇచ్చిన జవాబులో భాగం.
ముఖ్యాంశాలు
- ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలల్లో ఇప్పటివరకు 21,81,582 పుస్తకాలు, ప్రచురణలను పరిశీలించారు.
- డివిజన్ల వారీగా: జమ్మూలో 9,32,941, కశ్మీర్‌లో 12,48,641 పుస్తకాలు పరిశీలన.
- మొత్తం 4,767 పుస్తకాలను చెలామణి నుంచి ఉపసంహరించారు.
- 2025 ఆగస్టు 5 నాటి ఎస్‌.ఓ. 203 కింద నిషేధిత పుస్తకాల 518 కాపీలు ఉపసంహరణ; అదనంగా 4,249 ఇతర పుస్తకాలు.
- మరో 1,752 పుస్తకాలను నిపుణుల పరిశీలన కోసం డైరెక్టర్ కాలేజీలకు పంపారు.
- 2025 ఫిబ్రవరిలో శ్రీనగర్ పుస్తక దుకాణాల్లో సోదాలు జరిపి పోలీసులు 668 పుస్తకాలు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
- 2025 ఆగస్టులో జమ్మూకశ్మీర్ హోం శాఖ 25 పుస్తకాలను జప్తు చేసినట్లు ప్రకటించింది.
- పాఠశాల పుస్తకాల వివాదంలో ఎనిమిది విద్యాశాఖ అధికారులను సస్పెండ్ చేశారు.
కాలక్రమం
- 2025 ఫిబ్రవరిశ్రీనగర్‌లో పుస్తక దుకాణాల్లో పోలీసు సోదాలు; నిషేధిత సంస్థ భావజాల ప్రచారం ఆరోపణతో 668 పుస్తకాలు స్వాధీనం. పోలీసులు జమాత్-ఎ-ఇస్లామీతో లింక్ చెప్పారు; అబుల్ మౌదూదీ రచనలు అని విక్రేతలు చెప్పారు.
- 2025 ఆగస్టు 5ఎస్‌.ఓ. 203 జారీ; దీని కింద 518 నిషేధిత పుస్తక కాపీలు తర్వాత ఉపసంహరించారు.
- 2025 ఆగస్టుహోం శాఖ 25 పుస్తకాలను జప్తు చేసింది; జాబితాలో ఎ.జి. నూరానీ, అరుంధతీ రాయ్, సుమంత్ర బోస్, క్రిస్టోఫర్ స్నెడెన్, అనురాధ భసీన్ రచనలు ఉన్నాయి.
- 2026 జూలైప్రభుత్వ పాఠశాలలకు సరఫరా చేసిన రెండు పుస్తకాలపై వివాదం; ఎనిమిది మంది విద్యాధికారుల సస్పెన్షన్, విచారణ ఆదేశం.
- 2026 జూలై 9ఉన్నత విద్యాశాఖ సర్క్యులర్: కళాశాలలు, ప్రభుత్వ నిధుల గ్రంథాలయాల్లో పుస్తకాలు, జర్నల్స్, థీసిస్, డిజిటల్ వనరులపై సమగ్ర ఆడిట్.
- 2026 సెప్టెంబర్ 22శాసనసభలో ఉన్నత విద్యాశాఖ లిఖితపూర్వక సమాధానం ద్వారా 21.8 లక్షల పుస్తకాల పరిశీలన గణాంకాలు బహిర్గతం.
ఎవరికి సంబంధం
- జమ్మూకశ్మీర్ ఉన్నత విద్యాశాఖ — కళాశాలలు, గ్రంథాలయాల్లో కంటెంట్ ఆడిట్ నిర్వహణ; "స్పష్టమైన, వస్తుగత ప్రమాణాల"తో అభ్యంతరకర సాహిత్యాన్ని గుర్తించడం.
- ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలు, వాటి గ్రంథాలయాలు — గ్రంథాలయ సేకరణల నుంచి పుస్తకాల ఉపసంహరణ; విద్యార్థులకు అందుబాటులో ఉండే వనరులపై ప్రభావం.
- ఖుర్షీద్ అహ్మద్ షేక్, లంగేట్ స్వతంత్ర ఎమ్మెల్యే — శాసనసభలో ప్రశ్న అడిగినవారు; ఇది జమ్మూకశ్మీర్ చరిత్రను వక్రీకరించే యత్నమని ఆరోపణ.
- జమ్మూకశ్మీర్ పోలీసు, హోం శాఖ — పుస్తక దుకాణాల్లో సోదాలు, స్వాధీనం, జప్తు ఉత్తర్వుల అమలు.
- రచయితలు, ప్రచురణకర్తలు, పుస్తక విక్రేతలు — నిషేధిత జాబితాలో రచనలు చేరడం, స్వాధీనాలు; జీవనోపాధి, భావప్రకటన స్వేచ్ఛపై ప్రభావం.
- విద్యార్థులు, పరిశోధకులు — అకడమిక్ స్వేచ్ఛ, పరిశోధన వనరులు, జర్నల్స్, థీసిస్, డిజిటల్ వనరుల అందుబాటు.
ఎందుకు ముఖ్యం
విద్యా సంస్థల గ్రంథాలయాల్లో లక్షలాది పుస్తకాల పరిశీలన, ఉపసంహరణ అంటే భద్రతా పరిగణనలు తరగతి గది, పరిశోధన పరిధిలోకి ప్రవేశించడం. ప్రభుత్వం దీన్ని రాజ్యాంగ విలువలు, శాస్త్రీయ దృక్పథం, బాధ్యతాయుత పౌరసత్వాన్ని పెంపొందించే చర్యగా చెబుతోంటే, ఎమ్మెల్యే ఖుర్షీద్ అహ్మద్ షేక్ దీన్ని చరిత్ర వక్రీకరణగా అభివర్ణిస్తున్నారు. అకడమిక్ స్వేచ్ఛ, గ్రంథాలయ వనరుల అందుబాటు, ప్రజా క్రమానుసారత మధ్య సమతుల్యతపై ఇది ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుంది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలల్లో పరిశీలించిన పుస్తకాలు/ప్రచురణలు: 21,81,582 (జమ్మూ 9,32,941; కశ్మీర్ 12,48,641).
- ఎస్‌.ఓ. 203, తేదీ 2025 ఆగస్టు 5 — దీని కింద 518 నిషేధిత పుస్తక కాపీల ఉపసంహరణ.
- మొత్తం ఉపసంహరణ 4,767 పుస్తకాలు; ఇందులో నిషేధితవి కాకుండా 4,249; నిపుణుల పరిశీలనకు 1,752.
- 2025 ఆగస్టులో జమ్మూకశ్మీర్ హోం శాఖ 25 పుస్తకాలను జప్తు చేసినట్లు ప్రకటించింది.
- 2026 జూలై 9 ఉన్నత విద్యాశాఖ సర్క్యులర్: కళాశాలలు, ప్రభుత్వ నిధుల గ్రంథాలయాల్లో సమగ్ర అకడమిక్, కంటెంట్ ఆడిట్.
- శాసనసభలో ప్రశ్న అడిగిన ఎమ్మెల్యే: ఖుర్షీద్ అహ్మద్ షేక్ (లంగేట్, స్వతంత్ర).
మెయిన్స్ కోణం
జమ్మూకశ్మీర్‌లో గ్రంథాలయ సాహిత్యంపై జరుగుతున్న ఆడిట్ — 21,81,582 పుస్తకాల పరిశీలన, 4,767 ఉపసంహరణ, 1,752 నిపుణుల పరిశీలనకు పంపడం — భద్రతా ఆవశ్యకతలు, అకడమిక్ స్వేచ్ఛ మధ్య ఉద్రిక్తతను ప్రతిబింబిస్తుంది. కారణాలు: 2025 ఫిబ్రవరిలో శ్రీనగర్‌లో 668 పుస్తకాల స్వాధీనం, 2025 ఆగస్టులో 25 పుస్తకాల జప్తు, 2026 జూలైలో పాఠశాల పుస్తకాల్లో వేర్పాటువాద వ్యక్తుల ప్రస్తావనలపై వివాదం (ఎనిమిది అధికారుల సస్పెన్షన్) — ఇవి 2026 జూలై 9 సర్క్యులర్‌కు దారితీశాయి. ప్రభుత్వ వాదన: "స్పష్టమైన, వస్తుగత ప్రమాణాల" ఆధారంగా అభ్యంతరకర సామగ్రిని గుర్తించి, రాజ్యాంగ విలువలు, అకడమిక్ స్వేచ్ఛ, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, శాస్త్రీయ దృక్పథం, బాధ్యతాయుత పౌరసత్వం ఉన్న వాతావరణం కల్పించడం. వ్యతిరేక వాదన: సాహిత్యాన్ని "దేశ వ్యతిరేకం"గా ముద్రవేయడం ద్వారా జమ్మూకశ్మీర్ చరిత్రను వక్రీకరించడమేనని ఎమ్మెల్యే షేక్ ఆరోపణ. ముందుకు దారి: పరిశీలన ప్రమాణాల పారదర్శకత, ఉపసంహరణ నిర్ణయాలపై నిపుణుల, స్వతంత్ర సమీక్ష, పరిశోధకులకు అప్పీల్ అవకాశం — వీటి ద్వారా ప్రజా క్రమానుసారత, విద్యాపరమైన విచారణ స్వేచ్ఛను సమన్వయం చేయడం. (మూలంలో లేని విధాన ప్రతిపాదనలు ఇక్కడ చేర్చలేదు.)
కీలక పదాలు
- ఎస్‌.ఓ. 203 (2025 ఆగస్టు 5)
- ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు; దీని కింద నిషేధిత పుస్తకాల 518 కాపీలను కళాశాల గ్రంథాలయాల చెలామణి నుంచి ఉపసంహరించారు.
- కంటెంట్ ఆడిట్ (2026 జూలై 9 సర్క్యులర్)
- కళాశాలలు, ప్రభుత్వ నిధుల గ్రంథాలయాల్లో పుస్తకాలు, జర్నల్స్, పరిశోధన ప్రచురణలు, థీసిస్, డిజిటల్ వనరుల సమగ్ర పరిశీలన.
- ఫోర్‌ఫీచర్ (జప్తు)
- 2025 ఆగస్టులో హోం శాఖ 25 పుస్తకాలను "తప్పుడు కథనం", "వేర్పాటువాదం" ప్రచారం ఆరోపణతో జప్తు చేసినట్లు ప్రకటించిన చర్య.
- డైరెక్టర్ కాలేజీలు
- అనుమానిత సామగ్రిపై నిపుణుల పరిశీలన కోసం 1,752 పుస్తకాలను పంపిన ఉన్నత విద్యాశాఖ అధికారి/కార్యాలయం.
- ఉన్నత విద్యాశాఖ, జమ్మూకశ్మీర్
- కళాశాలల పుస్తక పరిశీలన గణాంకాలను శాసనసభలో లిఖితపూర్వక సమాధానంగా సమర్పించిన శాఖ.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- విద్యా సంస్థల గ్రంథాలయాల్లో సాహిత్య పరిశీలన ద్వారా ప్రజా క్రమానుసారతను కాపాడే ప్రయత్నం, అకడమిక్ స్వేచ్ఛ మధ్య సమతుల్యతను జమ్మూకశ్మీర్ ఉదాహరణతో చర్చించండి.
- జమ్మూకశ్మీర్‌లో 2025 ఫిబ్రవరి నుంచి 2026 జూలై వరకు పుస్తకాల స్వాధీనం, జప్తు, ఆడిట్ ఘటనల క్రమాన్ని వివరించి, ఉన్నత విద్యాశాఖ ఆడిట్ పరిధిని విశ్లేషించండి.
- "అభ్యంతరకర" సామగ్రిని గుర్తించడానికి "స్పష్టమైన, వస్తుగత ప్రమాణాలు" అంటే ఏమిటి? అలాంటి ప్రమాణాల పారదర్శకత, సమీక్ష విధానాలు ఎందుకు కీలకం?
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.