కొత్త గ్రామీణ ఉపాధి పథకంలో ఆగస్టులో 9% తగ్గుదల

కేంద్ర ప్రభుత్వ కొత్త గ్రామీణ ఉపాధి పథకం వీబీ-గ్రామ్ జీ కింద ఆగస్టులో పనిదినాలు 2025 ఆగస్టులోని 12.12 కోట్ల నుంచి 11.03 కోట్లకు తగ్గాయి, ఇది 9.01% క్షీణత. జూలైలో 48.01% తగ్గుదల నమోదైంది. జూలై-ఆగస్టు కలిపి పనిదినాలు 29.78 కోట్ల నుంచి 20.21 కోట్లకు, 32.13% తగ్గాయి. పథకం పనితీరును అంచనా వేయడం తొందరపాటే అని, 60 రోజుల వ్యవసాయ విరామం కారణమని కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ అధికారులు తెలిపారు. ఇప్పటివరకు 6,40,779 కొత్త కార్డులు జారీ అయ్యాయి.

The Hindu — National ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 15 సెప్టెం, 2026 11:52 PM IST

మూలం

The Hindu — National · అసలు వార్త చదవండి ↗

#mgnrega#rural employment#vb-gram g#jobs scheme#rural development

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Persondays fell from 12.12 crore in August 2025 to 11.03 crore in August 2026, a 9.01% decline. — Figures appear in source; no explicit data source named beyond the scheme's reporting.
July 2026 saw a 48.01% decline in persondays, from 17.65 crore in July 2025 to 9.18 crore. — Figures appear in source and are internally consistent with the cumulative July-August fall of 32.13% (29.78 crore to 20.21 crore).
Officials say it is too early to judge the new scheme and that a 60-day pause in agricultural activity contributed to the dip. — Attributed to unnamed senior officials in the Union Rural Development Ministry.
6,40,779 new Gramin Rozgar Guarantee cards issued; e-KYC completed for 15.89 crore workers, including 10.27 crore of 10.84 crore active workers. — Figures appear in source, attributed to the Ministry; percentage stated as approximately 95%.
MGNREGA implementation in West Bengal was stalled in December 2021 and funds frozen on March 9, 2022. — Dates stated in source without direct attribution; flagged as a factor that could widen the reported gap.

The Hindu — National ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

కొత్త పథకం పేరు మార్పు మాత్రమే కాదు, రాజకీయంగా అత్యంత సున్నితమైన మార్పు — ఎందుకంటే గ్రామీణ ఉపాధి హామీ అనేది కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య దశాబ్దంగా కొనసాగుతున్న అధికార పోరాటం. జూలైలో 48% పతనం తర్వాత ఆగస్టులో క్షీణత 9%కి తగ్గడం ప్రభుత్వానికి కొంత ఊరట, కానీ జూలై-ఆగస్టు కలిపి 32% తగ్గుదల ప్రతిపక్షాలకు సిద్ధంగా ఉన్న ఆయుధం. వ్యవసాయ విరామం, పరివర్తన దశ అనే కేంద్రం వాదన సాంకేతికంగా సహేతుకమే అయినా, గ్రామీణ ఓటరు దృష్టిలో లెక్కలు కాదు — పని దొరికిందా లేదా అనేదే ప్రామాణికం.

వరుసగా రెండు నెలలు క్షీణత నమోదైనా, ఆగస్టులో పతనం తగ్గడాన్ని ప్రభుత్వం 'పథకం స్థిరపడుతోంది' అనే కథనంగా ముందుకు తీసుకెళ్లే అవకాశం ఉంది.
ప్రతిపక్షాలు మాత్రం సంచిత 32.13% తగ్గుదలను, గ్రామీణ పేదల పని హక్కు కుదించారనే ఆరోపణకు కేంద్రబిందువుగా వాడుకునే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
2025లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో పనిదినాలు నమోదు కాలేదని కథనం చెబుతోంది — అంటే వాస్తవ అంతరం ఇంకా ఎక్కువ కావచ్చు, ఇది కేంద్రం-బెంగాల్ నిధుల వివాదాన్ని తిరిగి రాజకీయ చర్చలోకి తెచ్చే అంశం.
గరిష్ఠ వ్యవసాయ కాలాన్ని రాష్ట్రాలే నోటిఫై చేసే వెసులుబాటు — ఇప్పటికి 16 రాష్ట్రాలు/యూటీలు మాత్రమే చేశాయి — పనిదినాల లెక్కలపై బాధ్యత ఎవరిదన్న ప్రశ్నను కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య నెట్టుకునే స్థానాన్ని కల్పిస్తుంది.
6,40,779 కొత్త కార్డులు, 95% క్రియాశీల కార్మికుల ఇ-కేవైసీ పూర్తి అనే గణాంకాలను ప్రభుత్వం పరిపాలనా సామర్థ్యానికి రుజువుగా చూపవచ్చు, కానీ నమోదు పెరగడం పని పెరగడానికి సమానం కాదు.

గమనించాల్సినవి — సెప్టెంబర్-అక్టోబర్ నెలల పనిదినాల గణాంకాలు, వ్యవసాయ విరామం ముగిశాక క్షీణత తిరగబడుతుందా అనేది — అలాగే పార్లమెంటు, రాష్ట్రాల వేదికలపై ఈ సంఖ్యలపై ప్రతిపక్షాల ప్రశ్నల తీవ్రత గమనించాలి.

ఈ కథనం క్షీణతకు అసలు కారణం విధాన మార్పా, పరివర్తన ఇబ్బందులా, లేక వ్యవసాయ చక్రమా అనేది నిర్ధారించడం లేదు; ఏ పార్టీ ఎలా స్పందించిందనే వివరాలు, గ్రామీణ ఓటర్ల అభిప్రాయంపై ప్రభావం కూడా ఇందులో లేవు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 7 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

కేంద్ర ప్రభుత్వం మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (MGNREGA) స్థానంలో కొత్త గ్రామీణ ఉపాధి పథకం - 'వికసిత్ భారత్ గ్యారంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ)' (వీబీ-గ్రామ్ జీ)ని అమల్లోకి తెచ్చింది. ఈ పథకం అమలు రెండో నెల (ఆగస్టు 2026) గణాంకాలు, 2025లో MGNREGA కింద నమోదైన పనిదినాలతో పోల్చినప్పుడు గ్రామీణ పేదలకు పని లభ్యత తగ్గినట్టు చూపుతున్నాయి. కొత్త పథకం కింద MGNREGA కార్మికులందరినీ మైగ్రేట్ చేయడం, ఇ-కేవైసీ, రాష్ట్రాలు వ్యవసాయ గరిష్ఠ కాలాలను నోటిఫై చేయడం వంటి మార్పులు జరుగుతున్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

ఆగస్టు 2025లో 12.12 కోట్ల పనిదినాలు ఉండగా, ఈ ఏడాది ఆగస్టులో 11.03 కోట్లకు తగ్గాయి - 9.01% క్షీణత.
అమలు మొదటి నెలలో పనిదినాలు జూలై 2025లోని 17.65 కోట్ల నుంచి జూలై 2026లో 9.18 కోట్లకు పడిపోయాయి - 48.01% తగ్గుదల.
జూలై-ఆగస్టు 2026 కలిపి పనిదినాలు 29.78 కోట్ల నుంచి 20.21 కోట్లకు తగ్గాయి - 32.13% క్షీణత.
2025లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఎలాంటి పనిదినాలు నమోదు కానందున, వాస్తవ అంతరం ఇంకా ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
పశ్చిమ బెంగాల్‌లో MGNREGA అమలు డిసెంబర్ 2021లో నిలిచిపోయింది; కేంద్రం మార్చి 9, 2022న ఆ రాష్ట్రానికి ఆర్థిక విడుదలలన్నీ స్తంభింపజేసింది.
ఇప్పటివరకు 6,40,779 కొత్త గ్రామీణ రోజ్‌గార్ గ్యారంటీ కార్డులు రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో జారీ అయ్యాయి.
16 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తమ గరిష్ఠ వ్యవసాయ కాలాలను నోటిఫై చేశాయి; 60 రోజుల వ్యవసాయ విరామం ఉపాధి తగ్గుదలకు కారణమని అధికారులు చెప్పారు.
15.89 కోట్ల కార్మికుల ఇ-కేవైసీ పూర్తయింది; 10.84 కోట్ల యాక్టివ్ కార్మికుల్లో 10.27 కోట్ల (సుమారు 95%) ఇ-కేవైసీ పూర్తి.

కాలక్రమం

డిసెంబర్ 2021పశ్చిమ బెంగాల్‌లో MGNREGA అమలు నిలిచిపోయింది.
మార్చి 9, 2022కేంద్ర ప్రభుత్వం పశ్చిమ బెంగాల్‌కు అన్ని ఆర్థిక విడుదలలను అధికారికంగా స్తంభింపజేసింది.
జూలై 2025MGNREGA కింద 17.65 కోట్ల పనిదినాలు నమోదు.
ఆగస్టు 2025MGNREGA కింద 12.12 కోట్ల పనిదినాలు నమోదు.
జూలై 2026వీబీ-గ్రామ్ జీ అమలు మొదటి నెల - 9.18 కోట్ల పనిదినాలు (48.01% తగ్గుదల).
ఆగస్టు 2026పథకం రెండో నెల - 11.03 కోట్ల పనిదినాలు (9.01% వార్షిక తగ్గుదల).
సెప్టెంబర్ 15, 2026ఈ గణాంకాలతో కథనం ప్రచురణ.

ఎవరికి సంబంధం

గ్రామీణ పేద కార్మికులు — పనిదినాల తగ్గుదల నేరుగా వేతన ఉపాధి, ఆదాయ భద్రతను ప్రభావితం చేస్తుంది.
కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ — కొత్త పథకం అమలు, ఇ-కేవైసీ, కార్మికుల మైగ్రేషన్, పథకం పనితీరుపై సమాధానం చెప్పాల్సిన బాధ్యత.
రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు — స్థానిక పంటల నమూనాల ప్రకారం గరిష్ఠ వ్యవసాయ కాలాలను నోటిఫై చేయడం; ఇప్పటివరకు 16 మాత్రమే చేశాయి.
పశ్చిమ బెంగాల్ — 2021 నుంచి MGNREGA అమలు నిలిచిపోవడం, 2022 నుంచి నిధులు స్తంభించడంతో పోలిక గణాంకాల్లో లోటు.
MGNREGA జాబ్ కార్డు హోల్డర్లు — ఇ-కేవైసీ పెండింగ్‌లో ఉన్నా పాత కార్డులతో ఉపాధి కోరవచ్చని ప్రభుత్వ స్పష్టీకరణ.

ఎందుకు ముఖ్యం

గ్రామీణ ఉపాధి హామీ కార్యక్రమం కోట్లాది పేద కుటుంబాలకు ఆఖరి ఆసరా; పథకం మార్పు సమయంలో పనిదినాలు తగ్గడం అంటే ఈ భద్రతా వలయం బలహీనపడే ప్రమాదం. జూలై-ఆగస్టు 2026లో 32.13% తగ్గుదల - కొత్త వ్యవస్థ పరివర్తన సమస్యలు, వ్యవసాయ విరామం లేదా డిమాండ్ నమోదులో అడ్డంకుల ఫలితమా అనేది కీలక ప్రశ్న. అధికారులు అంచనా వేయడం తొందరపాటే అంటున్నప్పటికీ, తొలి నెలల డేటా అమలు పర్యవేక్షణ ఆవశ్యకతను చూపుతుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

వీబీ-గ్రామ్ జీ పూర్తి పేరు: Viksit Bharat Guarantee for Rozgar and Ajeevika Mission (Gramin).
ఆగస్టు 2026లో పనిదినాలు 11.03 కోట్లు; ఆగస్టు 2025లో 12.12 కోట్లు - 9.01% తగ్గుదల.
జూలై-ఆగస్టు కలిపి 29.78 కోట్ల నుంచి 20.21 కోట్లకు - 32.13% క్షీణత.
పశ్చిమ బెంగాల్‌కు MGNREGA నిధులు మార్చి 9, 2022 నుంచి స్తంభింపజేయబడ్డాయి.
కొత్త పథకం కింద ఇప్పటివరకు 6,40,779 గ్రామీణ రోజ్‌గార్ గ్యారంటీ కార్డులు జారీ.
10.84 కోట్ల యాక్టివ్ కార్మికుల్లో 10.27 కోట్ల (సుమారు 95%) ఇ-కేవైసీ పూర్తి; మొత్తం 15.89 కోట్లు.

మెయిన్స్ కోణం

MGNREGA స్థానంలో వచ్చిన వీబీ-గ్రామ్ జీ తొలి రెండు నెలల డేటా - జూలైలో 48.01%, ఆగస్టులో 9.01%, కలిపి 32.13% పనిదినాల తగ్గుదల - డిమాండ్-ఆధారిత ఉపాధి హామీ వ్యవస్థలో పరివర్తన కాలపు ఒత్తిడిని సూచిస్తుంది. కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ దీనికి 60 రోజుల గరిష్ఠ వ్యవసాయ కాలపు విరామాన్ని కారణంగా చూపుతోంది; కొత్త చట్టం రాష్ట్రాలకు స్థానిక వ్యవసాయ క్యాలెండర్, వ్యవసాయ-వాతావరణ పరిస్థితులు, పంటల నమూనాల ఆధారంగా జిల్లా/బ్లాక్/గ్రామ పంచాయతీ స్థాయిలో ప్రాంత-నిర్దిష్ట నోటిఫికేషన్లు జారీ చేసే వెసులుబాటు ఇచ్చింది - ఇది ఉపాధి పథకం వ్యవసాయ పనులతో పోటీపడకుండా పరిపూరకంగా ఉండేందుకే. అయితే ఇప్పటివరకు 16 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలే ఈ కాలాలను నోటిఫై చేశాయి, కొత్త కార్డుల జారీ 6,40,779కే పరిమితమైంది, ఇ-కేవైసీ 95% పూర్తయినా పెండింగ్ కేసులపై గందరగోళం కొనసాగుతోంది. 2025లో పశ్చిమ బెంగాల్ పనిదినాలు సున్నా కావడం వల్ల వాస్తవ అంతరం ఇంకా పెద్దదిగా ఉండవచ్చు. ముందుకు సాగే మార్గం: రాష్ట్రాలన్నీ వ్యవసాయ కాలాలను వెంటనే నోటిఫై చేయడం, ఇ-కేవైసీ పెండింగ్ ఉన్నా ఉపాధి నిరాకరించబడదన్న స్పష్టతను క్షేత్రస్థాయికి చేర్చడం, డిమాండ్ నమోదు-వేతన చెల్లింపుల నిరంతర పర్యవేక్షణ.

కీలక పదాలు

వీబీ-గ్రామ్ జీ (VB-GRAM G): కేంద్రం ప్రవేశపెట్టిన కొత్త గ్రామీణ ఉపాధి పథకం - వికసిత్ భారత్ గ్యారంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ).
MGNREGA: మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం - గ్రామీణ కుటుంబాలకు వేతన ఉపాధి హామీ ఇచ్చిన పూర్వ పథకం.
పనిదినాలు (persondays): ఒక కార్మికుడు ఒక రోజు పని చేస్తే ఒక పనిదినం; పథకం ఉపాధి సృష్టిని కొలిచే ప్రధాన కొలమానం.
గరిష్ఠ వ్యవసాయ కాలం: రాష్ట్రాలు నోటిఫై చేసే 60 రోజుల విరామ కాలం, ఈ సమయంలో పథకం పనులు వ్యవసాయ పనులతో పోటీపడకుండా ఉంటాయి.
గ్రామీణ రోజ్‌గార్ గ్యారంటీ కార్డు: కొత్త పథకం కింద జారీ అయ్యే జాబ్ కార్డు; ఇప్పటివరకు 6,40,779 జారీ అయ్యాయి.
ఇ-కేవైసీ: కార్మికుల ఎలక్ట్రానిక్ గుర్తింపు ధ్రువీకరణ; పెండింగ్‌లో ఉన్నా ఉపాధి కోరడాన్ని అది అడ్డుకోదని శాఖ స్పష్టం చేసింది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

వీబీ-గ్రామ్ జీ తొలి రెండు నెలల్లో పనిదినాల తగ్గుదలకు కారణాలను విశ్లేషించండి. డిమాండ్-ఆధారిత ఉపాధి హామీ స్వభావంపై ఇది ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది?
గరిష్ఠ వ్యవసాయ కాలాలను రాష్ట్రాలు స్థానికంగా నోటిఫై చేసే వెసులుబాటు గ్రామీణ ఉపాధి పథకాల ప్రభావశీలతను పెంచుతుందా? చర్చించండి.
పథకం పరివర్తన సమయంలో ఇ-కేవైసీ, జాబ్ కార్డుల మైగ్రేషన్ వంటి డిజిటల్ ప్రక్రియలు లబ్ధిదారుల హక్కులను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తసెప్టెంబర్ 17 నుంచి బీజేపీ 'సేవా సంకల్ప్ అభియాన్' →

← అన్ని వార్తలు