జీఎం పంటలతో పెస్టిసైడ్ వాడకం పెరిగిందని కొత్త అధ్యయనం
జన్యుమార్పిడి (జీఎం) పంటలు రసాయన వినియోగాన్ని తగ్గిస్తాయన్న హామీకి విరుద్ధంగా, గత మూడు దశాబ్దాల్లో వాటి వాడకం పెరిగిందని జర్నల్ ఆఫ్ అగ్రేరియన్ చేంజ్‌లో ఏప్రిల్ 14, 2025న ప్రచురితమైన అధ్యయనం తెలిపింది. బీటీ పత్తితో మొదట్లో పెస్టిసైడ్ వాడకం తగ్గినా, 2010 నాటికి పురుగుల నిరోధకత పెరగడంతో ఆ లాభాలు తిరగబడ్డాయి. 2018 నాటికి భారత పత్తి రైతులు బీటీకి పూర్వ గరిష్ఠం కంటే 37 శాతం ఎక్కువ ఖర్చు చేశారని అధ్యయనం పేర్కొంది. పర్డ్యూ యూనివర్సిటీ, వాషింగ్టన్ అండ్ లీ యూనివర్సిటీ, అంతర్జాతీయ పత్తి సలహా కమిటీ పరిశోధకులు దీన్ని నిర్వహించారు.
మూలం
Hanamkonda — agriculture · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- Indian cotton farmers use more insecticides with Bt cotton than on conventional cotton in the 1990s. — Attributed to the study 'GM Crops and the Jevons Paradox', published 14 April 2025 in the Journal of Agrarian Change.
- By 2018, Indian cotton farmers were spending 37 per cent more than the pre-Bt high. — Direct quote from the study; figure appears in source.
- US soybean acreage treated with glyphosate rose from 9.2 million acres in 1994 to 113 million by 2018. — Figure appears in source, attributed to the study; source also cites area treated rising from 15% to 87%.
- Monsanto (now part of Bayer) claimed glyphosate resistance was unlikely, but resistance evolved in dozens of weed species since 1998. — Attributed to the study; no primary Monsanto document cited in the source.
- Study conducted by researchers from Purdue University, Washington and Lee University and the International Cotton Advisory Committee. — Named institutions appear in source; no individual authors named except the theory's originator.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
ఇది సాంకేతికత విఫలమైన కథ కాదు — వ్యక్తిగత లాభం సామూహిక ఖర్చుగా మారిన ఆర్థిక కథ. బీటీ పత్తి మొదట్లో పెస్టిసైడ్ ఖర్చును తగ్గించి రైతులకు నికర ఆదాయం పెంచింది; కానీ 2010 నాటికి పురుగుల నిరోధకత పెరగడంతో ఆ పొదుపు కరిగిపోయి, 2018 నాటికి బీటీకి పూర్వ గరిష్ఠం కంటే 37 శాతం ఎక్కువ ఖర్చు మిగిలిందని అధ్యయనం చెబుతోంది. అంటే సామర్థ్యం పెరిగినప్పుడు వినియోగం తగ్గకుండా పెరుగుతుందనే జెవన్స్ పారడాక్స్‌కు వ్యవసాయ ఇన్‌పుట్ మార్కెట్లే ఉదాహరణ.
- ఖర్చు భారం చివరకు రైతు మీదే పడుతుంది — విత్తన ధరతో పాటు పెరిగిన పెస్టిసైడ్ బిల్లు కూడా ఆయన ఇన్‌పుట్ వ్యయంలో కలిసిపోతుంది, ఇది చిన్న కౌలు రైతుల రుణ ఒత్తిడిని పెంచే అంశం.
- లాభపడేది ఇన్‌పుట్ సరఫరా గొలుసు — విత్తనాలు, రసాయనాలు, ఎరువులు అమ్మే సంస్థలకు డిమాండ్ స్థిరంగా ఉంటుంది; అధ్యయనం ప్రకారం ఈ నమూనాను విధానాలు, పెద్ద అగ్రికెమికల్ కంపెనీలు నిలబెడుతున్నాయి.
- నిరోధకత ఒక 'కామన్‌పూల్' సమస్య — ఒక్క రైతు తీసుకునే హేతుబద్ధ నిర్ణయం, అందరూ చేసినప్పుడు అందరికీ నష్టం తెచ్చే క్లాసిక్ మార్కెట్ వైఫల్యం.
- ఇదే నమూనా గ్లైఫోసేట్‌లోనూ కనిపిస్తుంది — అమెరికాలో సోయాబీన్ విస్తీర్ణంలో గ్లైఫోసేట్ వాడిన శాతం 15 నుంచి 87కి పెరిగింది, చౌక ఇన్‌పుట్ దొరికితే వాడకం ఎలా పెరుగుతుందో చూపిస్తుంది.
- కార్మిక పొదుపు మరోవైపు — కలుపు నిర్వహణ శ్రమ తగ్గడం రైతుకు లాభమే కానీ గ్రామీణ కూలీలకు పని తగ్గడం అనే ఖర్చు కూడా ఇందులో ఉంది.
గమనించాల్సినవి — పత్తి ఇన్‌పుట్ వ్యయం ఇదే దిశలో కొనసాగితే, రైతు నికర లాభాలు, రుణభారం, కనీస మద్దతు ధర–దిగుమతుల విధానంపై ఒత్తిడి పెరగడాన్ని గమనించాలి.
ఇది ఒక అధ్యయనం చెప్పిన ఫలితం మాత్రమే; దిగుబడులు, పత్తి ధరలు, రైతుల నికర ఆదాయంపై మొత్తం ప్రభావం ఎంత అనేది ఈ కథనం స్థాపించలేదు, పరిశ్రమ లేదా ప్రభుత్వ స్పందన కూడా ఇందులో లేదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 8 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
జన్యుమార్పిడి (జీఎం) పంటలను — భారత్‌లో ప్రధానంగా బీటీ పత్తిని — పెస్టిసైడ్ వాడకాన్ని తగ్గిస్తాయనే హామీతో ప్రవేశపెట్టారు. కానీ 'జర్నల్ ఆఫ్ అగ్రేరియన్ చేంజ్'లో ఏప్రిల్ 14, 2025న ప్రచురితమైన కొత్త అధ్యయనం, గత మూడు దశాబ్దాల్లో ఈ పంటలు వ్యవసాయాన్ని రసాయన ఇన్‌పుట్‌లపై మరింత ఆధారపడేలా చేశాయని చెబుతోంది. బీటీ పత్తి, హెర్బిసైడ్-టాలరెంట్ (హెచ్‌టీ) సోయాబీన్, హెచ్‌టీ/బీటీ మొక్కజొన్న, హెచ్‌టీ రేప్‌సీడ్ (కనోలా) — ఈ నాలుగు జీఎం పంటల డేటా ఆధారంగా పరిశోధన జరిగింది. దీన్ని 1865లో విలియం స్టాన్లీ జెవాన్స్ ప్రతిపాదించిన 'జెవాన్స్ పారడాక్స్' సిద్ధాంతంతో వివరించారు.
ముఖ్యాంశాలు
- అధ్యయనం ఏప్రిల్ 14, 2025న 'జర్నల్ ఆఫ్ అగ్రేరియన్ చేంజ్'లో ప్రచురితమైంది; శీర్షిక: 'GM Crops and the Jevons Paradox'.
- పర్డ్యూ యూనివర్సిటీ, వాషింగ్టన్ అండ్ లీ యూనివర్సిటీ, అమెరికాలోని ఇంటర్నేషనల్ కాటన్ అడ్వైజరీ కమిటీ పరిశోధకులు దీన్ని నిర్వహించారు.
- బీటీ పత్తితో మొదట్లో పెస్టిసైడ్ వాడకం, ఇన్‌పుట్ ఖర్చులు తగ్గాయి; కానీ సుమారు 2010 నాటికి పురుగుల నిరోధకత, కొత్త పురుగుల ఆవిర్భావంతో ఆ లాభాలు తిరగబడ్డాయి.
- 2018 నాటికి భారత పత్తి రైతులు బీటీకి పూర్వ గరిష్ఠం కంటే 37 శాతం ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తున్నారని అధ్యయనం పేర్కొంది.
- భారత పత్తి రైతులు 1990లలో సంప్రదాయ నాన్-జీఎం పత్తిపై వాడిన కంటే ఇప్పుడు బీటీ పత్తిపై ఎక్కువ కీటకనాశకాలు వాడుతున్నారు.
- అమెరికాలో గ్లైఫోసేట్ పిచికారీ చేసిన సోయాబీన్ విస్తీర్ణం 1994లో 92 లక్షల ఎకరాల (9.2 మిలియన్) నుంచి 2018 నాటికి 113 మిలియన్ ఎకరాలకు పెరిగింది.
- అదే కాలంలో అమెరికా సోయాబీన్ విస్తీర్ణం 24.9 మిలియన్ నుంచి 36.1 మిలియన్ హెక్టార్లకు, గ్లైఫోసేట్ వాడిన శాతం 15 నుంచి 87కు పెరిగింది.
- మోన్‌శాంటో (ఇప్పుడు బేయర్‌లో భాగం) గ్లైఫోసేట్‌కు నిరోధకత రావడం అసంభవమని చెప్పినా, 1998 నుంచి డజన్ల కలుపు మొక్క జాతుల్లో నిరోధకత అభివృద్ధి చెందింది.
కాలక్రమం
- 1865విలియం స్టాన్లీ జెవాన్స్ — వనరుల వినియోగ సామర్థ్యం పెరిగితే మొత్తం వినియోగం పెరుగుతుందనే 'జెవాన్స్ పారడాక్స్' ప్రతిపాదన.
- 1994హెచ్‌టీ పంటలకు ముందు అమెరికాలో గ్లైఫోసేట్ పిచికారీ చేసిన సోయాబీన్ విస్తీర్ణం 9.2 మిలియన్ ఎకరాలు.
- 1990లుభారత్‌లో సంప్రదాయ నాన్-జీఎం పత్తిపై కీటకనాశకాల వాడకం — ఇప్పటి బీటీ పత్తి వాడకంతో పోల్చే ప్రామాణిక కాలం.
- 1998 నుంచిడజన్ల కలుపు మొక్క జాతుల్లో గ్లైఫోసేట్ నిరోధకత అభివృద్ధి చెందడం ప్రారంభం.
- 2002బాల్‌వార్మ్ పిచికారీ తీవ్రంగా తగ్గడం కరవు కారణంగానే; ఆ ఏడాది భారత పత్తి విస్తీర్ణంలో బీటీ విత్తనాలు 2 శాతం కంటే తక్కువే.
- సుమారు 2010పురుగుల నిరోధకత, కొత్త పురుగులతో బీటీ పత్తి లాభాలు తిరగబడి కీటకనాశకాల వాడకం గణనీయంగా పెరగడం.
- 2018భారత రైతుల ఖర్చు బీటీ-పూర్వ గరిష్ఠం కంటే 37% ఎక్కువ; అమెరికాలో గ్లైఫోసేట్ వాడిన సోయాబీన్ 113 మిలియన్ ఎకరాలు (87%).
- ఏప్రిల్ 14, 2025జర్నల్ ఆఫ్ అగ్రేరియన్ చేంజ్‌లో అధ్యయనం ప్రచురణ.
ఎవరికి సంబంధం
- భారత పత్తి రైతులు — 2018 నాటికి బీటీ-పూర్వ గరిష్ఠం కంటే 37% ఎక్కువ ఇన్‌పుట్ ఖర్చు; పెరిగిన కీటకనాశక వాడకం, పురుగుల నిరోధకత భారం.
- అమెరికా, దక్షిణ అమెరికా, కెనడా రైతులు — హెచ్‌టీ సోయాబీన్, మొక్కజొన్న, షుగర్ బీట్, రేప్‌సీడ్‌లో హెర్బిసైడ్ వాడకం భారీగా పెరగడం, గ్లైఫోసేట్ నిరోధక కలుపు.
- పర్డ్యూ, వాషింగ్టన్ అండ్ లీ యూనివర్సిటీలు, ఇంటర్నేషనల్ కాటన్ అడ్వైజరీ కమిటీ — నాలుగు జీఎం పంటల డేటా ఆధారంగా పెస్టిసైడ్ నికర పెరుగుదలను నిరూపించిన పరిశోధకులు.
- మోన్‌శాంటో / బేయర్ వంటి అగ్రోకెమికల్ కంపెనీలు — గ్లైఫోసేట్ నిరోధకత అసంభవమన్న వాదన; ఇన్‌పుట్-ఇంటెన్సివ్ మోనోకల్చర్‌లకు మద్దతుగా నిలిచినట్టు అధ్యయనం విమర్శ.
- ప్రభుత్వాలు / జాతీయ విధానాలు — ప్రభుత్వ మద్దతే బీటీ పత్తి వేగవంతమైన స్వీకరణకు దోహదం; ఇన్‌పుట్-ఇంటెన్సివ్ మోనోకల్చర్‌లను విధానాలు కాపాడుతున్నాయని అధ్యయనం.
ఎందుకు ముఖ్యం
సాంకేతికత సామర్థ్యాన్ని పెంచితే రసాయన వినియోగం తగ్గుతుందనే ప్రాథమిక ఊహనే ఈ అధ్యయనం ప్రశ్నిస్తోంది — ఇది భారత్‌లో జీఎం పంటల అనుమతి, విత్తన విధాన చర్చకు నేరుగా సంబంధించిన అంశం. బీటీ పత్తిపై ఆధారపడిన లక్షల మంది రైతుల ఇన్‌పుట్ ఖర్చు, అప్పుల భారం, పర్యావరణ ప్రభావం ఇందులో ఇమిడి ఉన్నాయి. వ్యక్తిగత లాభం సామూహిక భారంగా మారే విధానపరమైన ప్రమాదాన్ని ఇది ఎత్తిచూపుతోంది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- జెవాన్స్ పారడాక్స్ — 1865లో విలియం స్టాన్లీ జెవాన్స్ ప్రతిపాదన: వనరుల వినియోగ సామర్థ్యం పెరిగితే మొత్తం వినియోగం తగ్గకుండా పెరగవచ్చు.
- అధ్యయనంలో పరిశీలించిన నాలుగు జీఎం పంటలు: బీటీ పత్తి, హెచ్‌టీ సోయాబీన్, హెచ్‌టీ/బీటీ మొక్కజొన్న, హెచ్‌టీ రేప్‌సీడ్ (కనోలా).
- 2018 నాటికి భారత పత్తి రైతుల ఖర్చు బీటీ-పూర్వ గరిష్ఠం కంటే 37% ఎక్కువ.
- గ్లైఫోసేట్ — హెచ్‌టీ పంటలతో వాడే చౌక, బ్రాడ్-స్పెక్ట్రమ్ కలుపునాశకం; 1998 నుంచి డజన్ల కలుపు జాతుల్లో నిరోధకత.
- 2002లో భారత పత్తి విస్తీర్ణంలో బీటీ విత్తనాలు 2% కంటే తక్కువ; ఆ ఏడాది పిచికారీ తగ్గడానికి కారణం కరవు.
- అధ్యయన సంస్థలు: పర్డ్యూ యూనివర్సిటీ, వాషింగ్టన్ అండ్ లీ యూనివర్సిటీ, ఇంటర్నేషనల్ కాటన్ అడ్వైజరీ కమిటీ (అమెరికా).
మెయిన్స్ కోణం
జీఎం పంటలు రసాయన ఇన్‌పుట్‌లను తగ్గిస్తాయనే వాదన సాంకేతిక సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది; కానీ ఏప్రిల్ 14, 2025న జర్నల్ ఆఫ్ అగ్రేరియన్ చేంజ్‌లో వచ్చిన అధ్యయనం, జెవాన్స్ పారడాక్స్ (1865) ఆధారంగా, సామర్థ్యం పెరిగినప్పుడు మొత్తం వినియోగమే పెరిగిందని చూపుతోంది. కారణాలు: ఈ పంటలు 'ఇన్‌పుట్-ఇంటెన్సివ్ మోనోకల్చర్'లలో ఇమిడి ఉండటం, ప్రారంభ ఖర్చు ఆదా వల్ల విస్తీర్ణం వేగంగా పెరగడం, ప్రభుత్వ మద్దతు, ఆపై పురుగుల/కలుపు నిరోధకత అభివృద్ధి చెందడం. పరిణామాలు: భారత్‌లో 2010 తర్వాత కీటకనాశక వాడకం పెరిగి 2018 నాటికి రైతుల ఖర్చు బీటీ-పూర్వ గరిష్ఠం కంటే 37% ఎక్కువ కావడం; అమెరికాలో గ్లైఫోసేట్ పిచికారీ విస్తీర్ణం 9.2 మిలియన్ ఎకరాల (1994) నుంచి 113 మిలియన్ ఎకరాలకు (2018) చేరడం; దక్షిణ అమెరికా, కెనడాలోనూ ఇదే ధోరణి; ఎరువులు, శిలాజ ఇంధనాల వాడకం కూడా పెరగడం. వ్యక్తిగత లాభం సామూహిక భారంగా మారడం ఇక్కడి కీలక అంశం. ముందుకు వెళ్లే దారి అధ్యయనం సూచించినట్టుగా — ఒక్క సాంకేతికతపై కాకుండా, ఇన్‌పుట్-ఇంటెన్సివ్ మోనోకల్చర్ నమూనాపైనే దృష్టి పెట్టి, నిరోధకత నిర్వహణ, పంట వైవిధ్యీకరణ, విధాన-కంపెనీ ప్రోత్సాహకాల పునఃపరిశీలన అవసరం.
కీలక పదాలు
- బీటీ పత్తి
- పురుగులను తట్టుకునేలా జన్యుమార్పిడి చేసిన పత్తి; భారత్‌లో పెస్టిసైడ్ తగ్గుతుందనే హామీతో ప్రవేశపెట్టారు.
- హెచ్‌టీ (హెర్బిసైడ్-టాలరెంట్) పంటలు
- గ్లైఫోసేట్ వంటి కలుపునాశకాలను తట్టుకునే జీఎం పంటలు — సోయాబీన్, మొక్కజొన్న, రేప్‌సీడ్, షుగర్ బీట్.
- జెవాన్స్ పారడాక్స్
- 1865లో విలియం స్టాన్లీ జెవాన్స్ ప్రతిపాదించిన ఆర్థిక సిద్ధాంతం: వనరు వినియోగ సామర్థ్యం పెరగడం మొత్తం వినియోగాన్ని పెంచవచ్చు.
- గ్లైఫోసేట్
- చౌకైన బ్రాడ్-స్పెక్ట్రమ్ కలుపునాశకం; హెచ్‌టీ పంటల విస్తరణతో దీని వాడకం విపరీతంగా పెరిగింది.
- ఇన్‌పుట్-ఇంటెన్సివ్ మోనోకల్చర్
- ఒకే పంటను ఎక్కువ రసాయన ఇన్‌పుట్‌లతో సాగు చేసే విధానం; జీఎం పంటలు ఇందులో భాగమైనట్టు అధ్యయనం.
- ఇంటర్నేషనల్ కాటన్ అడ్వైజరీ కమిటీ
- పత్తిపై అంతర్జాతీయ సలహా సంస్థ; ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్న సంస్థల్లో ఒకటి (అమెరికా).
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- జెవాన్స్ పారడాక్స్ అంటే ఏమిటి? భారత్‌లో బీటీ పత్తి అనుభవం ఈ సిద్ధాంతాన్ని ఎలా ప్రతిబింబిస్తుందో అధ్యయనం గణాంకాలతో వివరించండి.
- జీఎం పంటలు రసాయన ఇన్‌పుట్‌ల వాడకాన్ని తగ్గిస్తాయనే వాదనను విమర్శనాత్మకంగా పరీక్షించండి. పురుగుల/కలుపు నిరోధకత ఈ వాదనను ఎలా బలహీనపరుస్తుంది?
- పత్తి రైతుల ఇన్‌పుట్ ఖర్చు భారం తగ్గించడానికి విత్తన సాంకేతికతపై ఆధారపడటం సరిపోతుందా? ఇన్‌పుట్-ఇంటెన్సివ్ మోనోకల్చర్ నమూనాను దృష్టిలో ఉంచుకుని చర్చించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.