నేరం జగదల్‌పూర్

ఝీరం ఘాటీ దాడి కేసులో 10 మంది మావోయిస్టులకు మరణశిక్ష

2013 ఝీరం ఘాటీ మారణకాండ కేసులో 10 మంది మావోయిస్టులకు ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని జగదల్‌పూర్ ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు బుధవారం మరణశిక్ష విధించింది. ప్రత్యేక న్యాయమూర్తి అజయ్ సింగ్ రాజ్‌పుత్ ఐపీసీ 120బి, 302 సెక్షన్ల కింద శిక్ష ప్రకటించారు. ఎన్‌ఐఏ రికార్డుల ప్రకారం 2013 మే 25న బస్తర్‌లో కాంగ్రెస్ పరివర్తన్ యాత్ర కాన్వాయ్‌పై దాడిలో 10 మంది పోలీసులతో కలిపి 27 మంది మరణించారు, 38 మంది గాయపడ్డారు. మృతుల్లో నంద్ కుమార్ పటేల్, ఆయన కుమారుడు దినేశ్, మహేంద్ర కర్మ, ఉదయ్ ముద్లియార్ ఉన్నారు.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 17 సెప్టెం, 2026 1:53 PM IST

మూలం

Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗

#jhiram ghati#nia court#maoists#death sentence#chhattisgarh#bastar

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

A special NIA court in Jagdalpur sentenced 10 Maoists to death on Wednesday for the 2013 Jhiram Ghati ambush. — Attributed to the court proceedings, with special NIA judge Ajay Singh Rajput named as pronouncing the sentence.
27 people, including 10 police personnel, were killed and 38 injured in the May 25, 2013 ambush. — Explicitly attributed in the source to NIA official case records.
Those killed included state Congress chief Nand Kumar Patel, his son Dinesh, Mahendra Karma and former MLA Uday Mudliyar; V C Shukla died later of injuries. — Named in the source; no separate attribution given, consistent with widely reported case details.
Over 150 Maoists targeted the 20-vehicle convoy near the Bastar-Sukma border. — Figure appears in the source without specific attribution.
One accused died during trial, 28 named in the chargesheet remain wanted, and 101 prosecution witnesses were examined. — Figures appear in the source, apparently from trial records; no direct quote or official cited.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI న్యాయ విశ్లేషకులు

ఇది ట్రయల్ కోర్టు స్థాయిలో వచ్చిన తీర్పు మాత్రమే — చట్టపరంగా ఇది ప్రక్రియ ముగింపు కాదు, ప్రారంభం. మరణశిక్ష విధించిన ప్రతి కేసులో సీఆర్‌పీసీ కింద హైకోర్టు నిర్ధారణ (కన్‌ఫర్మేషన్) తప్పనిసరి; అంటే జగదల్‌పూర్ ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు నిర్ణయాన్ని ఛత్తీస్‌గఢ్ హైకోర్టు స్వతంత్రంగా సాక్ష్యాధారాలతో సహా పునఃపరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. 101 మంది ప్రాసిక్యూషన్ సాక్షులు, పలు డాక్యుమెంటరీ ఆధారాలు నమోదైనట్లు రికార్డు చెబుతున్నది — అప్పీలు దశలో ఈ సాక్ష్య నాణ్యతే కీలకం అవుతుంది.

ఐపీసీ 302, 120బి కింద మరణశిక్ష విధించినందున, హైకోర్టు నిర్ధారణ లేకుండా శిక్ష అమలు కాదు; ఆ తర్వాత సుప్రీంకోర్టు అప్పీలు, రాష్ట్రపతి/గవర్నర్ క్షమాభిక్ష మార్గాలు కూడా తెరిచే ఉంటాయి.
ఐపీసీతో పాటు ఆర్మ్స్ యాక్ట్, ఎక్స్‌ప్లోజివ్ సబ్‌స్టాన్సెస్ యాక్ట్, యూఏపీఏ కింద కూడా దోషులుగా నిర్ధారించడం వల్ల బెయిల్, అప్పీలు దశల్లో కఠిన ప్రమాణాలు వర్తిస్తాయి.
భారత న్యాయ సూత్రాల ప్రకారం మరణశిక్ష 'అత్యంత అరుదైన కేసుల'కే పరిమితం; 10 మందికి ఒకేసారి విధించడం అప్పీలులో ప్రధాన ప్రశ్నగా మారే అవకాశం ఉంది.
2013 దాడి, 2025 దశలో తీర్పు — ఈ సుదీర్ఘ విచారణ కాలం, నిందితుల కస్టడీ వ్యవధి కూడా శిక్ష పరిమాణంపై వాదనలకు అవకాశం ఇస్తుంది.
చార్జ్‌షీట్‌లో పేర్కొన్న 28 మంది ఇంకా పరారీలో ఉన్నందున, భవిష్యత్తులో వేర్వేరు విచారణలు జరిగే అవకాశం ఉంది; ఒకరు విచారణ మధ్యలోనే మరణించారు.

గమనించాల్సినవి — ఛత్తీస్‌గఢ్ హైకోర్టులో నిర్ధారణ ప్రక్రియ, దోషుల అప్పీళ్లు ఎప్పుడు దాఖలవుతాయి — అక్కడ కుట్ర (120బి) సాక్ష్యాధారాలు, ప్రతి నిందితుడి వ్యక్తిగత పాత్ర నిరూపణ ఎలా నిలుస్తుందో గమనించాలి.

కోర్టు తీర్పులోని పూర్తి కారణాలు, ప్రతి నిందితుడిపై ఆధారపడిన నిర్దిష్ట సాక్ష్యం, డిఫెన్స్ వాదనలు ఈ కథనంలో లేవు; తీర్పు నిలుస్తుందా, మార్పు చెందుతుందా అనేది ఇది నిర్ధారించదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

2013 మే 25న ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని బస్తర్‌లో దర్భా ప్రాంతంలోని ఝీరం ఘాటీ (లోయ) వద్ద కాంగ్రెస్ 'పరివర్తన్ యాత్ర' కాన్వాయ్‌ను మావోయిస్టులు అడ్డుకుని సమన్వయంతో దాడి చేశారు. ఈ దాడిలో రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ నాయకత్వం ఒకేసారి తుడిచిపెట్టుకుపోయింది. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో జరిగిన అత్యంత తీవ్ర పరిణామాలున్న మావోయిస్టు దాడుల్లో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది. ఈ కేసును జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (ఎన్‌ఐఏ) దర్యాప్తు చేసింది; జగదల్‌పూర్‌లోని ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు బుధవారం 10 మంది మావోయిస్టులకు మరణశిక్ష విధించింది.

ముఖ్యాంశాలు

ఝీరం ఘాటీ దాడి కేసులో జగదల్‌పూర్ ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు బుధవారం 10 మంది మావోయిస్టులకు మరణశిక్ష విధించింది.
ఎన్‌ఐఏ అధికారిక రికార్డుల ప్రకారం 2013 మే 25న జరిగిన దాడిలో 10 మంది పోలీసు సిబ్బందితో కలిపి మొత్తం 27 మంది మరణించారు, 38 మంది గాయపడ్డారు.
మృతుల్లో అప్పటి ఛత్తీస్‌గఢ్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు నంద్ కుమార్ పటేల్, ఆయన కుమారుడు దినేశ్ పటేల్, మాజీ ప్రతిపక్ష నేత మహేంద్ర కర్మ, మాజీ ఎమ్మెల్యే ఉదయ్ ముద్లియార్ ఉన్నారు.
తీవ్రంగా గాయపడిన కేంద్ర మాజీ మంత్రి విద్యా చరణ్ శుక్లా తర్వాత మరణించారు.
ప్రత్యేక ఎన్‌ఐఏ న్యాయమూర్తి అజయ్ సింగ్ రాజ్‌పుత్ ఐపీసీ సెక్షన్ 120బి (కుట్ర), సెక్షన్ 302 (హత్య) కింద మరణశిక్ష ప్రకటించారు.
నిందితులను ఐపీసీ, ఆర్మ్స్ యాక్ట్, ఎక్స్‌ప్లోజివ్ సబ్‌స్టాన్సెస్ యాక్ట్, యూఏపీఏ కింద దోషులుగా నిర్ధారించారు.
శిక్ష పడిన 10 మంది: ప్రమీలా మోడియం, చైతు లేకం (మున్నా), సుమితా (పునేం మోడియం), ముక్కా మండావి, కోసా కవాసి (కోసారాం), ఆయత మర్కం, మడ్కామి దేవా, జోగా మడ్కామి, బంజామి సన్నా (చమ్రూ), మహదేవ్ నాగ్.
విచారణలో ఒక నిందితుడు మరణించాడు; చార్జ్‌షీట్‌లో పేర్లున్న మరో 28 మంది ఇంకా పరారీలో ఉన్నారు; 101 మంది ప్రాసిక్యూషన్ సాక్షులను విచారించారు.

కాలక్రమం

2013 మే 25బస్తర్-సుక్మా సరిహద్దు సమీపంలోని ఝీరం లోయలో దర్భా ప్రాంతంలో కాంగ్రెస్ పరివర్తన్ యాత్ర కాన్వాయ్‌పై 150 మందికి పైగా మావోయిస్టుల దాడి; 27 మంది మృతి, 38 మంది గాయపడ్డారు.
దాడి అనంతరంతీవ్రంగా గాయపడిన కేంద్ర మాజీ మంత్రి విద్యా చరణ్ శుక్లా మరణించారు.
విచారణ కాలంలో101 మంది ప్రాసిక్యూషన్ సాక్షుల విచారణ, పలు డాక్యుమెంటరీ ఆధారాల సమర్పణ; ఒక నిందితుడు మరణం.
బుధవారం (తీర్పు రోజు)జగదల్‌పూర్ ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు 10 మంది మావోయిస్టులకు మరణశిక్ష విధించింది.

ఎవరికి సంబంధం

ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు, జగదల్‌పూర్ (న్యాయమూర్తి అజయ్ సింగ్ రాజ్‌పుత్) — కేసు విచారణ, దోషనిర్ధారణ, శిక్ష ప్రకటించిన న్యాయ వేదిక.
జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (ఎన్‌ఐఏ) — దర్యాప్తు, చార్జ్‌షీట్, 101 సాక్షుల ప్రాసిక్యూషన్ ద్వారా కేసు నిరూపణ.
మృతుల కుటుంబాలు - నంద్ కుమార్ పటేల్, దినేశ్ పటేల్, మహేంద్ర కర్మ, ఉదయ్ ముద్లియార్ కుటుంబాలు — 12 ఏళ్ల తర్వాత న్యాయం; రాజకీయ నాయకత్వ నష్టం.
10 మంది పోలీసు సిబ్బంది సహా బాధితులు, 38 మంది క్షతగాత్రులు — భద్రతా వైఫల్యం, పరిహారం, న్యాయం.
శిక్ష పడిన 10 మంది దోషులు — మరణశిక్ష; ఉన్నత న్యాయస్థానాల్లో అప్పీలు అవకాశం.
కాంగ్రెస్ పార్టీ, ఛత్తీస్‌గఢ్ ప్రభుత్వం — పరివర్తన్ యాత్రపై దాడిలో నాయకత్వ నష్టం; బస్తర్‌లో మావోయిస్టు వ్యతిరేక చర్యల విశ్వసనీయత.
పరారీలో ఉన్న 28 మంది నిందితులు — చార్జ్‌షీట్‌లో పేర్లు; ఇంకా అరెస్టు కావాల్సి ఉంది.

ఎందుకు ముఖ్యం

ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ఒకే దాడిలో అనేక సీనియర్ రాజకీయ నేతలు హతమైన అత్యంత తీవ్ర మావోయిస్టు ఘటనకు దాదాపు 12 ఏళ్ల తర్వాత న్యాయపరమైన ముగింపు లభించింది. ఇది ఎన్‌ఐఏ దర్యాప్తు, ప్రత్యేక కోర్టుల ద్వారా ఉగ్రవాద/వామపక్ష తీవ్రవాద కేసుల విచారణ సామర్థ్యాన్ని, అదే సమయంలో సుదీర్ఘ విచారణ కాలాన్ని తెలియజేస్తుంది. చార్జ్‌షీట్‌లో పేర్లున్న 28 మంది ఇంకా పరారీలో ఉండటం బస్తర్‌లో కొనసాగుతున్న భద్రతా సవాలును సూచిస్తుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఝీరం ఘాటీ దాడి: 2013 మే 25, బస్తర్-సుక్మా సరిహద్దు సమీపం, దర్భా ప్రాంతం, ఛత్తీస్‌గఢ్.
బాధితులు: 27 మంది మృతి (10 మంది పోలీసులతో కలిపి), 38 మంది గాయాలు - ఎన్‌ఐఏ రికార్డులు.
మరణశిక్ష విధించిన సెక్షన్లు: ఐపీసీ 120బి (నేరపూరిత కుట్ర), 302 (హత్య).
దోషనిర్ధారణ చట్టాలు: ఐపీసీ, ఆర్మ్స్ యాక్ట్, ఎక్స్‌ప్లోజివ్ సబ్‌స్టాన్సెస్ యాక్ట్, యూఏపీఏ.
మృతుల్లో సల్వా జుడుం వ్యవస్థాపకుడు మహేంద్ర కర్మ, రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ చీఫ్ నంద్ కుమార్ పటేల్.
తీర్పు: జగదల్‌పూర్ ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు, ప్రత్యేక న్యాయమూర్తి అజయ్ సింగ్ రాజ్‌పుత్; 101 ప్రాసిక్యూషన్ సాక్షులు.

మెయిన్స్ కోణం

2013 ఝీరం ఘాటీ దాడి కేసులో 10 మంది మావోయిస్టులకు మరణశిక్ష విధించిన తీర్పు, భారత్‌లో వామపక్ష తీవ్రవాదం (ఎల్‌డబ్ల్యూఈ) ఎదుర్కోవడంలో న్యాయ-భద్రతా వ్యవస్థల సామర్థ్యాన్ని, పరిమితులను ఒకేసారి బయటపెడుతుంది. 150 మందికి పైగా మావోయిస్టులు 20 వాహనాల రాజకీయ కాన్వాయ్‌ను దర్భా ప్రాంతంలో అడ్డుకుని సమన్వయ దాడి చేయగలిగారంటే - నిఘా వైఫల్యం, మార్గ భద్రత (రూట్ శానిటైజేషన్) లోపాలు, బస్తర్ భౌగోళిక-సామాజిక పరిస్థితులు కారణాలుగా కనిపిస్తాయి. మరోవైపు సల్వా జుడుం వంటి ప్రతిఘటన ప్రయోగాల నేపథ్యంలో స్థానిక రాజకీయ నాయకత్వం లక్ష్యంగా మారడం, హింసా-ప్రతిహింసా చక్రాన్ని సూచిస్తుంది. ఎన్‌ఐఏ దర్యాప్తు, 101 సాక్షుల విచారణ, డాక్యుమెంటరీ ఆధారాలతో దోషనిర్ధారణ సాధ్యమైనా, తీర్పు రావడానికి ఒక దశాబ్దానికి పైగా పట్టడం, ఒక నిందితుడు విచారణలోనే మరణించడం, 28 మంది ఇంకా పరారీలో ఉండటం - విచారణ వేగం, సాక్షుల రక్షణ, పరారీ నిందితుల అరెస్టు వంటి సంస్కరణల అవసరాన్ని చూపుతాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: ప్రత్యేక కోర్టుల సంఖ్య-సామర్థ్యం పెంపు, ఖచ్చితమైన నిఘా ఆధారిత ఆపరేషన్లు, వీవీఐపీ/రాజకీయ ప్రయాణాలకు కఠిన ప్రొటోకాల్, బాధిత కుటుంబాలకు పునరావాసం, అదే సమయంలో మూల కారణాలైన అభివృద్ధి-పరిపాలన లోటును పూరించడం.

కీలక పదాలు

ఝీరం ఘాటీ దాడి: 2013 మే 25న ఛత్తీస్‌గఢ్ బస్తర్‌లోని ఝీరం లోయలో కాంగ్రెస్ కాన్వాయ్‌పై మావోయిస్టుల సమన్వయ దాడి; 27 మంది మృతి.
ఎన్‌ఐఏ (జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ): ఈ కేసును దర్యాప్తు చేసి చార్జ్‌షీట్ దాఖలు చేసిన కేంద్ర సంస్థ; దీని కేసులను ప్రత్యేక కోర్టులు విచారిస్తాయి.
ఐపీసీ సెక్షన్ 120బి: నేరపూరిత కుట్రకు సంబంధించిన సెక్షన్; ఈ కేసులో మరణశిక్ష విధించిన సెక్షన్లలో ఒకటి.
ఐపీసీ సెక్షన్ 302: హత్యకు శిక్ష విధించే సెక్షన్; ఈ కేసులో మరణశిక్ష ఆధారం.
యూఏపీఏ: చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల (నిరోధక) చట్టం; దోషులపై నమోదైన చట్టాల్లో ఒకటి.
పరివర్తన్ యాత్ర: దాడి జరిగిన సమయంలో కాంగ్రెస్ నిర్వహిస్తున్న రాజకీయ యాత్ర, దీని 20 వాహనాల కాన్వాయ్ లక్ష్యమైంది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

2013 ఝీరం ఘాటీ దాడి తీర్పు నేపథ్యంలో, వామపక్ష తీవ్రవాద కేసుల విచారణలో ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టుల పాత్రను, సుదీర్ఘ విచారణ కాలం సృష్టించే సవాళ్లను చర్చించండి.
బస్తర్ వంటి ప్రాంతాల్లో రాజకీయ కాన్వాయ్‌లు, ప్రజా ప్రతినిధుల భద్రతను బలోపేతం చేయడానికి ఎలాంటి నిఘా, ప్రొటోకాల్ చర్యలు అవసరం? ఝీరం దాడి అనుభవం ఆధారంగా విశ్లేషించండి.
ప్రిలిమ్స్ శైలి: ఝీరం ఘాటీ దాడి కేసులో ఎన్‌ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు ఏ ఐపీసీ సెక్షన్ల కింద మరణశిక్ష విధించింది, ఇతర ఏ చట్టాల కింద దోషనిర్ధారణ జరిగింది?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తమోదీ 76వ పుట్టినరోజు: రాహుల్, ఖర్గే శుభాకాంక్షలు →

← అన్ని వార్తలు