రక్తదాతలకు డిజిటల్ గుర్తింపు: డీటీఏబీ ప్రతిపాదన

దేశవ్యాప్తంగా రక్తదాతల ట్రాకింగ్ వ్యవస్థ కోసం ప్రతి దాతకు ఆధార్ లేదా ఆభా (ABHA) ఆధారిత ధ్రువీకరణను డ్రగ్స్ టెక్నికల్ అడ్వైజరీ బోర్డు (డీటీఏబీ) ప్రతిపాదించింది. ఆగస్టు 27న జరిగిన 94వ సమావేశ మినిట్స్‌లో ఈ సిఫారసు ఉంది. డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945లో మార్పులు చేసి బ్లడ్ సెంటర్లు ఈ-రక్తకోష్‌లో నమోదు, డేటా అప్‌లోడ్ తప్పనిసరి చేయాలని సూచించింది. దాతల చరిత్ర తెలుసుకోవడం, తిరస్కరించిన దాతలు అనేక కేంద్రాల్లో రక్తదానం చేయడాన్ని నిరోధించడం లక్ష్యం.

News18 — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 18 సెప్టెం, 2026 1:33 PM IST

మూలం

News18 — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#blood donation#dtab#aadhaar#abha#eraktkosh#health policy

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

DTAB has proposed statutory changes to CDSCO to create a nationwide blood donor database. — Attributed to minutes of the 94th DTAB meeting held on August 27, described as seen by News18.
Donors would be authenticated via ABDM/ABHA ID or Aadhaar-linked OTP verification. — Quoted directly from the panel's recommendations in the source document.
Registration of blood centres on e-RaktKosh and data uploading would be made mandatory under the Drugs Rules, 1945. — Attributed to the DTAB recommendation as reported in the source.
The issue was first discussed by the Drugs Consultative Committee in June, with News18 reporting it in July. — Self-referential sourcing by the publication; no external document cited.
Experts say a centralised donor record would improve blood safety and availability. — Attributed to named experts Anubha Taneja Mukherjee, Dr JS Arora and Dr Sanjiv Sharma.

News18 — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

దేశంలో రక్తదానం, రక్త మార్పిడి భద్రతను పెంచేందుకు ప్రతి రక్తదాతను డిజిటల్‌గా ధ్రువీకరించే జాతీయ వ్యవస్థ దిశగా అడుగులు పడుతున్నాయి. దేశ అత్యున్నత ఔషధ సలహా సంస్థ డ్రగ్స్ టెక్నికల్ అడ్వైజరీ బోర్డు (డీటీఏబీ), ఆధార్‌తో అనుసంధానమైన ఓటీపీ లేదా ఆయుష్మాన్ భారత్ డిజిటల్ మిషన్ (ఏబీడీఎం)/ఆభా ఐడీ ద్వారా దాతల ధ్రువీకరణను ప్రతిపాదించింది. బ్లడ్ సెంటర్లు ఈ-రక్తకోష్ పోర్టల్‌లో నమోదు కావడం, డేటా అప్‌లోడ్ చేయడం తప్పనిసరి చేసేలా డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945లో మార్పులు చేయాలని సీడీఎస్‌సీవోకు సిఫారసు చేసింది. తలసేమియా, సికిల్ సెల్ వ్యాధిగ్రస్తుల వంటి క్రమం తప్పకుండా రక్తం అవసరమయ్యే రోగులకు ఇది కీలకం.

ముఖ్యాంశాలు

డీటీఏబీ 94వ సమావేశం ఆగస్టు 27న జరిగింది; ఆ మినిట్స్‌లో రక్తదాతల జాతీయ డేటాబేస్ సిఫారసు ఉంది (న్యూస్18 చూసిన పత్రం).
సిఫారసులు రెండు: బ్లడ్ సెంటర్లకు ఈ-రక్తకోష్ పోర్టల్‌లో నమోదు, డేటా అప్‌లోడ్ తప్పనిసరి చేయడం; దాతలకు ఏబీడీఎం/ఆభా ఐడీ లేదా ఆధార్‌ లింక్డ్ ఓటీపీ ధ్రువీకరణ.
ఈ నిబంధనలను డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945లో చేర్చాలని డీటీఏబీ, ఆరోగ్య నియంత్రణ సంస్థ సీడీఎస్‌సీవోకు ప్రతిపాదించింది.
ప్రతిపాదిత వ్యవస్థ రక్త సేకరణ, పరీక్ష, జారీ వరకు డిజిటల్ ట్రయల్‌ను సృష్టిస్తుంది; దానం తర్వాత దాత రికార్డుల ఫాలో-అప్‌కు అవకాశం కల్పిస్తుంది.
"అధిక ప్రమాదం ఉన్న లేదా తిరస్కరించిన (deferred) దాతలు వెంటనే అనేక కేంద్రాల్లో దానం చేయడాన్ని నిరోధించడం" లక్ష్యమని పత్రం పేర్కొంది.
ఈ అంశాన్ని జూన్‌లో డ్రగ్స్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ (డీసీసీ) మొదట చర్చించి, ఈ-రక్తకోష్ నమోదు తప్పనిసరి, దాతల బయోమెట్రిక్ ధ్రువీకరణ యంత్రాంగాలను పరిశీలించాలని సిఫారసు చేసింది.
డీసీసీ ప్రతిపాదనను న్యూస్18 జూలైలో రిపోర్ట్ చేసింది; ఇందుకోసం ఏర్పాటైన సబ్-కమిటీ ఏబీడీఎం/ఆభా లేదా ఆధార్ ఓటీపీ ధ్రువీకరణను సూచించింది.
టీపీఏజీ మెంబర్ సెక్రటరీ అనుభా తనేజా ముఖర్జీ ఈ చర్యను స్వాగతించి, దాతల సమ్మతి తీసుకుంటారని, గోప్యత హక్కుకు భంగం కలగదని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.

కాలక్రమం

జూన్డ్రగ్స్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ (డీసీసీ) ఈ అంశాన్ని మొదట చర్చించి, ఈ-రక్తకోష్ నమోదు తప్పనిసరి, బయోమెట్రిక్ ధ్రువీకరణ పరిశీలన సిఫారసు చేసింది.
జూలైడీసీసీలో చర్చించిన ప్రతిపాదనను న్యూస్18 రిపోర్ట్ చేసింది.
సబ్-కమిటీ దశ (తేదీ మూలంలో లేదు)ఏబీడీఎం/ఆభా లేదా ఆధార్‌ లింక్డ్ ఓటీపీ ద్వారా దాతల ధ్రువీకరణను సబ్-కమిటీ సిఫారసు చేసింది.
ఆగస్టు 27డీటీఏబీ 94వ సమావేశం; డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945లో మార్పులు చేయాలని అత్యున్నత ప్యానెల్ సిఫారసు.

ఎవరికి సంబంధం

డ్రగ్స్ టెక్నికల్ అడ్వైజరీ బోర్డు (డీటీఏబీ) — దేశ అత్యున్నత ఔషధ సలహా ప్యానెల్; రక్తదాతల జాతీయ డేటాబేస్ కోసం చట్టబద్ధ మార్పులను సిఫారసు చేసింది.
సీడీఎస్‌సీవో — ఆరోగ్య నియంత్రణ సంస్థ; డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945లో ప్రతిపాదిత నిబంధనలు చేర్చే బాధ్యత.
బ్లడ్ సెంటర్లు/బ్లడ్ బ్యాంకులు — ఈ-రక్తకోష్‌లో నమోదు, డేటా అప్‌లోడ్ తప్పనిసరి కావచ్చు; దాత చరిత్ర తెలుసుకునే వీలు.
రక్తదాతలు — ఆభా/ఆధార్ ఓటీపీ ధ్రువీకరణ, దానం తర్వాత ఫాలో-అప్; సమ్మతి, గోప్యత హక్కు అంశాలు.
తలసేమియా, సికిల్ సెల్ వ్యాధి రోగులు — క్రమం తప్పకుండా రక్త మార్పిడి అవసరం; సురక్షితమైన, నమ్మదగిన రక్త సరఫరా అవకాశం.
రోగుల సంఘాలు, వైద్య నిపుణులు (టీపీఏజీ, నేషనల్ తలసేమియా వెల్ఫేర్ సొసైటీ, పరాస్ హాస్పిటల్) — భద్రత, జవాబుదారీతనం, గోప్యత రక్షణ కోరుతున్నారు.

ఎందుకు ముఖ్యం

తలసేమియా, సికిల్ సెల్ వ్యాధి వంటి రక్త రుగ్మతలతో బాధపడుతూ పునరావృత రక్త మార్పిడిపై ఆధారపడే రోగులకు ప్రతి యూనిట్ రక్తం భద్రత, లభ్యత ప్రాణప్రదం. బ్లడ్ సెంటర్ల వ్యక్తిగత రికార్డుల నుంచి అనుసంధానిత జాతీయ దాత ట్రాకింగ్ వ్యవస్థకు మారడం ద్వారా తిరస్కరించిన లేదా అధిక ప్రమాద దాతలను గుర్తించడం, ట్రేసబిలిటీ, రక్త భద్రత పర్యవేక్షణ బలపడతాయి. అదే సమయంలో దాతల సమ్మతి, గోప్యత హక్కు పరిరక్షణ కీలక ప్రశ్నగా నిలుస్తోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

డీటీఏబీ (డ్రగ్స్ టెక్నికల్ అడ్వైజరీ బోర్డు) – దేశ అత్యున్నత ఔషధ సలహా ప్యానెల్; 94వ సమావేశం ఆగస్టు 27న.
ప్రతిపాదిత మార్పులు డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945లో చేర్చాలని సిఫారసు; నియంత్రణ సంస్థ సీడీఎస్‌సీవో.
ఈ-రక్తకోష్ – బ్లడ్ సెంటర్ల నమోదు, డేటా అప్‌లోడ్ తప్పనిసరి చేయాలని ప్రతిపాదన.
దాత ధ్రువీకరణ: ఏబీడీఎం/ఆభా ఐడీ లేదా ఆధార్‌ లింక్డ్ ఓటీపీ.
డ్రగ్స్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ (డీసీసీ) జూన్‌లో మొదటిసారి చర్చ; బయోమెట్రిక్ ధ్రువీకరణ పరిశీలన సూచన.
లబ్ధిదారులు: తలసేమియా, సికిల్ సెల్ వ్యాధి తదితర రక్త రుగ్మత రోగులు.

మెయిన్స్ కోణం

భారత్‌లో రక్తదానం, రక్త మార్పిడి వ్యవస్థ ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా వ్యక్తిగత బ్లడ్ సెంటర్ల రికార్డులపై ఆధారపడి ఉండటం వల్ల ఒక దాత చరిత్ర ఇతర కేంద్రాలకు తెలియకుండానే అనేక చోట్ల రక్తదానం చేయగలిగే అవకాశం ఉంది; తిరస్కరించిన (deferred) లేదా అధిక ప్రమాదం ఉన్నట్టు గుర్తించిన దాతల సమాచార లోపం రోగుల భద్రతకు ముప్పు. దీనిని పరిష్కరించడానికి డీటీఏబీ – ఈ-రక్తకోష్‌లో బ్లడ్ సెంటర్ల నమోదు, డేటా అప్‌లోడ్ తప్పనిసరి చేయడం, ఆభా/ఆధార్ ఓటీపీ ఆధారిత దాత ధ్రువీకరణ – అనే రెండు సిఫారసులను డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945లో చేర్చాలని ప్రతిపాదించింది. ఇది సేకరణ నుంచి పరీక్ష, జారీ వరకు డిజిటల్ ట్రయల్‌ను సృష్టించి, దానం తర్వాత ఫాలో-అప్‌ను సాధ్యం చేసి, తలసేమియా–సికిల్ సెల్ రోగులకు రక్త లభ్యత, భద్రత రెండింటినీ మెరుగుపరచగలదని నిపుణులు అంటున్నారు. అయితే మూలం ప్రకారం మూడు జాగ్రత్తలు అవసరం: దాతల సరైన సమ్మతి, గోప్యత హక్కుకు భంగం కలగకుండా చూడటం (టీపీఏజీ), అమలులో జవాబుదారీతనాన్ని బ్లడ్ బ్యాంక్ విభాగాధిపతి, సంస్థ డైరెక్టర్‌పై నిర్దిష్టంగా ఉంచడం (డాక్టర్ జేఎస్ అరోరా), మరియు కేంద్రీకృత డేటాబేస్‌ను సక్రమంగా అమలు చేయడం. వాలంటరీ రక్తదాన వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తూ, డిజిటల్ ట్రేసబిలిటీ–గోప్యత మధ్య సమతుల్యత సాధించడమే ముందున్న మార్గం.

కీలక పదాలు

డీటీఏబీ (Drugs Technical Advisory Board): భారత అత్యున్నత ఔషధ సలహా ప్యానెల్; రక్తదాతల డేటాబేస్ కోసం చట్టబద్ధ మార్పులు సిఫారసు చేసింది.
సీడీఎస్‌సీవో (CDSCO): కేంద్ర ఔషధ ప్రమాణాల నియంత్రణ సంస్థ; ఆరోగ్య రంగ నియంత్రణ వాచ్‌డాగ్.
ఈ-రక్తకోష్: రక్త కేంద్రాల నమోదు, డేటా అప్‌లోడ్ కోసం ఉద్దేశించిన పోర్టల్; నమోదు తప్పనిసరి చేయాలని ప్రతిపాదన.
ఆభా/ఏబీడీఎం ఐడీ: ఆయుష్మాన్ భారత్ డిజిటల్ మిషన్ కింద ఇచ్చే డిజిటల్ ఆరోగ్య గుర్తింపు; దాత ధ్రువీకరణకు ప్రతిపాదిత మార్గం.
డిఫర్డ్ డోనర్ (deferred donor): వైద్య కారణాలతో రక్తదానం చేయవద్దని సూచించిన/తిరస్కరించిన దాత.
డ్రగ్స్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ (డీసీసీ): జూన్‌లో ఈ ప్రతిపాదనను మొదట చర్చించి, ఈ-రక్తకోష్ నమోదు, బయోమెట్రిక్ ధ్రువీకరణ పరిశీలన సిఫారసు చేసిన కమిటీ.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

రక్తదాతల ఆధార్/ఆభా ఆధారిత డిజిటల్ ధ్రువీకరణ రక్త భద్రతను ఎలా మెరుగుపరుస్తుంది? దీనిలో గోప్యత హక్కుకు సంబంధించిన సవాళ్లను చర్చించండి.
డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945 కింద బ్లడ్ సెంటర్ల ఈ-రక్తకోష్ నమోదును తప్పనిసరి చేయడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, అమలు సమస్యలను విశ్లేషించండి.
తలసేమియా, సికిల్ సెల్ వ్యాధి రోగులకు నమ్మదగిన రక్త సరఫరా ఎందుకు కీలకం? జాతీయ దాత ట్రాకింగ్ వ్యవస్థ ఇందుకు ఎలా దోహదపడుతుంది?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఆత్మరక్షణ హక్కు ఉందని ఐరాస భద్రతా మండలిలో పాకిస్తాన్ ప్రకటన →

← అన్ని వార్తలు