టీ. రెక్స్ శరీర ఉష్ణోగ్రత 36.3 డిగ్రీలు: అధ్యయనం

టైరన్నోసారస్ రెక్స్ శరీర ఉష్ణోగ్రత సగటున 36.3 డిగ్రీల సెల్సియస్ (97.3 ఫారన్‌హీట్) ఉండేదని సైన్స్ అడ్వాన్సెస్‌లో ప్రచురితమైన కొత్త అధ్యయనం తెలిపింది. ఇది మనుషుల ఉష్ణోగ్రతకు దగ్గరగా ఉంది. మూడు దంతాల ఎనామెల్‌లో క్లంప్డ్ ఐసోటోప్ విశ్లేషణ ద్వారా ఈ కొలత తీశారు, దోష పరిమితి 2.5 డిగ్రీలు. మోంటానాలో లభించిన, లాస్ ఏంజెలిస్ కౌంటీ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియంలోని 'థామస్' నమూనా నుంచి దంతాలు సేకరించారు. టీ. రెక్స్ వెచ్చని రక్తం కలిగిన, చల్లని ప్రాంతాల్లోనూ మనగలిగే వేటాడే జీవి అని ఇది బలపరుస్తోంది.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 20 సెప్టెం, 2026 2:28 AM IST

మూలం

Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗

#dinosaurs#t rex#palaeontology#research#science advances

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (4)

T. rex had an average body temperature of about 36.3°C (97.3°F), with a margin of error of about 2.5°C. — Figure appears in source, attributed to a study published in Science Advances; not externally verified.
Researchers used clumped isotope analysis on enamel from three T. rex teeth. — Method described in source as part of the published study.
The teeth came from a specimen nicknamed Thomas at the Natural History Museum of Los Angeles County, originally unearthed in Montana. — Specimen and institution named in source; sourcing clear.
The method could be applied to other dinosaurs to rewrite parts of dinosaur biology. — Attributed to palaeobiologist Jasmina Wiemann of Johns Hopkins University, who was not involved in the study.

Times of India — Top ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 3 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

టైరన్నోసారస్ రెక్స్ (టీ. రెక్స్) శరీర ఉష్ణోగ్రత ఎంత ఉండేదో 6.6 కోట్ల సంవత్సరాలుగా ఊహాగానాల్లోనే ఉండిపోయింది. ఇప్పుడు శిలాజ దంతాల ఎనామెల్‌లో నిక్షిప్తమైన రసాయన సంకేతాలను చదివి పరిశోధకులు ఆ ఉష్ణోగ్రతను సగటున 36.3 డిగ్రీల సెల్సియస్‌గా లెక్కించారు — ఇది మనుషుల సాధారణ ఉష్ణోగ్రతకు దగ్గర. సైన్స్ అడ్వాన్సెస్ పత్రికలో ప్రచురితమైన ఈ అధ్యయనం, అంతరించిన జీవి కేంద్ర ఉష్ణోగ్రతను నేరుగా కొలిచిన తొలి ప్రయత్నాల్లో ఒకటి. టీ. రెక్స్ వెచ్చని రక్తం (ఎండోథర్మిక్) కలిగిన, అధిక శక్తితో పనిచేసే వేటాడే జీవి అనే వాదనను ఇది బలపరుస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

టీ. రెక్స్ సగటు శరీర ఉష్ణోగ్రత 36.3 డిగ్రీల సెల్సియస్ (97.3 ఫారన్‌హీట్)గా అధ్యయనంలో తేలింది; దోష పరిమితి సుమారు 2.5 డిగ్రీల సెల్సియస్.
అధ్యయనం సైన్స్ అడ్వాన్సెస్ పత్రికలో ప్రచురితమైంది; అంతరించిన జీవి కేంద్ర ఉష్ణోగ్రతను నేరుగా కొలిచిన తొలి కొలతల్లో ఇది ఒకటి.
క్లంప్డ్ ఐసోటోప్ విశ్లేషణ పద్ధతిలో మూడు టీ. రెక్స్ దంతాల ఎనామెల్ నుంచి కొన్ని మిల్లీగ్రాముల నమూనా తీసి కొలత చేశారు.
ఎనామెల్‌లో కార్బన్, ఆక్సిజన్ భార ఐసోటోపుల బంధాలు శరీర వేడిని బట్టి ఏర్పడతాయి; చల్లగా ఉంటే ఎక్కువ బంధాలు, వెచ్చగా ఉంటే తక్కువ బంధాలు.
దంతాలు 'థామస్' అనే ప్రసిద్ధ టీ. రెక్స్ నమూనా నుంచి తీసుకున్నారు; ఇది మోంటానాలో బయటపడి, లాస్ ఏంజెలిస్ కౌంటీ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియంలో ఉంది.
ఈ ఉష్ణోగ్రత ఆధునిక మనుషులు, ఏనుగుల శ్రేణిలో ఉంది — మొసళ్ల వంటి చల్లని రక్త సరీసృపాల కంటే వెచ్చగా, చాలా పక్షుల కంటే చల్లగా.
టీ. రెక్స్ 6.6 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం అంతరించింది; ఈ ఫలితం వల్ల చలి/చీకటిని తట్టుకోలేక అంతరించిందనే వాదన బలహీనపడుతుంది.
జాన్స్ హాప్‌కిన్స్ యూనివర్సిటీ పాలియోబయాలజిస్ట్ జాస్మినా వీమాన్ (అధ్యయనంలో భాగం కాదు) ఈ పద్ధతి ఇతర జాతుల ఉష్ణోగ్రతలూ కొలవడానికి దారి తీస్తుందని చెప్పారు.

కాలక్రమం

సుమారు 6.6 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితంక్రెటేషియస్ యుగం చివర ఆస్టిరాయిడ్ ఢీకొనడంతో టీ. రెక్స్ సహా పెద్ద డైనోసార్లు అంతరించాయి
గత దశాబ్దంక్లంప్డ్ ఐసోటోప్ విశ్లేషణ కచ్చితత్వం పెరిగి, తక్కువ నమూనాతోనే కొలత సాధ్యమైంది
కొత్త అధ్యయనం (సైన్స్ అడ్వాన్సెస్)'థామస్' నమూనా మూడు దంతాల ఎనామెల్ విశ్లేషణతో టీ. రెక్స్ ఉష్ణోగ్రత 36.3 డిగ్రీల సెల్సియస్‌గా నిర్ధారణ

ఎవరికి సంబంధం

అధ్యయన పరిశోధకులు — శిలాజ రసాయన శాస్త్రం ద్వారా అంతరించిన జీవుల శరీరధర్మాన్ని నేరుగా కొలిచే కొత్త మార్గం నిరూపించడం
లాస్ ఏంజెలిస్ కౌంటీ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియం — 'థామస్' నమూనా సంరక్షకుడు; విలువైన శిలాజాలకు పెద్ద నష్టం లేకుండా నమూనా తీసుకునే అవకాశం
పాలియోబయాలజిస్టులు (జాస్మినా వీమాన్ సహా) — డైనోసార్ జీవక్రియపై ఊహలకు బదులు కచ్చితమైన డేటా పాయింట్ లభించడం; ఇతర జాతులకూ విస్తరణ అవకాశం
పరిణామ, విలుప్త శాస్త్ర అధ్యయనకారులు — క్రెటేషియస్ చివరి విలుప్తానికి కారణాలపై — ఆవరణ వ్యవస్థ కుప్పకూలడం, ఆహార గొలుసు విచ్ఛిన్నం — పునరాలోచన
ప్రజలు, విద్యార్థులు — డైనోసార్లను మందకొడి సూర్యరశ్మి ఆధారిత సరీసృపాలుగా చూసే అవగాహన మారడం

ఎందుకు ముఖ్యం

ఎముకల నిర్మాణం, పెరుగుదల వేగం, ఆవరణ నమూనాల ఆధారంగా చేసిన ఊహలకు బదులు ఇప్పుడు అంతరించిన జీవి శరీర ఉష్ణోగ్రతపై నేరుగా కొలిచిన సంఖ్య అందుబాటులోకి వచ్చింది. వెచ్చని రక్తం కలిగి ఉండటం వల్ల టీ. రెక్స్ చల్లని ప్రాంతాల్లోనూ చురుకుగా ఉండగలిగి, విస్తృత ప్రాంతాల్లో వేటాడగలిగిందని ఇది సూచిస్తోంది. అదే సమయంలో డైనోసార్ల విలుప్తానికి చలి, చీకటి మాత్రమే కారణమనే సరళ వివరణను ఇది ప్రశ్నిస్తోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

కొత్త అధ్యయనం ప్రకారం టీ. రెక్స్ సగటు శరీర ఉష్ణోగ్రత 36.3 డిగ్రీల సెల్సియస్ (97.3 ఫారన్‌హీట్), దోష పరిమితి ±2.5 డిగ్రీలు.
అధ్యయన ప్రచురణ: సైన్స్ అడ్వాన్సెస్ పత్రిక; ఉపయోగించిన పద్ధతి: క్లంప్డ్ ఐసోటోప్ విశ్లేషణ (దంత ఎనామెల్‌లో కార్బన్-ఆక్సిజన్ భార ఐసోటోప్ బంధాలు).
నమూనా: 'థామస్' అనే టీ. రెక్స్ — మోంటానాలో లభించి లాస్ ఏంజెలిస్ కౌంటీ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియంలో ఉంది; మూడు దంతాలు విశ్లేషించారు.
ఎండోథర్మిక్ (వెచ్చని రక్తం) జీవుల శ్రేణిలో టీ. రెక్స్ — మొసళ్ల కంటే వెచ్చగా, పక్షుల కంటే చల్లగా, ఏనుగులు/మనుషులకు దగ్గరగా.
పక్షులు డైనోసార్ల జీవించి ఉన్న వారసులు; వారి శరీర ఉష్ణోగ్రత క్షీరదాల కంటే కొన్ని డిగ్రీలు ఎక్కువ.
టీ. రెక్స్ 6.6 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం క్రెటేషియస్ యుగాంతంలో ఆస్టిరాయిడ్ ఢీకొన్న తరువాత అంతరించింది.

మెయిన్స్ కోణం

శిలాజాలను కేవలం ఆకృతి రికార్డులుగా చూసే దృష్టి నుంచి, శరీరధర్మ సమాచార భాండాగారాలుగా చూసే దిశగా భూరసాయన శాస్త్రం ముందడుగు వేస్తోందనడానికి ఈ అధ్యయనం ఉదాహరణ. దంత ఎనామెల్‌లో కార్బన్, ఆక్సిజన్ భార ఐసోటోపుల బంధాల సాంద్రత శరీర వేడిని బట్టి మారుతుందన్న సూత్రంపై ఆధారపడిన క్లంప్డ్ ఐసోటోప్ విశ్లేషణ, గత దశాబ్దంలో కచ్చితత్వం పెరిగి, అతి తక్కువ నమూనాతోనే పనిచేసేలా మెరుగుపడటం వల్ల విలువైన శిలాజాలను దెబ్బతీయకుండా కొలవడం సాధ్యమైంది. 36.3 డిగ్రీల సెల్సియస్ అనే ఫలితం టీ. రెక్స్‌ను స్థిరమైన, అధిక జీవక్రియ కలిగిన, వేగంగా పెరిగే, నిరంతర చురుకుదనం ఉన్న వేటాడే జీవిగా చూపిస్తోంది — దీనికి భారీ మొత్తంలో మాంసాహారం అవసరమయ్యేది. ఇది పురాతన అలాస్కా వంటి చల్లని అధిక అక్షాంశ ప్రాంతాల్లోనూ మనుగడ సాధ్యమని, బాహ్య వేడిపై ఆధారపడకుండా ఉత్తర అమెరికా అంతటా వ్యాపించగలిగిందని సూచిస్తోంది. అదే సమయంలో, పక్షుల స్థాయి ఉష్ణోగ్రత ఆశించిన కొందరు శాస్త్రవేత్తలకు ఈ సంఖ్య ఆశ్చర్యం కలిగించింది — టీ. రెక్స్ మధ్యేమార్గంలో ఉందని తెలిపింది. విలుప్త వివరణల విషయంలోనూ, వెచ్చని రక్తం ఉన్నప్పటికీ అంతరించాయంటే ఆవరణ వ్యవస్థ కుప్పకూలడం, ఆహార గొలుసు విచ్ఛిన్నం, విపత్తు తీవ్రతే ప్రధాన కారణాలని భావించాల్సి వస్తోంది. ముందు దారి: సౌరోపాడ్‌ల నుంచి చిన్న ఈకల థెరోపాడ్‌ల వరకు ఈ పద్ధతిని విస్తరించి మీసోజోయిక్ యుగానికి 'ఉష్ణ పటం' తయారు చేయడం.

కీలక పదాలు

క్లంప్డ్ ఐసోటోప్ విశ్లేషణ: దంత ఎనామెల్‌లో కార్బన్-ఆక్సిజన్ భార ఐసోటోపుల బంధాల సాంద్రతను కొలిచి, ఎనామెల్ ఏర్పడిన ఉష్ణోగ్రతను లెక్కించే పద్ధతి
ఎండోథర్మిక్ (వెచ్చని రక్తం): బాహ్య వేడిపై ఆధారపడకుండా శరీరం లోపలే స్థిరమైన ఉష్ణోగ్రతను నిర్వహించుకునే జీవులు
థామస్: మోంటానాలో బయటపడి లాస్ ఏంజెలిస్ కౌంటీ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియంలో ఉన్న ప్రసిద్ధ టీ. రెక్స్ శిలాజ నమూనా
క్రెటేషియస్ యుగాంతం: ఆస్టిరాయిడ్ ఢీకొనడంతో డైనోసార్లు అంతరించిన కాలం; సుమారు 6.6 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం
మీసోజోయిక్: డైనోసార్లు జీవించిన భూవిజ్ఞాన యుగం; దీని 'ఉష్ణ పటం' తయారు చేయాలని శాస్త్రవేత్తల లక్ష్యం
సైన్స్ అడ్వాన్సెస్: ఈ అధ్యయనం ప్రచురితమైన శాస్త్రీయ పరిశోధన పత్రిక

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

క్లంప్డ్ ఐసోటోప్ విశ్లేషణ అంటే ఏమిటి? అంతరించిన జీవుల శరీరధర్మాన్ని తెలుసుకోవడంలో ఇది ఎలా సహాయపడుతుందో వివరించండి.
టీ. రెక్స్ వెచ్చని రక్తం కలిగిన జీవి అని నిర్ధారణ కావడం, క్రెటేషియస్ యుగాంత విలుప్తానికి ఉన్న వివరణలను ఎలా మారుస్తుంది? చర్చించండి.
శిలాజాలను 'ఆకృతి రికార్డుల' నుంచి 'శరీరధర్మ ఆధారాల'గా మార్చడంలో భూరసాయన శాస్త్రం పాత్రను, అది పరిణామ అధ్యయనాలకు కల్పించే కొత్త అవకాశాలను విశ్లేషించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తతొలి ఎన్‌జీఎంవీకి కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్‌లో కీల్ లేయింగ్ →

← అన్ని వార్తలు