ఫారం 6, 8 ఉత్తర్వులను ముగ్గురు కమిషనర్లు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారు: ఈసీ
బిహార్లో మొదటి దశ (జూన్ 24, 2025), డజను రాష్ట్రాలు/యూటీలలో రెండో దశ (అక్టోబర్ 27, 2025), 19 రాష్ట్రాలు/యూటీలలో మూడో దశ (మే 14, 2026) ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వులన్నీ ఫారం 6, ఫారం 8తో పాటు పౌరసత్వ ప్రకటన ఫారంను పేర్కొన్నాయని, వీటిని సీఈసీ, ఇద్దరు కమిషనర్లు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారని ఎన్నికల సంఘం అధికారులు గురువారం తెలిపారు. ఈసీఐనెట్ క్షేత్రస్థాయి అధికారులను నిరోధిస్తోందన్న ఆరోపణలను వారు ఖండించారు. సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్పై రాహుల్ గాంధీ విమర్శల నేపథ్యంలో ఈ వివరణ వచ్చింది.
మూలం
Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- SIR orders for Phase 1 (Bihar, June 24, 2025), Phase 2 (Oct 27, 2025) and Phase 3 (May 14, 2026) were unanimously approved by the CEC and two election commissioners. — Attributed to unnamed EC officials; dates appear in the source, no independent documentation cited.
- Forms 6 and 8 were listed with a mandatory citizenship declaration form in all three phases. — Attributed to EC officials citing pages and paragraphs of the orders; text of orders not reproduced in source.
- Commissioner Vivek Joshi objected to Form 6 on May 16 and SS Sandhu on Aug 13. — Dates stated in source without named attribution; year not specified for the objections.
- The Supreme Court verdict of May 27, 2026 upheld EC's power to add the declaration form. — Figure and date appear in source; verdict not quoted or otherwise sourced.
- ECINET is not locking out field officers and is a decentralised platform under RP Acts 1950 and 1951. — Attributed to EC sources and an unnamed EC official quoted by TOI.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
ఇది ఎన్నికల సంఘం లోపల విభేదాల కథను రాజకీయంగా ఎవరు సొంతం చేసుకుంటారు అనే పోరాటం. రాహుల్ గాంధీ సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని, ఇద్దరు కమిషనర్లను ప్రశంసించడం ద్వారా సంస్థను మొత్తంగా కాకుండా ఒక వ్యక్తిని ఒంటరి చేసే వ్యూహాన్ని ఎంచుకున్నారు. ఈసీ దానికి ఇచ్చిన సమాధానం - మూడు దశల ఉత్తర్వులూ ముగ్గురూ ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారని, అభ్యంతరాలు ఆ తర్వాత వచ్చాయని - ఆ వ్యూహాన్నే బలహీనపరిచే ప్రయత్నం. ఈ ఘటన ఓటర్ల జాబితా వివాదం సాంకేతిక అంశం నుంచి పూర్తిస్థాయి రాజకీయ యుద్ధంగా మారిందని చూపుతుంది.
- 'వోట్ చోరీ' కథనాన్ని ప్రతిపక్షం ఎన్నికల ప్రచార ఆయుధంగా మలచుకుంటున్న క్రమంలో, సంస్థాగత విశ్వసనీయత కేంద్ర రాజకీయ అంశంగా మారింది.
- ఒక వ్యక్తిని (సీఈసీ) విమర్శించి, మిగతా కమిషనర్లను ప్రశంసించడం ప్రతిపక్ష వ్యూహంలో గణన - సంస్థ మొత్తాన్ని తిరస్కరించినట్టు కనిపించకుండా ఉండటానికి.
- పేజీలు, పేరాలు ఉటంకిస్తూ, తేదీల వరుసను బహిర్గతం చేయడం ద్వారా ఈసీ 'ఏకగ్రీవ నిర్ణయం, తర్వాత అభ్యంతరం' అనే ప్రతికథనాన్ని నిర్మిస్తోంది.
- 2026 మే 14 నాటి మూడో దశ 19 రాష్ట్రాలు/యూటీలను తాకుతుండటంతో, రాబోయే ఎన్నికలున్న రాష్ట్రాల్లో ప్రాదేశిక పార్టీలు కూడా ఈ వివాదంలో చేరే అవకాశం ఉంది.
- సుప్రీంకోర్టు ఈసీ అధికారాన్ని సమర్థించిన నేపథ్యంలో, పోరాటం చట్టబద్ధత నుంచి రాజకీయ ఉద్దేశాలపై అనుమానాలవైపు మళ్లింది.
గమనించాల్సినవి — ఇద్దరు కమిషనర్లు బహిరంగంగా స్పందిస్తారా, ప్రతిపక్షం పార్లమెంటు లోపల లేదా రాష్ట్రాల వారీగా ఈ అంశాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తుందా అనేది గమనించాలి.
ఈ కథనం ఈసీ వర్గాల వివరణపై ఆధారపడింది; కమిషనర్ల అభ్యంతరాల పూర్తి సారం, వారి స్వంత వివరణ, క్షేత్రస్థాయిలో నిజంగా ఏమి జరిగిందో ఇది నిర్ధారించదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 7 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
ఓటర్ జాబితాల స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఎస్ఐఆర్) ప్రక్రియలో ఉపయోగిస్తున్న ఫారం 6, ఫారం 8, పౌరసత్వ వివరాల ప్రకటన ఫారంపై వివాదం నెలకొంది. ఈ ఉత్తర్వులను ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (సీఈసీ) జ్ఞానేష్ కుమార్తో పాటు ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు ఎస్ఎస్ సంధు, వివేక్ జోషి ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారని ఎన్నికల సంఘం (ఈసీ) అధికారులు గురువారం స్పష్టం చేశారు. కాంగ్రెస్ నేత రాహుల్ గాంధీ 'ఓట్ చోరీ', ఎస్ఐఆర్ లోపాలపై సీఈసీపై నేరుగా విమర్శలు చేసి, ఇద్దరు కమిషనర్లను ప్రశంసించిన నేపథ్యంలో ఈ వివరణ వెలువడింది. ఈసీఐనెట్ వేదిక క్షేత్రస్థాయి అధికారులను నిరోధిస్తోందన్న ఆరోపణలను కూడా ఈసీ ఖండించింది.
ముఖ్యాంశాలు
- బిహార్లో మొదటి దశ ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వు జూన్ 24, 2025న జారీ అయింది.
- డజను రాష్ట్రాలు/యూటీలలో రెండో దశ ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వు అక్టోబర్ 27, 2025న జారీ అయింది.
- 19 రాష్ట్రాలు/యూటీలలో కొనసాగుతున్న మూడో దశ ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వు మే 14, 2026న జారీ అయింది.
- మూడు దశల ఉత్తర్వులన్నీ ఫారం 6, ఫారం 8తో పాటు ఓటరు లేదా తల్లిదండ్రుల పౌరసత్వ వివరాలపై తప్పనిసరి ప్రకటన ఫారంను పేర్కొన్నాయి.
- ఫారం 6 కొత్త ఓటరుగా నమోదుకు దరఖాస్తు; ఫారం 8 అనేది నమోదు కోరుతున్న రాష్ట్రం/యూటీ బయటి నుంచి ఓటరు మారడానికి సంబంధించినది.
- మూడో ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వుపై సంతకం చేసిన రెండు రోజుల తర్వాత మే 16న వివేక్ జోషి ఫారం 6పై అభ్యంతరం తెలిపారు.
- మే 27, 2026న సుప్రీంకోర్టు ఎస్ఐఆర్పై ఇచ్చిన తీర్పులో ప్రకటన ఫారం చేర్చే ఈసీ అధికారాన్ని సమర్థించిన నెలల తర్వాత, ఆగస్టు 13న ఎస్ఎస్ సంధు అభ్యంతరం తెలిపారు.
- ఈసీఐనెట్ ఆర్పీ చట్టం 1950, ఆర్పీ చట్టం 1951 మరియు ఈసీ ఆదేశాల ప్రకారం రూపొందించిన వికేంద్రీకృత వేదిక అని ఈసీ వర్గాలు తెలిపాయి.
కాలక్రమం
- జూన్ 24, 2025బిహార్లో మొదటి దశ ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వు జారీ
- అక్టోబర్ 27, 2025డజను రాష్ట్రాలు/యూటీలలో రెండో దశ ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వు జారీ
- మే 14, 202619 రాష్ట్రాలు/యూటీలలో మూడో దశ ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వు జారీ; జోషి సంతకం
- మే 16మూడో ఉత్తర్వుపై సంతకం చేసిన రెండు రోజుల తర్వాత వివేక్ జోషి ఫారం 6పై అభ్యంతరం
- మే 27, 2026ఎస్ఐఆర్పై సుప్రీంకోర్టు తీర్పు; ప్రకటన ఫారం చేర్చే ఈసీ అధికారాన్ని సమర్థించింది
- ఆగస్టు 13ఎస్ఎస్ సంధు ఫారం 6పై అభ్యంతరం వ్యక్తం
- గురువారం (తాజాగా)రాహుల్ గాంధీ సీఈసీపై విమర్శల నేపథ్యంలో ఈసీ అధికారుల వివరణ
ఎవరికి సంబంధం
- ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) — ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియ, ఫారం 6/8, ప్రకటన ఫారం చట్టబద్ధత మరియు సంస్థాగత విశ్వసనీయత
- సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ — 'ఓట్ చోరీ', ఎస్ఐఆర్ లోపాలపై రాహుల్ గాంధీ నేరుగా విమర్శల లక్ష్యం
- కమిషనర్లు ఎస్ఎస్ సంధు, వివేక్ జోషి — ఉత్తర్వులను ఆమోదించిన తర్వాత ఫారం 6, ప్రకటనపై అభ్యంతరాలు లేవనెత్తారని ఈసీ చెబుతోంది
- రాహుల్ గాంధీ — ఎస్ఐఆర్ విధానాలు, ఓటరు జాబితా అవకతవకలపై రాజకీయ ఆరోపణలు
- క్షేత్రస్థాయి అధికారులు (బీఎల్ఓ, ఏఈఆర్ఓ, ఈఆర్ఓ, డీఈఓ, సీఈఓ) — ఈసీఐనెట్లో ప్రత్యేక ఐడీ, పాస్వర్డ్తో చట్టబద్ధ విధుల నిర్వహణ
- ఓటర్లు — ప్రకటన ఫారం ఇస్తే ఇతర పత్రాలు సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదని ఈసీ చెబుతోంది
- సుప్రీంకోర్టు — ఎస్ఐఆర్, ప్రకటన ఫారంపై ఈసీ అధికార పరిధిని నిర్ణయించడం
ఎందుకు ముఖ్యం
ఓటరు జాబితా సవరణ ప్రక్రియ ఎన్నికల న్యాయబద్ధతకు మూలాధారం; అందులో పౌరసత్వ ప్రకటన ఫారం లాంటి అంశాలపై కమిషన్ లోపలే భేదాభిప్రాయాలు బయటపడటం సంస్థ ఏకాభిప్రాయ సంప్రదాయంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది. ఉత్తర్వులన్నీ ముగ్గురు కమిషనర్లు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారని ఈసీ చెప్పడం, రాజకీయ ఆరోపణలకు వ్యతిరేకంగా దాని విశ్వసనీయతను కాపాడుకునే ప్రయత్నం. కోట్లాది ఓటర్లకు వర్తించే ఈ ప్రక్రియలో పత్రాల భారం, డిజిటల్ వేదిక పారదర్శకత నేరుగా ప్రభావం చూపుతాయి.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- ఫారం 6 – కొత్త ఓటరుగా నమోదు కోసం దరఖాస్తు; ఫారం 8 – రాష్ట్రం/యూటీ బయటి నుంచి ఓటరు మార్పు కోసం.
- ఎస్ఐఆర్ దశలు: బిహార్ (జూన్ 24, 2025), డజను రాష్ట్రాలు/యూటీలు (అక్టోబర్ 27, 2025), 19 రాష్ట్రాలు/యూటీలు (మే 14, 2026).
- ఈసీఐనెట్ – ఆర్పీ చట్టం 1950, ఆర్పీ చట్టం 1951 ప్రకారం రూపొందిన వికేంద్రీకృత ఎన్నికల వేదిక.
- మే 27, 2026 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు – ప్రకటన ఫారం చేర్చే ఈసీ అధికారాన్ని సమర్థించింది.
- ప్రస్తుత సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్; ఎన్నికల కమిషనర్లు ఎస్ఎస్ సంధు, వివేక్ జోషి.
- ఈసీఐనెట్లో బీఎల్ఓ, ఏఈఆర్ఓ, ఈఆర్ఓ, డీఈఓ, సీఈఓలు ప్రత్యేక ఐడీ, పాస్వర్డ్తోనే చట్టబద్ధ విధులు నిర్వర్తిస్తారు.
మెయిన్స్ కోణం
ఓటరు జాబితాల స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఎస్ఐఆర్) చుట్టూ నెలకొన్న వివాదం ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాధికార ప్రక్రియ, పారదర్శకత, రాజకీయ విశ్వసనీయత అనే మూడు అంశాలను ముందుకు తెస్తోంది. మూడు దశల ఉత్తర్వులు (జూన్ 24, 2025; అక్టోబర్ 27, 2025; మే 14, 2026) ఫారం 6, ఫారం 8, పౌరసత్వ ప్రకటన ఫారంను పేర్కొన్నాయి మరియు ముగ్గురు కమిషనర్లు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారని ఈసీ చెబుతోంది; కమిషనర్ల అభ్యంతరాలు (జోషి మే 16, సంధు ఆగస్టు 13) తర్వాత వచ్చినవేనని, అవి 'ఆఫ్టర్థాట్' అని వాదిస్తోంది. మే 27, 2026 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ప్రకటన ఫారం చేర్చే ఈసీ అధికారాన్ని సమర్థించినా, 'ఓట్ చోరీ' ఆరోపణలు, ఈసీఐనెట్లో క్షేత్రస్థాయి అధికారుల యాక్సెస్పై సందేహాలు ప్రజా విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయి. ప్రకటన ఫారం ఇతర పత్రాల భారాన్ని తగ్గించి ఓటర్లకు సులభతరం చేస్తుందని, అన్ని రాష్ట్రాలు/యూటీలలో ఏకరూపంగా అమలు చేశామని ఈసీ చెబుతోంది. ముందుకు వెళ్లే మార్గం: కమిషన్ లోపలి భేదాభిప్రాయాలను నిర్ణయం తీసుకునే ముందే పరిష్కరించడం, ఉత్తర్వుల పేజీలు–పేరాలతో పబ్లిక్ డాక్యుమెంటేషన్, ఈసీఐనెట్ యాక్సెస్ నియమాలపై స్పష్టత, రాజకీయ పక్షాలతో నిరంతర సంప్రదింపులు.
కీలక పదాలు
- ఎస్ఐఆర్ (స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్)
- ఓటరు జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియ; దశలవారీగా రాష్ట్రాలు/యూటీలలో అమలు
- ఫారం 6
- కొత్త ఓటరుగా ఓటరు జాబితాలో నమోదు కోసం ఇచ్చే దరఖాస్తు
- ఫారం 8
- నమోదు కోరుతున్న రాష్ట్రం/యూటీ బయటి నుంచి ఓటరు మారడానికి (షిఫ్టింగ్) సంబంధించిన ఫారం
- ప్రకటన ఫారం (డిక్లరేషన్ ఫారం)
- ఓటరు లేదా తల్లిదండ్రుల పౌరసత్వ వివరాలపై తప్పనిసరి ప్రకటన; ఇచ్చినవారు ఇతర పత్రాలు ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు
- ఈసీఐనెట్
- ఆర్పీ చట్టాలు 1950, 1951 ప్రకారం రూపొందిన వికేంద్రీకృత ఎన్నికల డిజిటల్ వేదిక
- ఈఆర్ఓ / ఏఈఆర్ఓ / బీఎల్ఓ / డీఈఓ / సీఈఓ
- ఓటరు జాబితా తయారీ, సవరణలో చట్టబద్ధ విధులు నిర్వర్తించే క్షేత్రస్థాయి, జిల్లా, రాష్ట్ర స్థాయి ఎన్నికల అధికారులు
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- ఓటరు జాబితాల స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఎస్ఐఆర్)లో పౌరసత్వ ప్రకటన ఫారం చేర్చడం ఎన్నికల సంఘం అధికార పరిధిలోకి వస్తుందా? మే 27, 2026 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు నేపథ్యంలో చర్చించండి.
- బహుళ సభ్య ఎన్నికల సంఘంలో కమిషనర్ల మధ్య భేదాభిప్రాయాలు బయటపడటం సంస్థ స్వతంత్రత, విశ్వసనీయతపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది?
- ఈసీఐనెట్ వంటి డిజిటల్ వేదికల వికేంద్రీకరణ ఓటరు జాబితా నిర్వహణలో పారదర్శకతను పెంచుతుందా? క్షేత్రస్థాయి అధికారుల పాత్రను దృష్టిలో ఉంచుకుని విశ్లేషించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.