సూపర్ ఎల్ నినో వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా 4.51 లక్షల అదనపు మరణాలు: అధ్యయనం
కొనసాగుతున్న "సూపర్ ఎల్ నినో" కారణంగా వచ్చే ఆరు నెలల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 4,51,000 అదనపు మరణాలు సంభవించవచ్చని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగో అధ్యయనం బుధవారం వెల్లడించింది. భారత్‌లో వేడి సంబంధిత అదనపు మరణాలు 15,800 (± 1,600) ఉండవచ్చని, వీటిలో దాదాపు సగం డిసెంబర్-ఫెబ్రవరి మధ్యే ఉంటాయని పేర్కొంది. భూ ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే 1.2 డిగ్రీల సెల్సియస్ అధికంగా ఉంటాయని, అత్యధిక వేడి రోజులు 44 శాతం పెరుగుతాయని తెలిపింది. సహెల్ ప్రాంతంలో 66,800, నైజీరియాలో 31,400 మరణాలు అంచనా.
మూలం
Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · కొన్ని అంశాలు జాగ్రత్తగా చూడాలి
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- 451,000 additional deaths projected globally over the next six months due to Super El Niño. — Attributed to a University of Chicago study released Wednesday; figure appears in source.
- India may see 15,800 (± 1,600) additional heat-related deaths, nearly half between December and February. — Figure and range appear in source, attributed to the same study.
- Global land temperatures will be 1.2°C above normal, with 44% more extremely hot days than a normal year. — Figures appear in source, attributed to the study; no external verification possible.
- Projection window given as September 2026 to February 2027, while elsewhere stated as 'next six months'. — Internally inconsistent in the source; dates should be checked against the original study.
- 6,800 people dead or missing in a recent Nepal flash flood; floods struck a 72 km stretch of the Trishuli River on August 26. — Cited within the study as a comparison; no independent source given in the text.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 5 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగోకు చెందిన క్లైమేట్ ఇంపాక్ట్ ల్యాబ్ బుధవారం విడుదల చేసిన అధ్యయనం ప్రకారం, ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న "సూపర్ ఎల్ నినో" వల్ల వచ్చే ఆరు నెలల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా సాధారణ సంవత్సరంతో పోలిస్తే సుమారు 4,51,000 అదనపు మరణాలు సంభవించవచ్చు. ఎల్ నినో అంటే తూర్పు పసిఫిక్‌లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు కాలానుగతంగా వేడెక్కడం; వాణిజ్య పవనాలు బలహీనపడటం వల్ల ఇది రెండు నుంచి ఏడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఏర్పడుతుంది. ఈ ఏడాది ఎల్ నినో పరిశీలన ప్రారంభమైన తర్వాత ఎన్నడూ లేని విధంగా బలంగా ఉండవచ్చని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ హెచ్చరించింది. ఈ మరణాల భారం ప్రధానంగా గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలపై పడుతుందని అధ్యయనం పేర్కొంది.
ముఖ్యాంశాలు
- వచ్చే ఆరు నెలల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా 4,51,000 అదనపు మరణాలు సంభవించవచ్చని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగో అధ్యయనం అంచనా.
- భారత్‌లో వేడి సంబంధిత అదనపు మరణాలు 15,800 (± 1,600) ఉండవచ్చు; వీటిలో దాదాపు సగం డిసెంబర్-ఫెబ్రవరి మూడు నెలల్లోనే.
- ఎల్ నినో వల్ల ప్రపంచ భూ ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే 1.2 డిగ్రీల సెల్సియస్ అధికంగా ఉంటాయి.
- సాధారణ సంవత్సరం కంటే అత్యధిక వేడి రోజులు 44 శాతం ఎక్కువగా ఉంటాయి.
- ఆఫ్రికాలోని సహెల్ ప్రాంతం (నైజీరియా, సుడాన్, నైజర్, చాద్)లో 66,800 అదనపు మరణాలు; నైజీరియాలోనే 31,400.
- ఆగ్నేయాసియా (ఫిలిప్పీన్స్, వియత్నాం, థాయ్‌లాండ్, కంబోడియా)లో 19,400; ఇండోనేసియాలో 19,300; బ్రెజిల్‌లో 13,300 అదనపు మరణాలు అంచనా.
- 4,51,000 మరణాల అంచనా, ఇటీవల నేపాల్ ఆకస్మిక వరదల్లో మరణించిన/గల్లంతైన 6,800 మంది కంటే సుమారు 65 రెట్లు ఎక్కువ.
- అధ్యయనం 2026 సెప్టెంబర్ నుంచి 2027 ఫిబ్రవరి కాలానికి 4,51,000 అదనపు మరణాలను ప్రొజెక్ట్ చేసింది.
కాలక్రమం
- జూన్ప్రస్తుత ఎల్ నినో ప్రారంభమైంది; ఉత్తరార్ధగోళ వసంతకాలం వరకు కొనసాగవచ్చని అంచనా.
- ఆగస్టు 26ఆకస్మిక వరదలు, శిథిలాల ప్రవాహాలు చైనా-నేపాల్ సరిహద్దులోని గిర్రోంగ్ పోర్టును ధ్వంసం చేశాయి; నేపాల్ త్రిశూలి నది వెంబడి 72 కి.మీ. పరిధిలో పలు ఆవాసాలు దెబ్బతిన్నాయి.
- బుధవారం (అధ్యయనం విడుదల)యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగో క్లైమేట్ ఇంపాక్ట్ ల్యాబ్ అధ్యయనం విడుదల.
- సెప్టెంబర్ 2026 - ఫిబ్రవరి 2027ఈ కాలానికి 4,51,000 అదనపు మరణాలు ప్రొజెక్ట్ చేయబడ్డాయి.
- డిసెంబర్ - ఫిబ్రవరిభారత్‌లో అంచనా వేసిన అదనపు మరణాల్లో దాదాపు సగం ఈ మూడు నెలల్లోనే; వేసవి వరకు పెరుగుతూనే ఉంటాయని అంచనా.
ఎవరికి సంబంధం
- యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగో క్లైమేట్ ఇంపాక్ట్ ల్యాబ్ — ఉష్ణోగ్రతల ప్రభావాన్ని మరణాల రూపంలో అంచనా వేసి, నిర్ణయకర్తలకు అత్యవసర చర్యల మార్గదర్శకాన్ని అందించడం.
- భారత్ — 15,800 (± 1,600) వేడి సంబంధిత అదనపు మరణాలు; డిసెంబర్-ఫిబ్రవరి మధ్య సగం మరణాలు, వేసవిలో మరింత పెరుగుదల.
- సహెల్ దేశాలు (నైజీరియా, సుడాన్, నైజర్, చాద్) — అత్యధిక భారం - 66,800 అదనపు మరణాలు, నైజీరియాలోనే 31,400.
- ఆగ్నేయాసియా, ఇండోనేసియా, బ్రెజిల్ — వరుసగా 19,400, 19,300, 13,300 అదనపు మరణాల అంచనా.
- ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) — ఈ ఏడాది ఎల్ నినో పరిశీలన ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఎన్నడూ లేని విధంగా బలంగా ఉండవచ్చని హెచ్చరించింది.
- బలహీన వర్గాలు, బహిరంగ కార్మికులు, ఆరోగ్య వ్యవస్థలు — వేడి హెచ్చరికలు, కూలింగ్ సెంటర్లు, హైడ్రేషన్ స్టేషన్లు, కార్మిక రక్షణ, ఆరోగ్య సామర్థ్య విస్తరణ అవసరం.
ఎందుకు ముఖ్యం
వాతావరణ మార్పు ప్రభావాలను పంటల దిగుబడి వరకే కాకుండా నేరుగా మానవ మరణాల రూపంలో ముందుగానే అంచనా వేయగలగడం ఇప్పుడు సాధ్యమవుతోంది - ఇది ప్రభుత్వాలు ఇప్పుడే ప్రాణాలు కాపాడే అత్యవసర చర్యలు తీసుకునేందుకు అవకాశం ఇస్తుంది. ఈ ఎల్ నినో "మన భవిష్యత్తు నుంచి వచ్చిన పోస్ట్‌కార్డ్" లాంటిది - 20 సంవత్సరాల తర్వాత వాతావరణ మార్పు తీసుకురాబోయే ఉష్ణోగ్రతలను ఇప్పుడే చూపిస్తోంది. అనుకూలన (అడాప్టేషన్)లో పెట్టుబడులు పెట్టకపోతే భారత్ వంటి గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలు శాశ్వత అత్యవసర స్థితిలో ఉండిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- ఎల్ నినో: వాణిజ్య పవనాలు బలహీనపడటం వల్ల తూర్పు పసిఫిక్‌లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు వేడెక్కడం; 2-7 సంవత్సరాలకు ఒకసారి, 12 నెలల వరకు కొనసాగవచ్చు.
- అధ్యయనం: యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగోకు చెందిన క్లైమేట్ ఇంపాక్ట్ ల్యాబ్; సహ వ్యవస్థాపకుడు మైఖేల్ గ్రీన్‌స్టోన్, పరిశోధన అధిపతి తమ్మా కార్ల్‌టన్.
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా 4,51,000 అదనపు మరణాలు; భారత్‌లో 15,800 (± 1,600).
- భూ ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే 1.2°C అధికం; అత్యధిక వేడి రోజులు 44% ఎక్కువ.
- ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO): ఈ ఏడాది ఎల్ నినో పరిశీలన చరిత్రలోనే అత్యంత బలమైనది కావచ్చు.
- ఆగస్టు 26: నేపాల్ త్రిశూలి నది వెంబడి 72 కి.మీ. పరిధిలో ఆకస్మిక వరదలు; గిర్రోంగ్ పోర్ట్ ధ్వంసం; 6,800 మంది మృతి/గల్లంతు.
మెయిన్స్ కోణం
ఎల్ నినో అనేది తూర్పు పసిఫిక్‌లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల కాలానుగత వేడెక్కుడు; వాణిజ్య పవనాలు బలహీనపడటం దీనికి కారణం, ఇది వర్షపాత, ఉష్ణోగ్రత నమూనాలను మారుస్తుంది. ప్రస్తుత "సూపర్ ఎల్ నినో" వల్ల భూ ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే 1.2°C అధికంగా, అత్యధిక వేడి రోజులు 44% ఎక్కువగా ఉంటాయని, ఫలితంగా ఆరు నెలల్లో 4,51,000 అదనపు మరణాలు - భారత్‌లో 15,800, సహెల్‌లో 66,800 - సంభవించవచ్చని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగో అధ్యయనం అంచనా వేసింది. ఈ భారం అసమానంగా గ్లోబల్ సౌత్‌పై పడుతుండటం వాతావరణ న్యాయం, ఉపశమన (మిటిగేషన్) ఆవశ్యకతను ముందుకు తెస్తుంది. అధ్యయనం సూచించిన తక్షణ మార్గం: అధిక ప్రాధాన్య ప్రాంతాలపై అత్యవసర స్పందనను కేంద్రీకరించడం - వేడి హెచ్చరికలు, బలహీన వర్గాలకు ఆరోగ్య సేవలు, కూలింగ్ సెంటర్లు, హైడ్రేషన్ స్టేషన్లు, కార్మిక రక్షణ, ఆరోగ్య వ్యవస్థ సామర్థ్య విస్తరణ - వీటితో పదివేల మరణాలను నివారించవచ్చు. దీర్ఘకాలికంగా, నేటి తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతలు 20 సంవత్సరాల్లో "కొత్త సాధారణం" అవుతాయని కార్ల్‌టన్ హెచ్చరించినట్టు, శాశ్వత అత్యవసర స్థితిని తప్పించుకోవాలంటే ఇప్పుడే సన్నద్ధత, ప్రణాళికా సాధనాలను రూపకల్పన చేసి, అమలు చేసి, మూల్యాంకనం చేయడానికి వనరులను సమీకరించాలి.
కీలక పదాలు
- ఎల్ నినో
- వాణిజ్య పవనాలు బలహీనపడటం వల్ల తూర్పు పసిఫిక్‌లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు 2-7 సంవత్సరాలకు ఒకసారి వేడెక్కే ప్రక్రియ; 12 నెలల వరకు కొనసాగి వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
- సూపర్ ఎల్ నినో
- అసాధారణంగా బలమైన ఎల్ నినో; ఈ ఏడాది పరిశీలన ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఎన్నడూ లేని విధంగా, "ఆఫ్ ద చార్ట్స్" స్థాయిలో ఉండవచ్చని WMO హెచ్చరిక.
- క్లైమేట్ ఇంపాక్ట్ ల్యాబ్
- యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగోకు అనుబంధంగా ఉన్న పరిశోధన సంస్థ; ఉష్ణోగ్రతల ప్రభావాన్ని పంటలు, మరణాలపై అంచనా వేస్తుంది.
- అదనపు మరణాలు (ఎక్సెస్ డెత్స్)
- సాధారణ సంవత్సరంలో ఆశించే మరణాల కంటే అధికంగా సంభవించే మరణాలు - ఇక్కడ ఎల్ నినో వేడి కారణంగా.
- గ్లోబల్ సౌత్
- అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల సమూహం; ఎల్ నినో వేడి మరణాల భారం ప్రధానంగా ఈ ప్రాంతాలపైనే పడుతుందని అధ్యయనం.
- "పోస్ట్‌కార్డ్ ఫ్రమ్ అవర్ ఫ్యూచర్"
- 20 సంవత్సరాల తర్వాత వాతావరణ మార్పు తీసుకురాబోయే ఉష్ణోగ్రతలను ఈ ఎల్ నినో ఇప్పుడే చూపిస్తోందని అధ్యయనం వాడిన పదబంధం.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- ఎల్ నినో ఏర్పడే యంత్రాంగాన్ని వివరించి, అది భారత వాతావరణం, ప్రజారోగ్యంపై చూపే ప్రభావాలను చర్చించండి.
- "ప్రస్తుత సూపర్ ఎల్ నినో మన భవిష్యత్ వాతావరణం నుంచి వచ్చిన పోస్ట్‌కార్డ్" - ఈ ప్రకటనను పరిశీలించి, భారత్‌కు అవసరమైన వేడి అనుకూలన (హీట్ అడాప్టేషన్) చర్యలను సూచించండి.
- వాతావరణ మార్పు వల్ల కలిగే మరణాల భారం గ్లోబల్ సౌత్‌పై అసమానంగా పడుతోంది - ఈ నేపథ్యంలో వాతావరణ న్యాయం, ఉపశమన బాధ్యతల అంశాలను విశ్లేషించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.