18వ బ్రిక్స్ సదస్సు ముగింపు; న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఆమోదం

18వ బ్రిక్స్ సదస్సు సెప్టెంబర్ 13న న్యూఢిల్లీలో ముగిసింది. సెప్టెంబర్ 12న ఆమోదించిన న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ 45 పేజీలు, 140 పేరాలతో వాణిజ్యం, ఆరోగ్యం, ఏఐ, పర్యాటకం అంశాలను ప్రస్తావించింది. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 'సీఫేరర్స్ ఎమర్జెన్సీ సపోర్ట్ నెట్‌వర్క్', కొనసాగింపు–అమలు యంత్రాంగాన్ని ప్రతిపాదించారు. నాలుగు వ్యవసాయ కార్యక్రమాలు, బెంగళూరు నిమ్‌హాన్స్ సమన్వయంతో మానసిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు ప్రకటించారు. ఏకపక్ష ఆంక్షలు, సుంకాలను ఖండిస్తూ డబ్ల్యూటీఓ సంస్కరణలకు మద్దతు తెలిపారు. 2025 ఏప్రిల్ 22న జమ్మూకశ్మీర్‌లో 26 మంది మరణించిన ఉగ్రదాడిని ఖండించారు. ఉక్రెయిన్, ఉమ్మడి కరెన్సీ ప్రస్తావన లేదు.

BRICS / G20 / SCO / Quad ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 14 సెప్టెం, 2026 9:55 PM IST

మూలం

BRICS / G20 / SCO / Quad · అసలు వార్త చదవండి ↗

#brics#new delhi declaration#diplomacy#wto#terrorism

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

The 18th BRICS Summit concluded on September 13 in New Delhi, with the New Delhi Declaration adopted on September 12. — Dates appear in the source and are internally consistent across the article and its summary boxes.
The declaration runs 45 pages with 140 paragraphs covering trade, health, AI and tourism. — Figures appear in the source; no independent document citation given beyond the declaration itself.
PM Narendra Modi proposed a Seafarers' Emergency Support Network; India provides over 12% of the world's trained seafarers. — Attributed to the Prime Minister in the source; the 12% figure is stated without a named data source.
Leaders condemned the April 22, 2025 terror attack in Jammu and Kashmir in which 26 people were killed. — Quoted directly from the declaration text in the source.
The declaration made no reference to Ukraine and did not address a common BRICS currency. — Presented as the article's reading of the 45-page declaration; framed as analysis rather than an official statement.

BRICS / G20 / SCO / Quad ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ప్రధానంగా ఒక దౌత్య సమతుల్య ప్రదర్శన — 140 పేరాల్లో వాణిజ్యం, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం, ఏఐ లాంటి 'సహకార' అంశాలను నింపి, ఘర్షణాత్మక అంశాలను పక్కన పెట్టడం ద్వారా భారత్ ఆతిథ్య దేశంగా ఏకాభిప్రాయం సాధించింది. ఉక్రెయిన్ ప్రస్తావన లేకపోవడం, ఉమ్మడి కరెన్సీ అంశాన్ని తప్పించడం రెండూ ఒకే వ్యూహాన్ని సూచిస్తున్నాయి: రష్యాతో సంబంధాలకు ఇబ్బంది కలిగించకుండా, అదే సమయంలో పశ్చిమ దేశాలతో ఘర్షణ ముద్ర పడకుండా చూసుకోవడం. దేశీయ రాజకీయ కోణంలో పహల్‌గామ్ దాడిని ఖండించే భాషను డిక్లరేషన్‌లో నిలబెట్టుకోవడం, నిమ్‌హాన్స్ వంటి భారతీయ సంస్థలకు కేంద్ర స్థానం దక్కడం ప్రధాని మోదీ ప్రభుత్వానికి చెప్పుకోదగిన ఫలితాలు.

ఆతిథ్య దేశంగా ఎజెండాను నిర్దేశించే అవకాశాన్ని భారత్ ఉపయోగించుకుంది — సీఫేరర్స్ నెట్‌వర్క్, కొనసాగింపు–అమలు యంత్రాంగం, నిమ్‌హాన్స్ సమన్వయ కేంద్రం అన్నీ 'భారత ముద్ర'గా ప్రచారానికి అనుకూలమైన అంశాలు.
ఉక్రెయిన్‌పై ఒక్క పేరా కూడా లేకపోవడం రియో 2025 కంటే వెనక్కి వెళ్లడమే; ఇది రష్యాకు దౌత్య లాభం, అదే సమయంలో భారత్‌కు వివాదాన్ని తప్పించుకునే సౌలభ్యం.
ఏకపక్ష ఆంక్షలు, విచక్షణారహిత సుంకాలు, సీబీఏఎం వ్యతిరేకత — ఇవన్నీ పశ్చిమ దేశాల విధానాలను పరోక్షంగా లక్ష్యంగా చేసుకున్నవే, కానీ ఏ దేశాన్నీ పేరు పెట్టి ప్రస్తావించని 'సురక్షిత' భాషలో ఉన్నాయి.
ఉమ్మడి కరెన్సీపై మౌనం, స్థానిక కరెన్సీ లావాదేవీలకే పరిమితం కావడం — డాలర్‌కు ప్రత్యామ్నాయం అనే కథనాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా తగ్గించే ప్రయత్నంగా చదవవచ్చు.
యూఎన్‌ఎస్‌సీ సంస్కరణలపై చైనా, రష్యా మద్దతు భాష 2022, 2023 డిక్లరేషన్‌ల పునరుక్తి మాత్రమే — కొత్త పురోగతి కనిపించడం లేదు, అంటే భారత్‌కు ఇది ప్రతీకాత్మక లాభమే.

గమనించాల్సినవి — ప్రధాని ప్రతిపాదించిన కొనసాగింపు–అమలు యంత్రాంగం ట్రోయికా ద్వారా నిజంగా పనిచేస్తుందా, లేక ఇతర బ్రిక్స్ ప్రకటనల్లా కాగితంపైనే ఉంటుందా అన్నది తదుపరి అధ్యక్ష దేశం చేతిలో ఉంటుంది — దీనిపైనే భారత ఆతిథ్య సదస్సు వారసత్వం నిలుస్తుంది.

ఏ దేశం ఏ అంశంపై పట్టుబట్టిందో, ఉక్రెయిన్ ప్రస్తావన ఎవరి ఒత్తిడితో తొలగిందో, ప్రతిపక్షాలు లేదా ఇతర సభ్య దేశాల ప్రతిస్పందన ఏమిటో ఈ కథనం ఏమీ నిర్ధారించలేదు; ఇక్కడ ఉన్నది డిక్లరేషన్ కంటెంట్ మాత్రమే, చర్చల లోపలి వివరాలు కాదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 10 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

18వ బ్రిక్స్ సదస్సు న్యూఢిల్లీలో సెప్టెంబర్ 13న ముగిసింది; సెప్టెంబర్ 12న సభ్య దేశాలు 'న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్'ను ఆమోదించాయి. సుంకాలు, వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు, భౌగోళిక–రాజకీయ విభజన నేపథ్యంలో ఈ సదస్సు ఇతివృత్తం "Building for Resilience, Innovation, Cooperation, and Sustainability" గా నిర్ణయించారు; ఇది బ్రిక్స్ 20వ సంవత్సరాన్ని సూచిస్తుంది. 2006లో బ్రిక్‌గా మొదలై, 2009లో యెకటెరిన్‌బర్గ్‌లో తొలి నేతల సదస్సు జరిగి, ప్రస్తుతం 11 సభ్య దేశాలతో బ్రిక్స్ కొనసాగుతోంది. 45 పేజీల డిక్లరేషన్ ఘర్షణాత్మకంగా కాకుండా సహకార ధోరణిలో వాణిజ్యం, ఆరోగ్యం, పర్యాటకం, ఏఐ, సంస్థాగత సంస్కరణలపై ఉమ్మడి వైఖరిని ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

18వ బ్రిక్స్ సదస్సు సెప్టెంబర్ 13న న్యూఢిల్లీలో ముగిసింది; సెప్టెంబర్ 12న న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఆమోదం.
డిక్లరేషన్ 45 పేజీలు, 140 పేరాలు — వాణిజ్యం, ఆరోగ్యం, ఏఐ, పర్యాటకంపై విస్తృత ప్రస్తావన.
ప్రధాని మోదీ 'సీఫేరర్స్ ఎమర్జెన్సీ సపోర్ట్ నెట్‌వర్క్' ప్రతిపాదించారు; ప్రపంచంలో శిక్షణ పొందిన నావికుల్లో 12%కి పైగా భారత్ అందిస్తోంది.
నాలుగు కొత్త వ్యవసాయ కార్యక్రమాలు — అగ్రోఎకాలజీ, రీజెనరేటివ్ అగ్రికల్చర్, డిజిటల్ అగ్రికల్చర్, రైతు-కేంద్రిత BRICS AGRIN నెట్‌వర్క్.
మానసిక ఆరోగ్య శిక్షణ కేంద్రాలు/సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ నెట్‌వర్క్‌కు బెంగళూరు నిమ్‌హాన్స్ సమన్వయ కేంద్రం.
పేరా 22: ఏకపక్ష బలవంతపు చర్యలు, ఏకపక్ష ఆర్థిక ఆంక్షలు, సెకండరీ ఆంక్షలను ఖండన; డబ్ల్యూటీఓ కేంద్రంగా నియమాధార వాణిజ్య వ్యవస్థ సంస్కరణలకు మద్దతు.
2025 ఏప్రిల్ 22న జమ్మూకశ్మీర్‌లో 26 మంది మరణించిన ఉగ్రదాడిని బ్రిక్స్ నేతలు తీవ్రంగా ఖండించారు.
45 పేజీల డిక్లరేషన్‌లో ఉక్రెయిన్, రష్యా దాడి, సంబంధిత ఆంక్షల ప్రస్తావన లేదు; ఉమ్మడి బ్రిక్స్ కరెన్సీ అంశాన్ని తప్పించారు.

కాలక్రమం

2006గోల్డ్‌మన్ సాక్స్ అంచనాల నేపథ్యంలో బ్రెజిల్, రష్యా, భారత్, చైనాతో 'బ్రిక్' ఏర్పాటు.
2009రష్యాలోని యెకటెరిన్‌బర్గ్‌లో తొలి నేతల సదస్సు; విదేశాంగ మంత్రుల సంభాషణ నుంచి నేతల వేదికగా పరిణామం.
2010దక్షిణాఫ్రికా చేరికతో బ్రిక్ → బ్రిక్స్.
2024ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, ఇరాన్, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ చేరికతో పెద్ద విస్తరణ.
2025 జనవరిఇండోనేషియా 11వ పూర్తి సభ్య దేశంగా చేరిక.
2025 ఏప్రిల్ 22జమ్మూకశ్మీర్‌లో ఉగ్రదాడి; 26 మంది మృతి, అనేకమందికి గాయాలు.
2025 (రియో)రియో డిక్లరేషన్‌లో ఉక్రెయిన్ సంఘర్షణపై జాతీయ వైఖరులను గుర్తుచేసే ఒక పేరా.
గత నెల (భువనేశ్వర్)13వ బ్రిక్స్ విద్యా మంత్రుల సమావేశం; దాని ఫలితాలను డిక్లరేషన్ స్వాగతించింది.
సెప్టెంబర్ 12బ్రిక్స్ న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఆమోదం.
సెప్టెంబర్ 1318వ బ్రిక్స్ సదస్సు న్యూఢిల్లీలో ముగింపు.

ఎవరికి సంబంధం

భారత్ (ఆతిథ్య దేశం, ప్రధాని మోదీ) — నావికుల భద్రత నెట్‌వర్క్, కొనసాగింపు–అమలు యంత్రాంగం ప్రతిపాదనలు; నిమ్‌హాన్స్, ఇండియా సెంటర్ ఫర్ బ్రిక్స్ ఇండస్ట్రియల్ కాంపిటెన్సీస్ ద్వారా భారత ముద్ర.
రష్యా, చైనా — యూఎన్ భద్రతా మండలిలో భారత్, బ్రెజిల్ ఆకాంక్షలకు మద్దతు పునరుద్ఘాటన; ఉక్రెయిన్ ప్రస్తావన లేకపోవడం రష్యాకు అనుకూలం.
భారత నావికులు, వారి కుటుంబాలు — ప్రపంచ నౌకా శ్రామికశక్తిలో 12%కి పైగా భారత్ నుంచి; సముద్రంలో పనిచేసేవారి భద్రత, సకాల సహాయం.
బ్రిక్స్ రైతులు — AGRIN నెట్‌వర్క్, విత్తన వ్యవస్థల్లో రైతుల హక్కులపై గ్లోబల్ ఫోరం, వాతావరణ స్థితిస్థాపకత–ఉత్పాదకత కార్యక్రమాలు.
డబ్ల్యూటీఓ / బహుపాక్షిక వాణిజ్య వ్యవస్థ — సంస్కరణలకు బ్రిక్స్ మద్దతు; సుంకాలు, నాన్-టారిఫ్ చర్యలు, CBAM వంటివి డబ్ల్యూటీఓ నియమాలకు విరుద్ధమని వాదన.
న్యూ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ (NDB) — అభివృద్ధి విధాన పాఠాలు పంచుకోవడానికి బ్రిక్స్–ఎన్‌డీబీ నాలెడ్జ్ పోర్టల్ ప్రారంభం.

ఎందుకు ముఖ్యం

సుంకాలు, ఏకపక్ష ఆంక్షలు, భౌగోళిక–రాజకీయ విభజన పెరుగుతున్న సమయంలో 11 సభ్య దేశాల బ్రిక్స్ ఏకాభిప్రాయంతో డిక్లరేషన్ ఆమోదించడం ఆ కూటమి సమన్వయ సామర్థ్యాన్ని చూపుతుంది. భారత్‌కు ఇది ఉగ్రవాదంపై ఉమ్మడి భాష, యూఎన్‌ఎస్‌సీ సంస్కరణలకు మద్దతు, నావికుల భద్రత–నిమ్‌హాన్స్ వంటి సంస్థాగత ముద్ర సాధించే అవకాశం ఇచ్చింది. అదే సమయంలో ఉక్రెయిన్, ఉమ్మడి కరెన్సీ ప్రస్తావన లేకపోవడం కూటమి లోపలి పరిమితులను, జాగ్రత్తగా సమతుల్యం చేసిన దౌత్యాన్ని బయటపెడుతుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

18వ బ్రిక్స్ సదస్సు: న్యూఢిల్లీ, ముగింపు సెప్టెంబర్ 13; డిక్లరేషన్ ఆమోదం సెప్టెంబర్ 12; ఇతివృత్తం 'Building for Resilience, Innovation, Cooperation, and Sustainability'.
బ్రిక్స్ ప్రస్తుత సభ్యులు 11: బ్రెజిల్, చైనా, ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, భారత్, ఇండోనేషియా, ఇరాన్, రష్యా, సౌదీ అరేబియా, దక్షిణాఫ్రికా, యూఏఈ.
ట్రోయికా = గత, ప్రస్తుత, రాబోయే బ్రిక్స్ అధ్యక్ష దేశాలు; దీని ద్వారా 'కొనసాగింపు–అమలు యంత్రాంగం'.
మానసిక ఆరోగ్య బ్రిక్స్ సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్‌కు సమన్వయ కేంద్రం: బెంగళూరు నిమ్‌హాన్స్.
RSSC = బ్రిక్స్ రిమోట్ సెన్సింగ్ శాటిలైట్ కాన్‌స్టెలేషన్; భారత్ రిసోర్స్‌శాట్ 2, 2A; చైనా గావోఫెన్-6, జియువాన్ III 02; రష్యా కనోపస్-V.
CBAM (కార్బన్ బార్డర్ అడ్జస్ట్‌మెంట్ మెకానిజం)ను బ్రిక్స్ వ్యతిరేకించింది; పేరా 22లో ఏకపక్ష ఆంక్షల ఖండన.

మెయిన్స్ కోణం

సుంకాల యుద్ధాలు, ఏకపక్ష ఆంక్షలు, పర్యావరణ లక్ష్యాల ముసుగులో రక్షణవాదం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో బ్రిక్స్ న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఘర్షణ కంటే సహకార ధోరణిని ఎంచుకుంది: 140 పేరాల్లో వాణిజ్యం, ఆరోగ్యం, ఏఐ, పర్యాటకం, విద్య, అంతరిక్షం, వ్యవసాయంపై కార్యక్రమాలు ప్రకటించి, డబ్ల్యూటీఓ కేంద్రంగా నియమాధార బహుపాక్షిక వ్యవస్థ సంస్కరణకు, CBAM వ్యతిరేకతకు, యూఎన్‌ఎస్‌సీ సంస్కరణలో భారత్–బ్రెజిల్ ఆకాంక్షలకు మద్దతు తెలిపింది. భారత్ దృష్టికోణంలో ప్రయోజనాలు స్పష్టం — నావికుల భద్రతా నెట్‌వర్క్, నిమ్‌హాన్స్ నోడల్ హోదా, ఇండియా సెంటర్ ఫర్ బ్రిక్స్ ఇండస్ట్రియల్ కాంపిటెన్సీస్, డీపీఐ రిపాజిటరీ, 2025 ఏప్రిల్ 22 జమ్మూకశ్మీర్ దాడిపై ఖండన. కానీ పరిమితులూ ఉన్నాయి: ఉక్రెయిన్ ప్రస్తావన పూర్తిగా లేకపోవడం, ఉమ్మడి కరెన్సీపై నిశ్శబ్దం, స్థానిక కరెన్సీ చెల్లింపుల్లో "ఒకే విధానం అందరికీ పనికిరాదు" అన్న అంగీకారం కూటమిలోని భిన్న ప్రయోజనాలను సూచిస్తాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గం — ట్రోయికా ఆధారిత కొనసాగింపు–అమలు యంత్రాంగం ద్వారా ప్రకటనలను ఫలితాలుగా మార్చడం, విలువ గొలుసుల అనుసంధానం, డిజిటల్–భౌతిక మౌలిక సదుపాయాలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి వంటి 'పరస్పర బలపరిచే విధాన లివర్ల'పై దృష్టి.

కీలక పదాలు

న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్: 18వ బ్రిక్స్ సదస్సులో సెప్టెంబర్ 12న ఆమోదించిన 45 పేజీలు, 140 పేరాల ఉమ్మడి ప్రకటన.
ట్రోయికా: గత, ప్రస్తుత, రాబోయే బ్రిక్స్ అధ్యక్ష దేశాలతో కూడిన చట్రం; కార్యక్రమాల అనుసరణకు వినియోగం.
BRICS AGRIN: వ్యవసాయ ఇన్‌పుట్లు, జన్యు వనరులు, సమాచార నెట్‌వర్క్ — సహకారాత్మక, నిర్బంధం లేని, రైతు-కేంద్రిత వ్యవస్థ.
నిమ్‌హాన్స్: బెంగళూరులోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెంటల్ హెల్త్ అండ్ న్యూరో సైన్సెస్; బ్రిక్స్ మానసిక ఆరోగ్య CoEల సమన్వయ కేంద్రం.
CBAM: కార్బన్ బార్డర్ అడ్జస్ట్‌మెంట్ మెకానిజం — అధిక కర్బన ఉద్గారాలతో ఉత్పత్తైన దిగుమతులపై యూరప్ విధించే సుంకం.
RSSC: బ్రిక్స్ రిమోట్ సెన్సింగ్ శాటిలైట్ కాన్‌స్టెలేషన్ — సభ్య దేశాల ప్రస్తుత పరిశీలన ఉపగ్రహాల వర్చువల్ నెట్‌వర్క్.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్‌లో ఉక్రెయిన్, ఉమ్మడి బ్రిక్స్ కరెన్సీ ప్రస్తావన లేకపోవడం కూటమి ఏకాభిప్రాయ దౌత్యానికి ఏమి సూచిస్తుంది? చర్చించండి.
18వ బ్రిక్స్ సదస్సులో భారత్ ముద్రను (నావికుల భద్రత, నిమ్‌హాన్స్, కొనసాగింపు–అమలు యంత్రాంగం) విశ్లేషించండి.
ఏకపక్ష సుంకాలు, ఆంక్షలు, CBAM పై బ్రిక్స్ వైఖరి డబ్ల్యూటీఓ కేంద్రిత బహుపాక్షిక వాణిజ్య వ్యవస్థ సంస్కరణపై ఎలా ప్రభావం చూపవచ్చు?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తసమానత్వం కోసం కాదు, ముస్లింలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడమే: యూసీసీపై ఒవైసీ →

← అన్ని వార్తలు