మొకామా రైల్వే వంతెన పనులు: 51 రైళ్లు రద్దు

బిహార్‌లోని మొకామా సమీపంలో గంగా నదిపై రాజేంద్ర పుల్ వద్ద నాన్-ఇంటర్‌లాకింగ్ పనుల కారణంగా బిహార్‌కు వెళ్లే 51 రైళ్లను రద్దు చేసినట్టు భారతీయ రైల్వే తెలిపింది. మరో 47 రైళ్లను దారి మళ్లించారు, 11 రైళ్లను మార్గమధ్యలో నిలిపివేయడం లేదా ప్రారంభించడం జరిగింది. ప్రస్తుత రాజేంద్ర వంతెనకు సమాంతరంగా కొత్త రైలు వంతెనను ప్రారంభించేందుకు ఈ పనులు చేపట్టారని తూర్పు మధ్య రైల్వే సీపీఆర్‌ఓ సరస్వతి చంద్ర తెలిపారు. 1959 నుంచి సేవలందిస్తున్న 1.9 కిలోమీటర్ల ప్రస్తుత వంతెనలో ఒకే రైలు మార్గం ఉంది. కొత్త డబుల్ లైన్ వంతెనను 2015-16 రైల్వే బడ్జెట్‌లో రూ.1,491.47 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ఆమోదించారు.

Indian Express — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 26 సెప్టెం, 2026 9:24 AM IST

మూలం

Indian Express — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#indian railways#train cancellations#bihar#rajendra pul#mokama#infrastructure

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

51 Bihar-bound trains cancelled, 47 diverted and 11 short-terminated/short-originated due to non-interlocking works at Rajendra Pul. — Figures appear in source and are backed by attached East Central Railway lists.
Work is for commissioning a new rail bridge parallel to the existing Rajendra Bridge over the Ganga near Mokama. — Attributed to ECR CPRO Saraswati Chandra.
The new double-line bridge was approved in the 2015-16 Rail Budget at an estimated cost of Rs 1,491.47 crore. — Direct quote attributed to CPRO Saraswati Chandra.
The existing Rajendra Bridge is a 1.9-km rail-cum-road bridge in service since 1959 and carries a single railway line. — Attributed to the CPRO; no independent documentation cited.
Cancellation lists are dated 24-26 September 2026. — Dates in the tables conflict with the article's 'today' framing; internal inconsistency an editor should check.

Indian Express — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

మొకామా వద్ద రాజేంద్ర పుల్ సమాంతర వంతెన పనుల కారణంగా 51 రైళ్ల రద్దు, 47 దారి మళ్లింపులు అనేవి సాంకేతిక నిర్ణయమే అయినా, బిహార్‌లో రైలు ప్రయాణం అంటే జీవనాధారం కావడంతో దీనికి రాజకీయ కోణం తప్పనిసరిగా జోడవుతుంది. అధికార పక్షానికి ఇది 'పాత సింగిల్ లైన్ నుంచి కొత్త డబుల్ లైన్ వంతెనకు' అనే మౌలిక సదుపాయాల విజయకథ; ప్రతిపక్షానికి ఇది 2015-16 బడ్జెట్‌లో ఆమోదం పొందిన ప్రాజెక్టు ఇంకా పూర్తి కాలేదనే ఆలస్యం కథ. అంతిమంగా ఎవరి కథనం నిలుస్తుందో ప్రయాణికుల తక్షణ ఇబ్బంది ఎంత త్వరగా కొత్త వంతెన ప్రయోజనంగా మారుతుందో అనే దానిపైనే ఆధారపడుతుంది.

1959 నుంచి ఉన్న ఒకే రైలు మార్గం ఉన్న వంతెన స్థానంలో రూ.1,491.47 కోట్ల డబుల్ లైన్ వంతెన రావడం అధికారంలో ఉన్నవారికి చూపించుకోదగిన స్పష్టమైన మౌలిక సదుపాయాల ఫలితం.
అదే సమయంలో 2015-16 రైల్వే బడ్జెట్‌లో ఆమోదం పొందిన ప్రాజెక్టు కమిషనింగ్ దశకు ఇప్పుడు చేరుకోవడం, ప్రాజెక్టు కాలవ్యవధిపై ప్రతిపక్ష విమర్శకు సహజ ఆధారం ఇస్తుంది.
రద్దైన జాబితాలో హౌరా, కోల్‌కతా, ఢిల్లీ, పాట్నా, జయనగర్, భాగల్‌పూర్ మార్గాల రైళ్లు ఉన్నందున ప్రభావం బిహార్‌కు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా వలస కార్మికుల, పొరుగు రాష్ట్రాల ప్రయాణికుల వరకు విస్తరిస్తుంది.
మొకామా, బర్హ్, బరౌని వంటి స్టాప్‌ల స్కిప్, MEMU ప్యాసింజర్ సర్వీసుల రద్దు స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులపై ఒత్తిడి పెంచే అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే రోజువారీ ప్రయాణికులే ఎక్కువగా నష్టపోతారు.
రైల్వే అధికారులు దీన్ని 'భద్రతా కారణాలతో ముందుగా షెడ్యూల్ చేసిన పని'గా చెప్పడం రాజకీయ దాడిని కొంత తగ్గించే సాంకేతిక రక్షణగా పనిచేస్తుంది.

గమనించాల్సినవి — కొత్త వంతెన ప్రారంభోత్సవం ఎప్పుడు, ఎవరి చేతుల మీదుగా జరుగుతుంది, మరోవైపు ప్రయాణికుల ఇబ్బందిపై స్థానిక నేతలు, ప్రతిపక్షాలు ప్రకటనలతో ముందుకు వస్తారా అనేది గమనించాలి.

ఈ కథనంలో ఎలాంటి రాజకీయ పార్టీ లేదా నేత స్పందన, ఎన్నికల సందర్భం, లేదా కొత్త వంతెన ప్రారంభ తేదీ పేర్కొనలేదు — ఇక్కడ ఇచ్చినది రాజకీయ ప్రభావాలపై విశ్లేషణ మాత్రమే, నివేదించిన వాస్తవాలు కావు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 5 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

బిహార్‌లోని మొకామా సమీపంలో గంగా నదిపై ఉన్న రాజేంద్ర సేతు (రాజేంద్ర పుల్) వద్ద నాన్-ఇంటర్‌లాకింగ్ (NI) పనుల కారణంగా భారతీయ రైల్వే పెద్ద ఎత్తున రైళ్లను రద్దు చేసింది, దారి మళ్లించింది. 1959 నుంచి సేవలందిస్తున్న 1.9 కిలోమీటర్ల రైలు-కమ్-రోడ్డు వంతెనలో ఒకే రైలు మార్గం ఉంది; సాంకేతిక పరిమితుల కారణంగా దానిని డబ్లింగ్ చేయడం సాధ్యం కాదు. అందుకే దానికి సమాంతరంగా కొత్త డబుల్ లైన్ వంతెనను నిర్మించారు, ఇప్పుడు దానిని కమిషన్ చేసే పనులు జరుగుతున్నాయి. ఈ మార్గం మొకామా-బరౌనీలను కలుపుతూ బిహార్ రైల్వే నెట్‌వర్క్‌కు కీలకం.

ముఖ్యాంశాలు

నాన్-ఇంటర్‌లాకింగ్ పనుల కారణంగా బిహార్‌కు వెళ్లే 51 రైళ్లు రద్దు చేశారు.
47 రైళ్లను దారి మళ్లించారు; 11 రైళ్లను షార్ట్-టెర్మినేట్ లేదా షార్ట్-ఆరిజినేట్ చేశారు.
ప్రస్తుత రాజేంద్ర వంతెన 1.9 కిలోమీటర్ల రైలు-కమ్-రోడ్డు వంతెన, 1959 నుంచి సేవలో ఉంది, మొకామా-బరౌనీలను కలుపుతుంది.
ప్రస్తుత వంతెనలో ఒకే రైలు మార్గం ఉంది; సాంకేతిక పరిమితుల వల్ల డబ్లింగ్ సాధ్యం కాదు.
సమాంతర డబుల్ లైన్ వంతెనను 2015-16 రైల్వే బడ్జెట్‌లో రూ.1,491.47 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ఆమోదించారు.
కొత్త వంతెన అప్పర్ హథిదా జంక్షన్, తాల్ జంక్షన్, రాంపూర్ దుమ్రా, దిన్‌కర్ గ్రామ్ సిమరియా, బరౌనీ జంక్షన్‌లను ప్రస్తుత నెట్‌వర్క్‌కు కలుపుతుంది.
భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా దానాపూర్ డివిజన్‌లోని రాజేంద్ర పుల్, హథిదా జంక్షన్ అప్పర్, తాల్, రాంపూర్ దుమ్రా, సోన్‌పూర్ డివిజన్‌లోని దిన్‌కర్ గ్రామ్ సిమరియా వద్ద ప్రీ-NI, NI పనులు ప్లాన్ చేశారు.
తూర్పు మధ్య రైల్వే (ECR) సీపీఆర్‌ఓ సరస్వతి చంద్ర ప్రకారం, రాజేంద్ర పుల్ వద్ద షెడ్యూల్డ్ రైల్వే పనుల వల్లే ఈ రైళ్లను నియంత్రించారు.

కాలక్రమం

1959గంగా నదిపై 1.9 కి.మీ. రాజేంద్ర రైలు-కమ్-రోడ్డు వంతెన సేవలు ప్రారంభం (మొకామా-బరౌనీ అనుసంధానం).
2015-16 రైల్వే బడ్జెట్ప్రస్తుత వంతెనకు సమాంతరంగా డబుల్ లైన్ వంతెనకు రూ.1,491.47 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ఆమోదం.
24-09-2026హైదరాబాద్-రక్సౌల్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (17005) రద్దు జాబితాలో ఉన్న తొలి తేదీ ప్రయాణం.
25-09-2026గంగాసాగర్ ఎక్స్‌ప్రెస్, మాల్దా టౌన్-పట్నా, బిలాస్‌పూర్-బక్సర్ సూపర్‌ఫాస్ట్ వంటి అనేక రైళ్లు రద్దు; కొన్ని రైళ్లకు దారి మళ్లింపు.
26-09-2026హౌరా-మొకామా, హౌరా-జయనగర్, కోల్‌కతా-ఆరా గరీబ్ రథ్ సహా రద్దుల ప్రధాన జాబితా; 11 రైళ్లు షార్ట్-టెర్మినేషన్/ఆరిజినేషన్.

ఎవరికి సంబంధం

భారతీయ రైల్వే / తూర్పు మధ్య రైల్వే (ECR) — కొత్త డబుల్ లైన్ వంతెన కమిషనింగ్‌ను భద్రతతో పూర్తి చేయడం, రైళ్ల నియంత్రణను నిర్వహించడం.
బిహార్‌కు వెళ్లే ప్రయాణికులు — 51 రద్దులు, 47 దారి మళ్లింపులు, 11 షార్ట్ టెర్మినేషన్‌ల వల్ల ప్రయాణ ఇబ్బందులు, స్టాప్‌ల స్కిప్.
దానాపూర్ మరియు సోన్‌పూర్ డివిజన్లు — రాజేంద్ర పుల్, హథిదా అప్పర్, తాల్, రాంపూర్ దుమ్రా, దిన్‌కర్ గ్రామ్ సిమరియా వద్ద ప్రీ-NI/NI పనుల అమలు.
మొకామా-బరౌనీ మార్గంలోని స్టేషన్లు, స్థానికులు — మొకామా, బర్హ్ వంటి స్టేషన్లలో స్టాపేజీలు స్కిప్ కావడం; దీర్ఘకాలంలో డబుల్ లైన్ వల్ల మెరుగైన అనుసంధానం.
సుదూర మార్గాల ప్రయాణికులు (ఢిల్లీ, హౌరా, కామాఖ్య, హైదరాబాద్ మార్గాలు) — బ్రహ్మపుత్ర మెయిల్, పూర్వా, వందే భారత్, గరీబ్ రథ్ వంటి రైళ్ల మార్గం మార్పు వల్ల ప్రయాణ సమయం, స్టాప్‌ల మార్పు.

ఎందుకు ముఖ్యం

మొకామా-బరౌనీ మధ్య గంగా నదిపై ఉన్న ఒకే రైలు మార్గం దశాబ్దాలుగా ఉత్తర-దక్షిణ బిహార్ రైలు రాకపోకలకు అడ్డంకిగా ఉంది; కొత్త డబుల్ లైన్ వంతెన ఆ సామర్థ్య పరిమితిని తొలగిస్తుంది. అయితే కమిషనింగ్‌కు అవసరమైన నాన్-ఇంటర్‌లాకింగ్ పనుల వల్ల తాత్కాలికంగా వందకు పైగా రైళ్ల సేవలు ప్రభావితమై ప్రయాణికులకు ఇబ్బంది కలుగుతోంది. మౌలిక వసతుల ఆధునికీకరణ, ప్రయాణికుల సౌకర్యం మధ్య సమతుల్యతను ఇది చూపిస్తుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

రాజేంద్ర సేతు: గంగా నదిపై మొకామా-బరౌనీలను కలిపే 1.9 కి.మీ. రైలు-కమ్-రోడ్డు వంతెన; 1959 నుంచి సేవలో.
సమాంతర డబుల్ లైన్ రైలు వంతెనకు 2015-16 రైల్వే బడ్జెట్‌లో రూ.1,491.47 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ఆమోదం.
ఈ పనులు తూర్పు మధ్య రైల్వే (ECR) పరిధిలో దానాపూర్ మరియు సోన్‌పూర్ డివిజన్లలో జరుగుతున్నాయి.
NI (నాన్-ఇంటర్‌లాకింగ్) పనుల కారణంగా 51 రైళ్లు రద్దు, 47 దారి మళ్లింపు, 11 షార్ట్-టెర్మినేషన్/ఆరిజినేషన్.
కొత్త వంతెన అనుసంధాన కేంద్రాలు: అప్పర్ హథిదా జంక్షన్, తాల్ జంక్షన్, రాంపూర్ దుమ్రా, దిన్‌కర్ గ్రామ్ సిమరియా, బరౌనీ జంక్షన్.
ECR సీపీఆర్‌ఓ: సరస్వతి చంద్ర.

మెయిన్స్ కోణం

బిహార్‌లో గంగా నదిపై రాజేంద్ర సేతు వద్ద జరుగుతున్న నాన్-ఇంటర్‌లాకింగ్ పనులు భారతీయ రైల్వే మౌలిక వసతుల ఆధునికీకరణలో ఎదురయ్యే క్లాసిక్ ట్రేడ్-ఆఫ్‌ను చూపుతాయి. 1959 నుంచి పనిచేస్తున్న 1.9 కి.మీ. వంతెనలో ఒకే రైలు మార్గం ఉండటం, సాంకేతిక పరిమితుల వల్ల దానిని డబ్లింగ్ చేయలేకపోవడం ఉత్తర-దక్షిణ బిహార్ మధ్య తీవ్ర సామర్థ్య అవరోధాన్ని సృష్టించింది; దీనికి పరిష్కారంగా 2015-16 రైల్వే బడ్జెట్‌లో రూ.1,491.47 కోట్లతో సమాంతర డబుల్ లైన్ వంతెనకు ఆమోదం లభించింది. కొత్త వంతెనను ప్రస్తుత నెట్‌వర్క్‌తో (అప్పర్ హథిదా, తాల్, రాంపూర్ దుమ్రా, దిన్‌కర్ గ్రామ్ సిమరియా, బరౌనీ) సిగ్నలింగ్ పరంగా అనుసంధానించే ప్రక్రియలో భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ప్రీ-NI/NI బ్లాక్‌లు అనివార్యం కావడంతో 51 రద్దులు, 47 దారి మళ్లింపులు, 11 షార్ట్ టెర్మినేషన్లు జరిగాయి. ఇది ప్రయాణికులకు స్వల్పకాలిక ఇబ్బంది కలిగించినా, దీర్ఘకాలంలో లైన్ కెపాసిటీ, రైళ్ల సమయపాలన, సరుకు రవాణా సామర్థ్యం మెరుగుపడతాయి. ముందుకు సాగే మార్గంగా—ముందస్తు విస్తృత ప్రచారం, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల్లో అదనపు సర్వీసులు, రద్దయిన రైళ్ల ప్రయాణికులకు సకాలంలో వాపసు/పునర్‌బుకింగ్ సదుపాయాలు, బ్లాక్ వ్యవధిని కనిష్ఠంగా ఉంచడం కీలకం.

కీలక పదాలు

నాన్-ఇంటర్‌లాకింగ్ (NI) పనులు: కొత్త లైన్/వంతెనను ఉన్న నెట్‌వర్క్‌తో కలిపేటప్పుడు సిగ్నలింగ్-పాయింట్ల మార్పులు చేసే పనులు; భద్రత కోసం రైళ్ల నియంత్రణ అవసరం.
రాజేంద్ర సేతు (రాజేంద్ర పుల్): గంగా నదిపై మొకామా-బరౌనీలను కలిపే 1.9 కి.మీ. రైలు-కమ్-రోడ్డు వంతెన; 1959 నుంచి సేవలో ఉంది.
తూర్పు మధ్య రైల్వే (ECR): బిహార్‌లోని దానాపూర్, సోన్‌పూర్ వంటి డివిజన్లతో కూడిన రైల్వే జోన్; ఈ పనులను నిర్వహిస్తోంది.
షార్ట్-టెర్మినేషన్ / షార్ట్-ఆరిజినేషన్: రైలును నిర్దేశిత గమ్యానికి ముందే ముగించడం లేదా నిర్దేశిత ప్రారంభ స్టేషన్ కాకుండా మధ్య స్టేషన్ నుంచి బయలుదేరడం.
స్టాపేజీ స్కిప్: దారి మళ్లింపు కారణంగా రైలు నిర్దిష్ట స్టేషన్లలో (ఉదా. మొకామా, బర్హ్) ఆగకుండా వెళ్లడం.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

భారతీయ రైల్వేలో నాన్-ఇంటర్‌లాకింగ్ పనులు ఎందుకు అనివార్యం? రాజేంద్ర పుల్ ఉదాహరణతో ప్రయాణికులపై వాటి ప్రభావాన్ని, ఉపశమన చర్యలను చర్చించండి.
గంగా నదిపై మొకామా-బరౌనీ మధ్య సింగిల్ లైన్ అవరోధం బిహార్ రైలు అనుసంధానాన్ని ఎలా పరిమితం చేసింది? కొత్త డబుల్ లైన్ వంతెన ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషించండి.
మౌలిక వసతుల ఆధునికీకరణ సమయంలో ప్రయాణికుల సౌకర్యం, భద్రత మధ్య సమతుల్యతను రైల్వే ఎలా సాధించాలి?

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తఈయూ స్క్రాప్ జాబితాలో భారత్‌కు చోటు లేదు: జోక్యం కోరిన పరిశ్రమ →

← అన్ని వార్తలు