2029 లోపు అన్ని ఎన్డీఏ రాష్ట్రాల్లో యూసీసీ: షా ప్రకటనపై జేడీ(యూ)లో భిన్న స్వరాలు
వచ్చే లోక్సభ ఎన్నికలకు ముందు 21 బీజేపీ-ఎన్డీఏ పాలిత రాష్ట్రాల్లో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (యూసీసీ) ప్రవేశపెడతామని కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా ముంబైలో ప్రకటించారు. దీనిపై జేడీ(యూ)లో భిన్న స్పందనలు వచ్చాయి. బిహార్లో యూసీసీ అమలు ప్రశ్నే లేదని పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి శ్యామ్ రజక్ అన్నారు. చట్టం వివరాలు చూసిన తర్వాతే నిర్ణయం, కారణం లేకుండా వ్యతిరేకించబోమని ఉప ముఖ్యమంత్రి విజయ్ కుమార్ చౌధరి చెప్పారు. 2025 జనవరి 27న ఉత్తరాఖండ్ మొదటి రాష్ట్రంగా యూసీసీ అమలు చేసింది.
మూలం
Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- Amit Shah said UCC will be introduced in all 21 BJP-NDA ruled states before 2029. — Directly quoted in source, attributed to Shah's remarks in Mumbai.
- JD(U) general secretary Shyam Rajak said the question of implementing UCC in Bihar does not arise. — Quoted and attributed by name in source.
- Deputy CM Vijay Kumar Chaudhary said the party would study the legislation before opposing it. — Quoted and attributed by name in source.
- Uttarakhand implemented a state UCC on January 27, 2025; Gujarat, Assam and Madhya Pradesh Bills await President's assent as of mid-September. — Dates and status appear in source; no external verification possible.
- NDA won 202 of 243 Bihar seats; BJP 89, JD(U) 85; Samrat Choudhary is chief minister. — Figures appear in source without a named data source.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
అమిత్ షా 2029 డెడ్లైన్ ప్రకటన బీజేపీకి ఒక సైద్ధాంతిక వాగ్దానాన్ని కాలపరిమితితో కట్టిపడేసే ఎత్తుగడ — కానీ అదే సమయంలో బిహార్లో మిత్రపక్షం జేడీ(యూ)ను ఇబ్బందికరమైన స్థానంలో నిలబెడుతుంది. జేడీ(యూ) నుంచి వచ్చిన రెండు స్వరాలు — శ్యామ్ రజక్ స్పష్టమైన 'ప్రశ్నే లేదు' అనే వైఖరి, విజయ్ కుమార్ చౌధరి 'చట్టం చూసిన తర్వాత చెబుతాం' అనే జాగ్రత్త — గందరగోళం కాదు, ఇది ఒక సాధారణ కూటమి వ్యూహం: సామాజిక పునాదికి ఒక సందేశం, భాగస్వామికి మరో సందేశం. 2025 ఎన్నికల తర్వాత బీజేపీ ముఖ్యమంత్రి పదవితో పెద్ద పక్షంగా ఉన్నందున జేడీ(యూ) బేరసారాల బలం మునుపటిలా లేదు, కానీ ప్రభుత్వ మనుగడకు అది ఇప్పటికీ కీలకమే.
- తక్షణ లాభం బీజేపీకి — సొంత ఎజెండాను జాతీయ చర్చలోకి తెచ్చి, ప్రతిపక్షాన్నీ మిత్రపక్షాలనూ స్పందించే స్థానంలో నిలబెట్టింది.
- జేడీ(యూ) ఇరుకున పడింది: పార్లమెంటులో బిల్లుకు మద్దతు ఇచ్చినా రాష్ట్రంలో అమలు వద్దనే వైఖరిని ఇంతకాలం కొనసాగించడం ఇప్పుడు కాలపరిమితి వచ్చాక కష్టమవుతుంది.
- బిహార్లో సుమారు 17.7% ముస్లిం జనాభా, అత్యంత వెనుకబడిన వర్గాలు, మహిళలతో కూడిన సామాజిక కూటమిపై ఆధారపడిన జేడీ(యూ)కు ఇది ఎన్నికల సమస్య కూడా.
- కథనంలోని ఆధారాల ప్రకారం నితీశ్ గతంలో త్రిపుల్ తలాక్, ఆర్టికల్ 370 విషయాల్లో విభేదించినా కూటమి కొనసాగింది — అంటే భిన్న స్వరం సంకటమని అనుకోవడం తొందరపాటు.
- ఆర్జేడీ, కాంగ్రెస్ ఆహ్వానాలు నిజమైన ప్రతిపాదన కంటే రాజకీయ ఒత్తిడి పనిముట్టుగా కనిపిస్తాయి — ఎన్డీఏలో పగుళ్లు ఉన్నాయనే కథనాన్ని నిలబెట్టడమే లక్ష్యం.
గమనించాల్సినవి — జేడీ(యూ) కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షుడు సంజయ్ ఝా సూచించినట్టు షాతో చర్చల తర్వాత పార్టీ ఒకే అధికారిక వైఖరిని ప్రకటిస్తుందా, బిహార్ కోసం ప్రతిపాదిత చట్టం ఏ రూపంలో వస్తుందా అనేది గమనించాలి.
ఈ కథనం జేడీ(యూ) తుది వైఖరిని, బిహార్లో యూసీసీ వస్తుందా లేదా అనే విషయాన్ని, ప్రతిపాదిత చట్టంలోని అంశాలను స్థాపించలేదు; నితీశ్ కుమార్ స్వయంగా ఈ ప్రకటనపై ఎలా స్పందించారనే వివరం కూడా ఇందులో లేదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 7 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా ముంబై పర్యటనలో, 2029 లోక్సభ ఎన్నికలకు ముందు 21 బీజేపీ-ఎన్డీఏ పాలిత రాష్ట్రాల్లో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (యూసీసీ) ప్రవేశపెడతామని ప్రకటించారు. యూసీసీ అంటే వివాహం, విడాకులు, వారసత్వం వంటి వ్యక్తిగత చట్టాల విషయంలో అందరికీ ఒకే చట్టపరమైన వ్యవస్థ; రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాల కింద ఆర్టికల్ 44 దీన్ని సాధించడానికి రాజ్యం ప్రయత్నించాలని చెబుతుంది. షా ప్రకటనపై బీజేపీ పురాతన మిత్రపక్షం జేడీ(యూ)లో భిన్న స్వరాలు వినిపించాయి — బిహార్లో అమలు ప్రశ్నే లేదని కొందరు అంటే, చట్టం వివరాలు చూసిన తర్వాతే నిర్ణయమని మరికొందరు చెబుతున్నారు.
ముఖ్యాంశాలు
- అమిత్ షా: "21 బీజేపీ-ఎన్డీఏ పాలిత రాష్ట్రాల్లో 2029కి ముందు యూసీసీ ప్రవేశపెడతాం" అని ముంబై పర్యటనలో ప్రకటించారు.
- 2025 జనవరి 27న ఉత్తరాఖండ్ స్వతంత్ర భారతంలో రాష్ట్ర-నిర్దిష్ట యూసీసీ అమలు చేసిన మొదటి రాష్ట్రంగా నిలిచింది.
- గుజరాత్, అసోం, మధ్యప్రదేశ్ అసెంబ్లీలు యూసీసీ బిల్లులు ఆమోదించాయి; సెప్టెంబర్ మధ్య నాటికి ఈ మూడు బిల్లులు రాష్ట్రపతి ఆమోదం కోసం పెండింగ్లో ఉన్నాయి.
- జేడీ(యూ) ప్రధాన కార్యదర్శి శ్యామ్ రజక్: "బిహార్లో యూసీసీ అమలు చేసే ప్రశ్నే లేదు."
- ఉప ముఖ్యమంత్రి విజయ్ కుమార్ చౌధరి: చట్టం వివరాలు తెలియవు; అభ్యంతరకరం కాకపోతే కారణం లేకుండా వ్యతిరేకించం.
- బిహార్ కులగణన ప్రకారం రాష్ట్ర జనాభాలో ముస్లింలు సుమారు 17.7%.
- 2025 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఎన్డీఏ 243 సీట్లలో 202 గెలిచింది; బీజేపీ 89తో అతిపెద్ద పార్టీ, జేడీ(యూ) 85 సీట్లు.
- జేడీ(యూ) నలుగురు ముస్లిం అభ్యర్థులను నిలబెట్టినా చైన్పూర్ నుంచి మొహమ్మద్ జమా ఖాన్ మాత్రమే గెలిచారు.
కాలక్రమం
- 2017 జనవరిబిహార్ సీఎంగా నితీశ్ కుమార్ లా కమిషన్ యూసీసీ ప్రశ్నావళిని తిరిగి పంపి, విస్తృత సంప్రదింపులు కోరారు.
- 2019ట్రిపుల్ తలాక్ (ముస్లిం మహిళల వివాహ హక్కుల పరిరక్షణ) బిల్లును జేడీ(యూ) వ్యతిరేకించింది; లోక్సభ చర్చ నుంచి వాకౌట్, రాజ్యసభలో గైర్హాజరు.
- 2019 ఆగస్టుఆర్టికల్ 370 రద్దు, జమ్మూకశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణను జేడీ(యూ) వ్యతిరేకించి వాకౌట్ చేసింది; తర్వాత చట్టాన్ని పాటించాలని చెప్పింది.
- 2022అప్పటి కేంద్ర న్యాయ మంత్రి కిరణ్ రిజిజు రాజ్యసభలో — ఈ అంశాలు ఉమ్మడి జాబితా ఎంట్రీ 5లో ఉన్నందున రాష్ట్రాలూ చట్టం చేయగలవని లిఖితపూర్వక సమాధానం.
- 2025 జనవరి 27ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర-నిర్దిష్ట యూసీసీ అమలు చేసిన మొదటి రాష్ట్రమైంది.
- 2025 అసెంబ్లీ ఎన్నికలుఎన్డీఏ 202/243 సీట్లు; బీజేపీ సమ్రాట్ చౌధరి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు, నితీశ్ కుమార్ సీఎం కాదు.
- షా ప్రకటన తర్వాతజేడీ(యూ)లో భిన్న స్పందనలు; కాంగ్రెస్, ఆర్జేడీ నితీశ్ను మహాగఠ్బంధన్లోకి ఆహ్వానించాయి.
ఎవరికి సంబంధం
- బీజేపీ / అమిత్ షా — మేనిఫెస్టోల్లో పునరావృతమైన దీర్ఘకాలిక సైద్ధాంతిక లక్ష్యానికి 2029 గడువు నిర్దేశించడం.
- జేడీ(యూ) — మిత్రపక్ష ధర్మం, అతిపేద వర్గాలు-మహిళలు-మైనారిటీల సామాజిక కూటమి మధ్య సమతుల్యం; పార్టీ వైఖరి ఇంకా స్పష్టం కాలేదు.
- నితీశ్ కుమార్ — సంప్రదింపులు-ఏకాభిప్రాయం అనే తన పాత వైఖరి; ఇప్పుడు సీఎం కాదు, కూటమిలో ప్రధాన భాగస్వామి మాత్రమే.
- బిహార్ ముస్లిం సమాజం (సుమారు 17.7%) — వ్యక్తిగత చట్టాలపై ప్రభావం; జేడీ(యూ) మద్దతు క్షీణించినా పార్టీ ఈ వర్గానికి చేరువయ్యే ప్రయత్నం.
- ఆర్జేడీ, కాంగ్రెస్ (మహాగఠ్బంధన్) — యూసీసీ వివాదాన్ని ఆసరా చేసుకుని నితీశ్ను ఎన్డీఏ నుంచి బయటకు ఆహ్వానించడం.
- రాష్ట్రపతి / రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు — గుజరాత్, అసోం, మధ్యప్రదేశ్ యూసీసీ బిల్లులకు ఆమోదం పెండింగ్; ఇతర ఎన్డీఏ రాష్ట్రాలు వివిధ దశల్లో.
ఎందుకు ముఖ్యం
యూసీసీ రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44 ఆదేశిక సూత్రం అయినా, వివాహం-విడాకులు-వారసత్వం ఉమ్మడి జాబితాలో ఉండటంతో ఇది కేంద్ర-రాష్ట్ర, సమాఖ్య, మైనారిటీ హక్కుల ప్రశ్నలను ఒకేసారి లేవనెత్తుతుంది. షా నిర్దేశించిన 2029 గడువు దీన్ని విధాన లక్ష్యం నుంచి ఎన్నికల-కాలపరిమితి గల రాజకీయ కార్యక్రమంగా మార్చింది. బిహార్లో ఎన్డీఏ భాగస్వాముల మధ్య సమన్వయం, జేడీ(యూ) సామాజిక కూటమి భవిష్యత్తు ఈ అంశంపైనే ఆధారపడతాయి.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- ఆర్టికల్ 44 (ఆదేశిక సూత్రాలు): దేశవ్యాప్తంగా పౌరులకు ఉమ్మడి పౌర స్మృతి సాధించడానికి రాజ్యం ప్రయత్నించాలి.
- వివాహం, విడాకులు, దత్తత, వీలునామాలు, వారసత్వం — ఏడో షెడ్యూల్ ఉమ్మడి జాబితా (జాబితా-III) ఎంట్రీ 5; కేంద్రం, రాష్ట్రాలు రెండూ చట్టం చేయగలవు.
- 2025 జనవరి 27: ఉత్తరాఖండ్ — రాష్ట్ర-నిర్దిష్ట యూసీసీ అమలు చేసిన స్వతంత్ర భారతపు మొదటి రాష్ట్రం.
- యూసీసీ బిల్లులు ఆమోదించిన రాష్ట్రాలు: గుజరాత్, అసోం, మధ్యప్రదేశ్ (రాష్ట్రపతి ఆమోదం పెండింగ్).
- ముస్లిం మహిళల (వివాహ హక్కుల పరిరక్షణ) చట్టం = ట్రిపుల్ తలాక్ బిల్లు, 2019.
- బిహార్ కులగణన: ముస్లింలు రాష్ట్ర జనాభాలో సుమారు 17.7%; 2025లో ఎన్డీఏ 202/243 సీట్లు.
మెయిన్స్ కోణం
ఉమ్మడి పౌర స్మృతి భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44 ఆదేశిక సూత్రం; నేర చట్టాలు, పన్నులు, ఒప్పందాలు వంటి అంశాల్లో ఏకరూపత ఉన్నా వివాహం, విడాకులు, వారసత్వం వంటి వ్యక్తిగత చట్టాలు మతపరమైన సంప్రదాయాల ఆధారంగా విభిన్నంగా ఉన్నాయి. ఈ అంశాలు ఉమ్మడి జాబితాలో ఉన్నందున రాష్ట్రాలు కూడా చట్టం చేయగలవు — 2022లో అప్పటి న్యాయ మంత్రి రిజిజు రాజ్యసభలో స్పష్టం చేసిన ఈ స్థితి, ఉత్తరాఖండ్ (2025 జనవరి 27) తర్వాత గుజరాత్, అసోం, మధ్యప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల "రాష్ట్ర మార్గాన్ని" సాధ్యం చేసింది. అమిత్ షా ఇప్పుడు 21 ఎన్డీఏ రాష్ట్రాలకు 2029 గడువు పెట్టడంతో సమస్య సమాఖ్య, కూటమి రాజకీయాల పరీక్షగా మారింది. జేడీ(యూ) వైపు నుంచి సైద్ధాంతిక (వైవిధ్యంతో కూడిన సమాజంలో ఏకాభిప్రాయం, విస్తృత సంప్రదింపులు — 2017లో లా కమిషన్ ప్రశ్నావళిని తిరిగి పంపడం) మరియు ఎన్నికల (అతిపేద వర్గాలు, మహిళలు, మైనారిటీలతో కూడిన సామాజిక కూటమి; 17.7% ముస్లిం జనాభా) రెండు ఆందోళనలూ ఉన్నాయి. ట్రిపుల్ తలాక్, ఆర్టికల్ 370 విషయాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నా భాగస్వామ్యం కొనసాగినట్టే, ఇక్కడా ముందుకు మార్గం — ప్రతిపాదిత చట్టం ముసాయిదాను భాగస్వాములకు చూపడం, ఆందోళనలను హోం మంత్రికి తెలియజేయడం, సంప్రదింపుల ద్వారా ఉమ్మడి వైఖరికి రావడం.
కీలక పదాలు
- ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (యూసీసీ)
- వివాహం, విడాకులు, వారసత్వం, సక్సెషన్ వంటి అంశాల్లో పౌరులందరికీ ఒకే ఉమ్మడి చట్టపరమైన వ్యవస్థ.
- ఆర్టికల్ 44
- ఆదేశిక సూత్రాల్లోని నిబంధన — భారత భూభాగం అంతటా పౌరులకు యూసీసీ సాధించడానికి రాజ్యం ప్రయత్నించాలి.
- ఉమ్మడి జాబితా, ఎంట్రీ 5
- ఏడో షెడ్యూల్ జాబితా-IIIలోని అంశం — వివాహం, విడాకులు, వీలునామాలు, వారసత్వం; కేంద్రం, రాష్ట్రాలు చట్టం చేయవచ్చు.
- ట్రిపుల్ తలాక్ బిల్లు
- ముస్లిం మహిళల (వివాహ హక్కుల పరిరక్షణ) బిల్లు, 2019 — తక్షణ ట్రిపుల్ తలాక్ను నేరంగా పరిగణించడాన్ని జేడీ(యూ) వ్యతిరేకించింది.
- మహాగఠ్బంధన్
- బిహార్లో కాంగ్రెస్, ఆర్జేడీ తదితరాల ప్రతిపక్ష కూటమి; నితీశ్ను చేరాలని ఆహ్వానించింది.
- బిహార్ కులగణన
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కులాల సర్వే; దీని ప్రకారం ముస్లింలు జనాభాలో సుమారు 17.7%.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- ఆర్టికల్ 44 నేపథ్యంలో, వ్యక్తిగత చట్టాలు ఉమ్మడి జాబితాలో ఉండటం రాష్ట్ర-నిర్దిష్ట యూసీసీలకు ఎలా దారి తీసింది? సమాఖ్య పరిణామాలను చర్చించండి.
- కూటమి రాజకీయాల్లో సైద్ధాంతిక విధానాలను అమలు చేయడంలో ఎదురయ్యే సవాళ్లను బీజేపీ-జేడీ(యూ) సంబంధాల ఉదాహరణతో విశ్లేషించండి.
- సామాజిక, మతపరమైన వైవిధ్యం ఉన్న దేశంలో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి అమలుకు ఏకాభిప్రాయం, సంప్రదింపులు ఎంతవరకు అవసరం? సమీక్షించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.