సర్జికల్ స్ట్రైక్స్‌ను గుర్తు చేసుకున్న ప్రధాని మోదీ
2016 సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ ఉగ్రదాడుల బాధకు భారత్ ఇచ్చిన నిర్ణయాత్మక సమాధానమని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 'మన్ కీ బాత్'లో ఆదివారం అన్నారు. 2016 సెప్టెంబర్ 28-29న భారత సైన్యం పాకిస్తాన్‌లోని ఉగ్రవాద స్థావరాలపై దాడులు చేసిందని, ఉగ్రవాదంపై దేశం జీరో టాలరెన్స్ విధానం అనుసరిస్తోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. బాలాకోట్ నుంచి ఆపరేషన్ సిందూర్ వరకు స్పష్టమైన సందేశం ఇచ్చామన్నారు. మాదక ద్రవ్యాల వ్యతిరేక ఉద్యమం, స్వచ్ఛత కార్యక్రమాలు, అశోక్ సింఘాల్ శతజయంతి గురించి కూడా మాట్లాడారు.
మూలం
Telangana Today · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- Indian Army carried out surgical strikes on terrorist hideouts in Pakistan on September 28-29, 2016. — Quoted directly from Modi's Mann Ki Baat address in the source.
- The Uri army camp attack in Jammu and Kashmir left 18 soldiers dead. — Figure appears in source as background context, no source attributed.
- Operation Sindoor was launched on May 7 last year in retaliation for the April 22, 2025 Pahalgam attack that killed 26 civilians. — Dates and figure appear in source background; not attributed to a named official.
- India follows a zero-tolerance policy against terrorism. — Attributed to PM Modi in his monthly broadcast.
- Pakistan PM Shehbaz Sharif raised the Kashmir issue at the UN General Assembly two days earlier. — Attributed in source to Sharif's UNGA address; timing stated relative to the broadcast.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ పదో వార్షికోత్సవాన్ని 'మన్ కీ బాత్' వేదికగా ప్రధాని మోదీ గుర్తు చేసుకోవడం యాదృచ్ఛికం కాదు — ఉరి నుంచి బాలాకోట్, ఆపరేషన్ సిందూర్ వరకు ఒకే 'నిర్ణయాత్మక నాయకత్వం' కథనాన్ని బలపరిచే ప్రయత్నం ఇది. గత ప్రభుత్వాల కాలంలో 'కాలం గడిచిపోయేలా వదిలేశారు' అనే పరోక్ష పోలిక ద్వారా జాతీయ భద్రతను బీజేపీ తనకు అనుకూలమైన రాజకీయ మైదానంగా నిలబెట్టుకుంటోంది. పాక్ ప్రధాని ఐరాసలో కశ్మీర్ అంశాన్ని లేవనెత్తిన రెండు రోజుల్లోనే ఈ ప్రసంగం రావడం దీనికి దౌత్యపరమైన, దేశీయ రాజకీయపరమైన ద్వంద్వ ప్రయోజనం ఇస్తుంది.
- 'మన్ కీ బాత్' అనే నాన్-పార్టీ వేదికను ఉపయోగించడం వల్ల సందేశం ప్రత్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారంగా కనిపించకుండానే విస్తృత ప్రేక్షకులకు చేరుతుంది.
- ఉరి దాడి తర్వాత స్ట్రైక్స్ నుంచి పహల్గామ్ తర్వాత ఆపరేషన్ సిందూర్ వరకు వరుసగా చెప్పడం ద్వారా ఒక దశాబ్దపు స్థిరమైన విధానం అనే నిరంతరత్వ కథనం నిర్మించబడుతోంది.
- పార్టీల పేర్లు ప్రస్తావించకుండానే గత విధానాలపై పరోక్ష విమర్శ చేయడం ప్రతిపక్షాన్ని ఇబ్బందికర స్థితిలో పెడుతుంది — వ్యతిరేకిస్తే భద్రతా విషయంలో మెతకగా కనిపించే ప్రమాదం.
- అశోక్ సింఘాల్ శతజయంతి, సోమనాథ్ స్వాభిమాన్ పర్వ్ ప్రస్తావనలు సైద్ధాంతిక పునాదిని తాకుతూనే, సామాజిక వివక్షపై పోరాటాన్ని ప్రస్తావించడం ద్వారా విస్తృత సామాజిక సమీకరణ సందేశాన్ని కూడా ఇస్తున్నాయి.
- మాదక ద్రవ్యాల వ్యతిరేక ఉద్యమం, స్వచ్ఛత కార్యక్రమాల ద్వారా యువతను నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకోవడం భద్రతా కథనంతో పాటు సాగే సమాంతర ఔట్‌రీచ్ వ్యూహం.
గమనించాల్సినవి — సెప్టెంబర్ 28-29 దశాబ్ది సందర్భంగా అధికారిక కార్యక్రమాలు, బీజేపీ సంస్థాగత ప్రచారం ఎంత విస్తృతంగా జరుగుతుందో, దానికి ప్రతిపక్షం ఎలా స్పందిస్తుందో గమనించాలి.
ఈ కథనం ఏ నిర్దిష్ట ఎన్నికల వ్యూహాన్నీ, పార్టీ ప్రచార ప్రణాళికనూ ధ్రువీకరించదు; ప్రతిపక్ష ప్రతిస్పందనలు లేదా ప్రజాభిప్రాయ ప్రభావం గురించి ఎలాంటి సమాచారం ఇందులో లేదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 8 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
2016 సెప్టెంబర్ 18న జమ్మూ కశ్మీర్‌లోని ఉరీ సైనిక శిబిరంపై ఉగ్రదాడిలో 18 మంది సైనికులు మరణించిన తర్వాత, భారత బలగాలు నియంత్రణ రేఖ (LoC) దాటి పాకిస్తాన్‌లోని ఉగ్రవాద స్థావరాలపై సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ నిర్వహించాయి. ఆ దాడులకు పదేళ్లు నిండుతున్న సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ తన నెలవారీ 'మన్ కీ బాత్' ప్రసంగంలో వాటిని గుర్తు చేసుకున్నారు. ఉగ్రవాదంపై భారత్ 'జీరో టాలరెన్స్' విధానాన్ని అనుసరిస్తోందని, బాలాకోట్ వైమానిక దాడి నుంచి ఆపరేషన్ సిందూర్ వరకు స్పష్టమైన సందేశం ఇచ్చామని ఆయన అన్నారు. పాకిస్తాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ ఐరాస సాధారణ సభలో కశ్మీర్ అంశాన్ని లేవనెత్తిన రెండు రోజుల తర్వాత మోదీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
ముఖ్యాంశాలు
- 2016 సెప్టెంబర్ 28-29 రాత్రి భారత సైన్యం పాకిస్తాన్‌లోని ఉగ్రవాద స్థావరాలపై సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ నిర్వహించింది; వాటికి ఇప్పుడు పదేళ్లు.
- జమ్మూ కశ్మీర్‌లోని ఉరీ సైనిక శిబిరంపై ఉగ్రదాడిలో 18 మంది సైనికులు మరణించిన తర్వాత ఈ దాడులు జరిగాయి.
- 2008 సెప్టెంబర్ 13న ఢిల్లీలో వరుస పేలుళ్లలో ఎందరో అమాయకులు ప్రాణాలు కోల్పోయారని మోదీ గుర్తు చేశారు; కొన్ని వారాల తర్వాత ముంబైలో 26/11 దాడి జరిగింది.
- 2025 ఏప్రిల్ 22న పహల్గామ్ దాడిలో 26 మంది పౌరులు మరణించడానికి ప్రతిగా భారత్ మే 7న ఆపరేషన్ సిందూర్ ప్రారంభించింది.
- ఆపరేషన్ సిందూర్ పాకిస్తాన్, పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్‌లోని ఉగ్రవాద మౌలిక వసతులను లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
- ఈ ఏడాది 9/11 దాడులకు 25 సంవత్సరాలు; వరల్డ్ ట్రేడ్ సెంటర్‌లో అమెరికన్ల తర్వాత అత్యధికంగా మరణించినవారు భారతీయులేనని మోదీ అన్నారు.
- 1026లో మహమ్మద్ ఘజ్నీ సోమనాథ్ ఆలయాన్ని మొదటిసారి ధ్వంసం చేశాడని; ఈ ఏడాది 'సోమనాథ్ స్వాభిమాన్ పర్వ్' జరుపుకున్నామని ప్రధాని చెప్పారు.
- 'నశా ముక్త్ యువ అభియాన్' కింద లక్షలాది యువత మాదకద్రవ్యాలకు దూరంగా ఉండాలని ప్రతిజ్ఞ చేశారని మోదీ పేర్కొన్నారు.
కాలక్రమం
- 1026మహమ్మద్ ఘజ్నీ సోమనాథ్ ఆలయాన్ని మొదటిసారి ధ్వంసం చేశాడు.
- 2008 సెప్టెంబర్ 13ఢిల్లీలో వరుస పేలుళ్లు; ఎందరో అమాయకులు మృతి.
- 2008 (కొన్ని వారాల తర్వాత)ముంబైలో 26/11 భారీ ఉగ్రదాడి.
- 2016 సెప్టెంబర్ 28-29ఉరీ సైనిక శిబిరం దాడి (18 సైనికులు మృతి) తర్వాత LoC దాటి భారత సైన్యం సర్జికల్ స్ట్రైక్స్.
- 2025 ఏప్రిల్ 22పహల్గామ్ దాడిలో 26 మంది పౌరులు మృతి.
- మే 7 (గత సంవత్సరం)పాకిస్తాన్, పీఓకేలోని ఉగ్రవాద మౌలిక వసతులపై ఆపరేషన్ సిందూర్ ప్రారంభం.
- 2026 సెప్టెంబర్ 25 (సుమారు)పాక్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ ఐరాస సాధారణ సభలో కశ్మీర్ అంశాన్ని లేవనెత్తారు.
- 2026 సెప్టెంబర్ 27 (ఆదివారం)'మన్ కీ బాత్'లో మోదీ సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ దశాబ్ది, జీరో టాలరెన్స్ విధానం గురించి ప్రస్తావించారు.
ఎవరికి సంబంధం
- ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ — 'మన్ కీ బాత్' ద్వారా ఉగ్రవాదంపై జీరో టాలరెన్స్ విధానాన్ని, సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ దశాబ్దిని దేశానికి వివరించడం.
- భారత సైన్యం / సాయుధ బలగాలు — LoC దాటి సర్జికల్ స్ట్రైక్స్, బాలాకోట్, ఆపరేషన్ సిందూర్ వంటి ఆపరేషన్లను నిర్వహించిన బలగాలు.
- పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం (ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్) — ఐరాస వేదికపై కశ్మీర్ అంశాన్ని లేవనెత్తడం; సరిహద్దు ఆవల ఉగ్రవాదంపై భారత ఆరోపణలు ఎదుర్కోవడం.
- ఉరీ, పహల్గామ్, ఢిల్లీ, ముంబై, 9/11 దాడుల బాధిత కుటుంబాలు — ప్రాణనష్టం; ప్రధాని సంతాపం, నివాళి.
- దేశంలోని యువత — 'నశా ముక్త్ యువ అభియాన్', 'స్వచ్ఛత సే సేవ' కార్యక్రమాల్లో భాగస్వామ్యం.
- విశ్వ హిందూ పరిషత్ / అశోక్ సింఘాల్ అనుచరులు — సింఘాల్ శతజయంతి; రామమందిర ఉద్యమం, సామాజిక వివక్షపై పోరాటానికి గుర్తింపు.
ఎందుకు ముఖ్యం
సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ దశాబ్ది సందర్భంగా ప్రధాని ప్రసంగం భారత ఉగ్రవాద నిరోధక విధానంలో వచ్చిన మార్పును — దాడి తర్వాత నిరీక్షణ నుంచి సరిహద్దు ఆవల ప్రతిస్పందన వరకు — ప్రజల ముందుకు తెస్తుంది. పాక్ ప్రధాని ఐరాసలో కశ్మీర్ అంశాన్ని లేవనెత్తిన వెంటనే ఈ వ్యాఖ్యలు రావడం ఈ చర్చకు దౌత్యపరమైన కోణాన్ని జోడిస్తుంది. అదే ప్రసంగంలో మాదకద్రవ్య వ్యతిరేక ఉద్యమం, స్వచ్ఛత వంటి అంశాలు జాతీయ భద్రతను సామాజిక ఉద్యమాలతో కలిపి చూపే ప్రభుత్వ కథనాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- సర్జికల్ స్ట్రైక్స్: 2016 సెప్టెంబర్ 28-29; ఉరీ దాడిలో 18 మంది సైనికులు మరణించిన తర్వాత LoC ఆవల ఉగ్రవాద శిబిరాలపై.
- ఆపరేషన్ సిందూర్: మే 7న ప్రారంభం; 2025 ఏప్రిల్ 22 పహల్గామ్ దాడి (26 మంది పౌరులు మృతి)కు ప్రతిస్పందన.
- ఢిల్లీ వరుస పేలుళ్లు: 2008 సెప్టెంబర్ 13; అదే ఏడాది కొన్ని వారాల తర్వాత ముంబైలో 26/11 దాడి.
- 'మన్ కీ బాత్' – ప్రధాని నెలవారీ రేడియో ప్రసంగ కార్యక్రమం.
- 'నశా ముక్త్ యువ అభియాన్' – మాదకద్రవ్యాలకు వ్యతిరేకంగా యువత ప్రతిజ్ఞ కార్యక్రమం; 'స్వచ్ఛత సే సేవ' – స్వచ్ఛత కార్యక్రమం.
- 1026లో మహమ్మద్ ఘజ్నీ సోమనాథ్ ఆలయాన్ని మొదటిసారి ధ్వంసం చేశాడు; ఈ ఏడాది 'సోమనాథ్ స్వాభిమాన్ పర్వ్'.
మెయిన్స్ కోణం
2016 సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ దశాబ్ది సందర్భంగా ప్రధాని మోదీ చేసిన వ్యాఖ్యలు భారత ఉగ్రవాద నిరోధక వ్యూహంలో వచ్చిన మార్పును చర్చకు పెడతాయి. గతంలో ప్రతి ఉగ్రదాడి తర్వాత పాకిస్తాన్‌పై చర్య తీసుకోవాలన్న డిమాండ్లు వచ్చినా వాటికి తగిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వకుండా కాలం గడిచిపోయేదని ప్రధాని అన్నారు; ఉరీ దాడి (18 సైనికులు మృతి) తర్వాత LoC దాటి జరిగిన సర్జికల్ స్ట్రైక్స్, ఆ తర్వాత బాలాకోట్ వైమానిక దాడి, పహల్గామ్ దాడికి (26 మంది పౌరులు) ప్రతిగా మే 7న చేపట్టిన ఆపరేషన్ సిందూర్ — ఇవన్నీ 'జీరో టాలరెన్స్' విధానానికి ఉదాహరణలుగా ఆయన చూపారు. దీని చిక్కులు రెండు రకాలు: ఒకవైపు నిరోధక సామర్థ్యం (డిటరెన్స్) ప్రదర్శన, మరోవైపు అణ్వస్త్ర సరిహద్దు ఉన్న ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతల ప్రమాదం — 2025 ఘర్షణ అంచుకు దక్షిణాసియా చేరుకోకూడదని పాక్ ప్రధాని ఐరాసలో చేసిన ప్రస్తావన ఈ కోణాన్ని సూచిస్తుంది. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా, సైనిక ప్రతిస్పందనతో పాటు ఐరాస వంటి వేదికలపై కశ్మీర్ భారత అవిభాజ్య అంగమన్న దృఢ దౌత్య వైఖరి, అంతర్గతంగా యువతలో మాదకద్రవ్య వ్యతిరేక, పౌర భాగస్వామ్య ఉద్యమాల ద్వారా సామాజిక స్థిరత్వాన్ని బలపరచడం మూలాధారంగా ఉండాలి.
కీలక పదాలు
- సర్జికల్ స్ట్రైక్
- నిర్దిష్ట లక్ష్యాలను మాత్రమే ధ్వంసం చేసే పరిమిత, కచ్చితమైన సైనిక దాడి; 2016లో LoC ఆవల ఉగ్రవాద స్థావరాలపై జరిగింది.
- నియంత్రణ రేఖ (LoC)
- జమ్మూ కశ్మీర్‌లో భారత్-పాకిస్తాన్ నియంత్రణలోని ప్రాంతాలను వేరు చేసే సైనిక రేఖ; 2016లో భారత సైనికులు దాటినది ఇదే.
- ఆపరేషన్ సిందూర్
- 2025 ఏప్రిల్ 22 పహల్గామ్ దాడికి ప్రతిగా మే 7న పాకిస్తాన్, పీఓకేలోని ఉగ్రవాద మౌలిక వసతులపై భారత్ చేపట్టిన ఆపరేషన్.
- జీరో టాలరెన్స్ విధానం
- ఉగ్రవాదాన్ని ఏ స్థాయిలోనూ సహించకుండా దృఢంగా, నిర్ణయాత్మకంగా ఎదుర్కొనే భారత విధానం.
- మన్ కీ బాత్
- ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నెలవారీగా ప్రజలను ఉద్దేశించి చేసే రేడియో ప్రసంగ కార్యక్రమం.
- నశా ముక్త్ యువ అభియాన్
- యువత మాదకద్రవ్యాలకు దూరంగా ఉండి, ఆ సందేశాన్ని ఇతరులకు వ్యాప్తి చేసే జాతీయ ఉద్యమం.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- 2016 సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ నుంచి ఆపరేషన్ సిందూర్ వరకు భారత ఉగ్రవాద నిరోధక విధానంలో వచ్చిన మార్పును పరిశీలించండి. ఇది నిరోధక సామర్థ్యాన్ని ఎంతవరకు పెంచింది?
- ఐరాస వేదికలపై పాకిస్తాన్ లేవనెత్తే కశ్మీర్ అంశాన్ని భారత్ ఎలా ఎదుర్కొంటోంది? సరిహద్దు ఆవల ఉగ్రవాదం భారత్-పాక్ సంబంధాలపై చూపే ప్రభావాన్ని చర్చించండి.
- 'నశా ముక్త్ యువ అభియాన్', 'స్వచ్ఛత సే సేవ' వంటి ప్రజా భాగస్వామ్య ఉద్యమాలు సామాజిక మార్పు సాధనంగా ఎంతవరకు ప్రభావవంతం? ఉదాహరణలతో వివరించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.