15 ఏళ్ల లోపు పిల్లల పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటు ఐదేళ్లు: కేంద్రం

పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలను విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ సవరించింది. 15 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు జారీ చేసే 36 పేజీల సాధారణ పాస్‌పోర్ట్ జారీ తేదీ నుంచి ఐదేళ్లు లేదా పిల్లవాడికి 18 ఏళ్లు వచ్చే వరకు, ఏది ముందైతే అది వరకు చెల్లుతుంది. గతంలో ఇది 15 ఏళ్ల వరకు ఉండేది. పాస్‌పోర్ట్ చట్టం, 1967 కింద చేసిన ఈ సవరణలు సెప్టెంబర్ 15న గెజిట్‌లో ప్రచురితమైన వెంటనే అమల్లోకి వచ్చాయి. రుసుములు షెడ్యూల్ IV ప్రకారం వసూలు చేయాలని రూల్ 8ను సవరించారు.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 18 సెప్టెం, 2026 11:48 AM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#passport#mea#rules#fees#children

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

A 36-page ordinary passport for a child under 15 is valid five years or until the child turns 18, whichever is earlier. — Attributed to substituted Sub-Rule (1A) of Rule 12 in the Passports (Amendment) Rules, 2026; figure appears in source.
The rules were signed by Joint Secretary and Chief Passport Officer BS Mubarak and came into force on publication in the Official Gazette on September 15. — Named official and date given in source; not independently verifiable here.
Earlier the passport was valid five years or until the child turned 15. — Stated in source as the previous provision; internally consistent with the amendment described.
Fresh or reissued 36-page adult passport fee rises from Rs 1,500 to Rs 2,500 and 60-page from Rs 2,000 to Rs 3,500, with Tatkaal fees at Rs 5,000 and Rs 6,000. — Figures appear in source, attributed to an earlier MEA fee revision effective July 1.
Rule 8 was amended so fees follow rates in Schedule IV of the Passports Rules, 1980. — Described in the notification as reported; no external confirmation possible.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

ఇది పైకి చూస్తే పరిపాలనాపరమైన చిన్న సవరణే కానీ, రాజకీయంగా ఇది మధ్యతరగతి కుటుంబాల జేబుకు నేరుగా తాకే నిర్ణయం. పిల్లల పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటు 15 ఏళ్ల వయసు వరకు అనే పాత నిబంధన స్థానంలో ఐదేళ్లు లేదా 18 ఏళ్లు — ఏది ముందైతే అది — అని రావడం వల్ల కొందరు తల్లిదండ్రులకు రెన్యువల్ వ్యవధి మారుతుంది, అదే సమయంలో ఇటీవల పెరిగిన రుసుములు కూడా అమల్లో ఉన్నాయి. అందుకే ప్రతిపక్షాలు దీన్ని 'సాంకేతిక సవరణ'గా కాకుండా 'ఖర్చు పెంపు'గా చిత్రీకరించే అవకాశం ఉంది, ప్రభుత్వం దీన్ని అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా చేసిన ఆధునీకరణగా సమర్థించుకుంటుంది.

పార్లమెంటు చర్చ లేకుండా గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా, పాస్‌పోర్ట్ చట్టం 1967 కింద ఉన్న అధికారంతో చేసిన మార్పు కాబట్టి రాజకీయ ఘర్షణ కనీసం ప్రారంభంలో పరిమితంగా ఉండొచ్చు.
పిల్లలు పెద్దయ్యే కొద్దీ ముఖ కవళికలు మారడం, భద్రత-ధృవీకరణ ప్రమాణాలు — ఇవి ప్రభుత్వానికి సులభంగా వాడుకోగల సమర్థన వాదనలు.
రుసుముల విషయంలో రూల్ 8 సవరణ, జూలై 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన పెంచిన రేట్ల ప్రస్తావన కలిసి ఈ నోటిఫికేషన్‌కు 'ఆదాయ సేకరణ' కోణాన్ని జోడిస్తాయి.
విదేశాల్లో చదువు, ఉద్యోగం, ప్రయాణం ఎక్కువగా ఉన్న పట్టణ మధ్యతరగతి, ప్రవాస భారతీయ కుటుంబాలు — ఇవే రాజకీయంగా గళం విప్పే వర్గాలు.
అమలు దశలో పాస్‌పోర్ట్ సేవా కేంద్రాల్లో రద్దీ, జాప్యం పెరిగితే మాత్రం ఈ చిన్న మార్పు స్థానిక స్థాయిలో అసంతృప్తిగా మారే ప్రమాదం ఉంది.

గమనించాల్సినవి — రెన్యువల్ దరఖాస్తుల ఒత్తిడి, పాస్‌పోర్ట్ కేంద్రాల్లో వేచి ఉండే సమయంపై ఫిర్యాదులు పెరుగుతాయా, ప్రతిపక్ష ఎంపీలు దీన్ని రుసుముల పెంపుతో ముడిపెట్టి ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతారా అనేది గమనించాలి.

ఈ కథనం ఈ మార్పు వెనుక ప్రభుత్వం చెప్పిన కారణాన్ని, ఎంతమంది పిల్లలపై ప్రభావం పడుతుందో, ఏ రాజకీయ పక్షం స్పందనను కూడా నిర్దిష్టంగా స్థాపించలేదు — ఇవన్నీ నా విశ్లేషణాత్మక అంచనాలు మాత్రమే.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 5 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలను సవరించి, 15 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు జారీ చేసే 36 పేజీల సాధారణ పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటు కాలాన్ని నిర్దిష్టంగా పేర్కొంది. పాస్‌పోర్ట్ చట్టం, 1967 కింద పాస్‌పోర్ట్స్ (సవరణ) నిబంధనలు, 2026 ద్వారా చేసిన ఈ మార్పు, పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు, 1980లోని రూల్ 12 (మైనర్ల పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటు)ను సవరిస్తుంది. ఇప్పుడు అలాంటి పాస్‌పోర్ట్ జారీ తేదీ నుంచి ఐదేళ్లు లేదా పిల్లవాడికి 18 ఏళ్లు వచ్చే వరకు — ఏది ముందైతే అది — చెల్లుబాటు అవుతుంది. అదే నోటిఫికేషన్ రుసుములపై రూల్ 8ను కూడా సవరించింది.

ముఖ్యాంశాలు

15 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు జారీ చేసే 36 పేజీల సాధారణ పాస్‌పోర్ట్ ఇకపై జారీ తేదీ నుంచి ఐదేళ్లు లేదా 18 ఏళ్లు వచ్చే వరకు — ఏది ముందైతే అది — చెల్లుతుంది.
గత నిబంధన ప్రకారం ఇది ఐదేళ్లు లేదా పిల్లవాడికి 15 ఏళ్లు వచ్చే వరకు (ఏది ముందైతే అది) చెల్లుబాటు అయ్యేది.
ఈ సవరణ పాస్‌పోర్ట్ చట్టం, 1967 కింద, పాస్‌పోర్ట్స్ (సవరణ) నిబంధనలు, 2026 ద్వారా నోటిఫై చేయబడింది.
సెప్టెంబర్ 15న అధికారిక గెజిట్‌లో ప్రచురితమైన వెంటనే కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చాయి.
నోటిఫికేషన్‌పై జాయింట్ సెక్రటరీ మరియు చీఫ్ పాస్‌పోర్ట్ ఆఫీసర్ బీఎస్ ముబారక్ సంతకం చేశారు.
సవరణ పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు, 1980లోని రూల్ 12 కింద సబ్-రూల్ (1A)ను కొత్తగా చేర్చింది; ఈ నిబంధనలు ఇటీవల జూన్ 2026లో అప్‌డేట్ అయ్యాయి.
రూల్ 8(1) సవరణ ప్రకారం అన్ని రకాల దరఖాస్తులకు రుసుములు షెడ్యూల్ IVలో పేర్కొన్న రేట్ల ప్రకారమే వసూలు చేయాలి.
జూలై 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన సవరించిన రుసుములు: పెద్దలకు 36 పేజీల పాస్‌పోర్ట్ ₹1,500 నుంచి ₹2,500కు, 60 పేజీలు ₹2,000 నుంచి ₹3,500కు; తత్కాల్‌లో 36 పేజీలు ₹3,500 నుంచి ₹5,000కు, 60 పేజీలు ₹4,000 నుంచి ₹6,000కు.

కాలక్రమం

1967పాస్‌పోర్ట్ చట్టం అమల్లోకి; ఈ సవరణకు చట్టబద్ధ ఆధారం.
1980పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు రూపొందించబడ్డాయి; రూల్ 12 మైనర్ల పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటును నిర్దేశిస్తుంది.
జూలై 1MEA సవరించిన పాస్‌పోర్ట్ సేవల రుసుములు అమల్లోకి వచ్చాయి.
సెప్టెంబర్ 15పాస్‌పోర్ట్స్ (సవరణ) నిబంధనలు, 2026 అధికారిక గెజిట్‌లో ప్రచురణ; వెంటనే అమల్లోకి.
జూన్ 2026మూల పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు, 1980 ఇటీవల అప్‌డేట్ చేయబడ్డాయి (సోర్స్ ప్రకారం).

ఎవరికి సంబంధం

విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) — పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలను సవరించే, రుసుములను నిర్ణయించే అధికార సంస్థ.
చీఫ్ పాస్‌పోర్ట్ ఆఫీసర్ / జాయింట్ సెక్రటరీ బీఎస్ ముబారక్ — కొత్త నిబంధనలపై సంతకం చేసిన అధికారి; అమలు బాధ్యత.
15 ఏళ్ల లోపు పిల్లలు, వారి తల్లిదండ్రులు — పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటు కాలం పిల్లవాడి వయసుపై ఆధారపడుతుంది; 18 ఏళ్లు వచ్చాక రెన్యువల్ అవసరం.
పాస్‌పోర్ట్ దరఖాస్తుదారులు (పెద్దలు, తత్కాల్ వినియోగదారులు) — షెడ్యూల్ IV ప్రకారం పెరిగిన రుసుముల భారం.

ఎందుకు ముఖ్యం

పిల్లల పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటుకు 18 ఏళ్ల పరిమితిని జోడించడం వల్ల, మేజర్ అయ్యే నాటికి పాస్‌పోర్ట్ ముగుస్తుంది — ఫోటో, సంతకం, వ్యక్తిగత వివరాలు వయోజన గుర్తింపుతో సరిపోయేలా చూసేందుకు ఇది కీలకం. అదే సమయంలో రుసుముల నిర్మాణాన్ని షెడ్యూల్ IVతో ముడిపెట్టడం వల్ల చార్జీలలో స్పష్టత వస్తుంది, కానీ కుటుంబాలపై ఖర్చు భారం పెరుగుతుంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

పాస్‌పోర్ట్‌లను నియంత్రించే చట్టం: పాస్‌పోర్ట్ చట్టం, 1967; నిబంధనలు: పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు, 1980.
మైనర్ల పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటు — రూల్ 12 (కొత్త సబ్-రూల్ 1A); రుసుములు — రూల్ 8 మరియు షెడ్యూల్ IV.
15 ఏళ్ల లోపు పిల్లల 36 పేజీల పాస్‌పోర్ట్: ఐదేళ్లు లేదా 18 ఏళ్లు — ఏది ముందైతే అది.
పాస్‌పోర్ట్స్ (సవరణ) నిబంధనలు, 2026 — సెప్టెంబర్ 15 గెజిట్ ప్రచురణతో అమల్లోకి.
పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు సవరించే అధికారం విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖకు ఉంది; చీఫ్ పాస్‌పోర్ట్ ఆఫీసర్ నోటిఫికేషన్‌పై సంతకం చేస్తారు.
సవరించిన రుసుములు (జూలై 1 నుంచి): 36 పేజీలు ₹2,500, 60 పేజీలు ₹3,500; తత్కాల్ ₹5,000 / ₹6,000.

మెయిన్స్ కోణం

భారత పాస్‌పోర్ట్ వ్యవస్థ పాస్‌పోర్ట్ చట్టం, 1967 మరియు పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు, 1980 ఆధారంగా నడుస్తుంది; మైనర్ల పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటుపై రూల్ 12 తాజా సవరణ ఒక పరిపాలనా హేతుబద్ధీకరణ ప్రయత్నం. ఇంతకుముందు 15 ఏళ్ల వయసును ముగింపు ప్రమాణంగా తీసుకోవడం వల్ల, పిల్లవాడు మేజర్ అయ్యాక కూడా చిన్నప్పటి ఫోటోతో ఉన్న పాస్‌పోర్ట్ కొనసాగే అవకాశం ఉండేది; ఇప్పుడు 18 ఏళ్లను గరిష్ఠ పరిమితిగా చేయడంతో, వయోజన స్థాయిలో గుర్తింపు ధ్రువీకరణ, ఇమిగ్రేషన్ తనిఖీలు మరింత విశ్వసనీయంగా మారుతాయి — ఉదాహరణకు 14 ఏళ్ల వయసులో జారీ అయిన పాస్‌పోర్ట్ నాలుగేళ్లకే ముగుస్తుంది. దీనితో పాటు రూల్ 8ను షెడ్యూల్ IV రేట్లతో ముడిపెట్టడం రుసుముల విషయంలో ఏకరూపత, పారదర్శకతను తెస్తుంది; అయితే జూలై 1 నుంచి పెరిగిన రుసుములు (36 పేజీలు ₹2,500, తత్కాల్ ₹5,000) దృష్ట్యా, తక్కువ చెల్లుబాటు కాలం అంటే తరచుగా రెన్యువల్, అదనపు ఖర్చు అని కుటుంబాలు గుర్తించాలి. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా — నిబంధనల మార్పులపై విస్తృత అవగాహన కల్పించడం, పిల్లల పాస్‌పోర్ట్ రెన్యువల్‌ను సరళీకరించడం, గడువు ముగింపు గురించి ముందస్తు సమాచారం ఇవ్వడం అవసరం (సోర్స్‌లో ఈ చర్యలు పేర్కొనలేదు; ఇవి విశ్లేషణాత్మక సూచనలు).

కీలక పదాలు

పాస్‌పోర్ట్ చట్టం, 1967: భారతదేశంలో పాస్‌పోర్ట్‌లు, ప్రయాణ పత్రాల జారీ, నిబంధనల రూపకల్పనకు చట్టబద్ధ ఆధారం.
పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు, 1980: పాస్‌పోర్ట్ దరఖాస్తులు, రుసుములు, చెల్లుబాటును నిర్దేశించే మూల నిబంధనలు; ఇటీవల జూన్ 2026లో అప్‌డేట్.
రూల్ 12 / సబ్-రూల్ (1A): మైనర్లకు జారీ చేసే పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటు కాలాన్ని నిర్ణయించే నిబంధన.
షెడ్యూల్ IV: వివిధ రకాల పాస్‌పోర్ట్ దరఖాస్తులకు వసూలు చేయాల్సిన రుసుము రేట్లను పేర్కొనే జాబితా.
తత్కాల్ పథకం: అదనపు రుసుము చెల్లించి పాస్‌పోర్ట్‌ను వేగంగా పొందే విధానం; 36 పేజీలకు ₹5,000, 60 పేజీలకు ₹6,000.
చీఫ్ పాస్‌పోర్ట్ ఆఫీసర్: పాస్‌పోర్ట్ పరిపాలనకు బాధ్యుడైన MEA అధికారి; ప్రస్తుతం జాయింట్ సెక్రటరీ బీఎస్ ముబారక్.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

పిల్లల పాస్‌పోర్ట్ చెల్లుబాటును 15 ఏళ్ల నుంచి 18 ఏళ్లకు మార్చడం వెనుక ఉన్న పరిపాలనా, గుర్తింపు-ధ్రువీకరణ కారణాలను చర్చించండి.
పాస్‌పోర్ట్ చట్టం, 1967 కింద నిబంధనలను సవరించే కార్యనిర్వాహక అధికారం మరియు గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ప్రాముఖ్యతను వివరించండి.
పాస్‌పోర్ట్ రుసుముల పెరుగుదల మరియు తక్కువ చెల్లుబాటు కాలం కలిసి పౌరులపై చూపే ప్రభావాన్ని విశ్లేషించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తవ్యాకరణ దోషాన్ని అంగీకరించిన శశి థరూర్ →

← అన్ని వార్తలు