కొత్త హై-స్పీడ్ జాతీయ రహదారుల్లో మీడియన్ కట్లు ఉండవు: ఎన్హెచ్ఏఐ
కొత్తగా నిర్మించే యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ జాతీయ రహదారి కారిడార్లలో మీడియన్ కట్లు, సర్ఫేస్ స్థాయి కూడళ్లు ఉండబోవని ఎన్హెచ్ఏఐ సోమవారం జారీ చేసిన మార్గదర్శకాలు స్పష్టం చేశాయి. ఎత్తైన కాంక్రీట్ డివైడర్ల స్థానంలో వైర్ రోప్లు లేదా క్రాష్ బారియర్లతో ఫ్లష్ మీడియన్లు, 5 కి.మీ., 2 కి.మీ., 1 కి.మీ., 500 మీటర్ల ముందుగా ఎగ్జిట్ సూచికలు ఉంటాయి. ఈ కారిడార్లలో కార్ల గరిష్ఠ వేగం 100 కి.మీ. ఇవి నాలుగు, ఆరు లేన్ల గ్రీన్ఫీల్డ్, బ్రౌన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టులకు వర్తిస్తాయి. హక్కు పరిధి 60 లేదా 70 మీటర్లు. ప్రభుత్వం 50,000 కి.మీ. లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
మూలం
Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- New NHAI guidelines issued on Monday bar median openings and at-grade intersections on access-controlled high-speed NH corridors. — Attributed to NHAI guidelines as stated in the source; date given only as 'Monday'.
- Corridors will have flush medians with wire ropes or crash barriers instead of raised concrete dividers. — Stated in source as mandated under the guidelines; no independent document cited.
- Advance exit signage at 5 km, 2 km, 1 km and 500 metres; cars allowed up to 100 kmph. — Figures appear in the source text.
- Guidelines apply to all upcoming four-lane and six-lane greenfield and brownfield access-controlled high-speed national highways. — Quoted to an unnamed NHAI spokesperson.
- Government target of 50,000 km of access-controlled high-speed corridors; right of way of 60 m or 70 m. — Figures appear in the source; attributed to the guidelines/government without further sourcing.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం
ఇది సాంకేతిక మార్గదర్శకాల ప్రకటనగా కనిపిస్తున్నా, దీని వెనుక ఉన్న రాజకీయ సందేశం స్పష్టం — 50,000 కి.మీ. యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ కారిడార్ల లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం తన మౌలిక సదుపాయాల ముద్రగా ముందుకు తీసుకెళ్తోంది. రహదారి భద్రత, ప్రమాదాల తగ్గింపు అనే అంశాలు రాజకీయంగా ఎవరూ వ్యతిరేకించలేని అంశాలు కావడం ప్రభుత్వానికి కలిసివచ్చే అంశం. అదే సమయంలో మీడియన్ కట్లు లేకపోవడం, సర్ఫేస్ కూడళ్లు లేకపోవడం వల్ల కారిడార్ పక్కనే ఉన్న గ్రామాలు, చిన్న పట్టణాల కనెక్టివిటీపై స్థానిక స్థాయిలో ప్రశ్నలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది — ఈ కథనం ఆ అంశాన్ని ప్రస్తావించలేదు.
- జాతీయ రహదారుల విస్తరణ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చూపించదగిన, కొలవదగిన పనితీరు సూచిక — 50,000 కి.మీ. లక్ష్యం ఎన్నికల ప్రచార కథనంలో సులభంగా ఇమిడే అంశం.
- ఎక్స్ప్రెస్వేలు మినహా యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ రహదారులకు ఇప్పటివరకు ప్రత్యేక ప్రమాణాలు లేవని కథనమే చెబుతోంది; ఆ ఖాళీని పూరించడం వల్ల ప్రాజెక్టుల ఆమోదాలు, వివాదాలు తగ్గే అవకాశం ఉంది, ఇది పరిపాలనా సామర్థ్యానికి కూడా క్రెడిట్.
- 60–70 మీటర్ల హక్కు పరిధి అంటే భూసేకరణ, పరిహారం అంశాలు ముందుకొస్తాయి — గ్రీన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టుల్లో రైతు, స్థానిక సంఘాల స్పందన రాష్ట్ర రాజకీయాలను తాకే అంశం.
- మీడియన్ కట్లు తొలగించడం భద్రతపరంగా బలమైన వాదన అయినా, స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు తమ నియోజకవర్గాలకు ప్రవేశ మార్గాలు, అండర్పాస్లు కోరడం సాధారణంగా జరిగే రాజకీయ డిమాండ్.
- కథనంలో పేర్కొన్న ఢిల్లీ-డెహ్రాడూన్, అంబాలా-కోట్పుట్లీ, ట్రాన్స్-హరియాణా కారిడార్లు ఉత్తర భారత కేంద్రీకృతంగా ఉన్నాయి; దక్షిణ, తూర్పు రాష్ట్రాలకు ఎంత వాటా అనే ప్రాంతీయ సమతుల్య ప్రశ్న రాజకీయంగా తప్పక తలెత్తుతుంది.
గమనించాల్సినవి — రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు ఈ కారిడార్లలో అదనపు ఇంటర్చేంజ్లు, అండర్పాస్లు, సర్వీస్ రోడ్లు కోరుతూ ఒత్తిడి తెస్తారా, భూసేకరణ దశలో ఎలాంటి స్థానిక వ్యతిరేకత వస్తుందా అనేది గమనించాలి.
ఈ కథనం మార్గదర్శకాల సాంకేతిక అంశాలను మాత్రమే తెలియజేస్తుంది — నిధులు, కాలపరిమితి, రాష్ట్రాల వారీ కేటాయింపులు, ఏదైనా రాజకీయ స్పందన గురించి ఇందులో ఎలాంటి సమాచారం లేదు.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 2 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ జాతీయ రహదారులు అంటే ప్రవేశ, నిర్గమన స్థానాలు నియంత్రించబడిన, గంటకు 100 కి.మీ. వేగంతో కార్లు ప్రయాణించగల కారిడార్లు. ఇప్పటివరకు ఎక్స్ప్రెస్వేలకు మాత్రమే ప్రత్యేక ప్రణాళిక, డిజైన్ ప్రమాణాలు ఉండేవి; ఎక్స్ప్రెస్వేలుగా వర్గీకరించని యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ రహదారులకు వేర్వేరు ప్రమాణాలు లేవు. ఈ లోటును పూరించేందుకు ఎన్హెచ్ఏఐ సోమవారం కొత్త మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. వీటి ప్రకారం కొత్త కారిడార్లలో మీడియన్ కట్లు, సర్ఫేస్ స్థాయి కూడళ్లు ఉండవు.
ముఖ్యాంశాలు
- ఎన్హెచ్ఏఐ సోమవారం జారీ చేసిన కొత్త మార్గదర్శకాల ప్రకారం కొత్త యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ కారిడార్లలో మీడియన్ (డివైడర్) ఖాళీలు, ఎట్-గ్రేడ్ (సర్ఫేస్ స్థాయి) కూడళ్లు ఉండవు.
- ఎత్తైన కాంక్రీట్ డివైడర్ల స్థానంలో ఫ్లష్ మీడియన్లు — మందపాటి వైర్ రోప్లు లేదా క్రాష్ బారియర్లతో పెయింట్ చేసిన సెంటర్ లేన్లు — ఉంటాయి.
- ఎగ్జిట్కు 5 కి.మీ., 2 కి.మీ., 1 కి.మీ., 500 మీటర్ల ముందుగా అడ్వాన్స్ సూచికలు ఏర్పాటు చేయాలి.
- ఈ కారిడార్లలో కార్లకు అనుమతించే గరిష్ఠ వేగం గంటకు 100 కి.మీ.
- మార్గదర్శకాలు రాబోయే అన్ని నాలుగు లేన్, ఆరు లేన్ల గ్రీన్ఫీల్డ్, బ్రౌన్ఫీల్డ్ యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ జాతీయ రహదారులకు వర్తిస్తాయి.
- ట్రాఫిక్ పరిమాణం, వంతెనలు/ఫ్లైఓవర్లు/ఇంటర్ఛేంజ్ల సంఖ్యను బట్టి హక్కు పరిధి (right of way) 60 మీటర్లు లేదా 70 మీటర్లు ఉంటుంది.
- రాబోయే సంవత్సరాల్లో 50,000 కి.మీ. యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ కారిడార్లను అభివృద్ధి చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- ఢిల్లీ-డెహ్రాడూన్ ఎక్స్ప్రెస్వే, అంబాలా-కోట్పుట్లీ కారిడార్, ట్రాన్స్-హరియాణా కారిడార్ ఇలాంటి రహదారుల్లో ఉన్నాయి.
కాలక్రమం
- సోమవారం (తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదు)ఎన్హెచ్ఏఐ యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ జాతీయ రహదారుల ప్రణాళిక, డిజైన్ కోసం కొత్త మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది.
- సెప్టెంబరు 29, 2026న్యూఢిల్లీలోని బారాపుల్లా ఫేజ్-3 ఎలివేటెడ్ కారిడార్ ప్రారంభానికి నిర్ణయించిన తేదీ.
ఎవరికి సంబంధం
- ఎన్హెచ్ఏఐ (జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ) — ప్రాజెక్టుల మధ్య సాంకేతిక ప్రమాణాల ఏకరూపత, స్థిరత్వం తీసుకురావడం; కొత్త డిజైన్ నిబంధనల అమలు.
- వాహన చోదకులు/ప్రయాణికులు — మీడియన్ కట్లు, సర్ఫేస్ కూడళ్లు లేకపోవడం వల్ల ప్రమాదకర క్రాస్ కదలికలు, రాంగ్-సైడ్ డ్రైవింగ్ తగ్గి భద్రత మెరుగవుతుంది.
- ప్రభుత్వం — రాబోయే సంవత్సరాల్లో 50,000 కి.మీ. యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ కారిడార్ల లక్ష్య సాధన.
- రహదారి నిర్మాణ సంస్థలు/డిజైనర్లు — లేన్ కాన్ఫిగరేషన్, 60/70 మీటర్ల హక్కు పరిధి, సూచికలు వంటి కొత్త ప్రమాణాల ప్రకారం ప్రాజెక్టులు రూపొందించాల్సి ఉంటుంది.
- భూమి యజమానులు/స్థానిక ప్రజలు — 60 లేదా 70 మీటర్ల హక్కు పరిధి, సర్ఫేస్ కూడళ్లు లేకపోవడం స్థానిక క్రాసింగ్, భూ అవసరాలపై ప్రభావం చూపుతుంది.
ఎందుకు ముఖ్యం
అధిక వేగంతో నడిచే రహదారులపై రోడ్డు ప్రమాదాలకు ప్రధాన కారణాలైన ఘర్షణ స్థానాలను (కాన్ఫ్లిక్ట్ పాయింట్స్) తొలగించడం ద్వారా ప్రాణ నష్టాన్ని తగ్గించడం ఈ మార్గదర్శకాల లక్ష్యం. ఇప్పటివరకు ఎక్స్ప్రెస్వేలు మినహా యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ రహదారులకు ప్రత్యేక ప్రమాణాలు లేని లోటును ఇవి పూరిస్తాయి. 50,000 కి.మీ. కారిడార్ల లక్ష్యం నేపథ్యంలో ఇవి భవిష్యత్ జాతీయ రహదారి నిర్మాణ స్వరూపాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- ఎన్హెచ్ఏఐ కొత్త మార్గదర్శకాలు: కొత్త యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ కారిడార్లలో మీడియన్ కట్లు, ఎట్-గ్రేడ్ కూడళ్లు ఉండవు.
- ఫ్లష్ మీడియన్ = వైర్ రోప్లు/క్రాష్ బారియర్లతో పెయింట్ చేసిన సెంటర్ లేన్; ఎత్తైన కాంక్రీట్ డివైడర్ స్థానంలో.
- అడ్వాన్స్ ఎగ్జిట్ సూచికలు: 5 కి.మీ., 2 కి.మీ., 1 కి.మీ., 500 మీటర్లు.
- ఈ కారిడార్లలో కార్ల గరిష్ఠ వేగం 100 కి.మీ./గంట.
- హక్కు పరిధి (Right of Way): 60 మీటర్లు లేదా 70 మీటర్లు — ట్రాఫిక్, నిర్మాణాల సంఖ్యను బట్టి.
- ప్రభుత్వ లక్ష్యం: 50,000 కి.మీ. యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ కారిడార్లు; ఉదాహరణలు — ఢిల్లీ-డెహ్రాడూన్ ఎక్స్ప్రెస్వే, అంబాలా-కోట్పుట్లీ, ట్రాన్స్-హరియాణా.
మెయిన్స్ కోణం
భారతదేశంలో హై-స్పీడ్ రహదారుల విస్తరణతో పాటు రోడ్డు భద్రత ప్రధాన సవాలుగా మారింది; మీడియన్ కట్లు, సర్ఫేస్ స్థాయి కూడళ్ల వద్ద జరిగే క్రాస్ కదలికలు, రాంగ్-సైడ్ డ్రైవింగ్ ప్రమాదాలకు ప్రధాన కారణాలు. దీనిని దృష్టిలో ఉంచుకొని ఎన్హెచ్ఏఐ, గంటకు 100 కి.మీ. వేగం అనుమతించే యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ కారిడార్లలో మీడియన్ ఖాళీలు, ఎట్-గ్రేడ్ ఇంటర్సెక్షన్లను నిషేధించి, ఫ్లష్ మీడియన్లు, దశలవారీ ఎగ్జిట్ సూచికలు, ట్రాఫిక్ అంచనాల ఆధారంగా లేన్ కాన్ఫిగరేషన్, 60/70 మీటర్ల హక్కు పరిధిని నిర్దేశించింది. ఇప్పటివరకు ఎక్స్ప్రెస్వేలు మినహా ఇలాంటి రహదారులకు ప్రత్యేక ప్రమాణాలు లేకపోవడం వల్ల ప్రాజెక్టుల మధ్య డిజైన్ అస్థిరత ఉండేది; కొత్త పత్రం ఆ సంస్థాగత లోటును పూరిస్తుంది. అమలు దృష్ట్యా — గ్రీన్ఫీల్డ్తో పాటు బ్రౌన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టులకూ వర్తింపు, 50,000 కి.మీ. లక్ష్యానికి అనుగుణంగా ఏకరూప సాంకేతిక ప్రమాణాల పర్యవేక్షణ, ఇంటర్ఛేంజ్లు/ఫ్లైఓవర్ల ద్వారా స్థానిక క్రాసింగ్ అవసరాలను తీర్చడం కీలకం. (ఇతర విధాన అంశాలు మూలంలో పేర్కొనలేదు.)
కీలక పదాలు
- ఎన్హెచ్ఏఐ
- జాతీయ రహదారుల ప్రణాళిక, డిజైన్ ప్రమాణాలను నిర్దేశించి మార్గదర్శకాలు జారీ చేసిన సంస్థ.
- యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ కారిడార్
- ప్రవేశ-నిర్గమనాలు నియంత్రించబడిన, కార్లకు 100 కి.మీ./గంట వేగం అనుమతించే రహదారి; ఎక్స్ప్రెస్వేగా వర్గీకరించనవి కూడా ఉంటాయి.
- మీడియన్ కట్ / ఎట్-గ్రేడ్ ఇంటర్సెక్షన్
- డివైడర్లో ఖాళీ, రోడ్డు ఉపరితల స్థాయిలో కూడలి — ఇవి ఘర్షణ స్థానాలను సృష్టిస్తాయి; కొత్త కారిడార్లలో వీటిని తొలగించారు.
- ఫ్లష్ మీడియన్
- ఎత్తైన కాంక్రీట్ డివైడర్ లేకుండా, మందపాటి వైర్ రోప్లు లేదా క్రాష్ బారియర్లతో పెయింట్ చేసిన సెంటర్ లేన్.
- గ్రీన్ఫీల్డ్ / బ్రౌన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టు
- కొత్తగా ఏర్పాటు చేసే మార్గం (గ్రీన్ఫీల్డ్) మరియు ఇప్పటికే ఉన్న రహదారిని విస్తరించే/మెరుగుపరిచే ప్రాజెక్టు (బ్రౌన్ఫీల్డ్).
- రైట్ ఆఫ్ వే (హక్కు పరిధి)
- రహదారి కోసం కేటాయించే మొత్తం భూ వెడల్పు; ఈ కారిడార్లకు 60 లేదా 70 మీటర్లు.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హై-స్పీడ్ జాతీయ రహదారులపై ఎన్హెచ్ఏఐ కొత్త డిజైన్ మార్గదర్శకాలు రోడ్డు భద్రతను ఎలా మెరుగుపరుస్తాయి? చర్చించండి.
- ఎక్స్ప్రెస్వేలు మినహా యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ రహదారులకు ప్రత్యేక ప్రమాణాలు లేకపోవడం వల్ల ఏర్పడిన సమస్యలు ఏమిటి? కొత్త మార్గదర్శకాలు ఈ లోటును ఎలా పూరిస్తాయి?
- 50,000 కి.మీ. హై-స్పీడ్ కారిడార్ల లక్ష్య సాధనలో డిజైన్ ఏకరూపత, హక్కు పరిధి (60/70 మీటర్లు) వంటి అంశాల ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.