ఎండీఆర్ భారం వినియోగదారులపై పడకుండా చర్యలు: కేంద్రం
రూ.2,000కు పైబడిన యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం మర్చంట్ ఫీజు విధించాలన్న నిర్ణయం నేపథ్యంలో, ఆ మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటు (ఎండీఆర్) భారం వినియోగదారులపై పడకుండా చూసేందుకు పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లు, ప్లాట్‌ఫామ్‌లతో చర్చలు జరుపుతున్నామని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ అధికారులు గురువారం తెలిపారు. అక్టోబర్ 15 నుంచి రోజువారీ పర్యవేక్షణ ఉంటుందని చెప్పారు. యూపీఐ లావాదేవీలు తగ్గవని, నగదు వినియోగం పెరగదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. ఎండీఆర్ వసూళ్లలో 5 శాతంతో చిన్న వ్యాపారుల కోసం ప్రత్యేక నిధి ఏర్పాటు చేస్తామని పేర్కొన్నారు.
మూలం
Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- Government is in talks with payment aggregators and platforms so that MDR is not passed on to consumers. — Attributed to finance ministry officials speaking to reporters on Thursday.
- A 0.4% merchant fee applies on UPI transactions above Rs 2,000. — Figure appears in the source as the Centre's decision; no notification cited.
- From October 15, daily monitoring of whether merchants pass MDR to consumers will begin. — Direct quote from officials; source notes they did not elaborate on enforcement steps.
- A dedicated fund with 5% of MDR collections will promote UPI use by small merchants. — Attributed to officials; no timeline or fund name given in source.
- MDR was introduced under US pressure to aid large platforms. — Presented as a Congress charge and denied by the department of financial services on social media.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
రూ.2,000కు పైబడిన యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం మర్చంట్ ఫీజు (ఎండీఆర్) విధించాలని కేంద్రం నిర్ణయించిన నేపథ్యంలో, ఈ భారం వ్యాపారుల నుంచి వినియోగదారులకు బదిలీ కాకుండా చూసేందుకు ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటోంది. మర్చంట్లను ఆన్‌బోర్డ్ చేసే పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లు, ప్లాట్‌ఫామ్‌లతో ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ చర్చలు జరుపుతోందని అధికారులు గురువారం విలేకరులకు తెలిపారు. ఇప్పటివరకు యూపీఐ లావాదేవీలు పూర్తిగా ఉచితంగా (సబ్సిడీతో) కొనసాగుతున్నాయి; ఈ నిర్ణయంపై విదేశీ ఒత్తిడి ఆరోపణలు రాజకీయ చర్చకు దారితీశాయి.
ముఖ్యాంశాలు
- రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం మర్చంట్ ఫీజు విధించాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది.
- ఎండీఆర్ భారాన్ని వినియోగదారులపైకి బదిలీ చేయకుండా చూడాలని బ్యాంకులకు సూచించినట్టు మంగళవారం ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.
- అక్టోబర్ 15 నుంచి మర్చంట్లు ఎండీఆర్‌ను వినియోగదారులకు బదిలీ చేస్తున్నారా అనేది రోజువారీగా పర్యవేక్షిస్తామని అధికారులు చెప్పారు.
- ఎండీఆర్ అమల్లోకి వచ్చినా ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ ద్వారా జీఎస్టీ భారం వ్యాపారులపై పడదని అధికారులు వాదించారు.
- ఈ అంశం వచ్చే నెల జరిగే జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో చర్చకు రావచ్చని అధికారులు తెలిపారు.
- ఎండీఆర్ వసూళ్లలో 5 శాతం కేటాయింపుతో చిన్న వ్యాపారుల యూపీఐ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు ప్రత్యేక నిధి ఏర్పాటు చేస్తారు.
- యూపీఐపై రూపే క్రెడిట్ కార్డులకు మాత్రమే అనుమతి ఇవ్వాలన్న స్పష్టమైన విధానం ప్రభుత్వానికి ఉందని ఆర్థిక సేవల విభాగం పేర్కొంది.
- రూపే డెబిట్ కార్డులను ఎండీఆర్ నుంచి మినహాయించి ఉంచామని, అందుకే విదేశీ ఒత్తిడి ఆరోపణలు నిలవవని అధికారి అన్నారు.
కాలక్రమం
- మంగళవారంమర్చంట్లు ఎండీఆర్‌ను వినియోగదారులకు బదిలీ చేయకుండా చూడాలని బ్యాంకులకు సూచించినట్టు ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది.
- గురువారంపేమెంట్ అగ్రిగేటర్లు, ప్లాట్‌ఫామ్‌లతో చర్చలు జరుపుతున్నట్టు ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ అధికారులు విలేకరులకు తెలిపారు.
- అక్టోబర్ 15ఎండీఆర్ భారం వినియోగదారులపైకి బదిలీ అవుతోందా అనే రోజువారీ పర్యవేక్షణ ప్రారంభం.
- వచ్చే నెలజీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో ఈ అంశం చర్చకు వచ్చే అవకాశం.
ఎవరికి సంబంధం
- వినియోగదారులు — రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ చెల్లింపులపై ఎండీఆర్ భారం తమపైకి బదిలీ అవుతుందా అనేది కీలకం.
- చిన్న వ్యాపారులు — ఎండీఆర్ వసూళ్లలో 5 శాతంతో ఏర్పాటు చేసే ప్రత్యేక నిధి ద్వారా యూపీఐ వినియోగానికి ప్రోత్సాహం.
- పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లు, ప్లాట్‌ఫామ్‌లు — మర్చంట్లను ఆన్‌బోర్డ్ చేసేవారు కావడంతో ఎండీఆర్ బదిలీ నిరోధంపై ప్రభుత్వంతో చర్చల్లో భాగస్వాములు.
- ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ / ఆర్థిక సేవల విభాగం — విధాన అమలు, రోజువారీ పర్యవేక్షణ, విదేశీ ఒత్తిడి ఆరోపణలను ఖండించడం.
- బ్యాంకులు — మర్చంట్లు ఎండీఆర్‌ను కస్టమర్లకు బదిలీ చేయకుండా చూడాలని సూచనలు అందాయి.
- కాంగ్రెస్ — పెద్ద ప్లాట్‌ఫామ్‌లకు మేలు చేయడానికి అమెరికా ఒత్తిడితో ఎండీఆర్ తెచ్చారన్న ఆరోపణ.
- జీఎస్టీ కౌన్సిల్ — ఎండీఆర్‌పై పన్ను అంశాన్ని వచ్చే నెల సమావేశంలో పరిశీలించే అవకాశం.
ఎందుకు ముఖ్యం
యూపీఐ ఇప్పటివరకు వినియోగదారులకు, వ్యాపారులకు ఉచితంగా ఉన్న వ్యవస్థ; అందులో ఫీజు ప్రవేశపెట్టడం డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యాప్తిపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. యూపీఐ లావాదేవీలు తగ్గవని, నగదు వినియోగం పెరగదని కేంద్రం భరోసా ఇస్తున్నా, భారం వినియోగదారులకు బదిలీ అవుతుందా అనే ప్రశ్న కీలకం. పూర్తి సబ్సిడీ వల్ల ఈ రంగంలో ఆవిష్కరణలు, కొత్త దేశీయ సంస్థల ప్రవేశం సాధ్యం కాదన్నది ప్రభుత్వ వాదన.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- ఎండీఆర్ (మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్): డిజిటల్ చెల్లింపు స్వీకరణకు వ్యాపారి చెల్లించే రుసుము.
- రూ.2,000కు పైబడిన యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం మర్చంట్ ఫీజు.
- అక్టోబర్ 15 నుంచి రోజువారీ పర్యవేక్షణ ప్రారంభం.
- ఎండీఆర్ వసూళ్లలో 5 శాతంతో చిన్న వ్యాపారుల కోసం ప్రత్యేక నిధి.
- రూపే డెబిట్ కార్డులు ఎండీఆర్ నుంచి మినహాయింపు; యూపీఐపై రూపే క్రెడిట్ కార్డులకే అనుమతి.
- ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ ద్వారా జీఎస్టీ భారం సర్దుబాటు అవుతుందని ప్రభుత్వ వాదన.
మెయిన్స్ కోణం
భారత డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థలో యూపీఐ దాదాపు పూర్తిగా సబ్సిడీతో నడిచింది; ఇప్పుడు రూ.2,000 దాటిన లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ ప్రవేశపెట్టడం వెనుక ప్రభుత్వ తర్కం - సంపూర్ణ సబ్సిడీ ఆవిష్కరణలను, కొత్త సంస్థల ప్రవేశాన్ని అడ్డుకుంటుంది, సార్వభౌమ దేశంగా సొంత సంస్థలు కావాలంటే కొన్ని లావాదేవీలు వ్యయాన్ని భరించాల్సి ఉంటుంది. దీనితో పాటు ఎండీఆర్ వసూళ్లలో 5 శాతంతో చిన్న వ్యాపారుల నిధి, ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ ద్వారా జీఎస్టీ భారం లేకపోవడం అనేవి ఉపశమన చర్యలుగా ప్రభుత్వం చూపుతోంది. మరోవైపు, పెద్ద ప్లాట్‌ఫామ్‌లకు లబ్ధి చేకూర్చేందుకు అమెరికా ఒత్తిడితో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారన్న కాంగ్రెస్ ఆరోపణను ఆర్థిక సేవల విభాగం ఖండించి, రూపే డెబిట్ కార్డులకు ఎండీఆర్ మినహాయింపు, యూపీఐపై రూపే క్రెడిట్ కార్డులకే అనుమతి వంటి దేశీయ అనుకూల విధానాలను ఉదాహరించింది. అమలు దశలో అసలు సవాలు - వ్యాపారులు ఈ రుసుమును వినియోగదారులకు బదిలీ చేయకుండా నిరోధించడం; బ్యాంకులకు సూచనలు, అగ్రిగేటర్లతో చర్చలు, అక్టోబర్ 15 నుంచి రోజువారీ పర్యవేక్షణ ప్రకటించినా, ఆ చర్యల వివరాలు అధికారులు వెల్లడించలేదు. ముందుకు దారి - పారదర్శక పర్యవేక్షణ యంత్రాంగం, ఫిర్యాదు పరిష్కారం, జీఎస్టీ కౌన్సిల్‌లో పన్ను స్పష్టత, చిన్న వ్యాపారుల నిధి సమర్థ వినియోగం.
కీలక పదాలు
- ఎండీఆర్ (మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్)
- డిజిటల్ చెల్లింపును స్వీకరించినందుకు వ్యాపారి చెల్లించే రుసుము; ఇప్పుడు రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం.
- యూపీఐ
- తక్షణ చెల్లింపుల (ఫాస్ట్-పేమెంట్) వ్యవస్థ, ఇప్పటివరకు పూర్తిగా సబ్సిడీతో నడుస్తున్నదని అధికారుల వ్యాఖ్య.
- పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లు
- మర్చంట్లను చెల్లింపు వ్యవస్థలోకి ఆన్‌బోర్డ్ చేసే సంస్థలు; ఎండీఆర్ బదిలీ నిరోధంపై ప్రభుత్వం వీటితో చర్చిస్తోంది.
- ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్
- చెల్లించిన పన్నును సర్దుబాటు చేసుకునే వీలు; దీనివల్ల ఎండీఆర్‌పై జీఎస్టీ భారం వ్యాపారులపై పడదని ప్రభుత్వ వాదన.
- రూపే
- దేశీయ కార్డు నెట్‌వర్క్; రూపే డెబిట్ కార్డులకు ఎండీఆర్ లేదు, యూపీఐపై రూపే క్రెడిట్ కార్డులకే అనుమతి.
- ఆర్థిక సేవల విభాగం (డీఎఫ్‌ఎస్)
- ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలోని విభాగం; విదేశీ ఒత్తిడి ఆరోపణలను సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ఖండించింది.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- యూపీఐపై ఎండీఆర్ ప్రవేశపెట్టడం డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యాప్తిపై, నగదు వినియోగంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపవచ్చు? చర్చించండి.
- ఒక చెల్లింపు వ్యవస్థను పూర్తిగా సబ్సిడీతో నడపడం వర్సెస్ వ్యయ ఆధారిత నమూనా - ఆవిష్కరణలు, పోటీ దృష్టికోణం నుంచి విశ్లేషించండి.
- ఎండీఆర్ భారం వినియోగదారులపైకి బదిలీ కాకుండా నిరోధించేందుకు ప్రభుత్వం ప్రకటించిన చర్యలు ఏమిటి? అవి సరిపోతాయా?
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.