ఆస్పత్రుల్లో వినియోగ వస్తువుల ధరలపై పరిమితి కోరిన మహారాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏ

ఆస్పత్రుల్లో వాడే అన్ని వైద్య, శస్త్రచికిత్స వినియోగ వస్తువుల ధరలపై పరిమితి విధించాలని మహారాష్ట్ర ఆహార, ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ (ఎఫ్‌డీఏ) జాతీయ ఔషధ ధరల నియంత్రణ ప్రాధికార సంస్థ (ఎన్‌పీపీఏ)కు లేఖ రాసింది. ముంబై, పుణె, సంభాజీ నగర్‌లోని సుమారు 20 ఆస్పత్రుల్లో జూలైలో నిర్వహించిన సర్వేలో రూ.11.05కు కొన్న ఐవీ ఇన్ఫ్యూజన్‌ను రూ.325 ఎమ్మార్పీతో విక్రయిస్తున్నట్టు తేలింది. ఇది 2,841 శాతం వ్యత్యాసం. రోగులు ధరలను ప్రశ్నించే స్థితిలో ఉండరని కమిషనర్ తుకారాం ముంఢే పేర్కొన్నారు.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 17 సెప్టెం, 2026 9:58 AM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#fda#nppa#drug pricing#hospitals#maharashtra

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

Maharashtra FDA has written to the NPPA seeking a price cap on all medical and surgical consumables in hospitals — Attributed to the FDA and an unnamed FDA official quoted in the source
An IV infusion procured at Rs 11.05 was sold at an MRP of Rs 325, a gap of 2,841% — Figures appear in source, credited to the FDA survey of about 20 hospitals
A syringe procured at Rs 6.75 carried an MRP of Rs 57.20 and a catheter procured at Rs 29.41 an MRP of Rs 310 — Figures appear in source as FDA survey findings
NPPA has fixed ceiling prices for 928 scheduled formulations and retail prices for about 3,111 new drugs — Source attributes these figures to the NPPA website
FDA commissioner Tukaram Mundhe's remarks on MRP being fixed upstream — Quoted from his post on X, as stated in the source

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI విధాన విశ్లేషకులు

ఇది ధరల నియంత్రణ వ్యవస్థలో ఉన్న ఒక నిర్మాణాత్మక ఖాళీని ఎత్తి చూపే చర్య. షెడ్యూల్డ్ ఔషధాలకు డీపీసీఓ 2013 కింద అంచెలవారీగా మార్జిన్లు నిర్ణయమవుతుండగా, ఆస్పత్రుల్లో వాడే వినియోగ వస్తువులకు అలాంటి పరిమితి లేకపోవడంతో ఎమ్మార్పీ ఎంత ఎక్కువగా ముద్రించినా అది చట్టబద్ధంగానే మిగిలిపోతోంది. అందుకే రాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏ తనకున్న అధికార పరిధి పరిమితమని అంగీకరించి, సర్వే ఆధారాలను ఎన్‌పీపీఏకు పంపడం ద్వారా కేంద్ర స్థాయి నిర్ణయం కోరుతోంది.

సమస్య అమలు లోపం కాదు, విధాన రూపకల్పనలోని ఖాళీ — ఎమ్మార్పీ లోపలే విక్రయిస్తున్నందున రాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏకు చర్య తీసుకునే అధికారం లేదు.
ఈ చర్య ప్రధానంగా సొంత జేబు నుంచి బిల్లు చెల్లించే రోగులకు ఉపయోగపడుతుంది; ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం లేని పరిస్థితిలో ధరను ప్రశ్నించలేని 'సమాచార అసమానత'ను కమిషనర్ ప్రస్తావించారు.
ఎన్‌పీపీఏకు గత అనుభవం ఉంది — డీపీసీఓ పేరా 19 కింద కరోనరీ స్టెంట్లు, మోకాలి ఇంప్లాంట్ల ధరలను ప్రజాహిత దృష్టితో నియంత్రించిన నమూనానే ఇక్కడ కోరుతున్నారు.
అమలు సవాళ్లు తక్కువ కాదు: వందల రకాల వినియోగ వస్తువులకు ధరలు నిర్ణయించడం, నాణ్యతా భేదాలను పరిగణించడం, పరిమితి తర్వాత ఆస్పత్రులు ఇతర సేవా ఛార్జీలను పెంచే అవకాశం ఉంది.
ఇది ఒక రాష్ట్ర సంస్థ 20 ఆస్పత్రుల నమూనా సర్వే ఆధారంగా చేసిన సిఫారసు మాత్రమే; నిర్ణయాధికారం పూర్తిగా కేంద్ర నియంత్రణ సంస్థ చేతిలో ఉంది.

గమనించాల్సినవి — ఎన్‌పీపీఏ ఈ లేఖను పేరా 19 పరిధిలోకి తీసుకుంటుందా, లేక ముందుగా దేశవ్యాప్త ధరల డేటా సేకరణ కోరుతుందా అన్నదే కీలకం; ఆస్పత్రుల సంఘాల ప్రతిస్పందననూ గమనించాలి.

ఈ కథనం 20 ఆస్పత్రుల సర్వే ఫలితాలను మాత్రమే చెబుతోంది — ఈ ధరల వ్యత్యాసం దేశవ్యాప్తంగా ఎంత విస్తృతమో, ఆస్పత్రుల వివరణ ఏమిటో, ఎన్‌పీపీఏ స్పందన ఏమిటో ఇది స్థాపించదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 3 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

మహారాష్ట్ర ఆహార, ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ (ఎఫ్‌డీఏ) ఆస్పత్రుల్లో వాడే వైద్య, శస్త్రచికిత్స వినియోగ వస్తువుల (కన్స్యూమబుల్స్) ధరలపై పరిమితి విధించాలని జాతీయ ఔషధ ధరల నియంత్రణ ప్రాధికార సంస్థ (ఎన్‌పీపీఏ)కు అధికారికంగా లేఖ రాసింది. ఎన్‌పీపీఏ అనేది ఔషధ ధరలను, సరసమైన ధరల్లో మందుల లభ్యతను పర్యవేక్షించే స్వతంత్ర నియంత్రణ సంస్థ. ముంబై మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం, పుణె, సంభాజీ నగర్‌లోని సుమారు 20 ఆస్పత్రుల్లో ఈ ఏడాది జూలైలో ఎఫ్‌డీఏ నిర్వహించిన సర్వేలో, ఆస్పత్రులు కొనుగోలు చేసే ధర, రోగులకు వసూలు చేసే ఎమ్మార్పీ మధ్య భారీ వ్యత్యాసం బయటపడింది. ఎమ్మార్పీ లోపలే అమ్ముతున్నందున ఈ ఆస్పత్రులపై చర్య తీసుకోలేకపోయామని ఎఫ్‌డీఏ చెబుతోంది.

ముఖ్యాంశాలు

ముంబై మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం, పుణె, సంభాజీ నగర్‌లోని 20కి పైగా ఆస్పత్రుల్లో ఈ ఏడాది జూలైలో మహారాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏ సర్వే నిర్వహించింది.
రూ.11.05కు కొన్న ఐవీ ఇన్ఫ్యూజన్‌ను రూ.325 ముద్రిత ఎమ్మార్పీతో అమ్ముతున్నారు — 2,841 శాతం ధరల వ్యత్యాసం.
రూ.6.75కు కొన్న సిరంజికి రూ.57.20 ఎమ్మార్పీ; రూ.29.41కు కొన్న కేథటర్‌కు రూ.310 ఎమ్మార్పీ ఉన్నట్టు తేలింది.
ఆక్సిజన్ మాస్క్‌లు, ట్రాన్స్‌ఫ్యూజన్ సెట్లు, సిరంజిల వంటి ప్రాథమిక వస్తువుల్లోనూ ఇలాంటి వ్యత్యాసాలు కనిపించాయని ఎఫ్‌డీఏ అధికారి తెలిపారు.
డీపీసీఓ కింద షెడ్యూల్డ్ ఔషధాల్లా వినియోగ వస్తువుల ధరలకూ పరిమితి విధించాలని ఎఫ్‌డీఏ ఎన్‌పీపీఏను కోరింది.
ఎన్‌పీపీఏ ఇప్పటివరకు 928 షెడ్యూల్డ్ ఫార్ములేషన్లకు గరిష్ఠ ధర (సీలింగ్ ప్రైస్), సుమారు 3,111 కొత్త ఔషధాలకు రిటైల్ ధరలు నిర్ణయించింది.
డీపీసీఓ 2013లోని పేరా 19 అధికారాలను ఉపయోగించి ఎన్‌పీపీఏ 106 యాంటీ-డయాబెటిక్, కార్డియోవాస్క్యులర్ ఔషధాలు, కరోనరీ స్టెంట్లు, మోకాలి ఇంప్లాంట్ల ధరలను నియంత్రించింది.
మంగళవారం ఎఫ్‌డీఏ కమిషనర్ తుకారాం ముంఢే ఎక్స్‌లో, రోగులు ధరలను పోల్చుకోలేరు, ప్రత్యామ్నాయాలు అడగలేరు, పెట్టెపై ముద్రించిన సంఖ్యను ప్రశ్నించలేరని పేర్కొన్నారు.

కాలక్రమం

ఈ ఏడాది జూలైముంబై మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం, పుణె, సంభాజీ నగర్‌లోని 20కి పైగా ఆస్పత్రుల్లో ఎఫ్‌డీఏ సర్వే; కొనుగోలు ధర–ఎమ్మార్పీ మధ్య భారీ వ్యత్యాసం వెల్లడి.
సర్వే అనంతరంవైద్య, శస్త్రచికిత్స వినియోగ వస్తువుల ధరలపై పరిమితి కోరుతూ ఎఫ్‌డీఏ ఎన్‌పీపీఏకు అధికారికంగా లేఖ రాసింది.
మంగళవారంఎఫ్‌డీఏ కమిషనర్ తుకారాం ముంఢే ఎక్స్‌లో పోస్ట్ చేసి, ఆస్పత్రి కొనుగోళ్లు ఐచ్ఛికం కావని, రోగులకు సమాచార లోటు ఉందని పేర్కొన్నారు.

ఎవరికి సంబంధం

రోగులు, వారి కుటుంబాలు — చికిత్స సమయంలో ధరలను ప్రశ్నించే స్థితిలో ఉండరు; వినియోగ వస్తువులపై అధిక ఎమ్మార్పీల భారం మోస్తున్నారు.
మహారాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏ — నాణ్యత లోపం లేదా ఎమ్మార్పీకి మించి అమ్మితే మాత్రమే చర్య తీసుకునే పరిమిత అధికారం; అందుకే నిఘా, కేంద్రానికి నివేదన.
ఎన్‌పీపీఏ — డీపీసీఓ కింద ధరల నిర్ణయం, సవరణ బాధ్యత; ఇప్పుడు వినియోగ వస్తువులకూ ధరల పరిమితి విధించాలన్న కోరికపై నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
ప్రైవేటు ఆస్పత్రులు — ఎమ్మార్పీ లోపలే వసూలు చేస్తున్నా, కొనుగోలు ధరతో పోలిస్తే భారీ మార్జిన్లపై ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నాయి.
తయారీదారులు, స్టాకిస్టులు, హోల్‌సేలర్లు, రిటైలర్లు — ఎమ్మార్పీ తరచుగా ట్రేడ్ ధరకు సంబంధం లేకుండా అప్‌స్ట్రీమ్‌లోనే నిర్ణయమవుతోందని ఎఫ్‌డీఏ ఆరోపణ.

ఎందుకు ముఖ్యం

వైద్య వినియోగ వస్తువులు ఐచ్ఛిక కొనుగోళ్లు కావు — చికిత్స పొందుతున్న రోగి ధరను పోల్చుకోలేడు, ప్రత్యామ్నాయం అడగలేడు; ఖర్చు భరించే వ్యక్తికే అతి తక్కువ సమాచారం ఉండే వ్యవస్థ ఏర్పడింది. షెడ్యూల్డ్ ఔషధాలకు ధరల పరిమితి ఉన్నప్పటికీ, సిరంజిలు, కేథటర్లు, ఐవీ ఇన్ఫ్యూజన్ వంటి వస్తువులు ఆ పరిధిలో లేకపోవడం వల్ల ఆస్పత్రి బిల్లుల్లో అధిక భారం, జేబు నుంచి ఖర్చు (అవుట్-ఆఫ్-పాకెట్) పెరుగుతోంది. రాష్ట్ర నియంత్రణ సంస్థల అధికార పరిమితులను, కేంద్ర స్థాయి ధరల నియంత్రణ అవసరాన్ని ఈ కేసు బయటపెడుతోంది.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఎన్‌పీపీఏ: ఔషధ ధరల నిర్ణయం, సవరణ, లభ్యత పర్యవేక్షణ, ఫార్మా విధానాలపై సలహా ఇచ్చే స్వతంత్ర నియంత్రణ సంస్థ.
ఔషధ ధరల నియంత్రణ ఉత్తర్వు (డీపీసీఓ), 2013 — షెడ్యూల్-I లోని ఔషధాలకు గరిష్ఠ ధర నిర్ణయిస్తుంది.
డీపీసీఓ 2013 పేరా 19 — ప్రజా ప్రయోజనం కోసం ధరల నియంత్రణకు ఎన్‌పీపీఏకు అధికారం (కరోనరీ స్టెంట్లు, మోకాలి ఇంప్లాంట్లు).
ఎన్‌పీపీఏ ఇప్పటివరకు 928 షెడ్యూల్డ్ ఫార్ములేషన్లకు సీలింగ్ ధర, ~3,111 కొత్త ఔషధాలకు రిటైల్ ధరలు ఇచ్చింది.
ఐవీ ఇన్ఫ్యూజన్: కొనుగోలు రూ.11.05 vs ఎమ్మార్పీ రూ.325 = 2,841% వ్యత్యాసం (మహారాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏ జూలై సర్వే).
మహారాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏ కమిషనర్: తుకారాం ముంఢే.

మెయిన్స్ కోణం

ఆస్పత్రుల్లో వాడే వైద్య, శస్త్రచికిత్స వినియోగ వస్తువుల ధరల నియంత్రణ లోపం ఈ కేసులో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మూల కారణం నియంత్రణ అంతరం: డీపీసీఓ, 2013 కింద షెడ్యూల్డ్ ఔషధాలకు తయారీదారు నుంచి రిటైలర్ వరకు ధరలు, మార్జిన్లు నిర్ణయమవుతాయి; కానీ సిరంజిలు, కేథటర్లు, ఐవీ ఇన్ఫ్యూజన్, ఆక్సిజన్ మాస్క్‌లు, ట్రాన్స్‌ఫ్యూజన్ సెట్ల వంటి వస్తువులకు అలాంటి పరిమితి లేదు. ఫలితంగా ఎమ్మార్పీ ట్రేడ్ ధరకు సంబంధం లేకుండా అప్‌స్ట్రీమ్‌లోనే నిర్ణయమై, రూ.11.05 వస్తువు రూ.325కు అమ్ముడవుతోంది (2,841%). రాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏ నాణ్యత లోపం లేదా ఎమ్మార్పీకి మించి అమ్మకం ఉన్నప్పుడే జోక్యం చేసుకోగలదు కాబట్టి, ఎమ్మార్పీ లోపల జరిగే అధిక వసూళ్లపై చర్య సాధ్యం కాలేదు — ఇది రాష్ట్ర-కేంద్ర అధికార విభజన సమస్యను చూపుతుంది. చిక్కుముడి రోగి వైపు సమాచార అసమానత: ఖర్చు భరించే పక్షానికే మదింపు చేసే సమాచారం తక్కువ. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా ఎఫ్‌డీఏ సూచించినట్టు, డీపీసీఓ కింద (గతంలో కరోనరీ స్టెంట్లు, మోకాలి ఇంప్లాంట్లకు పేరా 19 ఉపయోగించినట్టుగా) వినియోగ వస్తువులకూ గరిష్ఠ ధరలు నిర్ణయించడం, రాష్ట్ర నిఘా ఫలితాలను కేంద్రంతో పంచుకోవడం కీలకం.

కీలక పదాలు

ఎన్‌పీపీఏ (జాతీయ ఔషధ ధరల నియంత్రణ ప్రాధికార సంస్థ): ఔషధ ధరలను నిర్ణయించి, సరసమైన ధరల్లో మందుల లభ్యతను పర్యవేక్షించే స్వతంత్ర నియంత్రణ సంస్థ.
డీపీసీఓ, 2013: ఔషధ ధరల నియంత్రణ ఉత్తర్వు; షెడ్యూల్-I ఔషధాలకు గరిష్ఠ ధరలు నిర్ణయించే చట్టపరమైన సాధనం.
పేరా 19 (డీపీసీఓ): ప్రజా ప్రయోజనం దృష్ట్యా ఏ ఔషధం/పరికరం ధరనైనా నియంత్రించే ఎన్‌పీపీఏ ప్రత్యేక అధికారం.
వైద్య వినియోగ వస్తువులు (కన్స్యూమబుల్స్): సిరంజిలు, ఐవీ ఇన్ఫ్యూజన్, కేథటర్లు, ఆక్సిజన్ మాస్క్‌లు, ట్రాన్స్‌ఫ్యూజన్ సెట్ల వంటి ఆస్పత్రి ప్రక్రియల్లో వాడే వస్తువులు.
ఎమ్మార్పీ vs ప్రొక్యూర్‌మెంట్ ధర: పెట్టెపై ముద్రించిన గరిష్ఠ చిల్లర ధర, మరియు ఆస్పత్రి వాస్తవంగా కొన్న ధర; ఈ రెంటి మధ్య వ్యత్యాసమే వివాదం.
మహారాష్ట్ర ఎఫ్‌డీఏ: రాష్ట్ర ఆహార, ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ; నాణ్యత లోపం లేదా ఎమ్మార్పీకి మించి అమ్మకం ఉన్నప్పుడే చర్య తీసుకోగలదు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

ఆస్పత్రుల్లో వైద్య వినియోగ వస్తువుల ధరల్లో భారీ వ్యత్యాసానికి కారణాలేమిటి? డీపీసీఓ, 2013 పరిధిని ఈ వస్తువులకు విస్తరించడం ద్వారా ఎదురయ్యే లాభ నష్టాలను చర్చించండి.
ఎన్‌పీపీఏ విధులను వివరించండి. ఔషధాలు, వైద్య పరికరాల ధరల నియంత్రణలో కేంద్ర, రాష్ట్ర సంస్థల అధికార పరిధి పరిమితులను పరిశీలించండి.
"ఖర్చు భరించే పక్షానికే మదింపు చేసే సమాచారం అతి తక్కువ" — ఆరోగ్య సంరక్షణలో సమాచార అసమానత సందర్భంలో ఈ వ్యాఖ్యను విశ్లేషించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తడిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ ప్రపంచానికి అసూయ కలిగిస్తోంది: సీతారామన్ →

← అన్ని వార్తలు