చెరకు ఉప ఉత్పత్తులతో ఇంధన దిగుమతులు తగ్గించాలి: గడ్కరీ
పెట్రోల్, డీజిల్, గ్యాస్ దిగుమతుల కోసం భారత్ ఏటా రూ.22 లక్షల కోట్లు విదేశాలకు పంపుతోందని కేంద్ర మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ తెలిపారు. కేవలం చక్కెర ఉత్పత్తి ఇకపై లాభదాయకం కాదని, కంప్రెస్డ్ బయో గ్యాస్, ఇథనాల్, బయో ఎరువులు, విమాన ఇంధనం వైపు మిల్లులు మళ్లాలని సహకార చక్కెర కర్మాగారాల సమాఖ్య కార్యక్రమంలో సూచించారు. దేశంలో 1,908 సీబీజీ ప్లాంట్లు నమోదైనా 132 మాత్రమే పనిచేస్తున్నాయని, ఈ రంగం రూ.2.5 లక్షల కోట్లు, 15 లక్షల ఉద్యోగాలు తెస్తుందని చెప్పారు.
మూలం
Times of India — Top · అసలు వార్త చదవండి ↗
డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం
డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)
- India sends Rs 22 lakh crore out of the country to import petrol, diesel and gas. — Direct quote attributed to Gadkari, sourced to ANI in the article; not independently verified.
- India's sugar output is 300-350 lakh tonnes against consumption of 280-300 lakh tonnes. — Figures appear in source, attributed to Gadkari; no supporting documentation cited.
- 1,908 CBG plants registered nationwide, 132 operational; potential output 50,000 tonnes a day with current output about 2%. — Quoted numbers attributed to Gadkari; internally consistent within the source.
- By-product diversification could let mills pay farmers Rs 6,000 per tonne of cane against Rs 4,000 now. — Projection stated by Gadkari, presented as a future possibility, not an existing rate.
- Full FASTag barrier-free tolling could yield Rs 20,000-25,000 crore annual benefit, with removal of toll barriers targeted by March 2027. — Attributed to Gadkari's remarks at the Global Fintech Fest; forward-looking target.
లోతైన విశ్లేషణ
పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 3 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగంసంక్షిప్తం
నేపథ్యం
కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల శాఖ మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ, సహకార చక్కెర కర్మాగారాల జాతీయ సమాఖ్య (National Federation of Cooperative Sugar Factories) నిర్వహించిన జాతీయ సామర్థ్య పురస్కారాల కార్యక్రమంలో మాట్లాడారు. భారత్ తాను వినియోగించే ఇంధనంలో ఎక్కువ భాగం - ముడి చమురు, ఎల్‌పీజీ, ఎల్‌ఎన్‌జీ - దిగుమతి చేసుకుంటోంది. ప్రపంచ మార్కెట్ పరిస్థితులు, భారత్‌లో అధిక ఉత్పత్తి వ్యయం కారణంగా కేవలం చక్కెర ఉత్పత్తి ఇకపై ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకోలేదని, చక్కెర మిల్లులు కంప్రెస్డ్ బయో గ్యాస్ (సీబీజీ), ఇథనాల్, బయో ఎరువులు, సస్టెయినబుల్ ఏవియేషన్ ఫ్యూయల్ వైపు మళ్లాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.
ముఖ్యాంశాలు
- శిలాజ ఇంధనాల (పెట్రోల్, డీజిల్, గ్యాస్) దిగుమతుల కోసం భారత్ ఏటా రూ.22 లక్షల కోట్లు దేశం బయటకు పంపుతోందని గడ్కరీ చెప్పారు.
- భారత చక్కెర ఉత్పత్తి 300-350 లక్షల టన్నులు; దేశీయ వినియోగం 280-300 లక్షల టన్నులు - ఈ మిగులు ధరలపై ఒత్తిడి పెడుతోంది.
- బ్రెజిల్‌లో చక్కెర ఉత్పత్తి వ్యయం కిలోకు రూ.23; భారత్‌లో రూ.33-34.
- ఉప ఉత్పత్తుల ద్వారా వచ్చే అదనపు విలువతో మిల్లులు రైతులకు టన్ను చెరకుకు ప్రస్తుత రూ.4,000 నుంచి రూ.6,000 వరకు చెల్లించగలవని గడ్కరీ అన్నారు.
- దేశవ్యాప్తంగా 1,908 సీబీజీ ప్లాంట్లు నమోదయ్యాయి, వాటిలో 132 మాత్రమే పనిచేస్తున్నాయి.
- భారత్‌కు రోజుకు 50,000 టన్నుల సీబీజీ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం ఉన్నా, ప్రస్తుత ఉత్పత్తి ఆ సామర్థ్యంలో సుమారు 2 శాతమే.
- ప్రభుత్వం తప్పనిసరి కొనుగోలు బాధ్యతలతో పాటు కిలోకు రూ.106 స్థిర కొనుగోలు ధరను ప్రకటించింది; ఇది గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు రూ.2.5 లక్షల కోట్లు, 15 లక్షల ఉద్యోగాలు తెస్తుందని గడ్కరీ చెప్పారు.
- పంజాబ్, హరియాణా కలిసి సుమారు 220 లక్షల టన్నుల వరి కొయ్యకాలు (స్టబుల్) ఉత్పత్తి చేస్తాయి; 5 టన్నుల స్టబుల్ నుంచి 1 టన్ను సీబీజీ తయారవుతుంది.
కాలక్రమం
- ఇటీవల (తేదీ మూలంలో పేర్కొనలేదు)సహకార చక్కెర కర్మాగారాల జాతీయ సమాఖ్య జాతీయ సామర్థ్య పురస్కారాల కార్యక్రమంలో గడ్కరీ ప్రసంగం - చక్కెర మిల్లులు సీబీజీ, ఇథనాల్, విమాన ఇంధనం వైపు మళ్లాలని పిలుపు.
- ఇటీవల (గ్లోబల్ ఫిన్‌టెక్ ఫెస్ట్)ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ పూర్తిగా అమలైతే ఏటా రూ.20,000-25,000 కోట్ల ప్రయోజనం కలుగుతుందని గడ్కరీ ప్రకటన.
- మార్చి 2027 (లక్ష్యం)జాతీయ రహదారులపై అన్ని టోల్ ప్లాజాల్లో బారియర్లు తొలగించి పూర్తిగా బారియర్-ఫ్రీ టోల్ వసూలు చేయాలన్న ప్రభుత్వ లక్ష్యం.
ఎవరికి సంబంధం
- సహకార చక్కెర కర్మాగారాలు / చక్కెర మిల్లులు — కేవలం చక్కెరపై ఆధారపడితే లాభదాయకత ప్రశ్నార్థకం; సీబీజీ, ఇథనాల్, బయో ఎరువులు, ఎస్ఏఎఫ్ వైపు వైవిధ్యీకరణ అవసరం.
- చెరకు రైతులు — ఉప ఉత్పత్తుల విలువ పెరిగితే టన్నుకు రూ.4,000 నుంచి రూ.6,000 వరకు ధర లభించే అవకాశం.
- కేంద్ర ప్రభుత్వం — ఏటా రూ.22 లక్షల కోట్ల శిలాజ ఇంధన దిగుమతి బిల్లు తగ్గించడం; సీబీజీ పథకం, కొనుగోలు బాధ్యతల అమలు.
- పంజాబ్, హరియాణా రైతులు — 220 లక్షల టన్నుల వరి కొయ్యకాలను సీబీజీగా మార్చడం ద్వారా కొయ్యకాల దహనం, వాయు కాలుష్యం తగ్గడం, ఆదాయం పెరగడం.
- యూపీ, బీహార్ మొక్కజొన్న రైతులు — మొక్కజొన్న నుంచి నేరుగా ఇథనాల్ ఉత్పత్తికి అనుమతితో రూ.45,000 కోట్లు నేరుగా రైతులకు బదిలీ అయిందని గడ్కరీ చెప్పారు.
- రహదారి వినియోగదారులు / రోడ్డు రవాణా శాఖ — ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ఆధారిత బారియర్-ఫ్రీ టోలింగ్‌తో సమయం, ఇంధన వ్యయం ఆదా; టోల్ ఆదాయం రూ.82,000 కోట్లకు పైగా పెరిగింది.
ఎందుకు ముఖ్యం
భారత ఇంధన భద్రత, రైతు ఆదాయం, వాయు కాలుష్యం అనే మూడు సమస్యలను ఒకే విధానంతో - వ్యవసాయ వ్యర్థాల నుంచి జీవ ఇంధనాలు - పరిష్కరించే ప్రయత్నం ఇది. దిగుమతి బిల్లు ఏటా రూ.22 లక్షల కోట్లు ఉన్నప్పుడు, నమోదైన 1,908 సీబీజీ ప్లాంట్లలో 132 మాత్రమే పనిచేస్తుండటం అమలు లోపాన్ని చూపుతుంది. బ్రెజిల్‌తో పోలిస్తే భారత చక్కెర ఉత్పత్తి వ్యయం ఎక్కువగా ఉండటంతో మిల్లుల మనుగడకు వైవిధ్యీకరణ తప్పనిసరిగా మారుతోంది.
UPSC కోణం
ప్రిలిమ్స్ సూచనలు
- కంప్రెస్డ్ బయో గ్యాస్ (సీబీజీ) కొనుగోలు ధర: కిలోకు రూ.106 (స్థిర ధర), తప్పనిసరి కొనుగోలు బాధ్యతలతో పాటు.
- దేశంలో నమోదైన సీబీజీ ప్లాంట్లు 1,908; పనిచేస్తున్నవి 132; రోజువారీ సామర్థ్యం 50,000 టన్నులు, వినియోగం ~2%.
- చక్కెర ఉత్పత్తి వ్యయం: భారత్ కిలోకు రూ.33-34, బ్రెజిల్ రూ.23.
- సీబీజీ ముడి పదార్థాలు: కొయ్యకాలు, వెదురు, వరి గడ్డి, బగాస్, నేపియర్ గడ్డి.
- ఫాస్ట్‌ట్యాగ్: టోల్ వసూలు 10% పెరిగి అదనంగా ~రూ.7,000 కోట్లు; మొత్తం టోల్ ఆదాయం రూ.82,000 కోట్లకు పైగా; మార్చి 2027 నాటికి బారియర్-ఫ్రీ లక్ష్యం.
- జాతీయ సామర్థ్య పురస్కారాలు - సహకార చక్కెర కర్మాగారాల జాతీయ సమాఖ్య నిర్వహణ.
మెయిన్స్ కోణం
భారత్ వినియోగించే ఇంధనంలో అధిక భాగం దిగుమతి కావడంతో ఏటా రూ.22 లక్షల కోట్లు దేశం బయటకు వెళ్తోంది; అదే సమయంలో చక్కెర రంగం మిగులు ఉత్పత్తి (300-350 లక్షల టన్నుల ఉత్పత్తి vs 280-300 లక్షల టన్నుల వినియోగం), బ్రెజిల్‌తో పోలిస్తే అధిక ఉత్పత్తి వ్యయం (కిలోకు రూ.33-34 vs రూ.23) కారణంగా ధరల ఒత్తిడిలో ఉంది. ఈ రెండు సమస్యలను కలిపి చూస్తే - వ్యవసాయ వ్యర్థాలు, బగాస్, కొయ్యకాలు, నేపియర్ గడ్డి నుంచి సీబీజీ, ఇథనాల్, బయో ఎరువులు, సస్టెయినబుల్ ఏవియేషన్ ఫ్యూయల్ ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా దిగుమతులు తగ్గించడం, రైతుకు టన్నుకు రూ.6,000 వరకు చెల్లించడం, పంజాబ్-హరియాణాలో 220 లక్షల టన్నుల కొయ్యకాల దహనం-కాలుష్యం తగ్గించడం సాధ్యమని వాదన. అయితే నమోదైన 1,908 సీబీజీ ప్లాంట్లలో 132 మాత్రమే పనిచేస్తుండటం, సామర్థ్యంలో 2% మాత్రమే వినియోగం అవుతుండటం అమలు, ముడి పదార్థ సరఫరా, కొనుగోలు హామీ సమస్యలను సూచిస్తాయి. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా - తప్పనిసరి కొనుగోలు బాధ్యతలు, కిలోకు రూ.106 స్థిర ధర, మొక్కజొన్న ఇథనాల్ వంటి విధాన నిర్ణయాలు (యూపీ, బీహార్ రైతులకు రూ.45,000 కోట్లు బదిలీ), ఏఐ, ప్రిసిషన్ ఫార్మింగ్, డ్రోన్ల వినియోగంతో ఇన్‌పుట్ వ్యయం తగ్గించడం సూచించబడింది.
కీలక పదాలు
- కంప్రెస్డ్ బయో గ్యాస్ (సీబీజీ)
- వ్యవసాయ వ్యర్థాలు, కొయ్యకాలు, బగాస్, నేపియర్ గడ్డి నుంచి తయారయ్యే వాహన ఇంధన స్థాయి బయోగ్యాస్; 5 టన్నుల స్టబుల్ నుంచి 1 టన్ను సీబీజీ.
- సస్టెయినబుల్ ఏవియేషన్ ఫ్యూయల్ (ఎస్ఏఎఫ్)
- చక్కెర మిల్లులు విస్తరించాల్సిన విలువ ఆధారిత ఉప ఉత్పత్తులలో ఒకటిగా గడ్కరీ పేర్కొన్న విమాన ఇంధనం.
- బగాస్
- చెరకు నుంచి రసం తీసిన తర్వాత మిగిలే పిప్పి; సీబీజీ ఉత్పత్తికి ముడి పదార్థం.
- సహకార చక్కెర కర్మాగారాల జాతీయ సమాఖ్య
- జాతీయ సామర్థ్య పురస్కారాల కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించిన సహకార చక్కెర మిల్లుల సంస్థ.
- ఫాస్ట్‌ట్యాగ్
- ఎలక్ట్రానిక్ టోల్ వసూలు వ్యవస్థ; పూర్తి అమలుతో ఏటా రూ.20,000-25,000 కోట్ల ప్రయోజనం అంచనా.
- స్టబుల్ (కొయ్యకాలు) దహనం
- పంట కోత తర్వాత మిగిలిన గడ్డిని కాల్చే పద్ధతి; వాయు కాలుష్య కారణం, దీన్ని సీబీజీగా మార్చాలని సూచన.
ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- భారత చక్కెర పరిశ్రమను కేవలం చక్కెర ఉత్పత్తి నుంచి జీవ ఇంధన ఆధారిత ఉప ఉత్పత్తుల వైపు మళ్లించడం ఇంధన భద్రతకు, రైతు ఆదాయానికి ఎలా దోహదపడుతుంది? విశ్లేషించండి.
- నమోదైన 1,908 సీబీజీ ప్లాంట్లలో 132 మాత్రమే పనిచేస్తుండటానికి కారణాలు ఏమిటి? ఈ అంతరాన్ని పూరించడానికి విధాన చర్యలు సూచించండి.
- వ్యవసాయ వ్యర్థాల నిర్వహణ, వాయు కాలుష్య నియంత్రణ, గ్రామీణ ఉపాధి కల్పన - ఈ మూడింటిని సీబీజీ రంగం ఎలా అనుసంధానిస్తుంది? మూలంలోని గణాంకాలతో వివరించండి.
మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.