ఢిల్లీ హైకోర్టుకు ఏడుగురు జడ్జీల నియామకం, ఒకరికి ఆమోదం నిలిపివేత

సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం ఎనిమిది పేర్లను సిఫారసు చేసినా, కేంద్రం శనివారం ఏడుగురు న్యాయాధికారులను ఢిల్లీ హైకోర్టు జడ్జీలుగా నియమించింది. గుర్విందర్ పాల్ సింగ్ పేరుకు ఆమోదం నిలిపివేసింది. కేంద్ర న్యాయ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ ఎక్స్‌లో నోటిఫికేషన్ పోస్ట్ చేశారు. నివేదిత అనిల్ శర్మ, నిషా సహాయ్ సక్సేనా శాశ్వత జడ్జీలుగా, సంజయ్ శర్మ-1, భరత్ పరాశర్, డాక్టర్ అదితి చౌధరీ, దినేశ్ భట్, అరుణ్ భరద్వాజ్ అదనపు జడ్జీలుగా నియమితులయ్యారు. 60 మంజూరైన పోస్టులకు 44 మందితో పనిచేస్తున్న హైకోర్టు బలం 51కి చేరుతుంది.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 19 సెప్టెం, 2026 1:43 PM IST

మూలం

Hindustan Times — India · అసలు వార్త చదవండి ↗

#delhi high court#judiciary#judges appointment#supreme court collegium#law ministry

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (4)

The Centre notified the appointment of seven judicial officers as Delhi High Court judges on Saturday. — Attributed in the source to a notification posted on X by Union law minister Arjun Ram Meghwal.
The Supreme Court collegium recommended eight names on September 10, and approval for Gurvinder Pal Singh was withheld. — Names and date appear in the source; figure internally consistent with seven appointments out of eight recommendations.
The Delhi High Court, now working with 44 judges against a sanctioned strength of 60, will have 51 judges. — Figures appear in the source and are repeated twice, though 44 plus seven equals 51, consistent.
Names of Nivedita Anil Sharma, Dr Aditi Choudhary and Gurvinder Pal Singh had earlier been recommended by the Delhi High Court collegium for elevation. — Attributed only to unnamed 'people familiar with the development'.

Hindustan Times — India ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం అభిప్రాయం

AI రాజకీయ విశ్లేషకులు

కొలీజియం సిఫారసు చేసిన ఎనిమిది పేర్లలో ఏడింటికే ఆమోదం తెలిపి, ఒక పేరును పెండింగ్‌లో ఉంచడం ద్వారా కేంద్రం తన సుపరిచిత 'సెలక్టివ్ క్లియరెన్స్' వ్యూహాన్నే కొనసాగించింది. కొలీజియం వ్యవస్థను బాహాటంగా వ్యతిరేకించకుండానే, నియామకాల చివరి మాట తనదేనని ప్రభుత్వం నెమ్మదిగా గుర్తు చేయడం ఇందులో కనిపించే రాజకీయ సందేశం. దీనిపై న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రత గురించి ప్రతిపక్షాలు ప్రశ్నించే అవకాశం ఉన్నా, 44 నుంచి 51కి జడ్జీల సంఖ్య పెరగడాన్ని చూపి ప్రభుత్వం తన చొరవను సమర్థించుకోగలదు.

ఏడు పేర్లను ఆమోదించి ఒక్క పేరును నిలిపివేయడం—సంఘర్షణ కనిపించకుండా ప్రభుత్వ నియంత్రణను నిలబెట్టుకునే సమతూక ఎత్తుగడ.
గుర్విందర్ పాల్ సింగ్ పేరు ఎందుకు నిలిపివేశారో కారణం బహిరంగం కాకపోవడమే—పారదర్శకత లోపంపై విమర్శలకు ప్రధాన ఆధారం అవుతుంది.
కేంద్ర న్యాయ మంత్రి స్వయంగా ఎక్స్‌లో నోటిఫికేషన్ పోస్ట్ చేయడం, నియామకాల ఘనతను ప్రభుత్వ ఖాతాలో వేసుకునే ప్రచార కోణాన్ని సూచిస్తుంది.
మంజూరైన 60 పోస్టుల్లో ఇంకా 9 ఖాళీలు మిగిలి ఉండటం, పెండింగ్ కేసులు–నియామకాల జాప్యంపై రాజకీయ చర్చను సజీవంగా ఉంచుతుంది.
ఢిల్లీ హైకోర్టు జాతీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన వ్యవహారాలను విచారించే వేదిక కావడంతో, ఇక్కడి నియామకాలకు సాధారణ హైకోర్టుల కంటే ఎక్కువ రాజకీయ ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది.

గమనించాల్సినవి — నిలిపివేసిన పేరును కొలీజియం తిరిగి సిఫారసు చేస్తుందా, కేంద్రం ఎంతకాలం మౌనంగా ఉంచుతుందా—అదే ఈ వివాదం రాజకీయంగా పెద్దదవుతుందా లేదా అన్నది నిర్ణయిస్తుంది.

ఒక పేరును నిలిపివేయడానికి కేంద్రం చెప్పిన కారణాలు, లేదా అది శాశ్వత తిరస్కరణా తాత్కాలిక పెండింగా అన్నది ఈ కథనం స్పష్టం చేయలేదు; ఏ రాజకీయ ఉద్దేశాన్నీ ఇది నిరూపించదు.

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 3 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం సెప్టెంబర్ 10న ఢిల్లీ హైకోర్టు జడ్జీలుగా ఎనిమిది మంది న్యాయాధికారుల పేర్లను సిఫారసు చేసింది. అయితే కేంద్ర ప్రభుత్వం శనివారం వారిలో ఏడుగురి నియామకాలను మాత్రమే నోటిఫై చేసి, గుర్విందర్ పాల్ సింగ్ పేరుకు ఆమోదం నిలిపివేసింది. ఉన్నత న్యాయస్థానాల్లో జడ్జీల నియామకం కొలీజియం సిఫారసు, కేంద్రం నోటిఫికేషన్ అనే ప్రక్రియ ద్వారా జరుగుతుంది; ఈ కేసులో కేంద్రం ఒక పేరును వేరు చేయడం (సెగ్రిగేషన్) చర్చనీయాంశమైంది. ఢిల్లీ హైకోర్టు 60 మంజూరైన పోస్టులకు ప్రస్తుతం 44 మంది జడ్జీలతో పనిచేస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం సెప్టెంబర్ 10న ఎనిమిది మంది న్యాయాధికారుల పేర్లను ఢిల్లీ హైకోర్టు జడ్జీలుగా సిఫారసు చేసింది.
కేంద్రం శనివారం ఏడుగురి నియామకాన్ని మాత్రమే నోటిఫై చేసి, గుర్విందర్ పాల్ సింగ్ పేరుకు ఆమోదం నిలిపివేసింది.
నివేదిత అనిల్ శర్మ, నిషా సహాయ్ సక్సేనా శాశ్వత జడ్జీలుగా నియమితులయ్యారు.
సంజయ్ శర్మ-1, భరత్ పరాశర్, డాక్టర్ అదితి చౌధరీ, దినేశ్ భట్, అరుణ్ భరద్వాజ్ అదనపు జడ్జీలుగా నియమితులయ్యారు.
ఢిల్లీ హైకోర్టు మంజూరైన బలం 60; ప్రస్తుత బలం 44; ఈ నియామకాలతో 51కి చేరుతుంది.
కేంద్ర న్యాయ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ ఎక్స్‌లో నోటిఫికేషన్ పోస్ట్ చేశారు.
అరుణ్ భరద్వాజ్ ప్రస్తుతం ఢిల్లీ హైకోర్టు రిజిస్ట్రార్ జనరల్; భరత్ పరాశర్ సుప్రీంకోర్టు సెక్రటరీ జనరల్.
నివేదిత అనిల్ శర్మ, డాక్టర్ చౌధరీ ఇద్దరూ పదవీ విరమణ చేశారు; వారి పేర్లు, సింగ్ పేరు ఇంతకుముందు ఢిల్లీ హైకోర్టు కొలీజియం సిఫారసు చేసినవి.

కాలక్రమం

సెప్టెంబర్ 10సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం ఎనిమిది మంది న్యాయాధికారుల పేర్లను ఢిల్లీ హైకోర్టు జడ్జీలుగా సిఫారసు చేసింది.
అంతకు ముందు (తేదీ మూలంలో లేదు)నివేదిత అనిల్ శర్మ, డాక్టర్ చౌధరీ, గుర్విందర్ పాల్ సింగ్ పేర్లను ఢిల్లీ హైకోర్టు కొలీజియం ఎలివేషన్‌కు సిఫారసు చేసింది.
శనివారంకేంద్రం ఏడుగురి నియామకాన్ని నోటిఫై చేసింది; సింగ్ పేరుకు ఆమోదం నిలిపివేసింది.

ఎవరికి సంబంధం

సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం — సిఫారసు చేసిన ఎనిమిది పేర్లలో ఒకటి కేంద్రం వద్ద పెండింగ్‌లో ఉండటం వల్ల సిఫారసుల అమలుపై ప్రశ్నలు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం / న్యాయ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ — నియామక నోటిఫికేషన్ జారీ చేసే అధికారం; ఒక పేరును నిలిపివేసిన నిర్ణయం.
ఢిల్లీ హైకోర్టు — జడ్జీల బలం 44 నుంచి 51కి పెరుగుతుంది; అయినా 60 మంజూరైన పోస్టులకు ఖాళీలు మిగులుతాయి.
గుర్విందర్ పాల్ సింగ్ — కొలీజియం సిఫారసు చేసినా నియామకానికి ఆమోదం రాకపోవడం.
నియమితులైన ఏడుగురు న్యాయాధికారులు — జిల్లా న్యాయవ్యవస్థ, రిజిస్ట్రీ పదవుల నుంచి హైకోర్టు జడ్జీలుగా ఎలివేషన్.
వ్యాజ్యకర్తలు / ప్రజలు — జడ్జీల సంఖ్య పెరగడం కేసుల పరిష్కార వేగంపై ప్రభావం చూపుతుంది.

ఎందుకు ముఖ్యం

కొలీజియం సిఫారసు చేసిన పేర్లలో కొన్నింటిని మాత్రమే కేంద్రం ఆమోదించడం న్యాయమూర్తుల నియామక ప్రక్రియలో కార్యనిర్వాహక వర్గం–న్యాయవ్యవస్థ మధ్య సంబంధాన్ని తిరిగి చర్చలోకి తెస్తుంది. ఢిల్లీ హైకోర్టు బలం 44 నుంచి 51కి పెరిగినా, మంజూరైన 60 పోస్టులతో పోలిస్తే ఖాళీలు కొనసాగుతాయి, ఇది పెండింగ్ కేసుల భారంతో నేరుగా ముడిపడిన అంశం.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఢిల్లీ హైకోర్టు మంజూరైన జడ్జీల సంఖ్య: 60; ప్రస్తుత బలం 44; నియామకాల తర్వాత 51.
సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం సిఫారసు తేదీ: సెప్టెంబర్ 10 (ఎనిమిది పేర్లు).
కేంద్ర న్యాయ మంత్రి: అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ — ఎక్స్‌లో నోటిఫికేషన్ పోస్ట్.
శాశ్వత జడ్జీలు: నివేదిత అనిల్ శర్మ, నిషా సహాయ్ సక్సేనా.
అదనపు జడ్జీలు: సంజయ్ శర్మ-1, భరత్ పరాశర్, డాక్టర్ అదితి చౌధరీ, దినేశ్ భట్, అరుణ్ భరద్వాజ్.
ఆమోదం నిలిపివేసిన పేరు: గుర్విందర్ పాల్ సింగ్.

మెయిన్స్ కోణం

హైకోర్టు జడ్జీల నియామకం కొలీజియం సిఫారసు–కేంద్ర నోటిఫికేషన్ అనే రెండంచెల ప్రక్రియపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఢిల్లీ హైకోర్టు కేసులో కొలీజియం సెప్టెంబర్ 10న ఎనిమిది పేర్లు సిఫారసు చేయగా, కేంద్రం ఏడుగురినే నియమించి గుర్విందర్ పాల్ సింగ్ పేరును నిలిపివేసింది — ఇది సిఫారసుల 'సెగ్రిగేషన్' ద్వారా కార్యనిర్వాహక వర్గం ప్రభావం చూపుతున్నదన్న విమర్శకు దారితీసే అంశం. మరోవైపు, నియామకాల ఆలస్యం ఖాళీల సమస్యను తీవ్రతరం చేస్తుంది: 60 మంజూరైన పోస్టులకు కోర్టు 44 మందితో నడుస్తూ, ఈ నియామకాల తర్వాతా 51 వద్దే ఉంటుంది. అదే సమయంలో సిఫారసు చేసిన రెండు పేర్లు (నివేదిత అనిల్ శర్మ, డాక్టర్ చౌధరీ) అప్పటికే పదవీ విరమణ చేసినవారు కావడం ప్రక్రియ కాలవ్యవధిపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుంది. ముందుకు వెళ్లే మార్గంగా సిఫారసులపై నిర్ణయానికి స్పష్టమైన కాలపరిమితి, నిలిపివేతకు కారణాల పారదర్శకత, ఖాళీలు తలెత్తే ముందే ప్రక్రియ ప్రారంభించడం వంటివి మూలం సూచించిన వాస్తవాల నుంచి తార్కికంగా అనుసరించే దిశలు.

కీలక పదాలు

కొలీజియం: హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టు జడ్జీల నియామకాలకు పేర్లను సిఫారసు చేసే న్యాయమూర్తుల వ్యవస్థ; ఇక్కడ సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం ఎనిమిది పేర్లు సిఫారసు చేసింది.
శాశ్వత జడ్జి: హైకోర్టులో స్థిరంగా నియమితులైన న్యాయమూర్తి; ఈ కేసులో నివేదిత అనిల్ శర్మ, నిషా సహాయ్ సక్సేనా.
అదనపు జడ్జి: హైకోర్టులో నిర్ణీత కాలానికి నియమితులైన న్యాయమూర్తి; ఇక్కడ ఐదుగురు అదనపు జడ్జీలుగా నియమితులయ్యారు.
మంజూరైన బలం (సాంక్షన్డ్ స్ట్రెంత్): కోర్టుకు అధికారికంగా ఆమోదించిన జడ్జీల పోస్టుల సంఖ్య; ఢిల్లీ హైకోర్టుకు 60.
రిజిస్ట్రార్ జనరల్ / సెక్రటరీ జనరల్: కోర్టు పరిపాలన–రిజిస్ట్రీ అత్యున్నత అధికారి పదవులు; అరుణ్ భరద్వాజ్ (ఢిల్లీ హైకోర్టు), భరత్ పరాశర్ (సుప్రీంకోర్టు).
ప్రిన్సిపల్ డిస్ట్రిక్ట్ అండ్ సెషన్స్ జడ్జి: జిల్లా న్యాయవ్యవస్థలో అత్యున్నత న్యాయాధికారి; సక్సేనా (రోహిణి నార్త్-వెస్ట్), శర్మ-1 (కర్కర్‌డూమా నార్త్-ఈస్ట్).

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

కొలీజియం సిఫారసు చేసిన పేర్లలో కొన్నింటిని మాత్రమే కేంద్రం ఆమోదించే 'సెగ్రిగేషన్' పద్ధతి న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? చర్చించండి.
హైకోర్టుల్లో జడ్జీల ఖాళీలు (ఢిల్లీ హైకోర్టు: 60 పోస్టులకు 44 మంది) కేసుల పెండెన్సీకి ఏ విధంగా దోహదం చేస్తాయి? పరిష్కార మార్గాలను సూచించండి.
హైకోర్టుల్లో శాశ్వత జడ్జీలు, అదనపు జడ్జీల నియామక ప్రక్రియలో తేడాలను వివరించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తజుబీన్ గార్గ్ మొదటి వర్ధంతి: అస్సాంలో నివాళి కార్యక్రమాలు →

← అన్ని వార్తలు