పింఛను ధ్రువీకరణ లింక్‌తో రిటైర్డ్ సైనికుడికి రూ.28.7 లక్షలు నష్టం

పుణె జిల్లా షిరూర్‌కు చెందిన 65 ఏళ్ల రిటైర్డ్ ఆర్మీ సైనికుడు సైబర్ మోసంలో రూ.28.7 లక్షలు కోల్పోయారు. సెప్టెంబర్ 11 ఉదయం తెలియని నంబర్ నుంచి వాట్సాప్ సందేశం, 'పెన్షన్ కార్డ్ వెరిఫికేషన్ రిటైర్డ్ పర్సనల్' పేరుతో ఉన్న ఏపీకే ఫైల్ లింక్ వచ్చిందని పోలీసులు తెలిపారు. దానిని డౌన్‌లోడ్ చేసిన తర్వాత బ్యాంకు ఉద్యోగి అని చెప్పుకున్న వ్యక్తి ఫోన్ చేసి, ఓటీపీలు ఎవరికీ చెప్పొద్దని కోరాడు. మూడు గంటల్లో తొమ్మిది లావాదేవీల ద్వారా డబ్బు మాయమైంది. షిరూర్ పోలీసులు ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు చేశారు.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · ప్రచురణ 16 సెప్టెం, 2026 2:16 PM IST

మూలం

Indian Express — Cities · అసలు వార్త చదవండి ↗

#cyber fraud#apk scam#pension#pune#police

డెస్క్ తనిఖీ · మూలంతో సరిపోల్చాం

డెస్క్ తనిఖీ చేసినవి (5)

A 65-year-old retired Army soldier from Shirur in Pune district lost Rs 28.7 lakh in nine transactions within three hours. — Attributed to police; headline of source says Rs 28 lakh while body says Rs 28.7 lakh — internal figure discrepancy.
The victim received a WhatsApp message on the morning of September 11 with a file titled 'Pension Card Verification Retired Personnel' and installed the APK. — Date and file name appear in source, attributed to police account.
A caller claiming to be from a bank asked him to keep his phone on and not disclose OTPs. — Direct quote attributed to an unnamed officer from Pune rural police.
The fraud was reported via the National Cyber Crime Reporting Portal and Shirur police registered an FIR. — Stated in source; no case or FIR number given.
Police advise against installing apps received via WhatsApp or SMS from unsolicited messages. — Advisory attributed to police, no named official.

Indian Express — Cities ఆధారంగా ఏఐ రాసింది · ఎడిటర్ ఇంకా సమీక్షించలేదు · మేం ఏఐని ఎలా వాడుతాం · తప్పు ఉందా? తెలియజేయండి

లోతైన విశ్లేషణ

పరిశోధన సంక్షిప్తం · 8 ముఖ్యాంశాలు · 4 తేదీలు · పరీక్షలకు ఉపయోగం

సంక్షిప్తం

నేపథ్యం

పుణె జిల్లాలోని షిరూర్‌కు చెందిన 65 ఏళ్ల రిటైర్డ్ ఆర్మీ సైనికుడు 'పెన్షన్ కార్డ్ వెరిఫికేషన్' పేరుతో వచ్చిన వాట్సాప్ లింక్‌ను నమ్మి ఏపీకే ఫైల్ డౌన్‌లోడ్ చేయడంతో కొన్ని గంటల్లోనే రూ.28.7 లక్షలు కోల్పోయారు. పోలీసుల అనుమానం ప్రకారం ఇది 'రిమోట్-యాక్సెస్' సైబర్ మోసం — బాధితుడి ఫోన్‌లో అనధికార యాప్ ఇన్‌స్టాల్ చేయించి, అనుమతులు పొంది, పరికరాన్ని దూరం నుంచి నియంత్రించి లావాదేవీలు జరిపే పద్ధతి. ఇలాంటి మోసాల్లో మోసగాళ్లు బ్యాంకు అధికారులు, విద్యుత్/గ్యాస్ సేవా సంస్థలు, ప్రభుత్వ శాఖల ఉద్యోగుల ముసుగులో ఫోన్ చేస్తారు. ఈ కేసులో షిరూర్ పోలీసులు ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

బాధితుడు పుణె జిల్లా షిరూర్‌కు చెందిన 65 ఏళ్ల రిటైర్డ్ ఆర్మీ సైనికుడు.
సెప్టెంబర్ 11 ఉదయం తెలియని నంబర్ నుంచి వాట్సాప్ సందేశం, ఆ తర్వాత ఒక ఫైల్ లింక్ వచ్చింది.
ఆ ఫైల్ పేరు 'Pension Card Verification Retired Personnel' — ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్‌లలో యాప్‌లు ఇన్‌స్టాల్ చేసే ఏపీకే ఫైల్.
ఫైల్ తెరిచిన వెంటనే మరో నంబర్ నుంచి కాల్ వచ్చింది; కాలర్ తాను బ్యాంకు నుంచి అని, సీనియర్-సిటిజన్ పెన్షన్ ఖాతా సిద్ధం చేస్తానని చెప్పాడు.
ఫోన్ ఆన్‌లో ఉంచాలని, వచ్చిన ఓటీపీలను ఎవరికీ చెప్పకూడదని కాలర్ కోరాడు.
మూడు గంటల్లో తొమ్మిది లావాదేవీల ద్వారా పెన్షన్ మరియు పొదుపు ఖాతాల నుంచి రూ.28.7 లక్షలు పోయాయి.
బాధితుడు తన కుమార్తె సహాయంతో నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ ద్వారా ఫిర్యాదు చేశారు.
వాట్సాప్, ఎస్‌ఎం‌ఎస్ లేదా అయాచిత సందేశాల ద్వారా వచ్చే యాప్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయవద్దని పోలీసులు సూచించారు.

కాలక్రమం

సెప్టెంబర్ 11, ఉదయంతెలియని నంబర్ నుంచి వాట్సాప్ సందేశం, 'పెన్షన్ కార్డ్ వెరిఫికేషన్' ఏపీకే ఫైల్ లింక్; బాధితుడు దానిని డౌన్‌లోడ్ చేసి తెరిచారు.
ఫైల్ తెరిచిన వెంటనేబ్యాంకు ఉద్యోగి అని చెప్పుకున్న వ్యక్తి కాల్ చేసి, ఫోన్ ఆన్‌లో ఉంచాలని, ఓటీపీలు ఎవరికీ చెప్పొద్దని కోరాడు.
అదే రోజు మధ్యాహ్నంపెన్షన్, పొదుపు ఖాతాల నుంచి లావాదేవీల సందేశాలు రావడం మొదలైంది; మూడు గంటల్లో తొమ్మిది లావాదేవీల్లో రూ.28.7 లక్షలు పోయాయి.
ఆ తర్వాతకుమార్తె సహాయంతో నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదు; షిరూర్ పోలీసులు ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు చేశారు.

ఎవరికి సంబంధం

బాధితుడు — 65 ఏళ్ల రిటైర్డ్ ఆర్మీ సైనికుడు — పెన్షన్, పొదుపు ఖాతాల నుంచి రూ.28.7 లక్షలు నష్టం; జీవన భద్రతకు దెబ్బ.
షిరూర్ కేసు పోలీసులు / పుణె రూరల్ పోలీసు — ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు, రిమోట్-యాక్సెస్ మోసం దర్యాప్తు, ప్రజలకు హెచ్చరికలు జారీ.
వృద్ధులు, పెన్షనర్లు — పెన్షన్ ధ్రువీకరణ పేరుతో వచ్చే మోసాలకు అత్యధికంగా గురయ్యే వర్గం.
బ్యాంకులు — బ్యాంకు ఉద్యోగుల ముసుగులో మోసాలు, ఓటీపీ ఆధారిత లావాదేవీల భద్రతపై ప్రశ్నలు.
నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ — సైబర్ మోసం ఫిర్యాదులు స్వీకరించే వేదిక; ఇక్కడే బాధితుడు ఫిర్యాదు నమోదు చేశారు.
కుటుంబ సభ్యులు (బాధితుడి కుమార్తె) — డిజిటల్ అవగాహన లేని పెద్దలకు సహాయం, వేగంగా ఫిర్యాదు చేయడంలో కీలక పాత్ర.

ఎందుకు ముఖ్యం

పెన్షన్, గ్యాస్ కేవైసీ, విద్యుత్ బిల్లు వంటి రోజువారీ సేవల పేరుతో అత్యవసర భావన సృష్టించి ఏపీకే ఫైల్‌లు ఇన్‌స్టాల్ చేయించే మోసాలు వృద్ధులను, పెన్షనర్లను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నాయి. ఒక్క క్లిక్‌తో ఫోన్‌పై దూరపు నియంత్రణ దొరికితే గంటల వ్యవధిలోనే జీవితకాల పొదుపు హరించుకుపోతుంది. అసలైన సేవా సంస్థలు ఎప్పుడూ మెసేజింగ్ యాప్‌ల ద్వారా తెలియని ఏపీకే ఫైల్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయమని కోరవు — ఈ ఒక్క సూత్రం తెలిస్తే చాలా నష్టాలు ఆగుతాయి.

UPSC కోణం

ప్రిలిమ్స్ సూచనలు

ఏపీకే (APK): ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్‌లలో యాప్‌లు ఇన్‌స్టాల్ చేయడానికి ఉపయోగించే ఫైల్ ఫార్మాట్.
రిమోట్-యాక్సెస్ మోసం: అనధికార యాప్ ఇన్‌స్టాల్ చేయించి, అనుమతుల ద్వారా పరికరాన్ని చూడటం/నియంత్రించడం, లావాదేవీలు జరపడం.
సైబర్ మోసం ఫిర్యాదులకు వేదిక: నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్.
ఘటన: సెప్టెంబర్ 11 — పుణె జిల్లా షిరూర్; నష్టం రూ.28.7 లక్షలు, మూడు గంటల్లో తొమ్మిది లావాదేవీలు.
మోసగాళ్ల ముసుగులు: బ్యాంకు అధికారులు, విద్యుత్/గ్యాస్ సేవా సంస్థలు, ప్రభుత్వ శాఖలు.
పోలీసు సలహా: యాప్ స్టోర్‌ను దాటవేయమని లేదా అసాధారణ అనుమతులు ఇవ్వమని కోరే సందేశాలను నమ్మవద్దు.

మెయిన్స్ కోణం

ఈ ఘటన భారత్‌లో వేగంగా విస్తరిస్తున్న 'రిమోట్-యాక్సెస్' సైబర్ మోసాల నమూనాను స్పష్టం చేస్తుంది: సామాజిక ఇంజినీరింగ్ (పెన్షన్ ధ్రువీకరణ అనే విశ్వసనీయ కారణం) + సాంకేతిక చొరబాటు (ఏపీకే ఫైల్ ద్వారా పరికర నియంత్రణ) + ఓటీపీ దుర్వినియోగం. కారణాలు — వృద్ధ పెన్షనర్లలో డిజిటల్ అక్షరాస్యత లోపం, ప్రభుత్వ/బ్యాంకు పేరుపై ఉన్న గుడ్డి నమ్మకం, అయాచిత లింక్‌ల ద్వారా యాప్ ఇన్‌స్టాలేషన్‌ను అనుమతించే పరికర సెట్టింగ్‌లు, అత్యవసర భావన సృష్టించే మోసపు కథనాలు. పరిణామాలు — పెన్షన్, పొదుపు ఖాతాలు మూడు గంటల్లో ఖాళీ కావడం వంటి తీవ్ర ఆర్థిక నష్టం, డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థపై విశ్వాసం సన్నగిల్లడం, దర్యాప్తులో డబ్బు తిరిగి రావడం కష్టతరం కావడం. మార్గం — పోలీసులు సూచించినట్టు మెసేజింగ్ యాప్‌ల ద్వారా వచ్చే యాప్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయకపోవడం, అసాధారణ అనుమతుల పట్ల అప్రమత్తత, ఓటీపీ ఎవరికీ చెప్పకపోవడం; పెన్షనర్లు, వృద్ధులను లక్ష్యంగా చేసుకున్న అవగాహన కార్యక్రమాలు; కుటుంబ సభ్యుల ప్రమేయం; నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ ద్వారా వేగవంతమైన ఫిర్యాదు — ఈ కేసులో కుమార్తె సహాయమే ఫిర్యాదుకు దారితీసింది.

కీలక పదాలు

ఏపీకే ఫైల్ (APK): ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్‌లలో యాప్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయడానికి ఉపయోగించే ఫైల్; అధికారిక యాప్ స్టోర్ బయట నుంచి వచ్చినప్పుడు ప్రమాదకరం.
రిమోట్-యాక్సెస్ మోసం: బాధితుడి ఫోన్‌లో యాప్ ఇన్‌స్టాల్ చేయించి అనుమతులు పొంది, దూరం నుంచి పరికరాన్ని చూడటం/నియంత్రించడం, సమాచారం సేకరించి లావాదేవీలు జరపడం.
ఓటీపీ (OTP): లావాదేవీ ధ్రువీకరణకు ఫోన్‌కు వచ్చే ఒకసారి వాడే పాస్‌వర్డ్; మోసగాళ్లు 'వెరిఫికేషన్' పేరుతో దీన్ని దుర్వినియోగం చేస్తారు.
నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్: సైబర్ నేరాల ఫిర్యాదులను ఆన్‌లైన్‌లో నమోదు చేసేందుకు ఉన్న జాతీయ వేదిక.
ఎఫ్‌ఐఆర్: నేరం గురించి పోలీసులు నమోదు చేసే ప్రథమ సమాచార నివేదిక; ఈ కేసులో షిరూర్ పోలీసులు నమోదు చేశారు.
కేవైసీ (KYC): కస్టమర్ గుర్తింపు ధ్రువీకరణ ప్రక్రియ; గ్యాస్ కనెక్షన్ కేవైసీ అప్‌డేట్ పేరుతోనూ మోసగాళ్లు లింక్‌లు పంపుతారు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

రిమోట్-యాక్సెస్ సైబర్ మోసాలు ఎలా పనిచేస్తాయి? వృద్ధులు, పెన్షనర్లు ఇలాంటి మోసాలకు ఎక్కువగా గురికావడానికి కారణాలను విశ్లేషించండి.
ఏపీకే ఫైల్‌ల ద్వారా జరిగే ఆర్థిక మోసాలను నివారించడంలో పోలీసు అవగాహన కార్యక్రమాలు, బ్యాంకుల ఓటీపీ వ్యవస్థ, వినియోగదారుల జాగ్రత్త — వీటి పాత్రను చర్చించండి.
సైబర్ మోసం జరిగిన వెంటనే బాధితుడు తీసుకోవాల్సిన చర్యలు ఏవి? నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ ప్రాముఖ్యతను వివరించండి.

మూల వార్త ఆధారంగానే రాసినవి — సంఖ్యలు, తేదీలు మూలం చెప్పినవే, ఊహించినవి కావు.

తర్వాతి వార్తసాంగ్లీ గణపతి ఆలయ ఆర్తిపై భాగ్యశ్రీ, తల్లిదండ్రుల మధ్య వివాదం →

← అన్ని వార్తలు